کله چې میلیونونه انسانان د یوې مړۍ ډوډۍ د پیدا کولو لپاره مبارزه کوي، د خلکو د ژوند د شرایطو له بدلون پرته د ټولنیز عدالت خبرې یوازې تشې او بېپایه ژمنې پاتې کېږي!
افغانستان د یوه بل ژمي په درشل کې دی؛ داسې ژمی چې د میلیونونو کورنیو لپاره یوازې ساړه نه، بلکې لوږه، بېکاري او د ژوند د لومړنیو اړتیاوو د برابرولو ناتواني هم له ځان سره راوړي. د نړیوالو سازمانونو اټکلونه خبرداری ورکوي چې ښايي په راتلونکو میاشتو کې شاوخوا ۱۹٫۲ میلیونه کسان په افغانستان کې له شدیدې خوړو ناامنۍ سره مخ شي. د دې شمېر تر شا د هغو انسانانو ژوند پروت دی چې له ورځنیو هڅو سره سره، په ډاډمن ډول خوړو او یوه باعزته ژوند ته لاسرسی نه لري.
فقر؛ له ډوډۍ د کمښت څخه پراخه مسئله
د تاریخي ماتریالیزم له نظره، فقر یوازې د افرادو د بدمرغۍ یا لنډمهالو ستونزو پایله نه ده. د دې پدیدې د درک لپاره باید اقتصادي اړیکې، د تولید جوړښت، د سرچینو وېش، کاري فرصتونه او د ټولنیزو بنسټونو رول وڅېړل شي.
کله چې یوه کورنۍ له کار او هڅو سره سره د ژوند لومړنۍ اړتیاوې نه شي پوره کولای، مسئله یوازې د هغې کورنۍ د عاید په کچه کې نه خلاصه کېږي؛ بلکې د اقتصادي فرصتونو، معاشونو، عامه خدمتونو ته د لاسرسي او د ټولنې د امکاناتو د وېش په اړه اساسي پوښتنې راپورته کېږي.
د افغانستان روان کړکېچ د یو بل سره د تړلو ګڼو عواملو پایله ده: څو لسیزې جګړې، د اقتصادي زیربناوو کمزورتیا، د کاري فرصتونو محدودیت، د کډوالو پراخ بېرته راستنېدل، د طبیعي پېښو پر وړاندې زیانمننه او د بشري مرستو کمښت. له زدهکړو او ګڼو کاري فرصتونو څخه د ښځو او نجونو محرومول هم د ټولنې انساني او اقتصادي ظرفیت محدودوي.
له همدې امله، له فقر سره مبارزه یوازې د بېړنیو مرستو په وېشلو نه بشپړېږي. خلک باعزته کار، زدهکړو، روغتیايي خدمتونو، ټولنیز ملاتړ او په هغو پرېکړو کې د ګډون حق ته اړتیا لري چې پر ژوند یې اغېز کوي.
طبقاتي پوهاوی څه شی دی؟
طبقاتي پوهاوی د فردي کړاو او د ټولنیزو ستونزو د ریښو ترمنځ د توپیر له پېژندلو پیلېږي. هغه کارګر چې معاش یې د کورنۍ اړتیاوې نه شي پوره کولای، هغه بزګر چې د خپل حاصل له پلور څخه د تولید لګښتونه نه شي جبرانولای، او هغه کورنۍ چې زدهکړو او درملنې ته لاسرسی نه لري، هر یو له یوې مشخصې ستونزې سره مخ دی؛ خو د دغو ستونزو څېړنه د اقتصادي جوړښت او ټولنیز عدالت په اړه ګډې پوښتنې راپورته کوي.
طبقاتي پوهاوی د افرادو پر وړاندې دښمني نه ده؛ بلکې د اقتصادي اړیکو، ټولنیزو ګټو او د ژوند د شرایطو د ښهوالي لپاره د آګاهانه همکارۍ د امکان پېژندل دي.
د مارکسیستي لیدلوري له مخې، د واقعیت له پېژندنې، د خلکو له ګډون او آګاهانه سازمانیابۍ پرته ټولنیز بدلون ستونزمن دی. نارضایتي په یوازې ځان پروګرام نه شي جوړولای او اعتراض په یوازې ځان ژورې ستونزې نه شي حلولای. دوامدار بدلون روښانه فکر، مسؤلیتپذیرۍ، پیوستون او داسې پروګرامونو ته اړتیا لري چې د ټولنې له واقعي اړتیاوو سرچینه واخلي.
افغانستان کوم ډول بدلون ته اړتیا لري؟
د روان بحران ځواب باید هم د خلکو بېړنۍ اړتیاوې په پام کې ونیسي او هم د فقر له جوړښتي عواملو سره مبارزه وکړي. زیانمنونکو کورنیو ته د خوړو برابرول، له راستنېدونکو کډوالو ملاتړ، د کاري فرصتونو رامنځته کول، د کورني تولید پیاوړتیا، په کرنه کې پانګونه او د عامه خدمتونو پراختیا هغه اقدامات دي چې د اقتصادي فشار په کمولو کې مرسته کولای شي.
له دې سره، عامه زدهکړې، د ښځو او نارینهوو برابر حقونه، روغتیايي خدمتونو ته لاسرسی او د خپل برخلیک په ټاکلو کې د خلکو ګډون بنسټیز اهمیت لري. هېڅ ټولنه خپل بشپړ انساني ظرفیت نه شي غوړولای، که د خلکو لویه برخه یې له زدهکړو، کار او ټولنیز ګډون څخه بېبرخې وي.
کیڼ اړخي، کارګري او مترقي ځواکونه، که د ټولنیز عدالت غوښتونکي وي، باید د خلکو غوښتنې له واقعي شرایطو، عملي پروګرام او ځوابویلو سره وتړي. د بېوزلو او زیانمنونکو خلکو دفاع هغه وخت معنا پیدا کوي چې د هغوی د ژوند د ښهوالي لپاره په دوامدارو هڅو بدله شي.
د درفشدارانو نوین دریځ؛ د ټولنیز عدالت لپاره څلور غوښتنې
له همدې امله، د افغانستان د خلق دموکراتیک ګوند د درفشدارانو نوین جریان پر لاندې غوښتنو ټینګار کوي:
● د خوراکي مرستو بېړنی او شفاف تأمین: اړمنو کورنیو ته د بشري مرستو رسول، په ځانګړې توګه د هغو شاوخوا ۱۹٫۲ میلیونه کسانو په پام کې نیولو سره چې د شدیدې خوړو ناامنۍ له خطر سره مخ بلل شوي دي؛ د مرستو په وېش کې باید روڼتیا او حسابورکونه تضمین شي.
● د باعزته کار رامنځته کول او د کورني تولید پیاوړتیا: د کرنې، کوچنیو او منځنیو تولیدي صنعتونو ملاتړ او د کارګرانو، بزګرانو او ځوانانو لپاره د دوامدارو کاري فرصتونو برابرول.
● زدهکړو او کار ته د ښځو او نجونو برابر لاسرسی: د تبعیضآمېزو محدودیتونو لرې کول او په اقتصادي، ښوونیز او ټولنیز ژوند کې د ښځو د برابر ګډون لپاره د شرایطو برابرول.
● په سیمهییزو پرېکړو کې د خلکو د ګډون پراخول: د ځوابویلو د لارو پیاوړتیا، د خلکو د غوښتنو اورېدل او په هغو پرېکړو کې د ښاریانو د آګاهانه ګډون زمینه برابرول چې پر ژوند یې اغېز کوي.
دا غوښتنې روښانه پلان، د بنسټونو مسؤلیتپذیرۍ او د خلکو ګډون ته اړتیا لري. ټولنیز عدالت هغه وخت له شعار څخه عملي واقعیت ته نږدې کېږي چې د سیاستونو او د پرېکړهکوونکو بنسټونو د کړنو د ارزونې معیار وګرځي.
له لوږې څخه تر پوهاوي او تاریخي مسؤلیت پورې
د میلیونونو انسانانو لوږه باید په داسې شمېر بدل نه شي چې څو ورځې وروسته هېر شي. د هرې شمېرې تر شا یوه کورنۍ ده چې خوړو، امنیت، زدهکړو او د یوه روښانه راتلونکي اړتیا لري.
افغانستان له بحران څخه د وتلو لپاره بېړنیو مرستو ته اړتیا لري؛ خو په اوږدمهال کې د تولید پراختیا، د کار رامنځته کول، د زیربناوو بیارغونه، زدهکړو ته برابر لاسرسی او د خلکو آګاهانه ګډون هم اړین دي. دغه موخې د فقر د اقتصادي او ټولنیزو ریښو له څېړنې او د پرېکړهکوونکو بنسټونو له مسؤلیتپذیرۍ پرته نه شي ترلاسه کېدای.
هغه ټولنه چې انسان پکې له ډوډۍ، زدهکړو او درملنې څخه بېبرخې وي، یوازې په شعارونو ټولنیز عدالت نه شي ټینګولای. پوهاوی هغه وخت د بدلون په ځواک بدلېږي چې له پیوستون، سازمانیابۍ او د خلکو د ژوند د ښهوالي لپاره له روښانه پروګرام سره مل وي.