برای جامعه‌ای عاری از استثمار

Monday, 12 October 2026 — 20 Mizan 1405  Solar Hijri

Afghanistan

UN: 1,415 Afghan children killed or maimed over three years

According to a report carried by TOLOnews, the United Nations has stated that 1,415 children in Afghanistan were killed or maimed in incidents related to armed conflict over the past three years. Of these, 446 children lost their lives and 969 were injured. The figures are not limited to casualties caused by unexploded ordnance; they cover the recorded total of child casualties in conflict-related incidents. These figures once again highlight the human consequences of decades of war—consequences that continue to threaten the lives of children and their families even after fighting has ended.

Source: TOLOnews; report on child casualties in Afghanistan.

Hamid Karzai calls for schools and universities to reopen to girls

Former Afghan President Hamid Karzai has marked the International Day of the Girl by stressing the need for girls to have access to every level of education and calling for schools and universities to reopen to them. Depriving girls of education restricts opportunities for personal development and social participation, while undermining the country’s scientific, economic and cultural future.

Source: Pajhwok; report dated 11 October 2026.

OIC representative meets Afghanistan’s foreign minister

Tariq Ali Bakheet, Deputy Secretary-General of the Organisation of Islamic Cooperation and the organisation’s special envoy for Afghanistan, held meetings on 10 and 11 October with Amir Khan Muttaqi, acting foreign minister of Afghanistan, and several officials of the Taliban administration. According to published statements, the discussions covered Afghanistan’s and the region’s political, humanitarian and economic circumstances, as well as the expansion of cooperation. Further details about the practical outcomes of the discussions have not yet been released.

Sources: Afghanistan’s Ministry of Foreign Affairs; report on the 11 October meeting. Organisation of Islamic Cooperation; report dated 10 October.

Afghanistan among countries facing high casualties from explosive remnants of war

The United Nations Assistance Mission in Afghanistan (UNAMA) has warned about the dangers posed by explosive remnants of war. These devices continue to threaten civilians, particularly children. Clearing contaminated areas, raising public awareness about the dangers of leftover munitions, and securing funding for mine-clearance organisations remain urgent needs for the country.

News accuracy note: Afghanistan’s precise global ranking and the percentage of victims who are children should be checked against UNAMA’s original report. Without direct confirmation from the primary source, the ranking and percentage have not been presented as definitive figures.

Officials in western Afghanistan discuss job creation and crime reduction

The governor of Herat and officials from Badghis, Ghor, Farah and Nimroz provinces met in Herat to discuss creating employment opportunities, preventing crime and drug trafficking, and improving public services. Job creation for young people—particularly in agriculture, industry and construction—was among the topics discussed. Whether these goals are achieved will depend on implementation plans, financial resources and the availability of genuine employment opportunities.

Source: Ariana News; report dated 11 October 2026.

Afghanistan placed in Tier 3 in the US State Department’s human trafficking report

In the US Department of State’s annual Trafficking in Persons Report, Tier 3 is assigned to countries that do not fully meet the minimum standards for combating human trafficking and are not making sufficient efforts to address the problem. Afghanistan has also been placed in Tier 3 in previous reports issued by the department.

However, attributing this classification to the 2026 report requires checking that year’s original document. Concerns about forced labour, the exploitation of children and inadequate support for trafficking victims remain serious. Poverty, unemployment and the vulnerability of families can also increase the risk of exploitation.

Source: US Department of State; report on human trafficking in Afghanistan.

Afghanistan’s Minister of Water and Energy travels to Saudi Arabia for the World Energy Forum

Mohammad Younus Akhundzada, Afghanistan’s Minister of Water and Energy, travelled to Riyadh on 10 October to attend the 17th World Energy Forum. According to Ariana News, ministers and representatives from around 100 countries are expected to participate in the meeting to discuss energy cooperation and the exchange of experience. For Afghanistan, the important outcomes of such gatherings would be practical cooperation, technical expertise and investment in energy infrastructure.

Source: Ariana News; report dated 10 October 2026.

Afghanistan and Austria cooperate to expand carpet exports

An Afghan company and an Austrian company have signed a memorandum of understanding aimed at facilitating Afghan carpet exports to European markets. According to Ariana News, cooperation on design, marketing and improved access to international markets are among the main elements of the memorandum. Carpet weaving is one of Afghanistan’s traditional industries, and expanding export markets could create further economic opportunities for producers, weavers and traders.

Source: Ariana News; report dated 10 October 2026.

Iran proposes allocating more than 110 hectares in Chabahar for Afghan economic activities

The possible allocation of more than 110 hectares in Iran’s Chabahar port and free-trade zone for Afghan economic activities has been discussed in recent days. Iranian parliamentarian Mohsen Zanganeh initially referred to a preliminary understanding, but later clarified that the proposal concerned facilitating Afghan investment within the port and free-trade zone—not transferring sovereignty over part of Iranian territory.

The discussions also cover expanding industrial cooperation, establishing a joint industrial park and increasing bilateral trade. However, the matter should be reported as a proposal or preliminary understanding, not as a completed final agreement or a transfer of Iranian land to Afghanistan. If implemented, the plan could help diversify Afghanistan’s trade routes and improve Afghan traders’ access to international markets. Its legal and practical details, however, require further clarification.

Sources: TOLOnews; report on the preliminary Chabahar understanding. Afghanistan International; further information about the nature of the proposal.

Communist Parties, Left-Wing Movements and Social Struggles

Indian communist parties condemn the suppression of protesters in Delhi

The Communist Party of India (Marxist) and other left-wing forces have condemned the arrests of protesters in Delhi. During demonstrations calling for the resignation of India’s Chief Election Commissioner, Gyanesh Kumar, hundreds of political activists, students and young people were detained. The protests were also linked to the revision of voter lists and opposition concerns about the independence of the Election Commission. Government officials and the Election Commission have rejected allegations of political interference.

Source: Communist Party of India (Marxist); statement dated 10 October.

Communist Party of Cuba stresses the link between national defence and social needs

Miguel Díaz-Canel, President of Cuba and First Secretary of the Communist Party, has emphasised the importance of coordination between defence institutions and social services in the context of defence preparedness and local administration. The initial report referred to his visit to a local defence council in Havana and to programmes supporting older people and vulnerable families, improving access to water and electricity, and collecting rubbish.

However, the details of the visit and the specific programmes mentioned were not independently confirmed in the sources reviewed. The original Cuban media report or relevant official statement should therefore be checked before this item is published in its final form.

Communist Party of Paraguay outlines its electoral activities

In a report on the municipal elections of 4 October, the Communist Party of Paraguay announced its participation in the United Socialist Alliance. The party fielded a candidate for the Asunción City Council and emphasised strengthening workers’ organisation and fighting for socialism and communism. The report also refers to the party’s allegations of electoral irregularities. These claims should be presented as the party’s position, not as independently established findings.

Source: International Communist Press; report dated 11 October.

Hadash-affiliated Israeli lawmaker convicted in a case related to a 2022 protest

On 8 October, the Jerusalem Magistrate’s Court convicted Ofer Cassif, a lawmaker affiliated with the Hadash alliance, in a case concerning an encounter with a police officer during a 2022 protest. Cassif has described the ruling as political and denied the allegation. The case relates to a protest in the Masafer Yatta area of the occupied West Bank against the displacement of Palestinian villages. Reports also indicate that further legal proceedings concerning the ruling may follow.

Source: International Communist Press; report dated 11 October.

Communist Party of Australia criticises central bank policies

In an article published in Workers’ Weekly Guardian, the Communist Party of Australia examined the country’s central bank policies in relation to the cost-of-living crisis and economic pressures. From the party’s perspective, monetary and anti-inflation policies should be assessed in light of their effects on ordinary people and workers. This is the party’s political and economic position and should be distinguished from independent reporting on monetary policy.

News accuracy note: The original article and its publication date were not independently confirmed in the sources reviewed. The direct article link should be checked before final publication.

Communist Party of Turkey announces Spanish edition of the book

Revolution

A Spanish edition of Revolución, written by Kemal Okuyan, General Secretary of the Communist Party of Turkey, has been published. According to an International Communist Press report dated 9 October, the book was translated by Can Sun and published in Spain by Tinta Roja. Translating political works into other languages is one way of sharing experiences and theoretical debates among left-wing movements in different countries.

Source: International Communist Press; report dated 9 October.

Portuguese Communist Party opposes visit by US Secretary of State

The Portuguese Communist Party criticised Portugal’s foreign policy in response to the visit by US Secretary of State Marco Rubio and warned against expanding cooperation with Washington. According to International Communist Press, the party views such cooperation in the context of Portugal’s increasing involvement in military conflicts. This position reflects the party’s official view of the country’s foreign relations.

Source: International Communist Press; report dated 9 October.

World News

Fresh Israeli strike in Gaza kills at least two Palestinians

Reuters reported that an Israeli airstrike in southern Gaza on Monday, 12 October, killed at least two Palestinians. The Israeli military said it had targeted an armed individual but provided no further details. The strike followed a separate attack in the Mawasi area of Khan Younis late on Sunday, which local health officials said killed three people.

Source: Reuters; report dated 12 October.

Russia–Ukraine energy ceasefire proposal has yet to become an implemented agreement

On 11 October, US President Donald Trump spoke of a ceasefire concerning attacks on Russian and Ukrainian energy infrastructure. However, the details of its implementation remained unclear, and Ukraine said it needed further information to assess the proposal. Ukrainian President Volodymyr Zelenskyy said attacks on Ukraine’s energy infrastructure were continuing. A political announcement of a ceasefire should therefore not be confused with an agreement that has been implemented and observed by both sides.

Source: Reuters; report dated 11 October on the proposed energy ceasefire.

Houthi attack on Riyadh airport reported to have caused heavy casualties

According to reports published on 10 October, a Houthi attack on King Khalid International Airport in Riyadh, Saudi Arabia, killed at least 12 people and injured more than 300. Saudi officials reported that the number of injured exceeded 300. Subsequent reports described another attack on Sunday in which one person was killed and 11 were injured. The incident has heightened concerns about the spread of regional conflict and its implications for aviation security.

Sources: Al Jazeera; report dated 10 October. The Guardian; report on the subsequent attack dated 11 October.

At least 139 migrants dead or missing after boat capsizes between Djibouti and Yemen

The International Organization for Migration, a United Nations agency, reported that at least 139 migrants died and another 84 were missing after a boat capsized on the sea route between Djibouti and Yemen. The boat was carrying more than 300 people, and reports indicate that 82 survived. The maritime route used by migrants seeking economic opportunities in Gulf countries carries risks of drowning, human trafficking and violence.

Source: Reuters; report dated 11 October.

Reports of two mass shootings in the United States; combined death toll of 14 requires confirmation

The original version of this bulletin stated that at least 14 people were killed in two separate shootings in Georgia and Pennsylvania, and that the victims of the Pennsylvania incident included two children and a pregnant woman. A review of reliable news sources did not sufficiently confirm the combined death toll or the details of both incidents. Before publication, this item should be checked against the original Ariana News report and statements from local police. Until then, the figure of 14 deaths should not be published as a confirmed total.

United States imposes sanctions on the International Criminal Court

The US government announced sanctions against the International Criminal Court on 9 October. Washington said the measures were intended to prevent the prosecution of American citizens and restrict the court’s activities. The court, meanwhile, described the sanctions as an attack on the rule of law and stated that it would continue its investigations and prosecutions. The move has heightened tensions between the United States and international criminal justice institutions.

Source: Reuters; report dated 9 October.

Navi Pillay announced as the 2026 Nobel Peace Prize laureate

On 9 October, the Norwegian Nobel Committee announced that Navi Pillay, a South African jurist and former United Nations High Commissioner for Human Rights, had won the 2026 Nobel Peace Prize. The award was reportedly granted in recognition of her efforts to advance peace and international law. The announcement came amid growing tensions over the independence of international judicial institutions.

Source: Norwegian Nobel Committee; official announcement of the 2026 Peace Prize.

Debt crisis and energy shocks raise concerns at IMF and World Bank meetings

The annual meetings of the International Monetary Fund and the World Bank are scheduled to take place in Bangkok, Thailand, from 12 to 18 October. They are being held amid regional wars, disruptions to energy supplies and rising government debt, all of which are putting pressure on the global economy. Low-income countries and emerging economies face heavy debt-servicing costs and fluctuations in energy and commodity prices. These conditions may restrict governments’ financial capacity to invest in public services and poverty-reduction programmes.

Source: International Monetary Fund; official information on the 2026 Annual Meetings.

Germany’s Social Democratic Party nominates Alexander Schweitzer for Labour Minister

Germany’s Social Democratic Party has nominated Alexander Schweitzer to replace Bärbel Bas as federal labour minister. Reuters reported on 12 October that Bas would leave the position after announcing her resignation from the ministry and the party’s co-leadership. The change comes at a time when employment, wages and social protection policies are under pressure from economic and budgetary debates in many European countries.

Source: Reuters; report dated 12 October.

Editorial Note

Awareness, solidarity and struggle: Three strongholds against oppression and exploitation

Today’s world is an arena of struggle between oppression and justice, exploitation and liberation, reaction and progress. We publish news not merely to report events. Our mission is to raise awareness, expose injustice and amplify the voices of workers, labouring people, women, young people and oppressed peoples.

We believe that awareness, solidarity and organised struggle are forces capable of transforming society. The New Standard-Bearers of the People’s Democratic Party of Afghanistan, committed to social justice and human liberation, seek to reflect the truth and amplify the voices of progressive and revolutionary struggles in Afghanistan and around the world.

Against oppression: conscious and steadfast. On the road to liberation: united and militant!

Compiled by: Yama Afghan

دوشنبه، د ۱۴۰۵ لمریز کال د تلې ۲۰مه — د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۲مه

افغانستان

ملګري ملتونه: په درېیو کلونو کې ۱٬۴۱۵ افغان ماشومان وژل شوي یا معلول شوي دي

د هغه راپور له مخې چې طلوع‌نیوز خپور کړی، ملګرو ملتونو ویلي چې په تېرو درېیو کلونو کې په افغانستان کې ۱٬۴۱۵ ماشومان د وسله‌والو شخړو له اړوندو پېښو سره تړلو پېښو کې وژل شوي یا معلول شوي دي. له دې ډلې ۴۴۶ ماشومانو خپل ژوند له لاسه ورکړی او ۹۶۹ نور ټپیان شوي دي. دا شمېرې یوازې د ناچاودو چاودېدونکو توکو قربانیان نه رانغاړي، بلکې په شخړو پورې تړلو پېښو کې د ماشومانو ثبت شوې ټولې مرګ‌ژوبلې پکې شاملې دي. دغه ارقام یو ځل بیا د څو لسیزو جګړو انساني پایلې څرګندوي؛ هغه پایلې چې د جګړې له پای ته رسېدو وروسته هم د ماشومانو او د هغوی د کورنیو ژوند ګواښي.

سرچینه: طلوع‌نیوز؛ په افغانستان کې د ماشومانو د مرګ‌ژوبلې راپور.

حامد کرزي د نجونو پر مخ د ښوونځیو او پوهنتونونو د پرانیستلو غوښتنه وکړه

د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي د نجونو د نړیوالې ورځې په مناسبت د زده‌کړو ټولو پړاوونو ته د نجونو د لاسرسي پر اړتیا ټینګار کړی او د هغوی پر مخ یې د ښوونځیو او پوهنتونونو د بیا پرانیستلو غوښتنه کړې ده. له زده‌کړو څخه د نجونو محرومول د هغوی د فردي ودې او ټولنیز ګډون فرصتونه محدودوي او د هېواد پر علمي، اقتصادي او فرهنګي راتلونکي اغېز کوي.

سرچینه: پژواک؛ د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۱مې راپور.

د اسلامي همکاریو سازمان استازي د افغانستان د بهرنیو چارو له وزیر سره وکتل

د اسلامي همکاریو سازمان د سرمنشي مرستیال او د افغانستان لپاره د دغه سازمان ځانګړي استازي، طارق علي بخیت، د اکتوبر په ۱۰مه او ۱۱مه د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت له سرپرست امیرخان متقي او د طالبانو د ادارې له یو شمېر چارواکو سره لیدنې وکړې. د خپرو شویو اعلامیو له مخې، دواړو لورو د افغانستان او سیمې پر سیاسي، بشري او اقتصادي وضعیت او د همکاریو پر پراختیا خبرې وکړې. د دغو خبرو د عملي پایلو په اړه لا تر اوسه نور جزئیات نه دي خپاره شوي.

سرچینې: د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت؛ د اکتوبر ۱۱مې د لیدنې راپور. د اسلامي همکاریو سازمان؛ د اکتوبر ۱۰مې راپور.

افغانستان د جګړې له پاتې چاودېدونکو توکو څخه د لوړو تلفاتو له لرونکو هېوادونو څخه دی

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندوی پلاوي (یوناما) د جګړې له پاتې چاودېدونکو توکو څخه د رامنځته کېدونکو خطرونو په اړه خبرداری ورکړی دی. دغه توکي لا هم د ملکي وګړو، په ځانګړي ډول د ماشومانو، ژوند ګواښي. د ککړو سیمو پاکول، د جګړې له پاتې مهماتو څخه د رامنځته کېدونکو خطرونو په اړه عامه پوهاوی او د ماین‌پاکۍ بنسټونو لپاره د بودجې برابرول د هېواد له بېړنیو اړتیاوو څخه دي.

د خبري دقت یادونه: په نړیواله کچه د افغانستان دقیق مقام او په قربانیانو کې د ماشومانو ونډه باید د یوناما له اصلي راپور سره پرتله شي. له همدې امله، د اصلي سرچینې له مستقیم تایید پرته د رتبه‌بندۍ او سلنې د قطعي شمېرو په توګه له خپرولو ډډه شوې ده.

د افغانستان په لوېدیځ کې چارواکو د کارموندنې او د جرمونو د کمولو په اړه خبرې وکړې

د هرات والي او د بادغیس، غور، فراه او نیمروز ولایتونو چارواکو په هرات کې په یوه غونډه کې د کاري فرصتونو پر رامنځته کولو، د جرمونو او نشه‌یي توکو د قاچاق پر مخنیوي او د عامه خدمتونو پر ښه‌والي خبرې وکړې. د ځوانانو لپاره د کارموندنې موضوع، په ځانګړي ډول د کرنې، صنعت او ودانیزو چارو په برخو کې، د بحث له مهمو موضوعاتو څخه وه. د دغو موخو تحقق په عملي پروګرامونو، مالي سرچینو او د واقعي کاري فرصتونو په برابرولو پورې تړلی دی.

سرچینه: آریانا نیوز؛ د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۱مې راپور.

افغانستان د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د انسان‌قاچاق په راپور کې درېیمې درجې ته واچول شو

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په کلني راپور کې درېیمه درجه (Tier 3) هغو هېوادونو ته ورکول کېږي چې د انسان‌قاچاق پر وړاندې د مبارزې لږ تر لږه معیارونه په بشپړه توګه نه پوره کوي او د وضعیت د ښه کولو لپاره کافي هڅې نه کوي. افغانستان هم د دغه وزارت په تېرو راپورونو کې په درېیمه درجه کې شامل شوی دی.

خو د دې درجه‌بندۍ د ۲۰۲۶ کال راپور ته د منسوبولو لپاره باید د همدې کال اصلي راپور وکتل شي. اجباري کار، د ماشومانو استثمار او د انسان‌قاچاق د قربانیانو لپاره د ناکافي ملاتړ په اړه اندېښنې جدي دي. بېوزلي، بېکاري او د کورنیو زیان‌من حالت هم د استثمار خطر زیاتولای شي.

سرچینه: د امریکا د بهرنیو چارو وزارت؛ په افغانستان کې د انسان‌قاچاق په اړه راپور.

د افغانستان د اوبو او انرژۍ وزیر د نړیوالې انرژۍ په غونډه کې د ګډون لپاره سعودي عربستان ته ولاړ

د افغانستان د اوبو او انرژۍ وزیر، محمد یونس اخندزاده، د اکتوبر په ۱۰مه د نړیوالې انرژۍ په اوولسمه غونډه کې د ګډون لپاره ریاض ته سفر وکړ. د آریانا نیوز د راپور له مخې، د شاوخوا سلو هېوادونو وزیران او استازي به په دې غونډه کې ګډون وکړي او د انرژۍ د همکاریو او د تجربو د تبادلې په اړه به خبرې وکړي. د افغانستان لپاره د دې ډول غونډو مهمه پایله باید عملي همکاري، تخنیکي پوهه او د انرژۍ په زیربناوو کې پانګونه وي.

سرچینه: آریانا نیوز؛ د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۰مې راپور.

د قالینو د صادراتو د پراختیا لپاره د افغانستان او اتریش همکاري

یوه افغان شرکت او یوه اتریشي شرکت د افغانستان د قالینو اروپایي بازارونو ته د صادراتو د اسانتیا لپاره د همکارۍ تفاهم‌لیک لاسلیک کړی دی. د آریانا نیوز د راپور له مخې، په طرحه، بازارموندنه او نړیوالو بازارونو ته د لاسرسي پراختیا کې همکاري د دې تفاهم‌لیک له مهمو برخو څخه ده. د قالینو اوبدل د افغانستان له دودیزو صنعتونو څخه دی او د صادراتي بازارونو پراختیا کولای شي تولیدوونکو، اوبدونکو او سوداګرو ته ډېر اقتصادي فرصتونه برابر کړي.

سرچینه: آریانا نیوز؛ د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۰مې راپور.

ایران د افغانستان د اقتصادي فعالیتونو لپاره په چابهار کې د ۱۱۰ هکټاره څخه د زیاتو ځمکو د ځانګړي کولو وړاندیز کړی

په وروستیو ورځو کې د ایران په چابهار بندر او ازاده سیمه کې د افغانستان د اقتصادي فعالیتونو لپاره د ۱۱۰ هکټاره څخه د زیاتو ځمکو د ځانګړي کولو موضوع مطرح شوې ده. د ایران د مجلس غړي محسن زنګنه په لومړي سر کې د یوه مقدماتي تفاهم یادونه وکړه؛ خو وروسته یې څرګنده کړه چې موخه د بندر او ازادې سوداګریزې سیمې په محدوده کې د افغانستان د پانګونې زمینه برابرول دي، نه د ایران د خاورې پر یوې برخې د حاکمیت سپارل.

په خبرو کې د صنعتي همکاریو پراختیا، د ګډ صنعتي ښارګوټي جوړول او د دوه‌اړخیزې سوداګرۍ زیاتول هم شامل دي. خو دا موضوع باید د وړاندیز یا مقدماتي تفاهم په توګه راپور شي، نه د عملي شوي وروستي تړون او نه هم د ایران د خاورې د سپارلو په توګه. د دې طرحې عملي کېدل کولای شي د افغانستان سوداګریزې لارې متنوعې کړي او نړیوالو بازارونو ته د افغان سوداګرو لاسرسی ښه کړي؛ خو حقوقي او عملي جزئیات یې لا هم څېړنې ته اړتیا لري.

سرچینې: طلوع‌نیوز؛ د چابهار د مقدماتي تفاهم راپور. افغانستان انټرنشنل؛ د طرحې د ماهیت په اړه تکمیلي معلومات.

کمونیستي ګوندونه، چپي خوځښتونه او ټولنیزې مبارزې

د هند کمونیستي ګوندونو په ډیلي کې د معترضانو ځپل وغندل

د هند کمونیست ګوند (مارکسیست) او نورو چپي ځواکونو په ډیلي کې د معترضانو نیول غندلي دي. د هند د ټاکنو د کمېسیون د مشر، ګیانش کمار، د استعفا غوښتونکو لاریونونو پر مهال، سلګونه سیاسي فعالان، محصلان او ځوانان ونیول شول. اعتراضونه د رایه‌ورکوونکو د نوملړونو د بیاکتنې له بهیر او د ټاکنو د کمېسیون د خپلواکۍ په اړه د مخالفانو له اندېښنو سره هم تړاو لري. دولتي چارواکي او د ټاکنو کمېسیون د سیاسي لاسوهنې تورونه ردوي.

سرچینه: د هند کمونیست ګوند (مارکسیست)؛ د اکتوبر ۱۰مې اعلامیه.

د کیوبا کمونیست ګوند د ملي دفاع او ټولنیزو اړتیاوو ترمنځ پر اړیکې ټینګار وکړ

د کیوبا ولسمشر او د دغه هېواد د کمونیست ګوند لومړي منشي، میګل دیاز کانل، د دفاعي چمتووالي او سیمه‌ییز مدیریت په تړاو د دفاعي بنسټونو او ټولنیزو خدمتونو ترمنځ د همغږۍ پر اهمیت ټینګار کړی دی. په لومړني راپور کې په هاوانا کې د سیمه‌ییزې دفاع شورا ته د هغه د سفر او د زړو کسانو او زیان‌منو کورنیو د ملاتړ، اوبو او برېښنا ته د لاسرسي د ښه‌والي او د کثافاتو د راټولولو د پروګرامونو یادونه شوې وه.

خو د دې لیدنې او یادو شویو ځانګړو پروګرامونو جزئیات په هغو خپلواکو سرچینو کې تایید نه شول چې وکتل شوې. له همدې امله، د خبر تر وروستي خپرېدو مخکې باید د کیوبا د رسنیو اصلي راپور یا اړونده رسمي اعلامیه وکتل شي.

د پاراګوای کمونیست ګوند خپل انتخاباتي فعالیتونه تشریح کړل

د پاراګوای کمونیست ګوند د اکتوبر د څلورمې د ښاروالیو د ټاکنو په اړه په یوه راپور کې له متحد سوسیالیستي ائتلاف سره د خپل ګډون خبر ورکړی دی. دغه ګوند د آسونسیون د ښاروالۍ شورا لپاره نوماند معرفي کړی او د کارګرانو د تشکیلاتو پر پیاوړتیا او د سوسیالیزم او کمونیزم لپاره پر مبارزې یې ټینګار کړی دی. په راپور کې د انتخاباتي سرغړونو په اړه د ګوند ادعاوې هم یادې شوې دي؛ دغه ادعاوې باید د ګوند د دریځ په توګه وبلل شي، نه د خپلواکې څېړنې له لارې ثابت شوي حقیقتونه.

سرچینه: International Communist Press؛ د اکتوبر ۱۱مې راپور.

په اسرائیل کې د حدش ائتلاف اړوند استازی د ۲۰۲۲ کال د اعتراض په قضیه کې محکوم شو

د بیت‌المقدس د سولې محکمې د اکتوبر په اتمه، د حدش ائتلاف اړوند پارلماني استازی عوفر کاسف په هغه قضیه کې محکوم کړ چې په ۲۰۲۲ کال کې د یوه پولیس افسر سره د چلند په تړاو مطرح شوې وه. کاسف حکم سیاسي بللی او تور یې رد کړی دی. دا قضیه د لوېدیځې غاړې په مسافر یطا سیمه کې له هغه اعتراض سره تړاو لري چې د فلسطیني کلیو د ایستلو پر ضد ترسره شوی و. راپورونه ښيي چې د حکم په اړه ښايي په راتلونکو پړاوونو کې قضایي تعقیب هم وشي.

سرچینه: International Communist Press؛ د اکتوبر ۱۱مې راپور.

د استرالیا کمونیست ګوند د مرکزي بانک پر سیاستونو نیوکه وکړه

د استرالیا کمونیست ګوند په خپل نشریه Workers’ Weekly Guardian کې په یوه مقاله کې د ژوند د لګښتونو د بحران او اقتصادي فشارونو په تړاو د دغه هېواد د مرکزي بانک سیاستونه ارزولي دي. د دې ګوند له نظره، پولي او د انفلاسیون ضد سیاستونه باید د عادي خلکو او کارګرانو پر ژوند د اغېزو له مخې وارزول شي. دا د ګوند سیاسي او اقتصادي دریځ دی او باید د پولي سیاستونو له خپلواکو راپورونو څخه جلا وبلل شي.

د خبري دقت یادونه: د مقالې اصلي متن او د خپرېدو نېټه په ارزول شویو سرچینو کې په خپلواکه توګه تایید نه شول. د وروستي خپرېدو لپاره باید د مقالې مستقیم لینک وکتل شي.

د ترکیې کمونیست ګوند د «انقلاب» کتاب د هسپانوي نسخې د خپرېدو خبر ورکړ

د Revolución کتاب هسپانوي ژباړه، چې د ترکیې د کمونیست ګوند د عمومي منشي کمال اوکویان لیکنه ده، خپره شوې ده. د International Communist Press د اکتوبر د نهمې د راپور له مخې، دا اثر د کان سون په ژباړه او په هسپانیه کې د تینتا روخا خپرندویې ټولنې له خوا خپور شوی دی. د سیاسي اثارو نورو ژبو ته ژباړل د بېلابېلو هېوادونو د چپي خوځښتونو ترمنځ د تجربو او نظري بحثونو د لېږد له لارو څخه ده.

سرچینه: International Communist Press؛ د اکتوبر ۹مې راپور.

د پرتګال کمونیست ګوند د امریکا د بهرنیو چارو د وزیر له سفر سره مخالفت وکړ

د پرتګال کمونیست ګوند د امریکا د بهرنیو چارو د وزیر مارکو روبیو د سفر په غبرګون کې د پرتګال پر بهرني سیاست نیوکه کړې او له واشنګټن سره یې د همکارۍ د پراختیا په اړه خبرداری ورکړی دی. د International Communist Press د راپور له مخې، دغه ګوند دا ډول همکارۍ په پوځي شخړو کې د پرتګال د ګډون له زیاتېدو سره تړلې ګڼي. دا دریځ د بهرنیو اړیکو په اړه د ګوند رسمي نظر څرګندوي.

سرچینه: International Communist Press؛ د اکتوبر ۹مې راپور.

د نړۍ پېښې

د اسرائیلو په تازه برید کې په غزه کې لږ تر لږه دوه فلسطینیان ووژل شول

رویټرز راپور ورکړی چې د دوشنبې په ورځ، د اکتوبر ۱۲مه، د غزې په جنوبي برخه کې د اسرائیلو په هوايي برید کې لږ تر لږه دوه فلسطینیان وژل شوي دي. د اسرائیلو پوځ ویلي چې یو وسله‌وال کس یې په نښه کړی، خو نور جزئیات یې نه دي وړاندې کړي. دا برید د یک‌شنبې په وروستیو ساعتونو کې د خان‌یونس په مواصي سیمه کې له یوه جلا برید وروسته شوی چې د سیمه‌ییزو روغتیايي چارواکو په وینا درې کسان پکې وژل شوي وو.

سرچینه: رویټرز؛ د اکتوبر ۱۲مې راپور.

د روسیې او اوکراین ترمنځ د انرژۍ د اوربند طرحه لا د دواړو لورو عملي توافق نه دی ګرځېدلی

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د اکتوبر په ۱۱مه د روسیې او اوکراین د انرژۍ پر زیربناوو د بریدونو د درولو په اړه د اوربند یادونه وکړه؛ خو د طرحې د عملي کېدو جزئیات روښانه نه وو او اوکراین وویل چې د ارزونې لپاره نورو معلوماتو ته اړتیا لري. د اوکراین ولسمشر ولودیمیر زلنسکي ویلي چې د اوکراین پر انرژۍ زیربناوو بریدونه لا هم دوام لري. له همدې امله، د اوربند سیاسي اعلان باید د داسې عملي شوي توافق په توګه ونه ګڼل شي چې دواړو لورو منلی او رعایت کړی وي.

سرچینه: رویټرز؛ د اکتوبر ۱۱مې راپور د انرژۍ د اوربند د وړاندیز په اړه.

د حوثیانو برید د ریاض پر هوايي ډګر درانه تلفات واړول

د اکتوبر په ۱۰مه د خپرو شویو راپورونو له مخې، د سعودي عربستان په ریاض کې د ملک خالد نړیوال هوايي ډګر پر وړاندې د حوثیانو په برید کې لږ تر لږه ۱۳ کسان وژل شوي او تر ۳۰۰ ډېر ټپیان شوي دي. سعودي چارواکو د ټپیانو شمېر تر ۳۰۰ ډېر ښودلی دی. په ورپسې راپورونو کې د یک‌شنبې په ورځ د بل برید یادونه هم شوې چې یو کس پکې وژل شوی او ۱۱ نور ټپیان شوي دي. دې پېښې د سیمه‌ییزو شخړو د پراخېدو او د هوايي چلند د امنیت په اړه اندېښنې زیاتې کړې دي.

سرچینې: الجزیره؛ د اکتوبر ۱۰مې راپور. ګارډین؛ د اکتوبر ۱۱مې د بل برید راپور.

د جیبوتي او یمن ترمنځ د کښتۍ د ډوبېدو له امله لږ تر لږه ۱۳۹ کډوال مړه یا لادرکه شوي دي

د ملګرو ملتونو اړوند د کډوالۍ نړیوال سازمان راپور ورکړی چې د جیبوتي او یمن ترمنځ په سمندري مسیر کې د یوې کښتۍ له ډوبېدو وروسته لږ تر لږه ۱۳۹ کډوال مړه شوي او ۸۴ نور لادرکه دي. کښتۍ تر ۳۰۰ ډېر سپاره لرل او د راپورونو له مخې ۸۲ کسان ژغورل شوي دي. دا سمندري مسیر د هغو کډوالو لپاره، چې د اقتصادي فرصتونو په لټه کې د خلیج هېوادونو ته ځي، د ډوبېدو، انسان‌قاچاق او تاوتریخوالي له خطرونو ډک دی.

سرچینه: رویټرز؛ د اکتوبر ۱۱مې راپور.

په متحده ایالاتو کې د دوو ډله‌ییزو ډزو راپور؛ د ۱۴ مړینو ټولیز شمېر تایید ته اړتیا لري

د دې بولټن په لومړني متن کې راغلي وو چې د جورجیا او پنسلوانیا په ایالتونو کې په دوو جلا ډزو کې لږ تر لږه ۱۴ کسان وژل شوي او د پنسلوانیا په پېښه کې دوه ماشومان او یوه امیندواره ښځه هم د قربانیانو په منځ کې وو. د باوري خبري سرچینو ارزونې دا ټولیز شمېر او د دواړو پېښو جزئیات په کافي اندازه تایید نه کړل. له همدې امله، د خپرېدو مخکې باید دا خبر د آریانا نیوز له اصلي راپور او د سیمه‌ییزو پولیسو له اعلامیو سره پرتله شي. تر هغه وخته باید د ۱۴ مړینو شمېر د تایید شوي رقم په توګه خپور نه شي.

امریکا پر نړیوالې جزایي محکمې بندیزونه ولګول

د امریکا حکومت د اکتوبر په نهمه پر نړیوالې جزایي محکمې د بندیزونو اعلان وکړ. واشنګټن ویلي چې د دې اقداماتو موخه د امریکایي وګړو د محاکمه کېدو مخنیوی او د محکمې د فعالیتونو محدودول دي. په مقابل کې، محکمې دغه بندیزونه د قانون پر حاکمیت برید بللی او اعلان یې کړی چې خپلو څېړنو او قضایي تعقیبونو ته به دوام ورکړي. دې اقدام د امریکا او د نړیوالې جزایي عدالت د بنسټونو ترمنځ ترینګلتیا زیاته کړې ده.

سرچینه: رویټرز؛ د اکتوبر ۹مې راپور.

ناوي پیلای د ۲۰۲۶ کال د نوبل د سولې جایزې ګټونکې اعلان شوه

د ناروې د نوبل کمېټې د اکتوبر په نهمه اعلان وکړ چې د سویلي افریقا حقوقپوهه او د ملګرو ملتونو د بشري حقونو پخوانۍ عالي کمېشنره ناوي پیلای د ۲۰۲۶ کال د نوبل د سولې جایزه ګټلې ده. ویل شوي چې دا جایزه د سولې او نړیوالو حقوقو د پرمختګ لپاره د هغې د هڅو په ویاړ ورکړل شوې ده. د دې جایزې اعلان په داسې وخت کې شوی چې د نړیوالو قضایي بنسټونو د خپلواکۍ په اړه ترینګلتیاوې زیاتې شوې دي.

سرچینه: د ناروې د نوبل کمېټه؛ د ۲۰۲۶ کال د سولې د جایزې رسمي اعلان.

د پیسو نړیوال صندوق او نړیوال بانک په غونډو کې د پورونو او انرژۍ د بحران په اړه اندېښنې

د پیسو نړیوال صندوق او نړیوال بانک کلنۍ غونډې د اکتوبر له ۱۲مې څخه تر ۱۸مې پورې د تایلنډ په پلازمېنه بانکوک کې ترسره کېږي. دا غونډې په داسې شرایطو کې پیلېږي چې سیمه‌ییزې جګړې، د انرژۍ د عرضې ګډوډي او د دولتونو د پورونو زیاتوالی پر نړیوال اقتصاد فشار اچوي. ټیټ‌عاید لرونکي هېوادونه او مخ پر ودې اقتصادونه د پورونو د ورکړې له درنو لګښتونو او د انرژۍ او لومړنیو توکو د بیو له بدلونونو سره مخ دي. دا وضعیت کولای شي د عامه خدمتونو او د بېوزلۍ د کمولو په پروګرامونو کې د دولتونو د پانګونې مالي امکانات محدود کړي.

سرچینه: د پیسو نړیوال صندوق؛ د ۲۰۲۶ کال د کلنیو غونډو رسمي معلومات.

د جرمني سوسیال‌ډیموکرات ګوند الکساندر شوایتزر د کار وزارت لپاره معرفي کړ

د جرمني سوسیال‌ډیموکرات ګوند الکساندر شوایتزر د فدرالي کار وزارت لپاره د باربل باس د ځایناستي په توګه معرفي کړی دی. رویټرز د اکتوبر په ۱۲مه راپور ورکړ چې باس د وزارت او د ګوند د ګډې رهبرۍ له مقامونو څخه د خپلې استعفا له اعلان وروسته دغه څوکۍ پرېږدي. دا بدلون په داسې وخت کې رامنځته کېږي چې د اروپا په ډېرو هېوادونو کې د کارموندنې، معاشونو او ټولنیز ملاتړ سیاستونه د اقتصادي او بودجوي بحثونو تر فشار لاندې دي.

سرچینه: رویټرز؛ د اکتوبر ۱۲مې راپور.

د تحریریې یادونه

پوهاوی، پیوستون او مبارزه؛ د ظلم او استثمار پر وړاندې درې سنګرونه

نننۍ نړۍ د ظلم او عدالت، استثمار او ازادۍ، ارتجاع او پرمختګ ترمنځ د مبارزې ډګر دی. موږ خبرونه یوازې د پېښو د انعکاس لپاره نه خپروو؛ زموږ رسالت د پوهاوي خپرول، د بې‌عدالتۍ افشا کول او د کارګرانو، زیارکښانو، ښځو، ځوانانو او تر ستم لاندې ولسونو د غږ پورته کول دي.

موږ باور لرو چې پوهاوی، پیوستون او منظمه مبارزه د ټولنې د بدلون ځواکونه دي. د افغانستان د خلق دیموکراتیک ګوند نوین درفشداران د ټولنیز عدالت او د انسان د ازادۍ له ژمنتیا سره هڅه کوي چې حقیقت منعکس کړي او د افغانستان او نړۍ د مترقي او انقلابي مبارزو غږ پورته کړي.

د ستم پر وړاندې، باخبره او ټینګ؛ د ازادۍ پر لاره، متحد او مبارز!

چمتو کوونکی: یما افغان

دوشنبه، ۲۰ میزان ۱۴۰۵ خورشیدی — ۱۲ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی

افغانستان

سازمان ملل: در سه سال، ۱٬۴۱۵ کودک افغان کشته یا معلول شده‌اند

بر اساس گزارشی که طلوع‌نیوز بازتاب داده است، سازمان ملل متحد اعلام کرده که طی سه سال گذشته، ۱٬۴۱۵ کودک در افغانستان در رویدادهای مرتبط با منازعات مسلحانه کشته یا معلول شده‌اند. از این میان، ۴۴۶ کودک جان باخته و ۹۶۹ کودک زخمی شده‌اند. این آمار تنها به قربانیان مواد انفجاری منفجرنشده محدود نمی‌شود، بلکه مجموع تلفات ثبت‌شدهٔ کودکان در رویدادهای مرتبط با منازعات را در بر می‌گیرد. این ارقام بار دیگر پیامدهای انسانی جنگ‌های چند دهه‌ای را برجسته می‌سازد؛ پیامدهایی که پس از پایان جنگ نیز زندگی کودکان و خانواده‌های آنان را تهدید می‌کنند.

منبع: گزارش طلوع‌نیوز دربارهٔ تلفات کودکان در افغانستان

حامد کرزی خواستار بازگشایی مکاتب و دانشگاه‌ها به روی دختران شد

حامد کرزی، رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، به مناسبت روز جهانی دختر از ضرورت دسترسی دختران به همهٔ سطوح آموزش سخن گفته و خواستار بازگشایی مکاتب و دانشگاه‌ها به روی آنان شده است. محرومیت دختران از آموزش، فرصت‌های رشد فردی و مشارکت اجتماعی را محدود می‌کند و بر آیندهٔ علمی، اقتصادی و فرهنگی کشور تأثیر می‌گذارد.

منبع: پژواک؛ گزارش ۱۱ اکتوبر ۲۰۲۶

نمایندهٔ سازمان همکاری اسلامی با وزیر خارجهٔ افغانستان دیدار کرد

طارق علی بخیت، معاون دبیرکل سازمان همکاری اسلامی و نمایندهٔ ویژهٔ این سازمان برای افغانستان، در ۱۰ و ۱۱ اکتوبر با امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجهٔ افغانستان، و شماری از مقام‌های ادارهٔ طالبان دیدار کرد. بر اساس اعلامیه‌های منتشرشده، دو طرف دربارهٔ وضعیت سیاسی، بشردوستانه و اقتصادی افغانستان و منطقه و گسترش همکاری‌ها گفت‌وگو کردند. جزئیات بیشتر دربارهٔ نتایج عملی این گفت‌وگوها هنوز منتشر نشده است.

منابع: وزارت خارجهٔ افغانستان؛ گزارش دیدار ۱۱ اکتوبر؛ سازمان همکاری اسلامی؛ گزارش ۱۰ اکتوبر

افغانستان از کشورهای دارای بالاترین میزان تلفات ناشی از مواد انفجاری باقی‌مانده از جنگ است

هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) دربارهٔ خطر مواد انفجاری باقی‌مانده از جنگ هشدار داده است. این مواد همچنان جان غیرنظامیان، به‌ویژه کودکان، را تهدید می‌کنند. پاک‌سازی مناطق آلوده، آموزش عمومی دربارهٔ خطرات مهمات باقی‌مانده از جنگ و تأمین بودجه برای نهادهای ماین‌پاکی از نیازهای فوری کشور است.

یادداشت دقت خبری: رتبهٔ دقیق افغانستان در سطح جهان و رقم مربوط به سهم کودکان باید با متن اصلی گزارش یوناما مقابله شود؛ بنابراین، بدون تأیید مستقیم منبع اصلی، از درج رتبه و درصد به‌عنوان آمار قطعی خودداری شده است.

مقام‌های غرب افغانستان دربارهٔ اشتغال‌زایی و کاهش جرایم گفت‌وگو کردند

والی هرات و مقام‌های ولایت‌های بادغیس، غور، فراه و نیمروز در نشستی در هرات دربارهٔ ایجاد فرصت‌های کاری، جلوگیری از جرایم و قاچاق مواد مخدر و بهبود خدمات عمومی گفت‌وگو کردند. اشتغال‌زایی برای جوانان، به‌ویژه در بخش‌های زراعت، صنعت و ساختمان، از موضوعات مطرح‌شده بود. میزان تحقق این اهداف به برنامه‌های اجرایی، منابع مالی و فرصت‌های واقعی کار بستگی دارد.

منبع: آریانا نیوز؛ گزارش ۱۱ اکتوبر ۲۰۲۶

افغانستان در گزارش قاچاق انسان وزارت خارجهٔ امریکا در ردهٔ سوم قرار گرفت

در گزارش سالانهٔ قاچاق انسان وزارت خارجهٔ ایالات متحده، ردهٔ سوم یا Tier 3 به کشورهایی اختصاص می‌یابد که معیارهای حداقلی مبارزه با قاچاق انسان را به‌طور کامل رعایت نمی‌کنند و تلاش‌های کافی برای رفع این وضعیت انجام نمی‌دهند. افغانستان نیز در گزارش‌های پیشین این وزارت در ردهٔ سوم قرار داشته است.

با این حال، برای نسبت‌دادن این رتبه‌بندی به گزارش سال ۲۰۲۶ باید نسخهٔ اصلی همان سال بررسی شود. نگرانی‌های مربوط به کار اجباری، بهره‌کشی از کودکان و حمایت ناکافی از قربانیان قاچاق انسان جدی است؛ فقر، بیکاری و آسیب‌پذیری خانواده‌ها نیز می‌توانند خطر بهره‌کشی را افزایش دهند.

منبع: گزارش وزارت خارجهٔ امریکا دربارهٔ قاچاق انسان در افغانستان

وزیر انرژی و آب افغانستان برای شرکت در مجمع جهانی انرژی به عربستان رفت

محمد یونس آخندزاده، وزیر انرژی و آب افغانستان، در ۱۰ اکتوبر برای شرکت در هفدهمین مجمع جهانی انرژی به ریاض سفر کرد. بر اساس گزارش آریانا نیوز، نمایندگان در سطح وزیران از حدود صد کشور در این نشست حضور خواهند داشت تا دربارهٔ همکاری‌های انرژی و تبادل تجربه گفت‌وگو کنند. نتیجهٔ مهم چنین نشست‌هایی برای افغانستان، دستیابی به همکاری‌های عملی، دانش فنی و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های انرژی خواهد بود.

منبع: آریانا نیوز؛ گزارش ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۶

همکاری افغانستان و اتریش برای گسترش صادرات قالین

یک شرکت افغان و یک شرکت اتریشی تفاهم‌نامه‌ای برای تسهیل صادرات قالین افغانستان به بازارهای اروپایی امضا کرده‌اند. بر اساس گزارش آریانا نیوز، همکاری در طراحی، بازاریابی و گسترش دسترسی به بازارهای بین‌المللی از محورهای این تفاهم‌نامه است. قالین‌بافی از صنایع سنتی افغانستان به شمار می‌رود و گسترش بازار صادراتی آن می‌تواند برای تولیدکنندگان، بافندگان و تاجران فرصت‌های اقتصادی بیشتری ایجاد کند.

منبع: آریانا نیوز؛ گزارش ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۶

ایران برای فعالیت‌های اقتصادی افغانستان در چابهار بیش از ۱۱۰ هکتار زمین را پیشنهاد کرده است

موضوع اختصاص بیش از ۱۱۰ هکتار زمین در بندر چابهار و منطقهٔ آزاد آن برای فعالیت‌های اقتصادی افغانستان در روزهای اخیر مطرح شده است. محسن زنگنه، عضو مجلس ایران، ابتدا از یک تفاهم مقدماتی سخن گفت؛ اما بعداً توضیح داد که منظور، فراهم‌سازی زمینهٔ سرمایه‌گذاری افغانستان در محدودهٔ بندر و منطقهٔ آزاد تجاری است، نه واگذاری حاکمیت بر بخشی از خاک ایران.

گفت‌وگوها همچنین گسترش همکاری صنعتی، ایجاد شهرک صنعتی مشترک و افزایش تجارت دوجانبه را در بر گرفته است. با این حال، این موضوع باید به‌عنوان پیشنهاد یا تفاهم مقدماتی گزارش شود، نه توافق نهایی اجراشده یا واگذاری خاک ایران به افغانستان. عملی‌شدن چنین طرحی می‌تواند به تنوع مسیرهای تجاری افغانستان و دسترسی بهتر بازرگانان آن به بازارهای بین‌المللی کمک کند؛ هرچند جزئیات حقوقی و اجرایی آن نیازمند پی‌گیری است.

منابع: طلوع‌نیوز؛ گزارش تفاهم مقدماتی چابهار؛ افغانستان انترنشنال؛ توضیحات تکمیلی دربارهٔ ماهیت طرح

احزاب کمونیستی، جنبش‌های چپ و مبارزات اجتماعی

احزاب کمونیست هند سرکوب معترضان در دهلی را محکوم کردند

حزب کمونیست هند (مارکسیست) و دیگر نیروهای چپ، بازداشت معترضان در دهلی را محکوم کرده‌اند. در جریان اعتراض‌هایی که خواستار کناره‌گیری رئیس کمیسیون انتخابات هند، گیانش کومار، بود، صدها تن از فعالان سیاسی، دانشجویان و جوانان بازداشت شدند. اعتراض‌ها همچنین به روند بازنگری فهرست رأی‌دهندگان و نگرانی مخالفان دربارهٔ استقلال کمیسیون انتخابات مربوط می‌شود. مقام‌های دولتی و کمیسیون انتخابات اتهام‌های سیاسی‌کاری را رد می‌کنند.

منبع: حزب کمونیست هند (مارکسیست)؛ اعلامیهٔ ۱۰ اکتوبر

حزب کمونیست کوبا بر پیوند دفاع ملی با نیازهای اجتماعی تأکید کرد

میگل دیاز کانل، رئیس‌جمهور کوبا و دبیر اول حزب کمونیست این کشور، در چارچوب فعالیت‌های مربوط به آمادگی دفاعی و مدیریت محلی از اهمیت هماهنگی میان نهادهای دفاعی و خدمات اجتماعی سخن گفته است. در گزارش اولیه، از بازدید او از شورای دفاع محلی در هاوانا و برنامه‌هایی برای حمایت از سالمندان و خانواده‌های آسیب‌پذیر، بهبود دسترسی به آب و برق و جمع‌آوری زباله یاد شده بود.

با این حال، جزئیات این بازدید و برنامه‌های مشخص یادشده در منابع مستقلی که بررسی شد، تأیید نشد. ازاین‌رو، پیش از نشر نهایی این خبر، باید گزارش اصلی رسانهٔ کوبایی یا اعلامیهٔ رسمی مربوط به آن بررسی شود.

حزب کمونیست پاراگوای فعالیت‌های انتخاباتی خود را تشریح کرد

حزب کمونیست پاراگوای در گزارشی دربارهٔ انتخابات شهری ۴ اکتوبر، از مشارکت خود در ائتلاف سوسیالیستی متحد خبر داده است. این حزب در انتخابات شورای شهر آسونسیون نامزد معرفی کرد و بر تقویت تشکیلات کارگری و مبارزه برای سوسیالیسم و کمونیسم تأکید ورزید. گزارش منتشرشده همچنین به ادعاهای این حزب دربارهٔ تخلف‌های انتخاباتی اشاره می‌کند؛ این ادعاها باید به‌عنوان موضع حزب و نه نتیجهٔ مستقل اثبات‌شده در نظر گرفته شوند.

منبع: International Communist Press؛ گزارش ۱۱ اکتوبر

نمایندهٔ حزب حدش در اسرائیل در پروندهٔ مربوط به اعتراض سال ۲۰۲۲ محکوم شد

دادگاه صلح اورشلیم در ۸ اکتوبر، عوفر کاسف، نمایندهٔ پارلمانی وابسته به ائتلاف حدش، را در پرونده‌ای مربوط به برخورد با یک افسر پولیس در جریان اعتراض سال ۲۰۲۲ محکوم کرد. کاسف حکم را سیاسی دانسته و اتهام را رد کرده است. پرونده به اعتراضی در منطقهٔ مسافر یطا در کرانهٔ باختری مربوط می‌شود که در مخالفت با تخلیهٔ روستاهای فلسطینی برگزار شده بود. گزارش‌ها از امکان پی‌گیری قضایی حکم در مراحل بعدی نیز حکایت دارند.

منبع: International Communist Press؛ گزارش ۱۱ اکتوبر

حزب کمونیست استرالیا سیاست‌های بانک مرکزی را مورد انتقاد قرار داد

حزب کمونیست استرالیا در مقاله‌ای در نشریهٔ Workers’ Weekly Guardian، سیاست‌های بانک مرکزی این کشور را در پیوند با بحران هزینه‌های زندگی و فشارهای اقتصادی بررسی کرده است. از منظر این حزب، سیاست‌های پولی و ضدتورمی باید با توجه به پیامدهای آن‌ها بر زندگی مردم عادی و کارگران ارزیابی شوند. این موضع، دیدگاه سیاسی و اقتصادی حزب است و باید از گزارش‌های مستقل دربارهٔ سیاست پولی تفکیک شود.

یادداشت دقت خبری: متن اصلی مقاله و تاریخ انتشار آن در منابع بررسی‌شده مستقلاً تأیید نشد؛ برای نشر نهایی، پیوند مستقیم مقاله باید بررسی شود.

حزب کمونیست ترکیه از انتشار نسخهٔ اسپانیایی کتاب «انقلاب» خبر داد

نسخهٔ اسپانیایی کتاب Revolución، نوشتهٔ کمال اوکویان، دبیرکل حزب کمونیست ترکیه، منتشر شده است. بر اساس گزارش ۹ اکتوبر International Communist Press، این اثر با ترجمهٔ کان سون و از سوی انتشارات تینتا روخا در اسپانیا به نشر رسیده است. ترجمهٔ آثار سیاسی به زبان‌های دیگر یکی از راه‌های انتقال تجربه‌ها و بحث‌های نظری میان جنبش‌های چپ در کشورهای مختلف است.

منبع: International Communist Press؛ گزارش ۹ اکتوبر

حزب کمونیست پرتگال با سفر وزیر خارجهٔ امریکا مخالفت کرد

حزب کمونیست پرتگال در واکنش به سفر مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ ایالات متحده، از سیاست خارجی دولت پرتگال انتقاد کرد و نسبت به گسترش همکاری با واشنگتن هشدار داد. بر اساس گزارش International Communist Press، این حزب چنین همکاری‌هایی را در پیوند با افزایش مشارکت پرتگال در منازعات نظامی ارزیابی کرده است. این موضع بازتاب دیدگاه رسمی حزب دربارهٔ روابط خارجی کشور است.

منبع: International Communist Press؛ گزارش ۹ اکتوبر

رویدادهای جهان

حملهٔ تازهٔ اسرائیل در غزه دست‌کم دو فلسطینی را کشت

رویترز گزارش داده است که حملهٔ هوایی اسرائیل در جنوب نوار غزه در روز دوشنبه، ۱۲ اکتوبر، دست‌کم دو فلسطینی را کشته است. ارتش اسرائیل گفته است که یک فرد مسلح را هدف قرار داده، اما جزئیات بیشتری ارائه نکرده است. این حمله پس از حملهٔ جداگانه‌ای در منطقهٔ مواصی خان‌یونس در اواخر روز یک‌شنبه رخ داد که به گفتهٔ مقام‌های صحی محلی، سه کشته برجا گذاشت.

منبع: رویترز؛ گزارش ۱۲ اکتوبر

طرح آتش‌بس انرژی میان روسیه و اوکراین هنوز به توافق عملی دو طرف تبدیل نشده است

دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در ۱۱ اکتوبر از آتش‌بس مربوط به حملات بر زیرساخت‌های انرژی روسیه و اوکراین سخن گفت؛ اما جزئیات اجرای این طرح روشن نبود و اوکراین اعلام کرد که برای بررسی آن به اطلاعات بیشتری نیاز دارد. ولودیمیر زلنسکی گفته است که حملات به زیرساخت‌های انرژی اوکراین همچنان ادامه داشته است. بنابراین، اعلام سیاسی آتش‌بس را نباید با توافق عملی‌شده و رعایت‌شده از سوی هر دو طرف اشتباه گرفت.

منبع: رویترز؛ گزارش ۱۱ اکتوبر دربارهٔ پیشنهاد آتش‌بس انرژی

حملهٔ حوثی‌ها به میدان هوایی ریاض تلفات سنگینی برجا گذاشت

بر اساس گزارش‌های منتشرشده در ۱۰ اکتوبر، حملهٔ حوثی‌ها به میدان هوایی بین‌المللی ملک خالد در ریاض دست‌کم ۱۳ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی برجا گذاشت. مقام‌های سعودی شمار زخمیان را بیش از ۳۰۰ تن اعلام کردند. گزارش‌های بعدی از وقوع حمله‌ای دیگر در روز یک‌شنبه خبر دادند که در آن یک تن کشته و ۱۱ نفر زخمی شدند. این رویداد نگرانی‌ها دربارهٔ گسترش درگیری‌های منطقه‌ای و پیامدهای آن بر امنیت هوانوردی را افزایش داده است.

منابع: الجزیره؛ گزارش ۱۰ اکتوبر؛ گاردین؛ گزارش حملهٔ بعدی در ۱۱ اکتوبر

دست‌کم ۱۳۹ مهاجر در واژگونی قایق میان جیبوتی و یمن جان باختند یا ناپدید شدند

سازمان بین‌المللی مهاجرت، وابسته به سازمان ملل متحد، گزارش داده است که پس از واژگونی یک قایق در مسیر دریایی میان جیبوتی و یمن، دست‌کم ۱۳۹ مهاجر جان باخته‌اند و ۸۴ نفر دیگر ناپدید هستند. قایق بیش از ۳۰۰ سرنشین داشت و بر اساس گزارش‌ها، ۸۲ نفر نجات یافته‌اند. این مسیر دریایی برای مهاجرانی که در جست‌وجوی فرصت‌های اقتصادی به سوی کشورهای خلیج حرکت می‌کنند، با خطر غرق‌شدن، قاچاق انسان و خشونت همراه است.

منبع: رویترز؛ گزارش ۱۱ اکتوبر

گزارش دو تیراندازی در ایالات متحده؛ آمار مجموعی ۱۴ کشته نیازمند تأیید است

در متن اولیهٔ این بولتن آمده بود که در دو تیراندازی جداگانه در ایالت‌های جورجیا و پنسیلوانیا، دست‌کم ۱۴ نفر کشته شده‌اند و در میان قربانیان رویداد پنسیلوانیا دو کودک و یک زن باردار حضور داشته‌اند. بررسی منابع خبری معتبر، این آمار مجموعی و جزئیات مربوط به هر دو رویداد را به‌گونهٔ کافی تأیید نکرد. ازاین‌رو، این خبر پیش از نشر باید با گزارش اصلی آریانا نیوز و اعلامیه‌های پولیس محلی مقابله شود و تا آن زمان نباید آمار ۱۴ کشته به‌عنوان رقم تأییدشده منتشر گردد.

امریکا علیه دادگاه کیفری بین‌المللی تحریم وضع کرد

دولت ایالات متحده در ۹ اکتوبر تحریم‌هایی علیه دادگاه کیفری بین‌المللی اعلام کرد. واشنگتن گفته است هدف این اقدامات جلوگیری از پیگرد شهروندان امریکایی و محدودکردن فعالیت‌های دادگاه است؛ در حالی که دادگاه این تحریم‌ها را حمله به حاکمیت قانون دانسته و اعلام کرده است که به تحقیقات و پیگردهای خود ادامه خواهد داد. این اقدام تنش میان امریکا و نهادهای بین‌المللی عدالت کیفری را افزایش داده است.

منبع: رویترز؛ گزارش ۹ اکتوبر

ناوی پیلای برندهٔ جایزهٔ صلح نوبل ۲۰۲۶ اعلام شد

کمیتهٔ نوبل ناروی در ۹ اکتوبر اعلام کرد که ناوی پیلای، حقوقدان اهل افریقای جنوبی و کمیشنر پیشین عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، برندهٔ جایزهٔ صلح نوبل سال ۲۰۲۶ شده است. این جایزه به پاس تلاش‌های او برای پیشبرد صلح و حقوق بین‌الملل اعطا شده است. اعلام این جایزه هم‌زمان با افزایش تنش‌ها پیرامون استقلال نهادهای قضایی بین‌المللی صورت گرفته است.

منبع: کمیتهٔ نوبل؛ اعلام رسمی جایزهٔ صلح ۲۰۲۶

نگرانی دربارهٔ بحران بدهی و شوک انرژی در نشست‌های صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی

نشست‌های سالانهٔ صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی از ۱۲ تا ۱۸ اکتوبر در بانکوک، پایتخت تایلند، برگزار می‌شود. این نشست‌ها در شرایطی آغاز شده‌اند که جنگ‌های منطقه‌ای، اختلال در عرضهٔ انرژی و افزایش بدهی دولت‌ها بر اقتصاد جهانی فشار وارد می‌کنند. کشورهای کم‌درآمد و اقتصادهای نوظهور با هزینه‌های سنگین پرداخت بدهی و نوسان قیمت انرژی و مواد اولیه روبه‌رو هستند. این شرایط می‌تواند فضای مالی دولت‌ها برای سرمایه‌گذاری در خدمات عمومی و برنامه‌های کاهش فقر را محدود کند.

منبع: صندوق بین‌المللی پول؛ اطلاعات رسمی نشست‌های سالانهٔ ۲۰۲۶

حزب سوسیال‌دموکرات آلمان الکساندر شوایتزر را برای وزارت کار معرفی کرد

حزب سوسیال‌دموکرات آلمان، الکساندر شوایتزر را برای جانشینی باربل باس در وزارت کار فدرال معرفی کرده است. رویترز در ۱۲ اکتوبر گزارش داد که باس پس از اعلام کناره‌گیری از مقام وزارت و رهبری مشترک حزب، این سمت را ترک می‌کند. این تغییر در شرایطی صورت می‌گیرد که سیاست‌های اشتغال، دستمزدها و حمایت اجتماعی در بسیاری از کشورهای اروپایی زیر فشار بحث‌های اقتصادی و بودجه‌ای قرار دارند.

منبع: رویترز؛ گزارش ۱۲ اکتوبر

یادداشت تحریریه

آگاهی، همبستگی و مبارزه؛ سه سنگر در برابر ستم و استثمار

جهان امروز میدان نبرد میان ستم و عدالت، استثمار و رهایی، ارتجاع و پیشرفت است. ما اخبار را تنها برای بازتاب رویدادها نشر نمی‌کنیم؛ رسالت ما آگاهی‌بخشی، افشای بی‌عدالتی و بازتاب صدای کارگران، زحمتکشان، زنان، جوانان و خلق‌های تحت ستم است.

ما باور داریم که آگاهی، همبستگی و مبارزهٔ سازمان‌یافته، نیروی دگرگون‌کنندهٔ جامعه‌اند. درفشداران نوین حزب دیموکراتیک خلق افغانستان، با تعهد به عدالت اجتماعی و رهایی انسان، می‌کوشند حقیقت را بازتاب دهند و صدای مبارزات مترقی و انقلابی افغانستان و جهان باشند.

در برابر ستم، آگاه و استوار؛ در راه رهایی، متحد و مبارز!

تدوین‌کننده: یما افغان

Sunday, 11 October 2026 — 19 Mizan 1405 (Solar Hijri)

Afghanistan

Pakistan orders Afghan doctors and medical students to leave

According to TOLOnews, Pakistan has ordered some Afghan doctors working in the country or undertaking specialist training, as well as certain Afghan medical students, to leave. The report indicates that residency and educational documentation are relevant to the decision, while some students with valid documents may be allowed to remain. The move has raised concerns about the educational and professional futures of Afghans who travelled to Pakistan to study or gain specialist qualifications. 

Afghanistan and Iran sign 28 trade agreements worth $451.8 million

Representatives of the Afghan and Iranian private sectors signed 28 economic memoranda of understanding worth a total of $451.8 million in Kabul, on the sidelines of the fifth Abu Hanifa National and International Exhibition. The agreements cover energy, industry, mining, agriculture and joint investment. Their practical implementation, contribution to employment and impact on domestic production will be important measures of their economic value. 

Afghanistan, Central Asian countries and India announce trade MoUs worth more than $400 million

Reports published on 10 October said Afghanistan, Central Asian countries and India announced memoranda of understanding worth more than $400 million at a business networking event. Expanding regional trade could create opportunities for Afghan producers and traders. However, the actual impact will depend on implementation, the availability of infrastructure and the participation of domestic producers. 

European Union appoints a new special representative for Afghanistan

Thomas Frelson has begun his mission as the European Union’s new Special Representative for Afghanistan. Afghanistan’s political situation, humanitarian crisis, human rights conditions and restrictions on women and girls remain major issues in international policy discussions. The significance of the new envoy’s appointment will ultimately depend on the EU’s practical policies and actions, rather than diplomatic announcements alone.

$2.5 million pledged for permanent Afghan women’s scholarships at Oxford

According to Afghan media reports, Shabana Basij-Rasikh has allocated $2.5 million to support permanent scholarships for Afghan women at the University of Oxford. The initiative comes as women and girls in Afghanistan face severe restrictions on education and participation in public life. Supporting Afghan women’s access to higher education is important, but educational rights must not depend solely on limited opportunities abroad. Those rights must also be guaranteed to all women and girls inside Afghanistan.

UNDP says Afghanistan cannot develop without women and girls

The head of the United Nations Development Programme has stressed that Afghanistan cannot achieve sustainable development without the participation of women and girls. Excluding half the population from education, employment and social participation weakens the country’s productive capacity while deepening poverty and economic dependence. Any serious programme for Afghanistan’s reconstruction must guarantee equal access to education, work and social life. 

More than 492,000 Afghans forcibly deported from Iran in 2026

According to a report published by Pajhwok, more than 492,000 Afghans have been forcibly deported from Iran during 2026. Forced returns place additional pressure on families already facing poverty, unemployment and inadequate housing. Providing returnees with shelter, essential services and opportunities to earn a living remains an urgent need.

Bamyan farmers complain about high fertiliser prices and low yields

Farmers in Bamyan have complained about rising chemical fertiliser prices and low agricultural yields. High input costs combined with low incomes make rural livelihoods increasingly difficult. Support for agriculture, access to affordable and quality supplies, and better marketing opportunities for domestic produce are essential to Afghanistan’s rural economy.

Khost pine-nut traders call for better processing and export facilities

Pine-nut traders in Khost have called for improved facilities to process and export the product. Pine nuts are a valuable Afghan commodity, but limited processing, packaging and access to export markets can restrict their economic value. Investment in domestic processing industries could create jobs and ensure that a greater share of the trade’s income reaches Afghan producers and workers.

France confirms talks with Afghan authorities over deportations

TOLOnews has reported that France is holding talks with Afghanistan’s de facto authorities about the deportation of Afghans. The issue is being discussed as many people face economic insecurity, unemployment and limited access to the basic necessities of life. Any decisions concerning returns should take account of security, human dignity and the actual circumstances of returning families. 

Communist Parties, Left Movements and Workers’ Struggles

Communist Party USA mobilises to defend the Millionaire Tax

The Communist Party USA (CPUSA) is mobilising members and building alliances with labour and community organisations in Washington State to oppose Initiative 645, a measure seeking to repeal the state’s new tax on incomes above $1 million. Supporters of the tax argue that its revenue can fund education, healthcare, food assistance and affordable housing. The campaign has brought questions of wealth distribution and the contribution of the wealthy to social needs back to the centre of political debate. 

Communist Party of Greece condemns fascist attack in Elefsina

The Communist Party of Greece (KKE) and its youth organisation, KNE, have condemned a fascist attack on a 32-year-old anti-fascist athlete in Elefsina. Both organisations have emphasised the need to strengthen trade unions, promote collective action and organise resistance to fascism. Their response reflects the view that confronting fascist forces requires organised social action, not merely verbal condemnation. 

German Communist Party supports pro-Palestinian demonstration

The Stuttgart branch of the German Communist Party (DKP) supported a solidarity mobilisation for Palestine on 7 October. The party called for an end to the war in Gaza and an end to Germany’s political and military support for Israel. Opposition to arms exports and militarism remains a central part of its criticism of German foreign policy. 

Brazilian Communist Party stresses campaign against the far right

Ahead of Brazil’s presidential election run-off, the Brazilian Communist Party (PCB) has supported mobilisation to prevent a victory for Flávio Bolsonaro while stressing the political independence of communists. The party has called for higher wages, shorter working hours, an end to the six-days-on, one-day-off work schedule, stronger public healthcare and education, housing and transport provision, and the defence of workers’ rights. Its position highlights the relationship between electoral struggle and the economic and social demands of the working class. 

Communist Party of India (Marxist) condemns repression in Delhi

The Communist Party of India (Marxist), CPI(M), has issued a statement condemning mass arrests of political leaders, civil society activists, students and young people in Delhi. The party says several of its senior leaders were also detained by police and has called for nationwide protests. The incident has again raised questions about the right to protest, freedom of political activity and the treatment of government opponents by state forces. 

Tudeh Party of Iran warns of renewed war and economic crisis

The Tudeh Party of Iran has warned of the danger of renewed military aggression, economic crisis and widening social unrest. The party examines the country’s economic and social conditions in the context of regional tensions and external pressure, warning of the potential consequences of war for ordinary people. Its position emphasises the connection between peace, economic security and social rights. 

Communist Party of Britain calls for an end to occupation and arms exports to Israel

In a statement marking the International Day of Solidarity with Palestine, the Communist Party of Britain called for a permanent ceasefire, an end to the siege of Gaza and the termination of Israel’s occupation of Palestinian territory. The party also demanded an end to British arms trading and military and economic cooperation with Israel. 

World News

Israeli strikes kill at least five Palestinians in Gaza

According to Reuters, Israeli strikes in two separate incidents in the Gaza Strip on 10 October killed at least five Palestinians. Palestinian health officials reported the deaths, while the Israeli military said it had targeted what it described as militants. Continued civilian casualties have intensified concerns about the fragility of the ceasefire and the humanitarian situation in Gaza. 

Mahmoud Abbas postpones Palestinian elections until September 2027

Mahmoud Abbas, president of the Palestinian Authority, has postponed legislative elections scheduled for next month and announced 11 September 2027 as the date for both legislative and presidential elections. He cited obstacles resulting from Israeli measures and the security situation in the Palestinian territories. The postponement comes after years without nationwide elections and amid continuing debate and criticism over the legitimacy of Palestinian political institutions. 

Germany’s Left Party prepares coalition talks in Berlin

Germany’s Left Party is preparing to begin coalition talks with the Social Democrats and the Greens after winning 25.7% of the vote in Berlin’s state election. The parties have also agreed on measures to address antisemitic incidents. During its campaign, the Left Party emphasised affordable housing and limiting the influence of major property companies. The negotiations will test how far those commitments can be translated into practical government policy. 

Editorial Note

Consciousness, Solidarity and Struggle: Three Fronts Against Oppression and Exploitation

Today’s world is a battleground between oppression and justice, exploitation and liberation, reaction and progress. We publish news not merely to report events, but to raise consciousness, expose injustice and amplify the voices of workers, the oppressed, women and young people.

We believe that consciousness, solidarity and organised struggle are powerful forces for social transformation. The New Standard-Bearers of the People’s Democratic Party of Afghanistan are committed to social justice, human liberation and reflecting the progressive and revolutionary struggles of Afghanistan and the world.

Conscious against oppression; united in the struggle for liberation!

یکشنبه، د ۱۴۰۵ کال د تلې ۱۹مه — د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۱مه

افغانستان

پاکستان افغان ډاکټرانو او د طب محصلانو ته د وتلو امر کړی

د طلوع‌نیوز د راپور له مخې، پاکستان یو شمېر افغان ډاکټرانو ته چې په دغه هېواد کې کار کوي یا تخصصي زده‌کړې ترسره کوي، او همدارنګه ځینو افغان طبي محصلانو ته د دغه هېواد د پرېښودو امر کړی دی. راپور وايي، د اقامت او زده‌کړو د اسنادو وضعیت په دې پرېکړه کې مهم رول لري او ښايي ځینې هغه محصلان چې معتبر اسناد لري، د پاتې کېدو اجازه ترلاسه کړي. دې پرېکړې د هغو افغانانو د زده‌کړو او مسلکي راتلونکي په اړه اندېښنې راپورته کړې چې د تخصص لپاره پاکستان ته تللي دي. 

افغانستان او ایران د ۴۵۱٫۸ میلیونه ډالرو په ارزښت ۲۸ سوداګریزې هوکړې لاسلیک کړې

د افغانستان او ایران د خصوصي سکتور استازو په کابل کې د ابوحنیفه د پنځم ملي او نړیوال نندارتون په څنډه کې د ۴۵۱٫۸ میلیونه ډالرو په ارزښت ۲۸ اقتصادي تفاهم‌لیکونه لاسلیک کړل. دا هوکړې د انرژۍ، صنعت، کانونو، کرنې او ګډې پانګونې برخې رانغاړي. د دغو هوکړو عملي کېدل، د کارموندنې رامنځته کول او د کورني تولید پیاوړتیا هغه مهم اړخونه دي چې باید په راتلونکې کې وڅارل شي. 

افغانستان، منځنۍ اسیا او هند د ۴۰۰ میلیونه ډالرو څخه د زیاتو سوداګریزو تفاهم‌لیکونو لاسلیک اعلان کړ

د اکتوبر د ۱۰مې د راپورونو له مخې، افغانستان، د منځنۍ اسیا هېوادونو او هند په یوه سوداګریزه غونډه کې د ۴۰۰ میلیونه ډالرو څخه د زیاتو تفاهم‌لیکونو لاسلیک اعلان کړ. د سیمه‌ییزې سوداګرۍ پراختیا د افغان تولیدوونکو او سوداګرو لپاره فرصتونه برابرولای شي؛ خو د دې ډول هوکړو واقعي اغېز د عملي پلي کېدو، اړینو زیربناوو او د کورنیو تولیدوونکو د ګډون پورې تړلی دی. 

اروپايي ټولنې د افغانستان لپاره خپل نوی ځانګړی استازی معرفي کړ

توماس فریلسون د افغانستان لپاره د اروپايي ټولنې د ځانګړي استازي په توګه خپله دنده پیل کړې ده. د افغانستان سیاسي وضعیت، بشري بحران، د بشري حقونو حالت او پر ښځو او نجونو لګېدلي محدودیتونه د نړیوالو سیاستونو مهمې موضوعګانې دي. د نوي استازي د رول ارزونه به د هغه او اروپايي ټولنې په عملي دریځونو او اقداماتو پورې تړلې وي، نه یوازې په دیپلوماتیکو څرګندونو.

د افغان ښځو د دایمي بورسونو لپاره اکسفورډ ته ۲٫۵ میلیونه ډالره مرسته

د افغان رسنیو د راپورونو له مخې، شبانه بسیج‌رَسِخ د اکسفورډ پوهنتون د افغان ښځو د دایمي بورسونو د ملاتړ لپاره ۲٫۵ میلیونه ډالره ځانګړي کړي دي. دا مرسته په داسې شرایطو کې مطرح کېږي چې په افغانستان کې ښځې او نجونې له زده‌کړو او ټولنیز ګډون څخه له سختو محدودیتونو سره مخ دي. د افغان ښځو لوړو زده‌کړو ته لاسرسی مهم دی؛ خو د زده‌کړې حق باید یوازې له هېواده بهر په محدودو فرصتونو پورې تړلی نه وي، بلکې په خپله افغانستان کې هم د ټولو ښځو او نجونو لپاره تضمین شي.

د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام: له ښځو او نجونو پرته افغانستان پرمختګ نه شي کولای

د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام مدیر ټینګار کړی چې افغانستان د ښځو او نجونو له ګډون پرته دوامدار پرمختګ نه شي ترلاسه کولای. د ټولنې د نیمایي برخې له زده‌کړو، کار او ټولنیز ګډون څخه محرومول د هېواد تولیدي وړتیا کمزورې کوي او فقر او اقتصادي تړلتیا زیاتوي. د افغانستان د بیارغونې هره جدي طرحه باید زده‌کړو، کار او ټولنیز ژوند ته برابر لاسرسی تضمین کړي. 

په ۲۰۲۶ کال کې له ایران څخه تر ۴۹۲ زرو ډېر افغانان په جبري ډول ایستل شوي

د پژواک د راپور له مخې، په ۲۰۲۶ کال کې له ایران څخه د جبري ایستل شویو افغانانو شمېر له ۴۹۲ زرو څخه اوښتی دی. په داسې حال کې چې ډېرې کورنۍ له بې‌وزلۍ، بې‌کارۍ او د سرپناه له کمښت سره مخ دي، جبري راستنېدل د خلکو پر ژوند لا ډېر فشار اچوي. راستنېدونکو ته د سرپناه، لومړنیو خدمتونو او د ژوند د لګښتونو برابرول بېړنۍ اړتیا ده.

د بامیان بزګران د کیمیاوي سرې له لوړو بیو او کم حاصل څخه شکایت کوي

په بامیان کې بزګران د کیمیاوي سرو له لوړو بیو او د کرنیزو محصولاتو له کم حاصل څخه شکایت کوي. د کرنیزو توکو لوړه بیه او ټیټ عاید د بزګرانو ژوند لا ستونزمنوي. د کرنې ملاتړ، د باکیفیته او ارزانه کرنیزو توکو برابرول او د کورنیو محصولاتو لپاره د بازارموندنې لارې جوړول د افغانستان د کلیوالي اقتصاد اساسي اړتیاوې دي.

د خوست د جلغوزیو سوداګر د پروسس او صادراتو د اسانتیاوو غوښتنه کوي

د خوست د جلغوزیو سوداګرو د دې محصول د پروسس او صادراتو لپاره د غوره اسانتیاوو غوښتنه کړې ده. جلغوزي د افغانستان له ارزښتناکو محصولاتو څخه دي؛ خو د پروسس، بسته‌بندۍ او صادراتي بازارونو ته د لاسرسي د امکاناتو کمښت د دې محصول اقتصادي ارزښت محدودولای شي. په کورنیو پروسس‌کوونکو صنعتونو کې پانګونه د کار فرصتونه رامنځته کولای شي او د دې سوداګرۍ د عاید لویه برخه افغان تولیدوونکو او کارګرانو ته رسولای شي.

فرانسه د افغانانو د ایستلو په اړه له افغان واکمنو چارواکو سره خبرې کوي

طلوع‌نیوز راپور ورکړی چې فرانسه د افغانانو د ایستلو په اړه له افغانستان د حاکمو چارواکو سره خبرې کوي. د افغان کډوالو د ایستلو او بېرته ستنېدو موضوع په داسې حال کې مطرح ده چې ډېر خلک له اقتصادي ناامنۍ، بې‌کارۍ او د ژوند له لومړنیو امکاناتو سره له ستونزو سره مخ دي. د راستنېدو هره پرېکړه باید د امنیت، انساني کرامت او د راستنېدونکو کورنیو د واقعي وضعیت په پام کې نیولو سره وارزول شي. 

کمونیست ګوندونه، چپي غورځنګونه او د کارګرانو مبارزې

د امریکا کمونیست ګوند د میلیونرانو د مالیې د دفاع لپاره بسیج کوي

د امریکا کمونیست ګوند (CPUSA) په واشنګټن ایالت کې د خپلو غړو او کارګري او ټولنیزو سازمانونو د ائتلاف جوړولو هڅې پیاوړې کړې دي، څو د ۶۴۵ شمېرې له نوښت سره مخالفت وکړي. دا طرحه غواړي پر هغو عایداتو لګېدلې نوې مالیه لغوه کړي چې له یو میلیون ډالرو څخه زیات دي. د مالیې ملاتړي وايي، له دې لارې ترلاسه کېدونکي عواید د زده‌کړو، روغتیايي خدمتونو، خوراکي مرستو او ارزانه کورونو لپاره کارېدلی شي. دا مبارزه د شتمنۍ د وېش او د ټولنیزو اړتیاوو په پوره کولو کې د شتمنو د ونډې پوښتنه بیا د سیاسي بحث مرکز ته راوړي. 

د یونان کمونیست ګوند په الئوسیـنا کې فاشیستي برید وغانده

د یونان کمونیست ګوند (KKE) او د هغه د ځوانانو سازمان (KNE) په الئوسیـنا ښار کې پر یوه ۳۲ کلن فاشیزم ضد ورزشکار برید غندلی دی. دواړو سازمانونو د کارګري اتحادیو پر پیاوړتیا، ګډو اقداماتو او د فاشیزم پر وړاندې پر سازمان‌یافته مبارزې ټینګار کړی دی. د دوی دریځ ښيي چې د فاشیستي جریانونو پر وړاندې مبارزه یوازې په لفظي غندنه نه، بلکې په ټولنیز او سازمان‌یافته عمل پورې تړلې ده. 

د جرمني کمونیست ګوند د فلسطین په ملاتړ له لاریون څخه ملاتړ وکړ

د جرمني د کمونیست ګوند (DKP) د اشتوتګارت څانګې د اکتوبر په ۷مه د فلسطین په ملاتړ له ترسره شوې غونډې څخه ملاتړ وکړ. دې ګوند په غزه کې د جګړې د پای ته رسېدو او د اسرائیل لپاره د جرمني د سیاسي او پوځي ملاتړ د بندېدو غوښتنه کړې ده. د وسلو د صادراتو او نظامي‌ګرۍ مخالفت د جرمني د بهرني سیاست په اړه د دې ګوند د دریځ یوه مهمه برخه ده. 

د برازیل کمونیست ګوند د افراطي ښي اړخ پر وړاندې پر انتخاباتي مبارزې ټینګار وکړ

د برازیل کمونیست ګوند (PCB) د ولسمشرۍ د ټاکنو د دویم پړاو په درشل کې د فلاویو بولسونارو د بریا د مخنیوي لپاره د بسیج ملاتړ کړی، خو په عین حال کې یې د کمونیستانو پر سیاسي خپلواکۍ ټینګار کړی دی. ګوند د معاشونو د لوړولو، د کاري ساعتونو د کمولو، د شپږ ورځني کار او یوې ورځې رخصتۍ د نظام د لغوه کولو، د عامه روغتیا او زده‌کړو د پیاوړتیا، د کور او ترانسپورټ د برابرولو او د کارګرانو د حقونو د دفاع غوښتنه کړې ده. دا دریځ د انتخاباتي مبارزې او د کارګرې طبقې د اقتصادي او ټولنیزو غوښتنو ترمنځ اړیکه څرګندوي. 

د هند کمونیست ګوند (مارکسیست) په ډیلي کې د لاریونوالو ځپل وغندل

د هند کمونیست ګوند (مارکسیست) په یوه اعلامیه کې په ډیلي کې د سیاسي مشرانو، مدني فعالانو، محصلانو او ځوانانو پراخې نیونې غندلې دي. ګوند ویلي چې د هغه یو شمېر لوړپوړي مشران هم د پولیسو له خوا نیول شوي او د ټول هېواد په کچه یې د اعتراضونو غوښتنه کړې ده. دې پېښې یو ځل بیا د اعتراض حق، د سیاسي فعالیت ازادي او له مخالفانو سره د دولتي ځواکونو چلند د بحث مرکز ته راوستی دی. 

د ایران توده ګوند د نوې جګړې او اقتصادي بحران له خطره خبرداری ورکړ

د ایران توده ګوند په یوه اعلامیه کې د نوي پوځي یرغل، اقتصادي بحران او د ټولنیزې ناخوښۍ د پراخېدو په اړه خبرداری ورکړی دی. ګوند اقتصادي او ټولنیز وضعیت له سیمه‌ییزو کړکېچونو او بهرنیو فشارونو سره تړلی ارزوي او د جګړې د احتمالي اغېزو په اړه اندېښنه څرګندوي. د دې ګوند دریځ د سولې، اقتصادي امنیت او د خلکو د ټولنیزو حقونو ترمنځ اړیکه برجسته کوي. 

د بریتانیا کمونیست ګوند د فلسطین د اشغال د پای او اسرائیل ته د وسلو د صادراتو د بندېدو غوښتنه وکړه

د بریتانیا کمونیست ګوند د فلسطین سره د نړیوال پیوستون د ورځې په مناسبت په خپله اعلامیه کې د دایمي اوربند، د غزې د محاصرې د پای او د فلسطیني سیمو د ناقانونه اشغال د ختمېدو غوښتنه کړې ده. ګوند همدارنګه د اسرائیل سره د بریتانیا د وسلو سوداګرۍ او پوځي او اقتصادي همکاریو د بندېدو غوښتنه کړې ده. 

د نړۍ مهم خبرونه

د اسرائیلو په بریدونو کې په غزه کې لږ تر لږه پنځه فلسطینیان وژل شوي

د رویټرز د راپور له مخې، د اکتوبر په ۱۰مه د غزې په تړانګه کې د اسرائیلو په دوو جلا بریدونو کې لږ تر لږه پنځه فلسطینیان وژل شوي دي. فلسطیني روغتیايي چارواکو د دغو تلفاتو راپور ورکړی، او د اسرائیلو پوځ ویلي چې هغه اهداف یې په نښه کړي چې وسله‌وال یې بولي. د ملکي وګړو د تلفاتو دوام د اوربند د نازک وضعیت او په غزه کې د بشري بحران په اړه اندېښنې زیاتې کړې دي. 

محمود عباس د فلسطین ټاکنې د ۲۰۲۷ کال سپتمبر ته وځنډولې

د فلسطین د خودمختاره ادارې مشر محمود عباس پارلماني ټاکنې چې ټاکل شوې وه راتلونکې میاشت ترسره شي، وځنډولې او د پارلماني او ولسمشرۍ ټاکنو لپاره یې د ۲۰۲۷ کال د سپتمبر ۱۱مه نېټه اعلان کړه. هغه د اسرائیلو له اقداماتو څخه رامنځته شوي خنډونه او د فلسطیني سیمو امنیتي وضعیت د دې پرېکړې لاملونه وبلل. دا ځنډ په داسې حال کې رامنځته کېږي چې فلسطینیان له کلونو راهیسې له سراسري ټاکنو محروم دي او د سیاسي بنسټونو مشروعیت هم د بحث او نیوکو موضوع ګرځېدلی دی. 

د جرمني چپ ګوند په برلین کې د ائتلافي حکومت د جوړولو خبرې پیلوي

د جرمني چپ ګوند په برلین کې د ایالتي ټاکنو د ۲۵٫۷ سلنه رایو له ترلاسه کولو وروسته، له سوسیال‌دموکرات ګوند او شنو ګوندونو سره د ائتلاف د خبرو لپاره چمتو شوی دی. لورو د یهودستیزو پېښو د مخنیوي او پر وړاندې یې د اقدام په اړه هم پر یو شمېر تدابیرو موافقه کړې ده. چپ ګوند په خپل انتخاباتي کمپاین کې د ارزانه کورونو او د لویو املاکي شرکتونو د نفوذ د محدودولو پر موضوعاتو ټینګار کړی و. ائتلافي خبرې به وښيي چې دغه ژمنې تر کومه حده په عملي سیاستونو بدلېدای شي. 

د تحریریې یادښت

پوهاوی، پیوستون او مبارزه؛ د ظلم او استثمار پر وړاندې درې سنګرونه

نننۍ نړۍ د ظلم او عدالت، استثمار او ازادۍ، ارتجاع او پرمختګ ترمنځ د مبارزې ډګر دی. موږ خبرونه یوازې د پېښو د خپرولو لپاره نه وړاندې کوو؛ زموږ رسالت د پوهاوي خپرول، د بې‌عدالتۍ افشا کول او د کارګرانو، زیارکښو، ښځو، ځوانانو او تر ظلم لاندې ولسونو د غږ انعکاس دی.

موږ باور لرو چې پوهاوی، پیوستون او سازمان‌یافته مبارزه د ټولنې د بدلون ځواک دی. د افغانستان د خلق دیموکراتیک ګوند نوې بیرغ‌وال هڅه کوي چې د ټولنیز عدالت او د انسان د ازادۍ په لاره کې د افغانستان او نړۍ د مترقي او انقلابي مبارزو غږ پورته کړي.

د ظلم پر وړاندې ویښ او ټینګ؛ د ازادۍ په لار کې متحد او مبارز!

اخبار روز

یک‌شنبه، ۱۹ میزان ۱۴۰۵ خورشیدی — ۱۱ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی

افغانستان

پاکستان به داکتران و محصلان طب افغان دستور خروج داد

بر اساس گزارش طلوع‌نیوز، پاکستان به شماری از داکتران افغان که در آن کشور کار یا دوره‌های تخصصی را سپری می‌کنند و نیز برخی محصلان طب، دستور داده است تا این کشور را ترک کنند. در گزارش آمده است که وضعیت اسناد اقامتی و تحصیلی در تصمیم‌گیری نقش دارد و شماری از محصلان دارای مدارک معتبر ممکن است اجازهٔ ماندن داشته باشند. این تصمیم نگرانی‌هایی را دربارهٔ آیندهٔ تحصیلی و مسلکی افغان‌هایی برانگیخته است که برای آموزش و کسب تخصص به پاکستان رفته‌اند. 

افغانستان و ایران ۲۸ توافق‌نامهٔ تجاری به ارزش ۴۵۱٫۸ میلیون دالر امضا کردند

نمایندگان بخش خصوصی افغانستان و ایران در کابل، در حاشیهٔ پنجمین نمایشگاه ملی و بین‌المللی ابوحنیفه، ۲۸ تفاهم‌نامهٔ اقتصادی به ارزش مجموعی ۴۵۱٫۸ میلیون دالر امضا کردند. این توافق‌ها بخش‌هایی چون انرژی، صنعت، معدن، زراعت و سرمایه‌گذاری مشترک را در بر می‌گیرد. میزان تحقق عملی این توافق‌ها و سهم آن‌ها در ایجاد فرصت‌های شغلی و تقویت تولید داخلی، از مسایل مهمی است که باید در ادامه دنبال شود. 

افغانستان، کشورهای آسیای میانه و هند تفاهم‌نامه‌های تجاری بیش از ۴۰۰ میلیون دالر امضا کردند

بر اساس گزارش‌های منتشرشده در ۱۰ اکتوبر، افغانستان، کشورهای آسیای میانه و هند در یک نشست تجاری تفاهم‌نامه‌هایی به ارزش بیش از ۴۰۰ میلیون دالر امضا کردند. گسترش تجارت منطقه‌ای می‌تواند فرصت‌هایی برای تولیدکنندگان و بازرگانان افغانستان ایجاد کند؛ اما اثر واقعی چنین توافق‌هایی به اجرای عملی آن‌ها، ایجاد زیرساخت‌های لازم و مشارکت تولیدکنندگان داخلی وابسته است. 

اتحادیهٔ اروپا نمایندهٔ ویژهٔ جدید خود برای افغانستان را معرفی کرد

توماس فریلسون مأموریت خود را به‌عنوان نمایندهٔ ویژهٔ اتحادیهٔ اروپا برای افغانستان آغاز کرده است. تحولات سیاسی افغانستان، وضعیت حقوق بشر، بحران بشری و محدودیت‌های گسترده بر زنان و دختران از موضوعات مهمی‌اند که در سیاست‌گذاری بین‌المللی در قبال افغانستان مطرح هستند. ارزیابی نقش نمایندهٔ جدید به مواضع عملی و اقدامات اتحادیهٔ اروپا وابسته خواهد بود، نه صرفاً اعلام مأموریت دیپلماتیک.

کمک ۲٫۵ میلیون دالری برای بورسیه‌های دایمی زنان افغان در آکسفورد

بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای افغانستان، شبانه بسیج‌رَسِخ مبلغ ۲٫۵ میلیون دالر را برای پشتیبانی از بورسیه‌های دایمی زنان افغان در دانشگاه آکسفورد اختصاص داده است. این اقدام در شرایطی مطرح می‌شود که زنان و دختران در افغانستان با محدودیت‌های شدید در آموزش و مشارکت اجتماعی روبه‌رو هستند. پشتیبانی از دسترسی زنان افغان به آموزش عالی اهمیت دارد؛ اما حق آموزش نباید تنها از راه فرصت‌های محدود بیرون از کشور تأمین شود، بلکه باید برای همهٔ زنان و دختران در داخل افغانستان نیز تضمین گردد.

برنامهٔ توسعهٔ سازمان ملل: افغانستان بدون زنان و دختران نمی‌تواند توسعه یابد

مدیر برنامهٔ توسعهٔ سازمان ملل متحد تأکید کرده است که افغانستان بدون مشارکت زنان و دختران قادر به دستیابی به توسعهٔ پایدار نیست. محروم‌ساختن نیمی از جامعه از آموزش، کار و مشارکت اجتماعی، ظرفیت تولیدی کشور را تضعیف می‌کند و فقر و وابستگی اقتصادی را گسترش می‌دهد. هرگونه برنامهٔ جدی برای بازسازی افغانستان باید دسترسی برابر به آموزش، اشتغال و زندگی اجتماعی را تضمین کند. 

بیش از ۴۹۲ هزار افغان در سال ۲۰۲۶ از ایران اخراج شده‌اند

بر اساس گزارش منتشرشده از سوی پژواک، شمار افغان‌هایی که در سال ۲۰۲۶ به‌گونهٔ اجباری از ایران اخراج شده‌اند، از ۴۹۲ هزار نفر فراتر رفته است. بازگشت اجباری در شرایطی که بسیاری از خانواده‌ها با فقر، بیکاری و کمبود سرپناه روبه‌رو هستند، فشار مضاعفی بر زندگی مردم وارد می‌کند. رسیدگی به وضعیت بازگشت‌کنندگان، تأمین سرپناه و خدمات اولیه و فراهم‌کردن فرصت‌های معیشتی از نیازهای فوری به شمار می‌رود.

دهقانان بامیان از گرانی کود کیمیاوی و حاصل کم شکایت دارند

دهقانان در بامیان از افزایش قیمت کودهای کیمیاوی و پایین‌بودن حاصل محصولات زراعتی شکایت کرده‌اند. هزینهٔ بلند نهاده‌های زراعتی در کنار درآمد پایین، زندگی دهقانان را دشوارتر می‌سازد. حمایت از زراعت، دسترسی به نهاده‌های باکیفیت و قیمت مناسب و ایجاد راه‌های بازاریابی برای محصولات داخلی، از ضرورت‌های اساسی اقتصاد روستایی افغانستان است.

تاجران جلغوزه در خوست خواهان امکانات صادرات و پروسس شدند

تاجران جلغوزه در ولایت خوست خواستار فراهم‌شدن امکانات بهتر برای پروسس و صادرات این محصول شده‌اند. جلغوزه یکی از محصولات ارزشمند افغانستان است؛ اما نبود امکانات کافی برای پروسس، بسته‌بندی و دسترسی به بازارهای صادراتی می‌تواند مانع افزایش ارزش اقتصادی آن شود. سرمایه‌گذاری در صنایع پروسس داخلی می‌تواند فرصت‌های کاری ایجاد کند و سهم بیشتری از درآمد این تجارت را نصیب تولیدکنندگان و کارگران افغان سازد.

فرانسه از گفت‌وگو با مقام‌های حاکم افغانستان دربارهٔ اخراج افغان‌ها خبر داد

طلوع‌نیوز گزارش داده است که فرانسه دربارهٔ اخراج افغان‌ها با مقام‌های حاکم افغانستان گفت‌وگو می‌کند. موضوع اخراج و بازگشت مهاجران افغان در حالی مطرح است که بسیاری از مردم با ناامنی اقتصادی، بیکاری و نبود امکانات کافی برای زندگی روبه‌رو هستند. هرگونه تصمیم دربارهٔ بازگشت باید با درنظرداشت امنیت، کرامت انسانی و وضعیت واقعی خانواده‌های بازگشت‌کننده بررسی شود. 

احزاب کمونیستی، جنبش‌های چپ و مبارزات کارگری

حزب کمونیست ایالات متحده برای دفاع از مالیات بر میلیونرها بسیج می‌شود

حزب کمونیست ایالات متحدهٔ امریکا (CPUSA) از بسیج اعضا و ایجاد ائتلاف با سازمان‌های کارگری و اجتماعی در ایالت واشنگتن برای مقابله با ابتکار شمارهٔ ۶۴۵ خبر داده است. این طرح می‌خواهد مالیات تازه بر درآمدهای بالاتر از یک میلیون دالر را لغو کند. حامیان مالیات بر میلیونرها استدلال می‌کنند که درآمد آن می‌تواند برای آموزش، خدمات صحی، کمک غذایی و مسکن قابل‌پرداخت استفاده شود. این مبارزه بار دیگر پرسش توزیع ثروت و سهم ثروتمندان در تأمین نیازهای اجتماعی را به مرکز بحث سیاسی آورده است. 

حزب کمونیست یونان حملهٔ فاشیستی در الئوسیـنا را محکوم کرد

حزب کمونیست یونان (KKE) و سازمان جوانان آن، KNE، حملهٔ فاشیستی به یک ورزشکار ضدفاشیست ۳۲ ساله در شهر الئوسیـنا را محکوم کرده‌اند. این دو سازمان بر ضرورت تقویت اتحادیه‌های کارگری، اقدام جمعی و مقابلهٔ سازمان‌یافته با فاشیسم تأکید کرده‌اند. این موضع‌گیری نشان می‌دهد که مبارزه با جریان‌های فاشیستی، از دید این نیروها، نیازمند واکنش اجتماعی و سازمان‌یافته است، نه صرفاً محکومیت لفظی. 

حزب کمونیست آلمان از تظاهرات همبستگی با فلسطین پشتیبانی کرد

شاخهٔ اشتوتگارت حزب کمونیست آلمان (DKP) از گردهمایی همبستگی با فلسطین در ۷ اکتوبر پشتیبانی کرد. این حزب خواستار پایان جنگ در غزه و قطع پشتیبانی سیاسی و نظامی آلمان از اسرائیل شده است. مخالفت با صادرات تسلیحات و نظامی‌گری، بخشی از موضع این حزب در برابر سیاست خارجی دولت آلمان عنوان شده است. 

حزب کمونیست برزیل بر مبارزهٔ انتخاباتی علیه راست افراطی تأکید کرد

حزب کمونیست برزیل (PCB) در آستانهٔ دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری، از بسیج برای جلوگیری از پیروزی فلاویو بولسونارو حمایت کرده و در عین حال بر استقلال سیاسی کمونیست‌ها تأکید ورزیده است. این حزب خواستار افزایش دستمزدها، کاهش ساعات کار، لغو نظام شش روز کار در برابر یک روز رخصتی، تقویت خدمات عمومی صحی و آموزشی، تأمین مسکن و ترانسپورت و دفاع از حقوق کارگران شده است. این موضع، پیوند میان مبارزهٔ انتخاباتی و مطالبات اقتصادی و اجتماعی طبقهٔ کارگر را برجسته می‌سازد. 

حزب کمونیست هند (مارکسیست) سرکوب معترضان در دهلی را محکوم کرد

حزب کمونیست هند (مارکسیست) با نشر اعلامیه‌ای، بازداشت گستردهٔ رهبران سیاسی، فعالان مدنی، دانشجویان و جوانان در دهلی را محکوم کرد. این حزب اعلام کرده است که شماری از رهبران ارشد آن نیز در جریان برخورد پولیس بازداشت شده‌اند و خواستار برگزاری اعتراضات سراسری شده است. این رویداد بار دیگر موضوع حق اعتراض، آزادی فعالیت سیاسی و برخورد نیروهای دولتی با مخالفان را در مرکز توجه قرار داده است. 

حزب تودهٔ ایران نسبت به خطر جنگ تازه و بحران اقتصادی هشدار داد

حزب تودهٔ ایران در بیانیه‌ای دربارهٔ خطر تجاوز نظامی تازه، بحران اقتصادی و گسترش نارضایتی‌های اجتماعی هشدار داده است. این حزب شرایط اقتصادی و اجتماعی را در پیوند با تنش‌های منطقه‌ای و فشارهای خارجی بررسی می‌کند و نسبت به پیامدهای جنگ بر زندگی مردم هشدار می‌دهد. موضع‌گیری این حزب بر پیوند میان صلح، امنیت اقتصادی و حقوق اجتماعی مردم تأکید دارد. 

حزب کمونیست بریتانیا خواستار پایان اشغال و توقف صادرات تسلیحات به اسرائیل شد

حزب کمونیست بریتانیا در بیانیه‌ای به مناسبت روز بین‌المللی همبستگی با فلسطین، خواستار آتش‌بس دایمی، پایان محاصرهٔ غزه و خاتمهٔ اشغال غیرقانونی سرزمین‌های فلسطینی شده است. این حزب همچنین بر توقف تجارت تسلیحاتی و همکاری‌های نظامی و اقتصادی بریتانیا با اسرائیل تأکید کرده است. 

رویدادهای جهان

حملات اسرائیل در غزه دست‌کم پنج کشته برجا گذاشت

بر اساس گزارش رویترز، حملات اسرائیل در دو رویداد جداگانه در نوار غزه در ۱۰ اکتوبر دست‌کم پنج فلسطینی را کشت. مقام‌های صحی فلسطینی این تلفات را گزارش کرده‌اند و ارتش اسرائیل گفته است که اهدافی را هدف قرار داده است که آن‌ها را نیروهای مسلح می‌خواند. تداوم تلفات غیرنظامیان، نگرانی‌ها دربارهٔ شکنندگی آتش‌بس و وضعیت انسانی غزه را افزایش داده است. 

محمود عباس انتخابات فلسطین را به سپتمبر ۲۰۲۷ موکول کرد

محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، انتخابات پارلمانی را که قرار بود ماه آینده برگزار شود، به تعویق انداخت و تاریخ ۱۱ سپتمبر ۲۰۲۷ را برای انتخابات پارلمانی و ریاست‌جمهوری اعلام کرد. او موانع ناشی از اقدامات اسرائیل و وضعیت امنیتی سرزمین‌های فلسطینی را از دلایل این تصمیم دانست. این تعویق در حالی صورت می‌گیرد که فلسطینی‌ها سال‌هاست از برگزاری انتخابات سراسری محروم بوده‌اند و مشروعیت نهادهای سیاسی نیز موضوع بحث و انتقاد قرار دارد. 

حزب چپ آلمان برای تشکیل ائتلاف حکومتی در برلین وارد گفت‌وگو شد

حزب چپ آلمان پس از کسب ۲۵٫۷ درصد آرا در انتخابات ایالتی برلین، برای آغاز گفت‌وگوهای ائتلافی با حزب سوسیال‌دموکرات و سبزها آماده شده است. طرف‌ها دربارهٔ اقداماتی برای رسیدگی به رویدادهای یهودستیزانه نیز به توافق رسیده‌اند. حزب چپ در کارزار انتخاباتی خود بر مسکن قابل‌پرداخت و مهار نفوذ شرکت‌های بزرگ مالک املاک تأکید کرده بود. مذاکرات ائتلافی نشان خواهد داد که این وعده‌ها تا چه اندازه می‌توانند به سیاست‌های اجرایی تبدیل شوند. 

یادداشت تحریریه

آگاهی، همبستگی و مبارزه؛ سه سنگر در برابر ستم و استثمار

جهان امروز میدان نبرد میان ستم و عدالت، استثمار و رهایی، ارتجاع و پیشرفت است. ما اخبار را تنها برای بازتاب رویدادها نشر نمی‌کنیم؛ رسالت ما آگاهی‌بخشی، افشای بی‌عدالتی و بازتاب صدای کارگران، زحمتکشان، زنان، جوانان و خلق‌های تحت ستم است.

ما باور داریم که آگاهی، همبستگی و مبارزهٔ سازمان‌یافته، نیروی دگرگون‌کنندهٔ جامعه‌اند. درفشداران نوین حزب دیموکراتیک خلق افغانستان، با تعهد به عدالت اجتماعی و رهایی انسان، می‌کوشند حقیقت را بازتاب دهند و صدای مبارزات مترقی و انقلابی افغانستان و جهان باشند.

در برابر ستم، آگاه و استوار؛ در راه رهایی، متحد و مبارز!

Saturday, 10 October 2026 | 18 Mizan 1405 Solar Hijri

Afghanistan, the Region and the World: Social Struggles, Political Contradictions and International Developments

Afghanistan, the Region and the World: Social Struggles, Political Contradictions and International Developments

Afghanistan

UN warns that ISIL-K remains a security threat beyond Afghanistan’s borders

Alexander Zuev, the UN Assistant Secretary-General, has warned that the Islamic State’s Khorasan branch remains one of the group’s most powerful affiliates and that its activities threaten security in Afghanistan and the wider region. The assessment underlines that counterterrorism cannot be reduced to security operations alone. Poverty, social exclusion, weakened public institutions and crises of political legitimacy must also be considered when examining the roots of instability. (Afghanistan International)

UN calls for an end to discriminatory restrictions on Afghan women

The UN Human Rights Council has called for the repeal of policies and measures restricting the fundamental rights of women and girls in Afghanistan. Continued exclusion from education, employment and social participation removes a substantial part of the country’s human potential from reconstruction and development. No society can achieve sustainable progress by denying half its population access to knowledge and meaningful participation. (Afghanistan International)

Afghanistan, 25 years after the war began: calls for justice remain unanswered

On 4 October, Human Rights Watch marked the 25th anniversary of the beginning of the US-led war in Afghanistan by stating that the United States and coalition countries had yet to provide genuine justice or redress for war crimes and other serious abuses. The organisation stressed the need for accountability and justice for the legacy of violence over past decades. Afghanistan’s history cannot be fully understood without examining civilian suffering, foreign intervention and the responsibility of those implicated in human rights abuses. (Human Rights Watch)

The Region and the Middle East

Attack on Riyadh airport marks a dangerous escalation in regional conflict

Saudi authorities said attacks on King Khalid International Airport in Riyadh and a Saudia aircraft on Thursday killed three Saudi citizens and injured several other people. Yemen’s Houthi movement claimed responsibility. The Saudi-led coalition subsequently launched airstrikes against areas under Houthi control. The widening conflict poses growing risks to civilians, air travel and vital routes of international commerce. (Reuters)

Yemen: civilians remain trapped in the crossfire

As Saudi Arabia and its allies intensified attacks against Houthi positions, reports emerged of explosions in Sana’a and civilian injuries. The UN special envoy for Yemen described the situation as unstable and raised concerns about the consequences for a population already facing severe food insecurity and a humanitarian crisis. Continued warfare threatens public infrastructure and the lives of ordinary people. (AP News)

Lebanon: drone strike raises concerns over a wider regional conflict

According to published reports, an Israeli drone strike in Lebanon wounded six people. The incident occurred amid rising regional tensions and continuing concerns that the conflict could spread beyond existing fronts. Each new attack increases the risk of undermining de-escalation arrangements and imposing further human costs on the region’s population. (AP News)

West Bank: Palestinian man reports attack on himself and his five-year-old son

According to the Associated Press, a Palestinian man said Israeli settlers attacked him and his five-year-old son and took their car. Israeli police reported the arrest of a 15-year-old suspect in connection with the incident. Investigations are continuing. Protecting civilians and ensuring accountability for violence are fundamental principles of international law and must be applied without discrimination. (AP News)

Popular Movements and Social Struggles

India: young people continue protests over electoral roll revisions

The youth movement known as the “Cockroach” movement prepared for a new demonstration in New Delhi on 10 October. Protesters oppose revisions to electoral rolls and allege that the process could disenfranchise large numbers of eligible voters. Authorities imposed security restrictions, deployed a substantial police presence and suspended mobile internet services in parts of the area. Claims concerning voter deletions require independent scrutiny, but the right to peaceful protest and transparency in electoral administration remain central issues in the dispute. (AP News)

France: political and economic turmoil intensifies pressure on the government

Student protests and social discontent in France continue amid concerns about public debt, the budget deficit and government economic policy. A Guardian report published on 10 October examined the simultaneous pressure exerted on French policymakers by financial markets and protesters. In this climate, disputes over public spending, social services and economic priorities have once again moved to the centre of French political debate. (The Guardian)

California public workers authorise a strike

Members of California’s public-sector union, SEIU Local 1000, have voted to authorise a strike. The vote gives the union the option of pursuing industrial action if negotiations fail, but it does not mean a strike has already begun. The development highlights continuing disputes over wages, working conditions and employee demands in the United States. (CalMatters)

Mexico: healthcare workers challenge a wage agreement

According to the World Socialist Web Site, workers at Mexico’s Social Security Institute have opposed a wage agreement they consider inadequate and have challenged their union leadership. The report describes growing discontent among healthcare workers. The details and political interpretation were published by that outlet; the dispute nevertheless raises a central question about labour relations: who determines wages and working conditions, and how effectively are workers’ voices represented in those decisions? (World Socialist Web Site)

Germany: students protest against the return of compulsory military service

Reports indicate that tens of thousands of students in Germany have taken to the streets against the reintroduction of compulsory military service. The demonstrations have renewed public debate about militarisation, young people’s futures and the relationship between national security and individual freedoms. Public scrutiny of military policy and participation in debates about a country’s future are important elements of democratic life. (World Socialist Web Site)

Chile: strikes and demonstrations against austerity

According to the World Socialist Web Site, protests have erupted in Chile’s mining and healthcare sectors, while around 20,000 people marched against an austerity budget. The report describes discontent over economic policies and their consequences for workers and public services. A complete assessment requires examining union demands, the government’s position and the details of the budget together. (World Socialist Web Site)

Nigeria: labour unions divided over strike action

Reports published on 9 October describe divisions among labour unions in Nigeria’s Federal Capital Territory over proposed strike action. The unions do not share a common position on whether to proceed with or withdraw the strike. The dispute illustrates the importance of organisational coordination and agreement on common objectives in collective action. Further developments are needed to clarify the extent of the disagreement and the positions taken by the labour organisations involved. (Daily Post)

Communist, Socialist and Left-Wing Parties

India: left parties defend the right to protest and electoral transparency

Five left-wing parties in India have condemned restrictions imposed on a planned protest in New Delhi. The demonstration concerns revisions to electoral rolls and the functioning of the Election Commission. The parties have described the restrictions as an infringement of the fundamental right to peaceful assembly. The dispute once again highlights the importance of independent oversight, administrative transparency and safeguards for citizens’ political rights. (Rising Kashmir)

Palestine: Palestinian People’s Party prepares for parliamentary elections

The Palestinian People’s Party has announced that it is intensifying preparations for parliamentary elections scheduled for 28 November. The party is seeking to build a broad alliance of left-wing, democratic and social forces as an alternative to the political polarisation between Fatah and Hamas. The scope and outcome of this effort will depend on the electoral process, cooperation among political forces and conditions on the ground. (International Communist Press)

Britain: Communist Party stresses solidarity with the Palestinian people

In a statement marking the International Day for Palestine, the Communist Party of Britain expressed support for solidarity movements and demands for Palestinian freedom and sovereignty. The party called for a permanent ceasefire, an end to the siege of Gaza and a halt to military cooperation that contributes to the continuation of occupation. This is the party’s stated political position and should be understood within the context of its broader political programme. (Communist Party of Britain)

Czech Republic: Communist Party continues its election campaign

The Communist Party of Bohemia and Moravia has stepped up its campaigning ahead of municipal and Senate elections on 9–10 October. According to International Communist Press, party representatives and candidates have held meetings with voters in several cities. The impact of these activities should be assessed against official election results and voter participation. (International Communist Press)

Greece: Communist Party opposes military and energy cooperation with the US and NATO

The Communist Party of Greece has continued political mobilisation and protests against the visit of US Secretary of State Marco Rubio. The party opposes military and energy cooperation between Greece, the United States and NATO. This position reflects the party’s established foreign-policy outlook and opposition to NATO. (International Communist Press)

Vietnam: Communist Party Central Committee concludes its meeting

The fourth meeting of the 14th Central Committee of the Communist Party of Vietnam concluded in Hanoi on 8 October after four days of discussions. Details of the meeting have been published by Vietnamese state media. The decisions and priorities announced at such meetings can provide insight into the political and economic direction of the country’s leadership. (Vietnam+ (VietnamPlus))

The Global Economy and Financial Institutions

IMF and World Bank meetings take place amid debt and energy pressures

The annual meetings of the International Monetary Fund and World Bank are scheduled to take place in Bangkok, with government debt, economic instability and the effects of the energy crisis among the major issues on the agenda. The US Treasury Department has said that Treasury Secretary Scott Bessent will not attend and that other officials will lead the American delegation. Discussions about international debt and financial policy are particularly significant for low-income and heavily indebted countries, since decisions by global financial institutions can affect public budgets, social services and development opportunities. (Reuters)

Editorial Note

Today’s developments, from Afghanistan and the Middle East to Europe, Asia and Latin America, demonstrate how closely security, livelihoods, social rights and political participation are connected. Wars and military conflicts impose heavy costs on ordinary people, while workers, young people and social movements in different countries continue to press for their demands to be heard.

From the standpoint of historical materialism, understanding these events requires examining economic relations, structures of power, social interests and the specific conditions of each society. Scientific analysis must not replace reality with slogans; it must explain events through evidence, an examination of social contradictions and scrutiny of the actions of those responsible.

Awareness, solidarity and informed public participation are essential elements of every effort to build a more just society and overcome poverty, discrimination and exploitation.

شنبه، د ۱۴۰۵ کال د تلې ۱۸مه | د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۰مه

افغانستان، سیمه او نړۍ؛ د ټولنیزو مبارزو، سیاسي تضادونو او نړیوالو بدلونونو په هنداره کې

افغانستان

ملګري ملتونه: د داعش خراسان امنیتي ګواښ لا هم د افغانستان له پولو هاخوا اغېز لري

د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیال، الکساندر زویف، خبرداری ورکړی چې د داعش خراسان څانګه لا هم د دې ترهګر سازمان له پیاوړو څانګو څخه ده او فعالیتونه یې د افغانستان او سیمې امنیت ګواښي. دا ارزونه یو ځل بیا څرګندوي چې د ترهګرۍ پر وړاندې مبارزه یوازې امنیتي اقداماتو ته نه شي محدودېدای؛ بېوزلي، ټولنیز محرومیت، د عامه بنسټونو کمزوري کېدل او د سیاسي مشروعیت بحران هم باید د بې‌ثباتۍ د ریښو په څېړنه کې په پام کې ونیول شي. (Afghanistan International)

ملګري ملتونه د افغان ښځو پر وړاندې د تبعیضي محدودیتونو د پای ته رسېدو غوښتنه کوي

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا په خپله وروستۍ غونډه کې د هغو تګلارو او اقداماتو د لغوه کېدو غوښتنه کړې چې د افغان ښځو او نجونو اساسي حقونه محدودوي. له زده‌کړې، کار او ټولنیز ګډون څخه د ښځو محرومول د هېواد د بشري ځواک یوه لویه برخه د بیارغونې او پرمختګ له بهیر څخه څنډې ته کوي. هېڅ ټولنه نه شي کولای د خپل نفوس د نیمایي برخې له پوهې او ګډون څخه په محرومولو سره دوامدار پرمختګ ترلاسه کړي. (Afghanistan International)

د افغانستان د جګړې له پیل څخه ۲۵ کاله تېر شول؛ د عدالت غوښتنه لا هم پر ځای ده

د بشري حقونو څار سازمان د اکتوبر په څلورمه، د امریکا په مشرۍ په افغانستان کې د جګړې د پیل له ۲۵مې کلیزې سره هم‌مهاله، وویل چې امریکا او د ائتلاف هېوادونو لا هم د جنګي جرمونو او د بشري حقونو د نورو جدي سرغړونو قربانیانو ته رښتینی عدالت او جبران نه دی برابر کړی. دې سازمان د تېرو څو لسیزو د تاوتریخوالي د میراث پر وړاندې د حساب ورکونې او عدالت پر اړتیا ټینګار کړی دی. د افغانستان تاریخ د ملکي وګړو د کړاوونو، بهرنیو لاسوهنو او د بشري حقونو د سرغړوونکو د مسؤلیت له څېړلو پرته بشپړ نه شي انځورېدای. (Human Rights Watch)

سیمه او منځنی ختیځ

پر ریاض هوايي ډګر برید؛ د سیمه‌ییزو جګړو خطرناک پراخوالی

د سعودي عربستان چارواکو ویلي چې د پنجشنبې په ورځ د ملک خالد نړیوال هوايي ډګر او د سعودي هوايي شرکت پر یوې الوتکې بریدونو درې سعودي وګړي وژلي او یو شمېر نور یې ټپیان کړي دي. د یمن حوثیانو د برید مسؤلیت منلی دی. تر دې وروسته، د سعودي عربستان په مشرۍ ائتلاف د حوثیانو تر کنټرول لاندې سیمو کې هوايي بریدونه کړي دي. د جګړو پراخېدل د ملکي وګړو امنیت، هوايي ترانسپورټ او د نړیوالې سوداګرۍ مهمې لارې له زیات خطر سره مخ کوي. (Reuters)

یمن؛ ملکي وګړي یو ځل بیا د جګړې په منځ کې راګیر دي

د حوثیانو پر ضد د سعودي عربستان او د هغه د متحدینو د بریدونو له زیاتېدو سره، په صنعا کې د چاودنو او د ملکي وګړو د ټپي کېدو راپورونه خپاره شوي دي. د یمن لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي استازي وضعیت بې‌ثباته بللی او د هغو خلکو پر وضعیت یې اندېښنه څرګنده کړې چې هېواد یې له مخکې د خوړو له ناامنۍ او بشري بحران سره مخ دی. د جګړې دوام عامه بنسټونه او د عادي خلکو ژوند له لا زیاتو زیانونو سره مخ کوي. (AP News)

لبنان؛ د بې‌پیلوټه الوتکې برید او د جګړې د پراخېدو اندېښنه

د خپرو شویو راپورونو له مخې، په لبنان کې د اسرائیلو د بې‌پیلوټه الوتکې په برید کې شپږ کسان ټپیان شوي دي. دا پېښه په داسې شرایطو کې شوې چې سیمه‌ییز کړکېچونه زیات شوي او د جګړې د پراخېدو په اړه اندېښنې دوام لري. هر نوی برید د تاوتریخوالي د کمولو د ترتیباتو د ماتېدو او د سیمې پر خلکو د لا زیاتو انساني زیانونو د تحمیل خطر لوړوي. (AP News)

لوېدیځه غاړه؛ پر یوه فلسطیني سړي او د هغه پر پنځه کلن زوی د برید راپور

د اسوشیټېډ پرېس د راپور له مخې، یوه فلسطیني سړي ویلي چې اسرائیلي مېشت‌ځای‌نیونکو پر ده او د هغه پر پنځه کلن زوی برید کړی او موټر یې ترې وړی دی. د اسرائیلو پولیسو د پېښې په تړاو د یوه ۱۵ کلن شکمن کس د نیولو خبر ورکړی دی. د پېښې په اړه څېړنې روانې دي. د ملکي وګړو ساتنه او د تاوتریخوالي په وړاندې حساب ورکونه د نړیوالو قوانینو له اساسي اصولو څخه دي او باید له تبعیض پرته عملي شي. (AP News)

ولسي خوځښتونه او ټولنیزې مبارزې

هند؛ ځوانان د ټاکنیزو نوملړونو د بیاکتنې پر ضد اعتراضونو ته دوام ورکوي

د «کاکروچ» په نوم د ځوانانو خوځښت د اکتوبر پر لسمه په نوي ډیلي کې د یوه نوي اعتراض لپاره چمتووالی نیولی دی. اعتراض کوونکي د ټاکنیزو نوملړونو د بیاکتنې له بهیر سره مخالفت کوي او ادعا لري چې دا بهیر ښايي ډېر واجد شرایط وګړي د رایې له حق څخه محروم کړي. چارواکو د امنیتي محدودیتونو، د پولیسو د پراخ حضور او په ځینو سیمو کې د موبایل انټرنېټ د ځنډولو له لارې د اعتراضونو فضا محدوده کړې ده. د رایه ورکوونکو د حذف ادعاوې خپلواکې څېړنې ته اړتیا لري؛ خو د سوله‌ییز اعتراض حق او د ټاکنو شفافیت د دې لانجې مهم موضوعات دي. (AP News)

فرانسه؛ سیاسي او اقتصادي بحران پر حکومت فشار زیاتوي

په فرانسه کې د زده‌کوونکو اعتراضونه او ټولنیزه نارضایتي د عامه پور، بودجوي کسر او د حکومت د اقتصادي سیاستونو په اړه د اندېښنو په فضا کې دوام لري. ګارډین د اکتوبر په لسمه په یوه راپور کې د فرانسې پر سیاست‌والو د مالي بازارونو او اعتراض کوونکو د هم‌مهاله فشار یادونه کړې ده. په دې شرایطو کې د عامه لګښتونو، ټولنیزو خدمتونو او اقتصادي لومړیتوبونو پر سر بحث یو ځل بیا د فرانسې د سیاسي ژوند په مرکز کې راغلی دی. (The Guardian)

کالیفورنیا؛ د دولتي کارکوونکو اتحادیې د اعتصاب اجازه ترلاسه کړه

د کالیفورنیا د دولتي کارکوونکو اتحادیې، SEIU Local 1000، غړو د اعتصاب د اجازې په ګټه رایه ورکړې ده. دا پرېکړه اتحادیې ته دا امکان برابروي چې د خبرو اترو د ناکامېدو په صورت کې د اعتصاب انتخاب تعقیب کړي؛ خو په خپله د اعتصاب د پیل معنا نه لري. دا پرمختګ څرګندوي چې د معاشونو، کاري شرایطو او د کارکوونکو د غوښتنو پر سر اختلافات لا هم په امریکا کې د کار د اړیکو مهمه برخه ده. (CalMatters)

مکسیکو؛ روغتیايي کارکوونکي د معاشونو د تړون پر وړاندې اعتراض کوي

د «ورلډ سوسیالیست وېب‌سایټ» د راپور له مخې، د مکسیکو د ټولنیز امنیت د ادارې کارکوونکو د هغه معاشي تړون پر وړاندې مخالفت کړی چې دوی یې ناکافي بولي، او د اتحادیې د مشرتابه پر وړاندې یې هم اعتراضونه راپورته کړي دي. راپور د روغتیايي کارکوونکو ترمنځ د نارضایتۍ د پراخېدو یادونه کوي. د پېښې جزئیات او سیاسي ارزونې د همدې سرچینې له خوا خپرې شوې دي؛ خو دا لانجه یو مهمه پوښتنه بیا راپورته کوي: د معاشونو او کاري شرایطو په اړه پرېکړې څوک کوي، او د کارګرانو غږ په دې پرېکړو کې څومره استازیتوب لري؟ (World Socialist Web Site)

جرمني؛ زده‌کوونکي د اجباري پوځي خدمت د بېرته پلي کېدو پر ضد اعتراض کوي

د خپرو شویو راپورونو له مخې، په جرمني کې لسګونو زرو زده‌کوونکو د اجباري پوځي خدمت د بېرته پلي کېدو پر ضد لاریونونه کړي دي. دې اعتراضونو د پوځي کېدو، د ځوانانو د راتلونکي او د ملي امنیت او فردي ازادیو ترمنځ د اړیکو په اړه عامه بحث بېرته تود کړی دی. د پوځي سیاستونو د پایلو په اړه پوهاوی او د هېواد د راتلونکي په بحثونو کې د خلکو ګډون د ټولنیز او دموکراتیک ژوند مهم عناصر دي. (World Socialist Web Site)

چیلي؛ د ریاضتي بودجې پر ضد اعتصابونه او لاریون

د «ورلډ سوسیالیست وېب‌سایټ» د راپور له مخې، په چیلي کې د کانونو او روغتیا په برخو کې اعتصابونه او اعتراضونه رامنځته شوي او شاوخوا شل زره کسانو د ریاضتي بودجې پر ضد په لاریون کې ګډون کړی دی. راپور د اقتصادي سیاستونو او پر کارکوونکو او عامه خدمتونو د هغوی د اغېزو په اړه د نارضایتۍ یادونه کوي. د پېښې د بشپړې ارزونې لپاره باید د اتحادیو غوښتنې، د حکومت دریځ او د بودجې جزئیات یوځای وڅېړل شي. (World Socialist Web Site)

نایجریا؛ د اعتصاب پر سر د کارګرانو د اتحادیو ترمنځ اختلاف

د اکتوبر د نهمې راپورونه د نایجریا د فدرالي پلازمېنې په سیمه کې د کارګرانو د اتحادیو ترمنځ د اعتصاب د اقدام پر سر د اختلاف خبر ورکوي. اتحادیې د اعتصاب د دوام یا لغوه کولو په اړه یو شان دریځ نه لري. دا اختلاف څرګندوي چې تشکیلاتي همغږي او پر ګډو موخو توافق د هرې ټولیزې مبارزې په بریا کې مهم رول لري. د اختلاف جزئیات او د کارګرانو د بنسټونو دریځونه باید د راتلونکو بدلونونو په رڼا کې وڅارل شي. (Daily Post)

کمونیستي، سوسیالیستي او چپي ګوندونه

هند؛ چپي ګوندونه د اعتراض او ټاکنیز شفافیت ملاتړ کوي

د هند پنځو چپي ګوندونو په نوي ډیلي کې د پلان شوي اعتراض پر وړاندې لګول شوي محدودیتونه غندلي دي. دغه اعتراض د ټاکنیزو نوملړونو د بیاکتنې او د ټاکنو د کمیسیون د فعالیتونو په اړه دی. چپي ګوندونو دا محدودیتونه د سوله‌ییزې غونډې د اساسي حق خلاف بللي دي. د ټاکنیزو نوملړونو پر سر لانجه یو ځل بیا د خپلواکې څارنې، اداري شفافیت او د وګړو د سیاسي حقونو د تضمین اهمیت څرګندوي. (Rising Kashmir)

فلسطین؛ د فلسطین د خلکو ګوند پارلماني ټاکنو ته چمتووالی نیسي

د فلسطین د خلکو ګوند اعلان کړی چې د نومبر پر ۲۸مه د پلان شویو پارلماني ټاکنو لپاره خپل چمتووالی زیاتوي. دغه ګوند هڅه کوي د چپي، دموکراتیکو او ټولنیزو ځواکونو یو پراخ ائتلاف رامنځته کړي، څو د فتح او حماس ترمنځ د سیاسي قطب‌بندۍ پر وړاندې بدیل وړاندې کړي. د دې هڅو پایله او پراخوالی به د ټاکنو له بهیر، د سیاسي ځواکونو له همکارۍ او د سیمې له شرایطو سره تړاو ولري. (International Communist Press)

بریتانیا؛ کمونیست ګوند له فلسطیني ولس سره پر پیوستون ټینګار کوي

د بریتانیا کمونیست ګوند د فلسطین سره د نړیوالې همبستګۍ د ورځې په مناسبت په یوه اعلامیه کې د فلسطین د خلکو د ازادۍ او حاکمیت لپاره د همبستګۍ د خوځښتونو او غوښتنو ملاتړ کړی دی. دې ګوند د دایمي اوربند، د غزې د محاصرې د پای ته رسېدو او د هغو پوځي همکاریو د درولو غوښتنه کړې چې د اشغال دوام ته زمینه برابروي. دا د همدې ګوند رسمي دریځ دی او باید د هغه د سیاسي لیدلوري په چوکاټ کې وارزول شي. (Communist Party of Britain)

چک جمهوریت؛ کمونیست ګوند خپل ټاکنیز فعالیتونه پر مخ وړي

د بوهمیا او موراویا کمونیست ګوند د اکتوبر د نهمې او لسمې د ښاري او سنا ټاکنو په درشل کې خپل ټاکنیز فعالیتونه زیات کړي دي. د «انټرنشنل کمونیست پرېس» د راپور له مخې، د ګوند استازو او نوماندانو په بېلابېلو ښارونو کې له رایه ورکوونکو سره لیدنې کړې دي. د دغو فعالیتونو پایله باید د ټاکنو د رسمي پایلو او د رایه ورکوونکو د ګډون له مخې وارزول شي. (International Communist Press)

یونان؛ کمونیست ګوند له امریکا او ناټو سره د پوځي او انرژۍ همکاریو مخالفت کوي

د یونان کمونیست ګوند په وروستیو ورځو کې یونان ته د امریکا د بهرنیو چارو د وزیر، مارکو روبیو، د سفر پر ضد سیاسي بسیج او اعتراضونو ته دوام ورکړی دی. دغه ګوند د یونان، امریکا او ناټو ترمنځ د پوځي او انرژۍ همکاریو مخالفت کوي. دا دریځ د یونان د کمونیست ګوند د بهرني سیاست او د ناټو پر ضد د هغه د لیدلوري برخه ده. (International Communist Press)

ویتنام؛ د کمونیست ګوند د مرکزي کمېټې غونډه پای ته ورسېده

د ویتنام د کمونیست ګوند د مرکزي کمېټې څوارلسمې دورې څلورمه غونډه د څلورو ورځو بحثونو وروسته د اکتوبر پر اتمه په هانوي کې پای ته ورسېده. د غونډې جزئیات د ویتنام رسمي رسنیو خپاره کړي دي. په داسې غونډو کې اعلان شوې پرېکړې او سیاسي لومړیتوبونه د دغه هېواد د سیاسي او اقتصادي مشرتابه د جهت‌نیونې د پېژندلو لپاره اهمیت لرلای شي. (Vietnam+ (VietnamPlus))

نړیوال اقتصاد او مالي بنسټونه

د پیسو نړیوال صندوق او نړیوال بانک غونډې د پورونو او انرژۍ د بحران تر سیوري لاندې

ټاکل شوې ده چې د پیسو نړیوال صندوق او نړیوال بانک کلنۍ غونډې په بنکاک کې ترسره شي. د دولتونو پورونه، اقتصادي بې‌ثباتي او د انرژۍ د بحران اغېزې د دې غونډو له مهمو موضوعاتو څخه دي. د امریکا د خزانې وزارت ویلي چې د خزانې وزیر، سکاټ بسېنټ، په غونډو کې ګډون نه کوي او امریکايي پلاوی به نور چارواکي رهبري کوي. د نړیوالو مالي بنسټونو د پورونو او مالي سیاستونو بحث په ځانګړي ډول د ټیټ عاید لرونکو او پوروړو هېوادونو لپاره مهم دی؛ ځکه دا پرېکړې پر عامه بودجه، ټولنیزو خدمتونو او د پرمختګ پر فرصتونو اغېز کولای شي. (Reuters)

د تحریریې یادونه

د نن ورځې پېښې، له افغانستان څخه تر منځني ختیځ، اروپا، آسیا او لاتینې امریکا پورې، څرګندوي چې امنیت، معیشت، ټولنیز حقونه او سیاسي ګډون یو له بل سره تړلي دي. جګړې او پوځي شخړې پر عادي خلکو درانه لګښتونه تپي؛ په همدې وخت کې کارګران، ځوانان او ټولنیز خوځښتونه په بېلابېلو هېوادونو کې د خپلو غوښتنو د اورېدل کېدو لپاره مبارزه کوي.

د تاریخي ماتریالیزم له نظره، د دغو پېښو څېړنه د اقتصادي اړیکو، د واک د جوړښتونو، ټولنیزو ګټو او د هرې ټولنې د مشخصو شرایطو پېژندنې ته اړتیا لري. علمي تحلیل باید د شعارونو په وسیله واقعیت پټ نه کړي؛ بلکې پېښې د شواهدو، ټولنیزو تضادونو او د مسؤلو لوریو د کړنو د څېړلو له لارې روښانه کړي.

پوهاوی، پیوستون او د خلکو باخبره ګډون د یوې عادلانه ټولنې د جوړولو او له بېوزلۍ، تبعیض او استثمار څخه د خلاصون د هرې هڅې بنسټیز عناصر دي.

شنبه، ۱۸ میزان ۱۴۰۵ خورشیدی | ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی

افغانستان، منطقه و جهان در آیینهٔ مبارزات اجتماعی، تضادهای سیاسی و تحولات بین‌المللی

افغانستان

سازمان ملل: تهدید امنیتی داعش خراسان همچنان فراتر از مرزهای افغانستان است

الکساندر زویف، معاون منشی عمومی سازمان ملل متحد، هشدار داده است که شاخهٔ خراسان داعش همچنان یکی از شاخه‌های نیرومند این سازمان تروریستی به‌شمار می‌رود و فعالیت‌های آن برای امنیت افغانستان و منطقه تهدید ایجاد می‌کند. این ارزیابی بار دیگر نشان می‌دهد که مبارزه با تروریسم به اقدامات امنیتی محدود نمی‌شود؛ فقر، محرومیت اجتماعی، فروپاشی نهادهای عمومی و بحران مشروعیت سیاسی نیز باید در بررسی ریشه‌های بی‌ثباتی مورد توجه قرار گیرند. (Afghanistan International)

سازمان ملل خواستار پایان محدودیت‌های تبعیض‌آمیز علیه زنان افغانستان شد

شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در نشست اخیر خود خواستار لغو سیاست‌ها و اقداماتی شد که حقوق اساسی زنان و دختران افغانستان را محدود می‌کنند. ادامهٔ محرومیت زنان از آموزش، اشتغال و مشارکت اجتماعی، بخش بزرگی از نیروی انسانی کشور را از عرصهٔ بازسازی و پیشرفت کنار می‌زند. هیچ جامعه‌ای نمی‌تواند با محروم‌ساختن نیمی از جمعیت خود از دانش و مشارکت، به توسعهٔ پایدار دست یابد. (Afghanistan International)

افغانستان؛ بیست‌وپنج سال پس از آغاز جنگ، مطالبهٔ عدالت همچنان پابرجاست

سازمان دیده‌بان حقوق بشر در چهارم اکتوبر، هم‌زمان با بیست‌وپنجمین سالگرد آغاز جنگ تحت رهبری ایالات متحده در افغانستان، اعلام کرد که ایالات متحده و کشورهای ائتلاف هنوز عدالت و جبران خسارت واقعی برای جنایات جنگی و دیگر موارد جدی نقض حقوق بشر را تأمین نکرده‌اند. این نهاد بر ضرورت پاسخ‌گویی و رسیدگی به میراث خشونت‌های چند دههٔ گذشته تأکید کرده است. بررسی تاریخ افغانستان بدون توجه به رنج غیرنظامیان، مداخلات خارجی و مسئولیت عاملان نقض حقوق بشر، تصویری ناقص از واقعیت ارائه می‌کند. (Human Rights Watch)

منطقه و خاورمیانه

حمله به میدان هوایی ریاض؛ تشدید خطرناک درگیری‌های منطقه‌ای

مقام‌های عربستان سعودی اعلام کرده‌اند که حملات روز پنج‌شنبه به میدان هوایی بین‌المللی ملک خالد در ریاض و یک هواپیمای شرکت سعودی، سه شهروند این کشور را کشته و شماری دیگر را زخمی کرده است. حوثی‌های یمن مسئولیت حمله را پذیرفته‌اند. در پی آن، ائتلاف به رهبری عربستان مواضعی در مناطق تحت کنترل حوثی‌ها را هدف حملات هوایی قرار داد. گسترش درگیری‌ها، امنیت غیرنظامیان، حمل‌ونقل هوایی و مسیرهای حیاتی تجارت جهانی را با خطر بیشتر روبه‌رو ساخته است. (Reuters)

یمن؛ غیرنظامیان بار دیگر در میان آتش جنگ گرفتار شده‌اند

هم‌زمان با تشدید حملات عربستان و نیروهای هم‌پیمان آن علیه مواضع حوثی‌ها، گزارش‌هایی از انفجارها در صنعا و زخمی‌شدن غیرنظامیان منتشر شده است. فرستادهٔ ویژهٔ سازمان ملل برای یمن وضعیت را بی‌ثبات توصیف کرده و نسبت به پیامدهای آن برای مردم کشوری هشدار داده است که پیشاپیش با ناامنی غذایی و بحران انسانی روبه‌رو است. ادامهٔ جنگ، زیرساخت‌های عمومی و زندگی مردم عادی را در معرض آسیب بیشتر قرار می‌دهد. (AP News)

لبنان؛ حملهٔ پهپادی و نگرانی از گسترش دامنهٔ جنگ

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، حملهٔ پهپادی اسرائیل در لبنان شش تن را زخمی کرده است. این رویداد در شرایطی رخ داده که تنش‌های منطقه‌ای افزایش یافته و نگرانی‌ها دربارهٔ گسترش درگیری‌ها فراتر از جبهه‌های موجود ادامه دارد. هر حملهٔ تازه، خطر فروپاشی ترتیبات کاهش تنش و تحمیل هزینه‌های انسانی بیشتر بر مردم منطقه را افزایش می‌دهد. (AP News)

کرانهٔ باختری؛ گزارش حملهٔ شهرک‌نشینان به یک فلسطینی و کودک پنج‌ساله‌اش

بر اساس گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، یک مرد فلسطینی گفته است که شهرک‌نشینان اسرائیلی به او و پسر پنج‌ساله‌اش حمله کرده و موتر آنان را ربوده‌اند. پولیس اسرائیل از بازداشت یک مظنون ۱۵ساله در پیوند با این رویداد خبر داده است. تحقیقات دربارهٔ جزئیات حادثه ادامه دارد. حفاظت از غیرنظامیان و پاسخ‌گویی در برابر خشونت، از اصول اساسی حقوق بین‌الملل به‌شمار می‌روند و باید بدون تبعیض اجرا شوند. (AP News)

جنبش‌های مردمی و مبارزات اجتماعی

هند؛ جوانان به اعتراض علیه بازنگری فهرست‌های انتخاباتی ادامه می‌دهند

جنبش جوانان موسوم به «کاکروچ» برای برگزاری اعتراض تازه در دهلی نو در دهم اکتوبر آماده شده است. معترضان به روند بازنگری فهرست‌های انتخاباتی اعتراض دارند و مدعی‌اند که این روند می‌تواند شمار بزرگی از شهروندان واجد شرایط را از حق رأی محروم سازد. مقام‌ها با محدودیت‌های امنیتی، حضور گستردهٔ پولیس و تعلیق خدمات اینترنت موبایل در بخش‌هایی از منطقه، فضای اعتراض را محدود کرده‌اند. ادعاهای مربوط به حذف رأی‌دهندگان نیازمند بررسی مستقل است؛ اما حق اعتراض مسالمت‌آمیز و شفافیت روند انتخاباتی، از موضوعات محوری این مناقشه است. (AP News)

فرانسه؛ بحران سیاسی و اقتصادی، فشار بر دولت را افزایش داده است

اعتراض‌های دانشجویی و نارضایتی اجتماعی در فرانسه در بستر نگرانی‌ها دربارهٔ بدهی عمومی، کسری بودجه و سیاست‌های اقتصادی دولت ادامه دارد. گزارش گاردین در دهم اکتوبر به فشار هم‌زمان بازارهای مالی و معترضان بر سیاست‌گذاران فرانسوی پرداخته است. در چنین شرایطی، مناقشه بر سر هزینه‌های عمومی، خدمات اجتماعی و اولویت‌های اقتصادی بار دیگر به مسئله‌ای مرکزی در سیاست فرانسه تبدیل شده است. (The Guardian)

کارگران بخش دولتی کالیفرنیا؛ مجوز اعتصاب صادر شد

اعضای اتحادیهٔ کارمندان دولتی کالیفرنیا، SEIU Local 1000، به صدور مجوز اعتصاب رأی داده‌اند. این رأی به اتحادیه امکان می‌دهد در صورت ناکامی مذاکرات، گزینهٔ اعتصاب را دنبال کند؛ اما به‌خودی‌خود به معنای آغاز اعتصاب نیست. این تحول نشان می‌دهد که اختلاف بر سر دستمزد، شرایط کار و مطالبات کارکنان همچنان یکی از محورهای مهم روابط کار در ایالات متحده است. (CalMatters)

مکزیک؛ اعتراض کارکنان بخش صحی بر سر قرارداد دستمزد

بر اساس گزارش وب‌سایت «ورلد سوسیالیست وب سایت»، کارکنان مؤسسهٔ تأمین اجتماعی مکزیک در اعتراض به توافق دستمزدی که آن را ناکافی می‌دانند، به مخالفت با رهبری اتحادیه برخاسته‌اند. این گزارش از گسترش نارضایتی در میان کارکنان صحی حکایت دارد. جزئیات و ارزیابی‌های سیاسی این رویداد از سوی همان منبع منتشر شده است؛ اصل مناقشه بار دیگر پرسش مهمی را مطرح می‌کند: چه کسی دربارهٔ دستمزد و شرایط کار تصمیم می‌گیرد و صدای کارگران تا چه اندازه در این تصمیم‌گیری نمایندگی می‌شود؟ (World Socialist Web Site)

آلمان؛ دانش‌آموزان علیه بازگشت خدمت اجباری اعتراض می‌کنند

گزارش‌های منتشرشده از اعتراض‌های دانش‌آموزی در آلمان حکایت دارند که در آن ده‌ها هزار جوان علیه بازگشت خدمت اجباری نظامی به خیابان‌ها آمده‌اند. این اعتراض‌ها بحث عمومی دربارهٔ نظامی‌سازی، آیندهٔ جوانان و رابطهٔ میان امنیت ملی و آزادی‌های فردی را دوباره برجسته کرده است. آگاهی از پیامدهای سیاست‌های نظامی و مشارکت شهروندان در بحث دربارهٔ آیندهٔ کشور، بخش مهمی از حیات دموکراتیک جامعه است. (World Socialist Web Site)

شیلی؛ اعتصاب‌ها و راهپیمایی علیه سیاست‌های ریاضتی

بر اساس گزارش «ورلد سوسیالیست وب سایت»، اعتراض‌هایی در بخش‌های معدن و صحت شیلی شکل گرفته و حدود بیست هزار نفر در راهپیمایی علیه بودجهٔ ریاضتی شرکت کرده‌اند. این گزارش از نارضایتی نسبت به سیاست‌های اقتصادی و پیامدهای آن برای کارکنان و خدمات عمومی حکایت دارد. برای ارزیابی کامل رویداد، باید مطالبات اتحادیه‌ها، موضع دولت و جزئیات بودجه در کنار یکدیگر بررسی شوند. (World Socialist Web Site)

نیجریه؛ اختلاف میان اتحادیه‌های کارگری بر سر اعتصاب

گزارش‌های نهم اکتوبر از اختلاف میان اتحادیه‌های کارگری در قلمرو پایتخت فدرال نیجریه بر سر اقدام اعتصابی حکایت دارند. اتحادیه‌ها دربارهٔ ادامه یا کنارگذاشتن اعتصاب موضع یکسانی ندارند. این اختلاف نشان می‌دهد که هماهنگی تشکیلاتی و توافق بر سر اهداف مشترک، در موفقیت هر اقدام جمعی نقش مهمی دارد. جزئیات این اختلاف و موضع نهادهای کارگری باید با توجه به تحولات بعدی دنبال شود. (Daily Post)

احزاب کمونیست، سوسیالیست و نیروهای چپ

هند؛ احزاب چپ از حق اعتراض و شفافیت انتخاباتی دفاع می‌کنند

پنج حزب چپ هند محدودیت‌های اعمال‌شده بر اعتراض برنامه‌ریزی‌شده در دهلی نو را محکوم کرده‌اند. اعتراض مورد نظر به بازنگری فهرست‌های انتخاباتی و عملکرد کمیسیون انتخابات مربوط می‌شود. احزاب چپ این محدودیت‌ها را نقض حق بنیادین تجمع مسالمت‌آمیز دانسته‌اند. مناقشه بر سر فهرست‌های انتخاباتی، بار دیگر اهمیت نظارت مستقل، شفافیت اداری و تضمین حقوق سیاسی شهروندان را برجسته می‌سازد. (Rising Kashmir)

فلسطین؛ حزب مردم فلسطین برای انتخابات پارلمانی آماده می‌شود

حزب مردم فلسطین اعلام کرده است که آمادگی‌های خود را برای انتخابات پارلمانی برنامه‌ریزی‌شده در ۲۸ نوامبر افزایش می‌دهد. این حزب در پی ایجاد ائتلافی گسترده از نیروهای چپ، دموکراتیک و اجتماعی است تا بدیلی در برابر قطب‌بندی سیاسی میان فتح و حماس عرضه کند. نتیجه و دامنهٔ این تلاش‌ها به روند انتخابات، همکاری نیروهای سیاسی و شرایط میدانی وابسته خواهد بود. (International Communist Press)

بریتانیا؛ حزب کمونیست بر همبستگی با مردم فلسطین تأکید می‌کند

حزب کمونیست بریتانیا در بیانیه‌ای به مناسبت روز جهانی همبستگی با فلسطین، از جنبش‌های همبستگی و مطالبات مربوط به آزادی و حاکمیت مردم فلسطین حمایت کرده است. این حزب خواستار آتش‌بس پایدار، پایان محاصرهٔ غزه و توقف همکاری‌های نظامی‌ای شده است که به تداوم اشغال کمک می‌کنند. این موضع، بازتاب دیدگاه رسمی همان حزب است و باید در چارچوب مواضع سیاسی آن ارزیابی شود. (Communist Party of Britain)

جمهوری چک؛ حزب کمونیست کارزار انتخاباتی خود را ادامه می‌دهد

حزب کمونیست بوهم و موراویا در آستانهٔ انتخابات شهری و مجلس سنا در نهم و دهم اکتوبر، فعالیت‌های انتخاباتی خود را افزایش داده است. به گزارش «اینترنشنال کمونیست پرس»، نمایندگان و نامزدان این حزب در شهرهای مختلف با رأی‌دهندگان دیدار کرده‌اند. نتیجهٔ این فعالیت‌ها باید بر اساس نتایج رسمی انتخابات و مشارکت رأی‌دهندگان ارزیابی شود. (International Communist Press)

یونان؛ حزب کمونیست با همکاری نظامی و انرژی با ایالات متحده و ناتو مخالفت می‌کند

حزب کمونیست یونان در روزهای اخیر به بسیج سیاسی و اعتراض علیه سفر مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ ایالات متحده، ادامه داده است. این حزب با همکاری‌های نظامی و انرژی میان یونان، ایالات متحده و ناتو مخالفت می‌کند. این موضع در چارچوب سیاست خارجی و دیدگاه ضدناتویی حزب کمونیست یونان قرار دارد. (International Communist Press)

ویتنام؛ نشست کمیتهٔ مرکزی حزب کمونیست به پایان رسید

چهاردهمین کمیتهٔ مرکزی حزب کمونیست ویتنام چهارمین نشست خود را پس از چهار روز گفت‌وگو، در هشتم اکتوبر در هانوی به پایان رساند. جزئیات این نشست از سوی رسانه‌های رسمی ویتنام منتشر شده است. تصمیم‌ها و جهت‌گیری‌های اعلام‌شده در چنین نشست‌هایی می‌تواند برای شناخت اولویت‌های سیاسی و اقتصادی رهبری این کشور اهمیت داشته باشد. (Vietnam+ (VietnamPlus))

اقتصاد جهانی و نهادهای مالی

نشست‌های صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی در سایهٔ بدهی و بحران انرژی

قرار است نشست‌های سالانهٔ صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی در بانکوک برگزار شود؛ نشستی که مسائل بدهی دولت‌ها، بی‌ثباتی اقتصادی و پیامدهای بحران انرژی در دستور کار آن قرار دارد. وزارت خزانه‌داری ایالات متحده اعلام کرده است که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، در این نشست‌ها شرکت نخواهد کرد و هیأت امریکایی از سوی مقام‌های دیگر رهبری می‌شود. بحث دربارهٔ بدهی و سیاست‌های مالی جهانی، به‌ویژه برای کشورهای کم‌درآمد و بدهکار، اهمیت مستقیم دارد؛ زیرا تصمیم‌های نهادهای مالی بین‌المللی می‌توانند بر بودجهٔ عمومی، خدمات اجتماعی و فرصت‌های توسعه اثر بگذارند. (Reuters)

یادداشت تحریریه

رویدادهای امروز از افغانستان تا خاورمیانه، اروپا، آسیا و امریکای لاتین نشان می‌دهند که مسائل امنیت، معیشت، حقوق اجتماعی و مشارکت سیاسی به‌هم پیوند خورده‌اند. جنگ‌ها و منازعات نظامی هزینه‌های سنگینی بر مردم عادی تحمیل می‌کنند؛ در حالی که کارگران، جوانان و جنبش‌های اجتماعی در کشورهای مختلف برای شنیده‌شدن مطالبات خود تلاش دارند.

از دیدگاه ماتریالیسم تاریخی، بررسی این رویدادها مستلزم توجه به مناسبات اقتصادی، ساختارهای قدرت، منافع اجتماعی و شرایط مشخص هر جامعه است. تحلیل علمی نباید جای واقعیت را با شعار عوض کند؛ بلکه باید رویدادها را با اتکا به شواهد، شناخت تضادهای اجتماعی و بررسی مسئولیت عاملان توضیح دهد.

آگاهی، همبستگی و مشارکت آگاهانهٔ مردم، عناصر اساسی هر تلاش برای ساختن جامعه‌ای عادلانه‌تر و رهایی از فقر، تبعیض و بهره‌کشی‌اند.

Friday, 17 Mizan 1405 Solar Hijri — October 9, 2026

Afghanistan

UN reports at least 53 women and girls detained in Kabul and Herat over dress rules

The United Nations Assistance Mission in Afghanistan (UNAMA) says Taliban authorities arrested or detained at least 52 women and one girl in Kabul and Herat between July and September 2026. According to UNAMA, the stated reasons included not wearing a chador, visible hair, colourful scarves or makeup, and appearing in public without a male guardian. The UN mission expressed concern over reports of verbal abuse, beatings and threats against women. It warned that the actual number of cases may be higher because some incidents go unreported. (UNAMA)

Twenty-five years since the US-led invasion of Afghanistan

October 2026 marks 25 years since the US-led military operation in Afghanistan began in October 2001, setting in motion a twenty-year war. The conflict killed large numbers of Afghans and foreign personnel and left deep political, economic and social consequences. The Taliban’s return to power in 2021, sweeping restrictions on women and girls, and continuing economic hardship remain central to assessments of Afghanistan’s present situation. (AP News)

Region and World

India faces allegations of mass detentions ahead of new protests

India’s emerging political group, the Cockroach Janta Party, has accused authorities of detaining large numbers of its members ahead of a planned demonstration in New Delhi. The group is demanding the resignation of Chief Election Commissioner Gyanesh Kumar amid disputes over the revision of voter lists. Opposition figures argue that removing large numbers of names could threaten voting rights, while the government says the exercise is intended to eliminate duplicate and ineligible entries. The claims about the number of people detained have not been independently verified. (The Guardian)

Oil prices fall after new comments on US-Iran talks

Oil prices fell on Friday after US President Donald Trump referred to progress in negotiations with Iran and played down the prospect of imminent military action. Brent crude and US West Texas Intermediate prices declined, although concerns over the security of energy shipments through the Gulf remain. New US sanctions targeting individuals and vessels involved in transporting Iranian oil have also affected market sentiment. (Reuters)

Global debt and energy costs in focus ahead of IMF and World Bank meetings

Ahead of the annual meetings of the International Monetary Fund and World Bank in Bangkok, rising government debt, energy costs and geopolitical tensions are emerging as major concerns for the global economy. Higher borrowing costs and inflationary pressure pose particular challenges for indebted and vulnerable economies. The economic policies of these international institutions and their consequences for lower-income countries are expected to remain important subjects of debate. (Reuters)

Foreign aid cuts threaten African girls’ access to reproductive health services

An Associated Press report says funding constraints, reductions in foreign aid, social stigma and barriers to healthcare are limiting adolescent girls’ access to contraception in parts of Africa. In Zimbabwe, mobile clinics play an important role in delivering services to remote communities, but declining resources could put some programmes at risk. The situation highlights the importance of sustained public-health funding and equitable access to healthcare. (AP News)

Workers and Social Movements

Irish teachers prepare for nationwide strike action

Teachers’ unions and other public-sector unions in Ireland are preparing for planned strike days on October 14 and October 21. The dispute centres on negotiations for a new pay agreement. Unions say rising living costs have reduced workers’ purchasing power and that the government has yet to make an acceptable offer to begin meaningful negotiations. The Association of Secondary Teachers Ireland has also confirmed its members’ participation in the second strike day. (ASTI)

More than 100,000 Irish public-sector workers involved in industrial action

Ireland’s pay dispute extends beyond the teaching profession. Public-sector unions say more than 100,000 workers are involved in industrial action, including limiting work to contracted hours. Unions are calling for serious negotiations over a new pay agreement and have warned that action will continue if no progress is made. The dispute reflects broader concerns about declining purchasing power and the distribution of public resources. (RTÉ)

Irish opposition politicians signal solidarity with striking public-sector workers

Some opposition politicians in Ireland have said they may boycott parliamentary proceedings or refuse to cross picket lines in solidarity with striking public-sector workers. Their position shows how the pay dispute has moved beyond relations between the government and trade unions to influence the wider political debate. (The Irish Sun)

Left-Wing Parties and Political Developments

Germany’s Left Party prepares for coalition talks in Berlin

Germany’s Left Party has agreed with the Social Democrats and Greens on a set of measures addressing antisemitic incidents, clearing the way for exploratory coalition talks in Berlin. The Left Party won 25.7% of the vote in the state election on September 20, 2026. The negotiations could shape the party’s role in governing the German capital and influence relations between left-wing and centre-left forces. (Reuters)

Communist Party of the Workers of Spain announces participation in snap elections

The Communist Party of the Workers of Spain has announced that it will participate in the country’s snap elections scheduled for November 29. The decision comes as education, working conditions and the cost of living remain prominent issues in Spain’s political debate. Further details about the party’s electoral programme and priorities should be assessed through its official statements and documents. (icp.org.tr)

Czech Communist Party intensifies its election campaign

The Communist Party of Bohemia and Moravia in the Czech Republic is stepping up its electoral activities ahead of municipal and Senate elections. The campaign forms part of efforts by left-wing forces to maintain or expand their presence in elected institutions. The party’s positions on wages, public services, foreign policy and social justice will be important in assessing its campaign. (icp.org.tr)

Brazil’s Communist Party reports its electoral results

Brazil’s Communist Party (PCdoB) has announced that it secured 11 seats in the general elections held on October 4. The result is a recent development in Brazil’s political landscape and indicates the party’s electoral presence. A fuller assessment will require examining the distribution of seats and the party’s position within legislative institutions and political alliances. (icp.org.tr)

Editorial Note

Today’s developments reflect a world in which women’s rights, political freedoms, workers’ purchasing power and the future of public services remain at the centre of social disputes. From Afghanistan to Ireland, and from India to Germany, political and economic decisions directly affect the lives of millions.

Understanding these developments requires a clear distinction between verified facts, claims made by parties to a dispute, and political analysis. Critical awareness is strongest when it rests on accurate information, careful source evaluation and an understanding of the economic and social roots of events.

Daily News: Understanding the realities of the world; critical awareness: understanding the need for social transformation.

جمعه، ۱۷ تله ۱۴۰۵ لمریز کال — ۹ اکتوبر ۲۰۲۶

افغانستان

په کابل او هرات کې د جامو د مقرراتو له امله د ۵۳ ښځو او نجونو نیول

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندوی ماموریت (یوناما) ویلي چې د ۲۰۲۶ کال د جولای او سپتمبر ترمنځ د طالبانو چارواکو په کابل او هرات کې لږ تر لږه ۵۲ ښځې او یوه نجلۍ نیولې یا توقیف کړې دي. د یوناما په وینا، د پوړنی  نه اغوستل، د ویښتانو ښکاره پاتې کېدل، د رنګینو ټیکریو یا سینګار کارول او له محرم پرته په عامه ځایونو کې ګرځېدل د نیولو له یادو شویو لاملونو څخه وو. ملګرو ملتونو د ښځو پر وړاندې د ناوړه چلند، وهلو ټکولو او ګواښونو په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده. یوناما خبرداری ورکړی چې د ځینو پېښو د نه راپور کېدو له امله ښايي اصلي شمېر تر دې لوړ وي. (UNAMA)

پر افغانستان د امریکا په مشرۍ د پوځي برید له پیل څخه ۲۵ کاله تېر شول

د ۲۰۲۶ کال اکتوبر د هغه پوځي عملیاتو پنځه ویشتمه کلیزه ده چې د ۲۰۰۱ کال په اکتوبر کې د امریکا په مشرۍ په افغانستان کې پیل شول او شل کلنې جګړې ته یې لاره هواره کړه. دې جګړې د افغانستان ګڼ شمېر وګړي او بهرني سرتېري ووژل او پر هېواد یې ژور سیاسي، اقتصادي او ټولنیز اغېز پرېښود. په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو بېرته واک ته رسېدل، پر ښځو او نجونو پراخ محدودیتونه او اقتصادي بحرانونه لا هم د افغانستان د اوسني وضعیت له مهمو موضوعاتو څخه دي. (AP News)

سیمه او نړۍ

هند د نویو اعتراضونو په درشل کې د سیاسي فعالانو د پراخو نیونو له تورونو سره مخ دی

په هند کې یوې نوې سیاسي ډلې، «کاکروچ جنتا پارټۍ»، ادعا کړې چې چارواکو په نوي ډیلي کې د پلان شویو لاریونونو تر مخه د دې ډلې ګڼ غړي نیولي دي. دغه ډله د رایه‌ورکوونکو د نوملړونو د بیاکتنې پر سر د اختلافاتو له امله د ټاکنو د کمېسیون د مشر ګیانېش کومار د استعفا غوښتنه کوي. مخالفان وايي چې د نوملړونو څخه د ډېرو نومونو حذف کېدل د خلکو د رایې ورکولو حق له خطر سره مخ کولای شي؛ خو حکومت وايي چې دا کار د تکراري او غیرمستحقو نومونو د لرې کولو لپاره شوی دی. د نیول شویو کسانو د شمېر په اړه ادعاوې لا په خپلواکه توګه نه دي تایید شوې. (The Guardian)

د ایران او امریکا د خبرو په اړه له تازه څرګندونو وروسته د تېلو بیې راټیټې شوې

د جمعې په ورځ د تېلو بیې راټیټې شوې، وروسته له هغه چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له ایران سره د خبرو د پرمختګ یادونه وکړه او د سمدستي پوځي اقدام احتمال یې کم وباله. د برېنټ او د امریکا د لوېدیځ ټکساس د تېلو بیې راکمې شوې، خو په خلیج کې د انرژۍ د لېږد د امنیت په اړه اندېښنې لا هم شته. د ایران د تېلو له لېږد سره د تړلو کسانو او بېړیو پر وړاندې د امریکا نوي بندیزونه هم پر بازار اغېز لري. (Reuters)

د نړیوال وجهي صندوق او نړیوال بانک د غونډو په درشل کې نړیوال پورونه او د انرژۍ لګښتونه

د نړیوال وجهي صندوق او نړیوال بانک د کلنیو غونډو په درشل کې، چې په بانکوک کې ترسره کېږي، د دولتونو د پورونو زیاتوالی، د انرژۍ لګښتونه او جیوپولیټیکي کړکېچونه د نړیوال اقتصاد مهمې موضوعګانې ګرځېدلې دي. د پور اخیستلو د لګښتونو زیاتوالی او انفلاسیون په ځانګړي ډول پر پورونو بار او زیان‌منونکو اقتصادونو فشار زیاتوي. د دغو نړیوالو بنسټونو مالي او اقتصادي سیاستونه او پر ټیټ عاید لرونکو هېوادونو یې اغېزې هم د بحث مهم موضوعات دي. (Reuters)

د بهرنیو مرستو کمښت په افریقا کې د نجونو روغتیايي خدمتونه له ګواښ سره مخ کوي

د اسوشیټېډ پرېس د راپور له مخې، مالي محدودیتونه، د بهرنیو مرستو کمېدل، ټولنیز بدنامول او روغتیايي خدمتونو ته ستونزمن لاسرسی د افریقا په ځینو سیمو کې د تنکیو نجونو لپاره د امیندوارۍ د مخنیوي خدمتونه محدودوي. په زیمبابوې کې ګرځنده کلینیکونه لرې پرتو سیمو ته د روغتیايي خدمتونو په رسولو کې مهم رول لري؛ خو د مالي سرچینو کمښت ښايي ځینې پروګرامونه له خطر سره مخ کړي. دا وضعیت د عامې روغتیا د دوامدار ملاتړ او ټولو ته د برابر لاسرسي اهمیت بیا څرګندوي. (AP News)

کارګري او ټولنیز خوځښتونه

د ایرلنډ ښوونکي د ټول‌هېوادیز اعتصاب لپاره چمتووالی نیسي

په ایرلنډ کې د ښوونکو او نورو عامه خدمتونو اتحادیې د اکتوبر پر ۱۴ او ۲۱ د پلان شویو اعتصابونو لپاره چمتووالی نیسي. د معاشونو د نوي تړون پر سر اختلاف د دې کارګریزو اقداماتو اصلي لامل دی. اتحادیې وايي چې د ژوند د لګښتونو زیاتوالي د کارکوونکو د پېرلو ځواک کم کړی او حکومت تر اوسه د جدي خبرو لپاره د منلو وړ وړاندیز نه دی کړی. د ایرلنډ د منځنیو ښوونځیو د ښوونکو اتحادیې هم په دویم اعتصاب کې د خپلو غړو ګډون تایید کړی دی. (ASTI)

په ایرلنډ کې له سل زرو څخه ډېر دولتي کارکوونکي په صنفي اقداماتو کې برخه لري

په ایرلنډ کې د معاشونو شخړه یوازې ښوونکو پورې محدوده نه ده. د عامه سکتور اتحادیو ویلي چې له سل زرو څخه ډېر کارکوونکي په صنفي اقداماتو کې برخه لري، چې پکې د کار د فعالیتونو محدودول تر رسمي کاري ساعتونو پورې شامل دي. اتحادیې د معاشونو د نوي تړون په اړه د جدي خبرو غوښتنه کوي او خبرداری ورکوي چې د پرمختګ د نشتوالي په صورت کې به اعتراضي اقدامات دوام وکړي. دا شخړه د پېرلو د ځواک د کمېدو او د عامه سرچینو د وېش پر سر د اختلاف یوه بېلګه ده. (RTÉ)

په ایرلنډ کې مخالف سیاستوال د دولتي کارکوونکو له اعتصاب سره د پیوستون اعلان کوي

په ایرلنډ کې ځینو مخالفو سیاستوالو ویلي چې د اعتصاب کوونکو کارکوونکو سره د پیوستون په موخه ښايي د پارلمان په غونډو کې ګډون ونه کړي یا د اعتراضي لیکو له منځه تېر نه شي. دا دریځ ښيي چې د معاشونو شخړه د حکومت او اتحادیو له اړیکو هاخوا د هېواد پر سیاسي فضا هم اغېز کوي. (The Irish Sun)

چپ‌ګرا او سیاسي بدلونونه

د جرمني چپ ګوند په برلین کې د ائتلافي خبرو لپاره چمتووالی نیسي

د جرمني چپ ګوند د یهودستیزۍ د پېښو په اړه د یو لړ اقداماتو پر سر له سوسیال‌ډیموکرات ګوند او شنو ګوندونو سره هوکړې ته رسېدلی دی. دغه هوکړه په برلین کې د ائتلاف د جوړولو د مقدماتي خبرو لپاره لاره هواروي. چپ ګوند د ۲۰۲۶ کال د سپتمبر د ۲۰مې په ایالتي ټاکنو کې ۲۵٫۷ سلنه رایې ترلاسه کړې وې. راتلونکې خبرې اترې کولای شي د جرمني د پلازمېنې په اداره کې د دغه ګوند پر رول او د چپ او منځني چپ سیاسي ځواکونو پر اړیکو اغېز وکړي. (Reuters)

د هسپانیا د کارګرانو کمونیست ګوند په لومړنیو ټاکنو کې د ګډون اعلان کړی

د هسپانیا د کارګرانو کمونیست ګوند اعلان کړی چې د نومبر پر ۲۹ د دغه هېواد په پلان شویو لومړنیو ټاکنو کې به ګډون وکړي. دا پرېکړه په داسې شرایطو کې شوې چې د ښوونې او روزنې، کاري شرایطو او د ژوند لګښتونه د هسپانیا په سیاسي بحثونو کې مهم ځای لري. د دې ګوند د انتخاباتي پروګرام او لومړیتوبونو د لا روښانه کېدو لپاره باید د هغه رسمي اعلامیې او اسناد وڅارل شي. (icp.org.tr)

د چک جمهوریت کمونیست ګوند خپل انتخاباتي کمپاین پیاوړی کوي

د چک جمهوریت د بوهم او موراویا کمونیست ګوند د ښاروالیو او سنا د ټاکنو په درشل کې خپل انتخاباتي فعالیتونه زیات کړي دي. دا د چپ‌ګرا ځواکونو د هڅو یوه برخه ده چې په ټاکنیزو بنسټونو کې خپل سیاسي حضور وساتي یا پراخ یې کړي. د معاشونو، عامه خدمتونو، بهرني سیاست او ټولنیز عدالت په اړه د ګوند مشخص دریځونه به د دغه کمپاین په ارزونه کې مهم وي. (icp.org.tr)

د برازیل کمونیست ګوند د ټاکنیزو پایلو اعلان کړی

د برازیل کمونیست ګوند (PCdoB) اعلان کړی چې د اکتوبر د څلورمې نېټې په عمومي ټاکنو کې یې ۱۱ څوکۍ ترلاسه کړې دي. دا د برازیل په سیاسي ډګر کې یو تازه تحول دی او په سیاسي جوړښت کې د دغه ګوند ټاکنیز حضور څرګندوي. د پایلو د بشپړې ارزونې لپاره باید د څوکیو جوړښت او په پارلماني بنسټونو او ائتلافونو کې د ګوند دریځ هم وڅېړل شي. (icp.org.tr)

د تحریریې یادونه

د نن ورځې خبرونه د داسې نړۍ انځور وړاندې کوي چې د ښځو حقونه، سیاسي ازادۍ، د کارکوونکو د پېرلو ځواک او د عامه خدمتونو راتلونکی پکې د ټولنیزو شخړو په مرکز کې دي. له افغانستانه تر ایرلنډ، له هنده تر جرمني، سیاسي او اقتصادي پرېکړې د میلیونونو انسانانو پر ژوند مستقیم اغېز لري.

د دغو بدلونونو د پېژندلو لپاره باید د تایید شویو واقعیتونو، د ښکېلو لوریو د ادعاوو او سیاسي تحلیل ترمنځ روښانه توپیر وساتو. انتقادي پوهاوی هغه وخت ډېر ارزښت لري چې پر دقیقو معلوماتو، د سرچینو پر ارزونه او د پېښو د اقتصادي او ټولنیزو ریښو پر پېژندنه ولاړ وي.

د نن ورځې خبرونه؛ د نړۍ د واقعیتونو د پېژندلو لپاره، او انتقادي پوهاوی؛ د ټولنیز بدلون د اړتیا د درک لپاره.

جمعه، ۱۷ میزان ۱۴۰۵ هجری شمسی — ۹ اکتوبر ۲۰۲۶

افغانستان

بازداشت دست‌کم ۵۳ زن و دختر در کابل و هرات به دلیل مقررات پوشش

هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) اعلام کرده است که مقام‌های طالبان از ماه جولای تا سپتامبر ۲۰۲۶، دست‌کم ۵۲ زن و یک دختر را در کابل و هرات بازداشت یا توقیف کرده‌اند. به گفته یوناما، مواردی مانند نپوشیدن چادر، نمایان بودن مو، استفاده از روسری‌های رنگارنگ یا آرایش و حضور در اماکن عمومی بدون محرم، از دلایل اعلام‌شده این بازداشت‌ها بوده‌اند. سازمان ملل نسبت به گزارش‌های بدرفتاری، لت‌وکوب و تهدید زنان ابراز نگرانی کرده است. یوناما هشدار داده که شمار واقعی موارد ممکن است به دلیل گزارش‌نشدن برخی رویدادها بیشتر باشد. (UNAMA)

بیست‌وپنج سال از آغاز حمله به رهبری ایالات متحده به افغانستان گذشت

اکتبر ۲۰۲۶، بیست‌وپنجمین سالگرد آغاز عملیات نظامی به رهبری ایالات متحده در افغانستان است؛ عملیاتی که در اکتوبر ۲۰۰۱ آغاز شد و به جنگی بیست‌ساله انجامید. این جنگ جان شمار زیادی از شهروندان افغانستان و نیروهای خارجی را گرفت و پیامدهای عمیق سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بر کشور برجای گذاشت. بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، محدودیت‌های گسترده بر حقوق زنان و دختران و بحران‌های اقتصادی، همچنان از مهم‌ترین موضوعات در ارزیابی وضعیت کنونی افغانستان به شمار می‌روند. (AP News)

منطقه و جهان

هند در آستانه اعتراضات تازه با اتهام بازداشت گسترده فعالان سیاسی روبه‌رو است

گروه سیاسی نوظهور «حزب جنتا کاکروچ» در هند ادعا کرده است که مقام‌ها پیش از تظاهرات برنامه‌ریزی‌شده در دهلی نو، شمار زیادی از اعضای آن را بازداشت کرده‌اند. این گروه خواهان استعفای کمیسیونر ارشد انتخابات، گیانش کومار، در پی اختلافات بر سر بازنگری فهرست رأی‌دهندگان است. مخالفان می‌گویند حذف شمار بزرگی از نام‌ها از فهرست‌ها می‌تواند حق رأی شهروندان را تهدید کند؛ دولت در مقابل می‌گوید این اقدام برای حذف نام‌های تکراری و افراد فاقد شرایط انجام شده است. ادعاهای مربوط به شمار بازداشت‌شدگان هنوز به‌طور مستقل تأیید نشده‌اند. (The Guardian)

کاهش بهای نفت در پی اظهارات تازه درباره مذاکرات ایران و ایالات متحده

بهای نفت در معاملات روز جمعه کاهش یافت؛ پس از آن‌که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، از پیشرفت مذاکرات با ایران سخن گفت و احتمال اقدام نظامی فوری را کم‌رنگ جلوه داد. بهای نفت خام برنت و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت کاهش یافت، اما نگرانی‌ها درباره امنیت انتقال انرژی در خلیج فارس همچنان پابرجاست. تحریم‌های تازه آمریکا علیه افراد و کشتی‌های مرتبط با انتقال نفت ایران نیز بر فضای بازار تأثیر گذاشته است. (Reuters)

بدهی جهانی و هزینه انرژی در کانون توجه نشست‌های صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی

در آستانه نشست‌های سالانه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی در بانکوک، افزایش بدهی دولت‌ها، هزینه انرژی و تنش‌های ژئوپولیتیکی به موضوعات مهم اقتصاد جهانی تبدیل شده‌اند. افزایش هزینه استقراض و فشارهای تورمی، به‌ویژه برای کشورهای بدهکار و اقتصادهای آسیب‌پذیر، چالش‌های جدی ایجاد کرده است. سیاست‌های مالی و اقتصادی این نهادهای بین‌المللی و پیامدهای آن‌ها برای کشورهای کم‌درآمد، از موضوعاتی است که انتظار می‌رود در این نشست‌ها مورد توجه قرار گیرد. (Reuters)

کاهش کمک‌های خارجی دسترسی دختران آفریقایی به خدمات پیشگیری از بارداری را تهدید می‌کند

گزارشی از آسوشیتدپرس نشان می‌دهد که محدودیت‌های مالی، کاهش کمک‌های خارجی، انگ اجتماعی و مشکلات دسترسی به خدمات صحی، امکان استفاده دختران نوجوان در بخش‌هایی از آفریقا از خدمات پیشگیری از بارداری را محدود کرده است. در زیمبابوه، کلینیک‌های سیار نقش مهمی در رساندن خدمات به مناطق دورافتاده دارند؛ اما کاهش منابع مالی می‌تواند فعالیت برخی برنامه‌ها را با خطر مواجه سازد. این وضعیت بار دیگر اهمیت دسترسی برابر به خدمات صحی و حمایت پایدار از برنامه‌های سلامت عمومی را برجسته می‌کند. (AP News)

جنبش‌های کارگری و مطالبات اجتماعی

معلمان ایرلند برای اعتصاب سراسری آماده می‌شوند

اتحادیه‌های معلمان و دیگر کارکنان خدمات عمومی ایرلند برای اعتصاب‌های برنامه‌ریزی‌شده در ۱۴ و ۲۱ اکتوبر آماده می‌شوند. اختلاف بر سر توافق تازه دستمزدها، موضوع اصلی این منازعه است. اتحادیه‌ها می‌گویند افزایش هزینه‌های زندگی، قدرت خرید کارکنان را کاهش داده و دولت تاکنون پیشنهاد قابل قبولی برای آغاز مذاکرات ارائه نکرده است. اتحادیه معلمان متوسطه ایرلند نیز مشارکت اعضای خود در اعتصاب دوم را تأیید کرده است. (ASTI)

بیش از صد هزار کارمند خدمات عمومی ایرلند درگیر اقدامات صنفی‌اند

مناقشه دستمزدها در ایرلند تنها به معلمان محدود نیست. اتحادیه‌های بخش عمومی اعلام کرده‌اند که بیش از صد هزار کارمند در مرحله‌ای از اقدامات صنفی، از جمله محدود کردن فعالیت‌ها به ساعات رسمی کار، مشارکت دارند. اتحادیه‌ها خواهان مذاکرات جدی درباره توافق تازه دستمزدها هستند و هشدار داده‌اند که در صورت نبود پیشرفت، اقدامات اعتراضی ادامه خواهد یافت. این منازعه نمونه‌ای از فشارهای ناشی از کاهش قدرت خرید و اختلاف بر سر توزیع منابع عمومی است. (RTÉ)

سیاست‌مداران مخالف در ایرلند از اعتصاب کارکنان خدمات عمومی حمایت می‌کنند

برخی سیاست‌مداران مخالف در ایرلند اعلام کرده‌اند که در همبستگی با کارکنان اعتصاب‌کننده، ممکن است در نشست پارلمان شرکت نکنند یا از عبور از صف‌های اعتراضی خودداری ورزند. این موضع‌گیری نشان می‌دهد که منازعه دستمزدها به موضوعی فراتر از روابط میان دولت و اتحادیه‌ها تبدیل شده و بر فضای سیاسی کشور نیز اثر گذاشته است. (The Irish Sun)

احزاب چپ و تحولات سیاسی

حزب چپ آلمان برای مذاکرات ائتلافی در برلین آماده می‌شود

حزب چپ آلمان با حزب سوسیال‌دموکرات و حزب سبزها بر سر مجموعه‌ای از اقدامات مربوط به برخورد با یهودستیزی به توافق رسیده است؛ توافقی که راه را برای آغاز مذاکرات اکتشافی تشکیل ائتلاف در برلین باز می‌کند. حزب چپ در انتخابات ایالتی ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ۲۵٫۷ درصد آرا را به دست آورده بود. مذاکرات آینده می‌تواند بر نقش این حزب در اداره پایتخت آلمان و بر روابط میان نیروهای چپ و میانه‌چپ تأثیر بگذارد. (Reuters)

حزب کمونیست کارگران اسپانیا مشارکت در انتخابات زودهنگام را اعلام کرد

حزب کمونیست کارگران اسپانیا اعلام کرده است که در انتخابات زودهنگام این کشور که برای ۲۹ نوامبر برنامه‌ریزی شده، شرکت خواهد کرد. این تصمیم در شرایطی گرفته شده است که مسائل مربوط به آموزش، شرایط کار و هزینه زندگی در بحث‌های سیاسی اسپانیا جایگاه مهمی دارند. جزئیات بیشتر درباره برنامه انتخاباتی و اولویت‌های این حزب باید بر اساس بیانیه‌ها و اسناد رسمی آن دنبال شود. (icp.org.tr)

حزب کمونیست جمهوری چک کارزار انتخاباتی خود را تشدید می‌کند

حزب کمونیست بوهم و موراویا در جمهوری چک فعالیت‌های انتخاباتی خود را در آستانه انتخابات شهرداری‌ها و مجلس سنا تشدید کرده است. این تحول بخشی از تلاش نیروهای چپ برای حفظ یا گسترش حضور سیاسی خود در نهادهای انتخابی کشور است. مواضع مشخص حزب درباره دستمزدها، خدمات عمومی، سیاست خارجی و عدالت اجتماعی از موضوعاتی است که در ارزیابی مسیر این کارزار اهمیت خواهد داشت. (icp.org.tr)

حزب کمونیست برزیل از نتایج انتخاباتی خود خبر داد

حزب کمونیست برزیل (PCdoB) اعلام کرده است که در انتخابات عمومی چهارم اکتوبر، ۱۱ کرسی به دست آورده است. این نتیجه یکی از تحولات تازه در صحنه سیاسی برزیل است و میزان نفوذ انتخاباتی این حزب را در ساختار سیاسی کشور نشان می‌دهد. برای ارزیابی دقیق‌تر، باید ترکیب کرسی‌ها و جایگاه این حزب در ائتلاف‌ها و نهادهای قانون‌گذاری نیز بررسی شود. (icp.org.tr)

یادداشت تحریریه

خبرهای امروز تصویری از جهانی ارائه می‌کنند که در آن حقوق زنان، آزادی‌های سیاسی، قدرت خرید کارکنان و آینده خدمات عمومی همچنان در مرکز منازعات اجتماعی قرار دارند. از افغانستان تا ایرلند، از هند تا آلمان، تصمیم‌های سیاسی و اقتصادی مستقیماً بر زندگی میلیون‌ها انسان اثر می‌گذارند.

برای شناخت این تحولات، لازم است میان واقعیت‌های تأییدشده، ادعاهای طرف‌های درگیر و تحلیل سیاسی تفاوت روشن قایل شویم. آگاهی انتقادی زمانی ارزشمندتر می‌شود که بر اطلاعات دقیق، بررسی منابع و شناخت ریشه‌های اقتصادی و اجتماعی رویدادها استوار باشد.

اخبار روز؛ برای شناخت واقعیت‌های جهان، و آگاهی انتقادی؛ برای فهم ضرورت دگرگونی اجتماعی.

Thursday, 16 Mizan 1405 Solar Hijri — October 8, 2026

Afghanistan

Afghanistan and Iran discuss increasing electricity exports

Afghan and Iranian officials have discussed increasing Iran’s electricity exports to Afghanistan. Reports indicate that the two sides discussed expanding electricity-export capacity to around 2,000 megawatts and broadening energy cooperation.

France holds talks with the Taliban over the return of Afghan nationals

France has begun discussions with the Taliban authorities concerning the facilitation of returning certain Afghan nationals whom France seeks to deport to Afghanistan. The issue comes amid continuing political debate in Europe over Afghan migration.

Russia seeks to strengthen engagement with Afghanistan through the Shanghai Cooperation Organisation

Russia has proposed strengthening cooperation with Afghanistan through the Shanghai Cooperation Organisation. Moscow has been seeking to expand its economic and regional engagement with Afghanistan.

UN stresses the rights of Afghan women and girls

UN Under-Secretary-General Rosemary DiCarlo raised the issue of women’s and girls’ access to education and social rights during her visit to Afghanistan. She also met representatives of Afghan women and civil society.

Afghanistan’s political and social situation remains deeply challenging

Recent analytical reports continue to examine political, economic and social pressures in Afghanistan, alongside the activities of various opposition movements. Political stability remains an unresolved issue.

Region and World

More than 200,000 people displaced by renewed fighting in Yemen

The International Organization for Migration has reported that more than 200,000 people have been displaced in Yemen since the latest fighting began. The number of displaced people has risen sharply in recent weeks.

Yemen’s war deepens the humanitarian crisis

The intensification of fighting in Yemen has further deteriorated the humanitarian situation in several areas. UN reports indicate that large proportions of families in some areas are facing severe food insecurity.

Britain and Germany launch new cooperation against cyberattacks and sabotage

Britain and Germany are developing new cooperation against sabotage, cyberattacks and other security threats. The initiative comes amid growing European concern over cyber warfare and hostile disruption.

Concerns grow over the use of artificial intelligence in South Korean cyberattacks

Cybersecurity company CrowdStrike has said that an actor suspected of recent attacks against South Korea’s financial sector may have used artificial-intelligence tools. The case has renewed concerns over the use of AI in cybercrime.

AI investment debt puts pressure on Asian markets

Asian stock markets have come under pressure as major technology companies increasingly turn to debt to finance large artificial-intelligence projects. The development has raised concerns over growing financial risks associated with the AI investment boom.

World Meteorological Organization warns of strengthening El Niño

The World Meteorological Organization has warned that El Niño could continue until February 2027. The phenomenon could intensify drought, heavy rainfall and agricultural disruption in different parts of the world.

China and North Korea prepare for expanded border links

Preparations are continuing in the Chinese border city of Dandong for the opening of a new bridge linking China and North Korea. The project could strengthen trade and cross-border movement between the two countries.

Workers and Social Movements

Copper miners strike in Chile

Two unions at Chile’s Centinela copper mine have launched strike action after collective negotiations failed. Workers are demanding equal benefits for employees. Chile is the world’s largest copper producer, making the dispute potentially significant for global supply.

Student protests expand in France

French students have continued protests over education conditions, teacher shortages, overcrowded classrooms and inadequate school facilities. Hundreds of schools have been affected by the protests.

France suspends the use of some stun grenades against student protesters

Following the serious injury of a 15-year-old student, the French government announced that police would stop using certain stun grenades during student protests. Critics have also raised concerns about police conduct during demonstrations.

UK public-sector workers prepare for strike ballot

Britain’s PCS public-sector union is preparing for a ballot on industrial action. Key demands include higher wages, job security and an end to compulsory redundancies.

Communist, Left-Wing and Anti-Imperialist Movements

Communist Party of Iran calls for abolition of the death penalty

The Foreign Committee of the Communist Party of Iran has called for an end to executions and political repression ahead of the International Day Against the Death Penalty. The party links the death penalty to political power, social inequality and class relations.

International anti-imperialist forces call for global action

The International League of Peoples’ Struggle has called for international actions against sanctions, economic blockades and war on October 7 and 8. The organisation has encouraged its members and allies to organise public activities, educational programmes and political campaigns.

Calls for action against IMF and World Bank policies

The International League of Peoples’ Struggle has called for global protests around the annual meetings of the International Monetary Fund and World Bank. It criticises austerity, debt and structural-adjustment policies as sources of economic pressure on poorer countries.

Workers’ activities in North Korea ahead of the Workers’ Party anniversary

Ahead of the anniversary of the founding of the Workers’ Party of Korea, the country’s agricultural workers’ organisation has held activities focused on grain production, political education and the role of the party.

Editorial Note

The contemporary world is experiencing several crises simultaneously: war, displacement, economic pressure, energy insecurity, youth protests, workers’ struggles and growing concern over the future of public services.

In such circumstances, news is more than a record of individual events. Understanding social and economic realities is part of understanding the forces that shape history. From copper mines in Chile to schools in France, and from anti-war mobilisation to opposition to austerity, signs of social discontent continue to emerge across different parts of the world.

Daily News — to understand the world; knowledge — to transform it.

پنجشنبه، ۱۶ تله ۱۴۰۵ لمریز کال — ۸ اکتوبر ۲۰۲۶

افغانستان

د افغانستان او ایران ترمنځ د برېښنا د صادراتو د زیاتولو خبرې

د افغانستان او ایران د سوداګرۍ او انرژۍ چارواکو د ایران له لوري افغانستان ته د برېښنا د صادراتو د زیاتولو په اړه خبرې کړې دي. د راپورونو له مخې، د دواړو هېوادونو ترمنځ د برېښنا د صادراتو د ظرفیت د شاوخوا ۲۰۰۰ مېګاواټه ته رسولو او د انرژۍ د همکاریو د پراخولو موضوع مطرح شوې ده.

فرانسه د افغان اتباعو د بېرته ستنولو په اړه له طالبانو سره خبرې کوي

د فرانسې او د طالبانو د حکومت ترمنځ د هغو افغان اتباعو د بېرته ستنولو د بهیر د اسانتیا په اړه خبرې پیل شوې دي چې فرانسه غواړي افغانستان ته یې ولېږي. دا موضوع په داسې وخت کې مطرح کېږي چې په اروپا کې د افغان کډوالو او مهاجرت موضوع لا هم له مهمو سیاسي بحثونو څخه ده.

روسیه غواړي د شانګهای د همکاریو سازمان له لارې له افغانستان سره اړیکې پیاوړې کړي

روسیې له افغانستان سره د سیمه‌ییزو اړیکو د پراخولو لپاره د شانګهای د همکاریو سازمان له لارې د همکاریو د بیا پیاوړتیا وړاندیز کړی دی. مسکو هڅه کوي له افغانستان سره خپلې اقتصادي او سیمه‌ییزې اړیکې پراخې کړي.

ملګري ملتونه د افغان ښځو او نجونو پر حقونو ټینګار کوي

د ملګرو ملتونو د سیاسي او سوله‌ییزو چارو مرستیالې روزمري ډیکارلو افغانستان ته د سفر پر مهال د ښځو او نجونو د زده‌کړو او ټولنیزو حقونو مسئله له طالب چارواکو سره مطرح کړې ده. نوموړې له مدني ټولنې او افغان ښځو له استازو سره هم لیدلي دي.

د افغانستان سیاسي او ټولنیز وضعیت لا هم له جدي ستونزو سره مخ دی

وروستي تحلیلي راپورونه په افغانستان کې د سیاسي، اقتصادي او ټولنیزو فشارونو د دوام او د حکومت پر وړاندې د بېلابېلو مخالفو خوځښتونو د فعالیتونو په اړه بحث کوي. د هېواد سیاسي ثبات لا هم یوه نه حل شوې مسئله بلل کېږي.

سیمه او نړۍ

په یمن کې د جګړې له امله له ۲۰۰ زرو څخه ډېر کسان بې‌ځایه شوي

د ملګرو ملتونو د کډوالۍ نړیوال سازمان ویلي چې په یمن کې د وروستیو جګړو له پیل راهیسې له ۲۰۰ زرو څخه ډېر کسان له خپلو کورونو بې‌ځایه شوي دي. د بې‌ځایه شویو کسانو شمېر په وروستیو اوونیو کې په چټکۍ زیات شوی دی.

په یمن کې روانه جګړه بشري بحران لا پسې ژوروي

د یمن د جګړې له شدت سره په ګڼو سیمو کې بشري وضعیت خراب شوی دی. د ملګرو ملتونو د راپورونو له مخې، په ځینو سیمو کې د کورنیو لویه برخه له سختې لوږې سره مخ ده.

بریتانیا او جرمني د سایبري بریدونو او تخریب پر وړاندې نوې همکاري کوي

بریتانیا او جرمني د تخریب، سایبري بریدونو او نورو امنیتي ګواښونو پر وړاندې د ګډې همکارۍ د پراخولو لپاره نوی تفاهم رامنځته کوي. دا اقدام په اروپا کې د سایبري امنیت د زیاتېدونکو اندېښنو په شرایطو کې ترسره کېږي.

په جنوبي کوریا کې د سایبري بریدونو په اړه د مصنوعي ځیرکتیا د کارونې اندېښنې

د سایبري امنیت شرکت CrowdStrike ویلي چې د جنوبي کوریا پر مالي سکتور د وروستیو بریدونو عامل ښايي د مصنوعي ځیرکتیا له وسایلو څخه استفاده کړې وي. دا موضوع د سایبري جرمونو په برخه کې د مصنوعي ځیرکتیا د کارونې په اړه نوې اندېښنې راولاړوي.

د مصنوعي ځیرکتیا د پانګونو پورونه د اسیا پر بازارونو فشار زیاتوي

د اسیا د ونډو بازارونه د مصنوعي ځیرکتیا په پروژو کې د لویو پانګونو د تمویل لپاره د شرکتونو د زیاتېدونکي پور له امله تر فشار لاندې راغلي دي. د بازارونو ځینې شنونکي د دې مالي پراختیا له احتمالي خطرونو اندېښمن دي.

د هوا نړیوال سازمان د ال‌نینو د پیاوړتیا خبرداری ورکړی

د هوا نړیوال سازمان ویلي چې د ال‌نینو پدیده ښايي تر فبروري ۲۰۲۷ پورې دوام وکړي. دغه وضعیت کولای شي په بېلابېلو سیمو کې وچکالي، سخت بارانونه او د کرنې د تولیداتو ګډوډي زیاته کړي.

د چین او شمالي کوریا ترمنځ د سرحدي اړیکو د پراخېدو تمه

د چین په سرحدي ښار داندونګ کې د چین او شمالي کوریا ترمنځ د یوه نوي پل د پرانیستلو لپاره چمتووالی روان دی. دغه پروژه کولای شي د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګریزې اړیکې او تګ راتګ پراخ کړي.

کارګري او ټولنیز خوځښتونه

په چیلي کې د مسو د کان کارګرانو اعتصاب پیل کړی

د چیلي د سنتینلا د مسو په کان کې دوو کارګریزو اتحادیو د ګډو مذاکراتو له ناکامېدو وروسته اعتصاب پیل کړی دی. کارګران د ټولو کارکوونکو لپاره د امتیازاتو د برابرولو غوښتنه کوي. چیلي د نړۍ د مسو تر ټولو لوی تولیدوونکی هېواد دی.

په فرانسه کې د زده‌کوونکو اعتراضونه پراخېږي

په فرانسه کې زده‌کوونکو د ښوونې او روزنې د وضعیت، د ښوونکو د کمښت، د ټولګیو د ګڼې ګوڼې او د ښوونځیو د نامناسبو شرایطو پر وړاندې اعتراضونو ته دوام ورکړی دی. د راپورونو له مخې، په سلګونو ښوونځي د اعتراضونو له امله اغېزمن شوي دي.

فرانسه د زده‌کوونکو پر وړاندې د ځینو شوک‌ورکوونکو وسایلو کارول درولي

د یوه ۱۵ کلن زده‌کوونکي له سخت ټپي کېدو وروسته، د فرانسې حکومت اعلان کړی چې د اعتراضونو پر مهال به د پولیسو له خوا د ځینو شوک‌ورکوونکو نارنجکونو کارول درول کېږي. د پولیسو د چلند په اړه د بشري حقونو او ټولنیزو سازمانونو نیوکې هم مطرح شوې دي.

په بریتانیا کې دولتي کارکوونکي د اعتصاب پر سر د رایې ورکولو لپاره چمتو کېږي

د بریتانیا د عامه خدمتونو اتحادیې PCS د کارکوونکو د صنفي اقدام په اړه د رایې ورکولو بهیر ته چمتووالی نیسي. د کارکوونکو له مهمو غوښتنو څخه د معاشونو زیاتوالی، د دندو خوندیتوب او د اجباري اخراجونو مخنیوی یاد شوي دي.

چپ، کمونیستي او ضدامپریالیستي خوځښتونه

د ایران کمونیست ګوند د اعدام د سزا د لغوه کولو غوښتنه کړې

د ایران د کمونیست ګوند د بهرنیو چارو کمېټې د اعدام د نړیوالې ورځې په مناسبت د اعدامونو او سیاسي ځپنې د پای ته رسېدو غوښتنه کړې ده. دغه ګوند اعدام د سیاسي واک، ټولنیزې نابرابرۍ او طبقاتی مناسباتو له مسئلې سره تړلی بللی دی.

د ضدامپریالیستي ځواکونو د نړیوالو اقداماتو لپاره نوې بلنه

د ولسونو د مبارزې نړیوال لیګ د اکتوبر پر ۷ او ۸ د بندیزونو، اقتصادي محاصرې او جګړو پر وړاندې د نړیوالو اقداماتو غوښتنه کړې ده. سازمان له خپلو غړو او متحدینو غوښتي چې غونډې، عامه فعالیتونه او سیاسي کمپاینونه ترسره کړي.

د نړیوال وجهي صندوق او نړیوال بانک د سیاستونو پر وړاندې د اعتراضونو غوښتنه

د ولسونو د مبارزې نړیوال لیګ د نړیوال وجهي صندوق او نړیوال بانک د کلنۍ غونډې په درشل کې د نړیوالو اعتراضونو غوښتنه کړې ده. دغه سازمان د پورونو، ریاضتي سیاستونو او جوړښتي تعدیلاتو پروګرامونه د بېوزلو هېوادونو پر اقتصادي وضعیت د فشار له عواملو څخه ګڼي.

په شمالي کوریا کې د کارګرانو د اتحادیو فعالیتونه

د کوریا د کارګرانو ګوند د تاسیس د کلیزې په درشل کې د شمالي کوریا د کرنې د کارګرانو اتحادیې یو لړ پروګرامونه ترسره کړي دي. په دغو فعالیتونو کې د غلو د تولید، سیاسي زده‌کړو او د ګوند د رول په اړه بحثونه شامل وو.

تحریریه یادونه

اوسنۍ نړۍ په یوه وخت کې له ګڼو بحرانونو سره مخ ده: جګړه، بې‌ځایه کېدل، اقتصادي فشارونه، د انرژۍ ستونزې، د ځوانانو اعتراضونه، د کارګرانو مبارزې او د عامه خدمتونو د راتلونکي په اړه اندېښنې.

په داسې شرایطو کې خبر یوازې د یوه پېښې راپور نه دی؛ د ټولنیزو او اقتصادي واقعیتونو پېژندنه د هغو ځواکونو د درک یوه برخه ده چې د تاریخ پر مسیر اغېز کوي. له د مسو له کانونو په چیلي کې تر ښوونځیو په فرانسه، او له مبارزو پر ضد جګړه تر اعتراضونو د ریاضتي سیاستونو پر وړاندې، د ټولنیزې نارضایتۍ نښې په بېلابېلو برخو کې لا هم د پراخېدو په حال کې دي.

د نن ورځې خبرونه؛ د نړۍ د پېژندنې لپاره، او آګاهي؛ د هغې د بدلون لپاره.

پنج‌شنبه، ۱۶ میزان ۱۴۰۵ هجری شمسی — ۸ اکتوبر ۲۰۲۶

افغانستان

گفت‌وگو برای افزایش صادرات برق ایران به افغانستان

وزیران تجارت افغانستان و انرژی ایران درباره افزایش صادرات برق ایران به افغانستان گفت‌وگو کرده‌اند. محور این مذاکرات، افزایش ظرفیت صادرات برق تا حدود ۲ هزار مگاوات و گسترش همکاری‌های انرژی میان دو کشور عنوان شده است. (Pajhwok Afghan News)

فرانسه برای بازگرداندن اتباع افغانستان با حکومت طالبان وارد مذاکره شده است

به گزارش منابع دیپلماتیک، فرانسه مذاکراتی را با حکومت طالبان برای تسهیل روند اخراج و بازگرداندن برخی شهروندان افغانستان آغاز کرده است. این موضوع در شرایطی مطرح می‌شود که مسئله مهاجرت افغانستانی‌ها همچنان یکی از موضوعات مهم سیاست مهاجرتی اروپا است. (Dawn)

روسیه خواهان تقویت همکاری افغانستان از مسیر سازمان همکاری شانگهای شده است

روسیه پیشنهاد احیای همکاری با افغانستان از طریق سازمان همکاری شانگهای را مطرح کرده است. این تحول در چارچوب تلاش‌های مسکو برای گسترش مناسبات منطقه‌ای با افغانستان ارزیابی می‌شود. (Khmer Times)

سازمان ملل بر حقوق زنان و دختران افغانستان تأکید کرد

روزن‌مری دی‌کارلو، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور سیاسی، پس از سفر به افغانستان گفت که در دیدارهایش با مقام‌های طالبان، مسئله دسترسی دختران به آموزش و محدودیت‌های اعمال‌شده بر زنان مطرح شده است. او همچنین با نمایندگان جامعه مدنی و زنان افغانستان دیدار کرد. (DPPA)

نگرانی‌ها درباره وضعیت سیاسی و اجتماعی افغانستان ادامه دارد

گزارش‌های تازه تحلیلی از افغانستان از افزایش فشارهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و همچنین ظهور نشانه‌هایی از مقاومت مسلحانه علیه حکومت طالبان سخن می‌گویند. این گزارش‌ها نشان می‌دهند که مسئله ثبات سیاسی افغانستان همچنان حل‌نشده باقی مانده است. (Asia Times)

منطقه و جهان

بیش از ۲۰۰ هزار نفر در یمن بر اثر جنگ‌های تازه آواره شده‌اند

سازمان بین‌المللی مهاجرت وابسته به سازمان ملل اعلام کرده است که از آغاز درگیری‌های تازه در یمن، بیش از ۲۰۰ هزار نفر خانه‌های خود را ترک کرده‌اند. شمار آوارگان از حدود ۷۶ هزار نفر در اواسط سپتامبر به بیش از ۲۰۰ هزار نفر رسیده است. (Reuters)

درگیری در یمن بار دیگر بحران انسانی را تشدید کرده است

شدت گرفتن جنگ میان نیروهای حوثی و نیروهای مورد حمایت عربستان، وضعیت انسانی در چندین ولایت یمن را وخیم‌تر کرده است. سازمان ملل می‌گوید در برخی مناطق سه چهارم خانواده‌ها با گرسنگی شدید روبه‌رو هستند. (Reuters)

بریتانیا و آلمان همکاری تازه‌ای برای مقابله با خرابکاری و حملات سایبری آغاز می‌کنند

لندن و برلین در حال راه‌اندازی یک همکاری جدید برای مقابله با خرابکاری، حملات سایبری و تهدیدهای امنیتی هستند. این توافق در شرایط افزایش نگرانی‌های اروپا درباره جنگ سایبری و عملیات تخریبی شکل گرفته است. (Internazionale)

نگرانی درباره استفاده از هوش مصنوعی در حملات سایبری کره جنوبی

شرکت CrowdStrike اعلام کرده است که فرد مظنون به حملات سایبری اخیر علیه بخش مالی کره جنوبی احتمالاً از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده کرده است. این پرونده بار دیگر نگرانی درباره استفاده مجرمان سایبری از فناوری‌های هوش مصنوعی را افزایش داده است. (Taiwan News)

بازارهای آسیایی زیر فشار بدهی‌های مرتبط با سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی

بازارهای سهام آسیا در معاملات امروز کاهش یافتند؛ در حالی که شرکت‌های بزرگ فناوری برای تأمین سرمایه پروژه‌های هوش مصنوعی به دنبال انتشار بدهی‌های سنگین هستند. این وضعیت نگرانی‌هایی درباره افزایش ریسک مالی در بازارهای جهانی ایجاد کرده است. (Reuters)

هشدار سازمان جهانی هواشناسی درباره تشدید ال‌نینو

سازمان جهانی هواشناسی اعلام کرده است که پدیده ال‌نینو احتمالاً تا فوریه ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت و ممکن است یکی از شدیدترین دوره‌های این پدیده از سال ۱۹۵۰ به بعد باشد. این وضعیت می‌تواند خشکسالی، بارندگی شدید و اختلال در تولیدات کشاورزی را در مناطق مختلف جهان تشدید کند. (Reuters)

چین و کره شمالی در آستانه گسترش ارتباطات مرزی

در شهر مرزی داندونگ چین، انتظار برای افتتاح یک پل جدید میان چین و کره شمالی افزایش یافته است. این پروژه می‌تواند ارتباطات تجاری و رفت‌وآمد میان دو کشور را تقویت کند؛ هرچند مشکلات اقتصادی همچنان بر زندگی مردم مناطق مرزی سایه افکنده است. (Reuters)

جنبش‌های کارگری و اجتماعی

اعتصاب کارگران معدن مس در شیلی آغاز شد

دو اتحادیه کارگری در معدن مس سنتینلا در شیلی پس از شکست مذاکرات جمعی با شرکت Antofagasta Minerals دست به اعتصاب زدند. کارگران خواهان برخورداری برابر از مزایا برای همه کارکنان هستند. شیلی بزرگ‌ترین تولیدکننده مس جهان است و این اعتصاب می‌تواند بر عرضه جهانی این فلز تأثیر بگذارد. (Reuters)

اعتراضات دانش‌آموزان فرانسه گسترش یافته است

اعتراضات دانش‌آموزان فرانسوی علیه وضعیت آموزش، کمبود معلم، ازدحام کلاس‌ها و شرایط نامناسب مدارس ادامه دارد. بیش از ۵۰۰ مدرسه در مقطعی از اعتراضات تعطیل شده‌اند و اتحادیه‌های دانش‌آموزی، معلمان و دیگر کارکنان برای ادامه اعتراض‌ها برنامه‌ریزی کرده‌اند. (Dawn)

فرانسه استفاده از برخی نارنجک‌های شوک‌آور علیه دانش‌آموزان را متوقف کرد

پس از زخمی شدن شدید یک نوجوان ۱۵ ساله در جریان اعتراضات، دولت فرانسه اعلام کرد استفاده از برخی نارنجک‌های شوک‌آور در برخورد با اعتراضات دانش‌آموزی را متوقف می‌کند. منتقدان، شیوه برخورد پلیس با اعتراضات را بیش از حد خشونت‌آمیز دانسته‌اند. (Dawn)

کارکنان خدمات دولتی بریتانیا برای رأی‌گیری درباره اعتصاب آماده می‌شوند

شبکه چپ «Socialist Party» در بریتانیا اعلام کرده است که اتحادیه PCS از ۲۰ اکتوبر تا اول دسامبر درباره اقدامات صنفی سراسری رأی‌گیری خواهد کرد. مطالبات مطرح‌شده شامل افزایش دستمزد، امنیت شغلی و جلوگیری از اخراج اجباری است. (Socialist Party)

احزاب چپ، کمونیستی و جنبش‌های ضدامپریالیستی

حزب کمونیست ایران خواستار لغو مجازات اعدام شد

کمیته خارج از کشور حزب کمونیست ایران در آستانه روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام، خواستار پایان دادن به اعدام و سرکوب سیاسی شد و مسئله مجازات اعدام را با ساختار قدرت، نابرابری اجتماعی و مناسبات طبقاتی مرتبط دانست. (حزب کمونیست ایران)

فراخوان جهانی نیروهای ضدامپریالیست برای اقدامات اعتراضی

«لیگ بین‌المللی مبارزه خلق‌ها» برای ۷ و ۸ اکتوبر فراخوان جهانی اقدام علیه تحریم‌ها، محاصره اقتصادی و جنگ‌های امپریالیستی منتشر کرده است. این سازمان از اعضا و متحدان خود خواسته است با برگزاری تجمع‌ها، فعالیت‌های آموزشی و اقدامات عمومی، با جنگ و محاصره اقتصادی مخالفت کنند. (People’s Struggle)

فراخوان تازه علیه سیاست‌های صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی

لیگ بین‌المللی مبارزه خلق‌ها برای اعتراض‌های جهانی در آستانه نشست سالانه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی فراخوان داده است. این سازمان سیاست‌های ریاضتی، بدهی و برنامه‌های تعدیل ساختاری را از عوامل فشار اقتصادی بر کشورهای جنوب جهانی می‌داند. (People’s Struggle)

فعالیت‌های کارگری در کره شمالی در آستانه سالگرد تأسیس حزب کارگران

در آستانه سالگرد تأسیس حزب کارگران کره، اتحادیه کارگران کشاورزی این کشور برنامه‌ای برگزار کرده و بر تولید غله، آموزش ایدئولوژیک و نقش رهبری حزب تأکید کرده است. هم‌زمان برنامه‌های هنری و نمایشگاه‌های سیاسی و فرهنگی در پیونگ‌یانگ برگزار شده است. (The Korea Times)

یادداشت تحریریه

جهان امروز شاهد هم‌زمانی چند بحران بزرگ است: جنگ و آوارگی در غرب آسیا، فشار اقتصادی، بحران انرژی، تشدید اعتراضات جوانان و کارگران، و گسترش نگرانی‌ها درباره آینده خدمات عمومی و اشتغال.

در چنین شرایطی، خبر تنها گزارش یک رویداد نیست؛ آگاهی از واقعیت‌های اجتماعی و اقتصادی جهان، بخشی از شناخت نیروهایی است که تاریخ را شکل می‌دهند. از معدن مس شیلی تا مدارس فرانسه، از مبارزات ضدجنگ تا اعتراض علیه سیاست‌های ریاضتی، نشانه‌های نارضایتی اجتماعی در نقاط مختلف جهان همچنان در حال گسترش است.

اخبار روز، برای شناخت جهان؛ آگاهی، برای دگرگون ساختن آن.

Wednesday, 15 Mizan 1405 Solar Hijri

7 October 2026

Afghanistan, the Region and the World: The Pulse of Society, Crises and Popular Struggles

🇦🇫 AFGHANISTAN

Afghanistan: Humanitarian crisis amid regional tensions

The visit to Afghanistan by Rosemary DiCarlo, the UN Deputy Secretary-General for Political and Peacebuilding Affairs, ended yesterday. She met with the de facto authorities, representatives of civil society, women, and female UN staff.

DiCarlo stressed the continuation of the Doha process and, at the same time, raised the UN’s concerns about the situation of women and girls, particularly the exclusion of girls from education. She also emphasized economic pressures, climate change, and the consequences of Afghan migrants returning from neighbouring countries.

But Afghanistan’s crisis is not unfolding only in negotiating rooms. The lives of millions remain bound up with poverty, unemployment, social restrictions, and the absence of a clear economic outlook.

Afghanistan needs a solution that changes people’s lives, not one that merely increases the number of diplomatic meetings.

⸻

Civilian casualties: UN calls for preventing escalation of cross-border clashes

UNAMA has announced that at least 10 civilians were killed and 9 injured in airstrikes on 1 October in the provinces of Kunar and Helmand; most of those killed were children.

The United Nations has also said that in 2026 it recorded more than 1,100 civilian deaths and injuries caused by cross-border armed violence.

UNAMA has called for de-escalation, dialogue, respect for international law, and preventing further harm to civilians.

When disagreements between governments reach people’s homes and children, ordinary people are always the first victims.

⸻

Kabul and Islamabad: Conflict casts a shadow over relations between the two countries

Tensions between Afghanistan and Pakistan remain one of the region’s most important security issues.

Islamabad justifies its attacks by claiming they are aimed at armed groups, while Taliban officials regard attacks inside Afghanistan as a violation of the country’s sovereignty.

In its reports, the United Nations has repeatedly warned of rising civilian casualties in border clashes.

A lasting solution to Afghanistan’s crisis cannot be found in bombing, cross-border operations, and proxy warfare.

⸻

🌍 THE REGION AND THE WORLD

Ukraine: New Russian attacks on Kyiv

Russia launched a new wave of air attacks against Kyiv early this morning.

According to Reuters, buildings and warehouses in the capital were damaged, and explosions were heard in different parts of the city. A separate attack was also reported in the city of Dnipro, damaging an industrial facility.

The continuation of daily attacks shows that the war in Ukraine remains one of Europe’s most dangerous military flashpoints.

The longer the war continues, the cost is paid not only by armies, but also by people, workers, and future generations.

⸻

The Red Sea and Yemen: War intensifies again

Fighting in Yemen has intensified once more.

According to The Associated Press, Saudi forces and Yemen’s government have stepped up military operations to retake areas around Bab al-Mandab, while the Houthis, in response, have carried out missile and drone attacks against targets in Saudi Arabia.

Bab al-Mandab is one of the world’s most important maritime passages, and any prolonged disruption there could affect global trade, energy, and commodity prices.

⸻

Oil near $100: War and the energy crisis back in focus

Oil prices rose today amid growing concerns about disruptions to global supply.

Brent crude reached about $101.51 a barrel, while U.S. crude reached about $90.25.

Reuters cited rising tensions between Yemen and Saudi Arabia, as well as a storm in the Gulf of Mexico, among the factors putting pressure on energy markets.

Higher energy prices directly affect transport costs, food, industrial production, and the lives of working families.

For markets, the energy crisis is a number; for low-income families, it means bills and the cost of living.

⸻

Gaza: One year after the peace plan, the crisis continues

One year after the United States launched its plan to end the war in Gaza, a significant part of its objectives remains unfulfilled.

Reuters reported that Israel still has military control over about two-thirds of Gaza and that military operations have continued. More than 1.2 million people in Gaza face severe food insecurity, while reconstruction remains far from meeting actual needs.

Under these conditions, the question of Palestine remains one of the world’s most important political and humanitarian crises.

⸻

France: Historic student protests and support from trade unions

Student protests in France have become one of the largest education protest movements of recent decades.

Reuters reported that more than 250,000 people, including students, teachers, and parents, have protested in cities across France.

Protesters are objecting to teacher shortages, deteriorating schools, inadequate facilities, and cuts to educational resources. At one point in the protests, more than half of France’s high schools were blocked or closed.

Reports have also described hundreds injured and hundreds arrested during the protests.

This is no longer a limited student protest; public education has become an important arena of social struggle in France.

⸻

Bulgaria: Drone attack sinks commercial vessel in the Black Sea

A commercial vessel sank in the Black Sea near the Bulgarian coast after a drone attack, and its crew is missing.

Another vessel was also damaged, and search-and-rescue operations to find the crew are continuing.

Ukraine has blamed Russia for the attack, but responsibility has not been independently confirmed, and Russia has not commented on the incident.

The incident has increased concerns about the risk of war spreading to commercial routes and waters close to NATO member states.

⸻

⚙️ LABOUR MOVEMENTS AND SOCIAL STRUGGLES

Britain: Wood Group workers’ strike enters the active phase

Workers at Wood Group who are members of the RMT union have been on strike since 6 October.

The main dispute concerns defending existing working conditions and opposing the policy known as “fire and rehire.”

RMT has said workers have entered the struggle to defend their working conditions.

In recent weeks, the union has also pursued other campaigns in rail, transport, and outsourced services.

The struggle over a labour contract is, in reality, a struggle over the working person’s share of the wealth they produce.

⸻

France: Education protests develop into a social movement

The protests in France have not remained limited to students.

Trade unions and public-sector workers have also joined the action in support of education demands and in opposition to the government’s budget policies.

This convergence among students, teachers, parents, and trade unions is especially significant: it shows that social demands can spread from one section of society to others.

⸻

Libya: Nationwide teachers’ strike continues

Teachers in Libya have launched a nationwide strike in protest against low wages and poor working conditions.

The strike, which began in September, is now affecting public schools across the country.

Teachers complain of low pay, deteriorating educational facilities, and a sharp rise in the cost of living.

The Libyan teachers’ strike is another example of a global reality: when wages and living conditions do not match society’s actual costs, the workforce sooner or later organizes and protests.

⸻

Chile: Copper miners on the verge of a strike

In Chile, two labour unions at the Centinela copper mine are on the verge of a strike after failing to reach an agreement with Antofagasta Minerals.

Together, the two unions represent about 708 workers and are demanding an end to discrimination in collective agreement benefits.

If negotiations fail, the strike could begin today, 7 October.

Copper mining is vital to Chile’s economy, and any production stoppage could also affect the global copper market.

⸻

🔴 COMMUNIST PARTIES AND LEFT MOVEMENTS

South Africa: “Red October” launched under the slogan of people’s power

The South African Communist Party (SACP) has launched its Red October campaign.

The campaign’s main priorities are:

Jobs, water, electricity, roads, land, and safety.

In the current election year, the SACP has decided, for the first time in democratic South Africa, to contest local elections independently under its own name and flag.

The party has stressed that elections are only one arena of struggle. Organizing in factories, trade unions, communities, schools, universities, and campaigns for public services is also important for building social power.

⸻

Venezuela: Communist Party stands with oil workers

In recent days, the Communist Party of Venezuela has mobilized in protest in Caracas alongside oil workers, pensioners, trade union activists, and left forces.

The main demands include a collective agreement for workers in the oil industry and opposition to agreements that protesters describe as transferring the country’s oil resources to foreign companies.

This action was part of a series of recent social protests in Venezuela.

⸻

Bangladesh: Communist Party mobilizes against trade agreement with the United States

According to International Communist Press, on 6 October the Communist Party of Bangladesh opposed a trade agreement with the United States and began organizing social forces against it.

This development has been raised as part of a broader debate about trade, economic independence, and unequal economic relations between developing countries and major powers.

⸻

Sudan: Communist Party says the war must end first

The Sudanese Communist Party has once again declared its opposition to political talks while the war continues.

The party’s position is based on the principle that the war must end before any sustainable political process, and that conditions must be created for a political solution.

This position was published in International Communist Press’s latest roundup of positions taken by communist parties around the world.

⸻

Brazil: Communist Party takes a position on election results

In its latest assessment of the election results, the Communist Party of Brazil has stated its position and spoken of supporting Luiz Inácio Lula da Silva.

This position was presented within the party’s assessment of the balance of political forces in Brazil and the need to oppose right-wing currents.

⸻

France: Communist Youth Union takes a position on the student movement

Following the expansion of student protests, the Communist Youth Union of France has published its assessment of the movement.

At the same time, the broad participation of young people in France’s education protests shows that education, future employment, and public services have become issues drawing the younger generation directly into social struggle.

⸻

🌐 INTERNATIONAL ANTI-WAR AND ANTI-IMPERIALIST MOVEMENT

International call for 8 October

The International League of Peoples’ Struggle has issued a call for international anti-imperialist actions on 8 October.

The call focuses on Palestine, Yemen, Cuba, Venezuela, and opposition to military and economic intervention by major powers. It invites aligned groups to organize rallies and political and cultural activities.

At the same time, the SolidNet network has published a collection of joint statements and actions by communist and workers’ parties around the world concerning war, Palestine, Cuba, Venezuela, and the expansion of militarism.

⸻

⚡ GLOBAL MARKETS: Huge profits alongside a cost-of-living crisis

Global markets today are being shaped by two main factors: rising geopolitical tensions and concerns about energy supply.

Brent crude has again moved above $100, while Asian markets were mostly lower at the start of trading on Wednesday.

Meanwhile, major U.S. stock-market indexes reached new records yesterday.

This is a striking economic contradiction:

On one side, financial markets are breaking records; on the other, millions of people are struggling for housing, education, wages, energy, and job security.

⸻

🔥 THE PULSE OF THE WORLD TODAY

From Afghanistan to Palestine, from Ukraine to Yemen, from France to Britain, from Libya to Chile, and from South Africa to Venezuela, today’s world is full of social, political, and economic contradictions and struggles.

Wars continue.

The cost of living is rising.

Workers are fighting for wages and job security.

Students and young people are taking to the streets for their future.

Trade unions are returning to the field.

And communist and socialist parties in different countries are trying to take a stand against war, privatization, exploitation, and the domination of capital.

But amid all these events, one fundamental point must not be forgotten:

History is made not only by governments and the owners of capital; the masses of people are also a historical force.

The striking worker, the protesting student, the teacher, the nurse, the miner, the peasant, the unemployed young person, and the woman fighting for the right to education and work are all part of today’s social reality.

⸻

✊ EDITORIAL NOTE

The world must also be seen from below

Major media outlets usually tell the story of the world from the perspective of governments, financial markets, armies, and politicians.

But another world also exists:

the world of factories,
schools,
universities,
mines,
working-class neighbourhoods,
trade unions,
strikes,
social movements,
and people’s political organizations.

Daily News seeks to bring this part of reality into focus as well.

Alongside important news from Afghanistan and around the world, we follow workers’ struggles, social movements, communist and socialist parties, and events that sometimes receive limited coverage in mainstream media.

The aim is not to replace news with propaganda.

News must be documented; claims must be attributed to those who make them; and analysis must remain separate from news.

But choosing which events deserve to be seen is not unimportant either.

Sometimes a small strike in a factory says more about the future of society than hundreds of political speeches.

Sometimes a protest by several thousand students signals a change that major media have not yet taken seriously.

And sometimes an organized labour action in one corner of the world reveals part of a larger process:

People are not only the subjects of history; they can become a force that transforms history.

The world is not calm.
Society is not static.
The struggle continues.

And the duty of a media outlet that seeks to record the reality of its time is to hear and record not only the voice of power, but also the voices of the people and working people.

⸻

چهارشنبه، ۱۵ میزان ۱۴۰۵ لمریز هجري

۷ اکتوبر ۲۰۲۶

افغانستان، سیمه او نړۍ؛ د ټولنې، کړکېچونو او د خلکو د مبارزو نبض

🇦🇫 افغانستان

افغانستان؛ د سیمه‌ییزو ترینګلتیاوو تر سیوري لاندې بشري ناورین

د ملګرو ملتونو د عمومي منشي د سیاسي او سوله‌جوړونې په چارو کې د مرستیالې روزمري دی‌کارلو سفر پرون افغانستان ته پای ته ورسېد. هغې له واکمنو چارواکو، د مدني ټولنې له استازو، ښځو او د ملګرو ملتونو له ښځینه کارکوونکو سره ولیدل.

دی‌کارلو د دوحې د بهیر پر دوام ټینګار وکړ او په ورته وخت کې یې د ښځو او نجونو د وضعیت، په ځانګړي ډول له زده‌کړو څخه د نجونو د محرومیت په اړه د ملګرو ملتونو اندېښنه څرګنده کړه. هغې همدارنګه پر اقتصادي فشارونو، د اقلیم بدلون او له ګاونډیو هېوادونو څخه د افغان کډوالو د راستنېدو پر پایلو ټینګار وکړ.

خو د افغانستان کړکېچ یوازې د خبرو اترو په خونو کې نه روان دی. د میلیونونو انسانانو ژوند لا هم له بېوزلۍ، بېکارۍ، ټولنیزو محدودیتونو او د روښانه اقتصادي راتلونکي له نشتوالي سره تړلی دی.

افغانستان داسې حل‌لارې ته اړتیا لري چې د خلکو ژوند بدل کړي، نه دا چې یوازې د ډیپلوماټیکو غونډو شمېر زیات کړي.

⸻

د ملکي وګړو مرګ‌ژوبله؛ ملګري ملتونه د پولې پورې غاړې د جګړو د پراخېدو د مخنیوي غوښتنه کوي

یوناما اعلان کړی چې د اکتوبر د لومړۍ نېټې په هوايي بریدونو کې د کونړ او هلمند په ولایتونو کې لږ تر لږه ۱۰ ملکي وګړي وژل شوي او ۹ نور ټپیان شوي دي؛ ډېری وژل شوي ماشومان وو.

ملګرو ملتونو همدارنګه ویلي چې په ۲۰۲۶ کال کې یې د پولې پورې غاړې د وسله‌والو تاوتریخوالو له امله د ملکي وګړو د مرګ‌ژوبلې او ټپي کېدو له ۱۱۰۰ څخه ډېرې پېښې ثبت کړې دي.

یوناما د ترینګلتیاوو د کمولو، خبرو اترو، د نړیوالو قوانینو د رعایت او ملکي وګړو ته د لا زیاتو زیانونو د مخنیوي غوښتنه کړې ده.

کله چې د دولتونو اختلافات د خلکو تر کورونو او ماشومانو ورسېږي، لومړنی قرباني تل عادي انسان وي.

⸻

کابل او اسلام‌اباد؛ د دواړو هېوادونو پر اړیکو د جګړې سیوری

د افغانستان او پاکستان ترمنځ ترینګلتیا لا هم د سیمې له مهمو امنیتي مسئلو څخه ده.

اسلام‌اباد خپل بریدونه د وسله‌والو ډلو پر ضد د مبارزې په ادعا توجیه کوي، په داسې حال کې چې طالب چارواکي د افغانستان دننه بریدونه د هېواد پر خپلواکۍ تېری بولي.

ملګرو ملتونو په خپلو راپورونو کې څو ځله د سرحدي جګړو له امله د ملکي وګړو د مرګ‌ژوبلې د زیاتېدو په اړه خبرداری ورکړی دی.

د افغانستان د کړکېچ دوامداره حل‌لاره په بمبارۍ، سرحدي عملیاتو او نیابتي جګړه کې نه شي موندل کېدای.

⸻

🌍 سیمه او نړۍ

اوکراین؛ پر کییف د روسیې تازه بریدونه

روسیې نن سهار وختي پر کییف د هوايي بریدونو نوې څپه ترسره کړه.

د رویټرز د راپور له مخې، په پلازمېنه کې ودانۍ او ګودامونه زیانمن شوي او د ښار په بېلابېلو برخو کې چاودنې اورېدل شوې دي. دنیپرو ښار هم د یوه جلا برید راپور ورکړی، چې یوې صنعتي تاسیساتو ته یې زیان اړولی دی.

د ورځنیو بریدونو دوام ښيي چې د اوکراین جګړه لا هم په اروپا کې د پوځي خطر له تر ټولو جدي مرکزونو څخه ده.

څومره چې جګړه اوږدېږي، لګښت یې یوازې پوځونه نه، بلکې خلک، کارګران او راتلونکي نسلونه هم پرې کوي.

⸻

سره سمندر او یمن؛ د جګړې بیاځلي شدت

په یمن کې جګړې یو ځل بیا زور اخیستی دی.

د اسوشیټېډ پرېس د راپور له مخې، د سعودي عربستان ځواکونو او د یمن حکومت د باب‌المندب شاوخوا سیمو د بېرته نیولو لپاره خپل پوځي عملیات زیات کړي او حوثیانو هم په غبرګون کې په سعودي عربستان کې پر هدفونو توغندیز او بې‌پیلوټه الوتکو بریدونه کړي دي.

باب‌المندب د نړۍ له مهمو سمندري لارو څخه دی او په هغه کې هر ډول اوږدمهاله ګډوډي پر نړیوالې سوداګرۍ، انرژۍ او د توکو پر بیو اغېز کولای شي.

⸻

د تېلو بیه ۱۰۰ ډالرو ته نږدې؛ جګړه او د انرژۍ کړکېچ بیا د پام په مرکز کې

د نړیوالو اکمالاتو د ګډوډېدو په اړه د اندېښنو له زیاتېدو سره نن د تېلو بیه لوړه شوه.

د برنټ تېلو بیه په هر بېرل کې شاوخوا ۱۰۱.۵۱ ډالرو ته او د امریکا د خامو تېلو بیه شاوخوا ۹۰.۲۵ ډالرو ته ورسېده.

رویټرز د یمن او سعودي عربستان د ترینګلتیاوو زیاتوالی او د مکسیکو په خلیج کې توپان د انرژۍ پر بازار د فشار له عواملو څخه بللي دي.

د انرژۍ د بیو لوړوالی د لېږد رالېږد، خوراکي توکو، صنعتي تولید او د کارګرانو د کورنیو پر ژوند مستقیم اغېز کوي.

د انرژۍ کړکېچ د بازارونو لپاره یوازې یو عدد دی؛ خو د ټیټ عاید لرونکو کورنیو لپاره د بلونو او د ژوند د لګښتونو په مانا دی.

⸻

غزه؛ د سولې د طرحې یو کال وروسته هم کړکېچ دوام لري

د غزې د جګړې د پای ته رسولو لپاره د امریکا د طرحې له پیل څخه یو کال وروسته، د هغې د موخو یوه مهمه برخه لا هم نه ده پوره شوې.

رویټرز راپور ورکړی چې اسرائیل لا هم د غزې شاوخوا دوه پر درېیمه برخه په پوځي کنټرول کې لري او پوځي عملیات دوام لري. په غزه کې له ۱.۲ میلیون څخه ډېر کسان له سختې خوړو ناامنۍ سره مخ دي او د بیارغونې بهیر له واقعي اړتیاوو سره ډېر واټن لري.

په دې شرایطو کې د فلسطین مسئله لا هم د نړۍ له مهمو سیاسي او بشري کړکېچونو څخه ده.

⸻

فرانسه؛ د زده‌کوونکو تاریخي اعتراضونه او د کارګرانو د اتحادیو ملاتړ

په فرانسه کې د زده‌کوونکو اعتراضونه د تېرو څو لسیزو له تر ټولو لویو ښوونیزو اعتراضي خوځښتونو څخه شوي دي.

رویټرز راپور ورکړی چې د زده‌کوونکو، ښوونکو او والدینو په ګډون تر ۲۵۰ زرو ډېر کسان د فرانسې په بېلابېلو ښارونو کې لارو کوڅو ته راوتلي دي.

اعتراض کوونکي د ښوونکو کمښت، د ښوونځیو زړېدلو، د امکاناتو نشتوالي او د ښوونیزو سرچینو د کمولو پر ضد اعتراض کوي. د دغو اعتراضونو په یوه پړاو کې د فرانسې تر نیمايي ډېر لېسې تړل شوې یا بندې شوې وې.

راپورونه په اعتراضونو کې د سلګونو ټپیانو او د سلګونو کسانو د نیول کېدو خبر هم ورکوي.

دا نور د زده‌کوونکو محدود اعتراض نه دی؛ عامه زده‌کړه په فرانسه کې د ټولنیزې مبارزې په یوه مهم ډګر بدله شوې ده.

⸻

بلغاریا؛ په تور سمندرګي کې پر یوې سوداګریزې بېړۍ د بې‌پیلوټه الوتکې برید

په تور سمندرګي کې د بلغاریا ساحل ته نږدې یوه سوداګریزه بېړۍ د بې‌پیلوټه الوتکې تر برید وروسته ډوبه شوې او عمله یې ورکه ده.

بله بېړۍ هم زیانمنه شوې او د عملې د موندلو لپاره د لټون او ژغورنې عملیات روان دي.

اوکراین روسیه د دې برید مسؤوله بللې، خو مسؤلیت یې لا په خپلواکه توګه نه دی تایید شوی او روسیې هم د دې پېښې په اړه څه نه دي ویلي.

دې پېښې د جګړې د خطر د سوداګریزو لارو او د ناټو د غړو هېوادونو د نږدې اوبو ته د خپرېدو په اړه اندېښنې زیاتې کړې دي.

⸻

⚙️ د کارګرانو خوځښت او ټولنیزې مبارزې

بریتانیا؛ د Wood Group کارګرانو اعتصاب عملي پړاو ته داخل شو

د Wood Group شرکت د RMT اتحادیې غړو کارګرانو د اکتوبر له ۶مې اعتصاب پیل کړی دی.

د اختلاف اصلي موضوع د کار د اوسنیو شرایطو دفاع او د «له دندې ګوښه کول او بیا ګومارل» په نوم د تګلارې مخالفت دی.

RMT اعلان کړی چې کارګرانو د خپلو کاري شرایطو د دفاع لپاره مبارزه پیل کړې ده.

دې اتحادیې په وروستیو اوونیو کې د اورګاډي، لېږد رالېږد او د قراردادي خدمتونو د کارکوونکو په برخو کې نورې مبارزې هم پر مخ وړې دي.

د کار پر قرارداد مبارزه په اصل کې د هغه شتمنۍ د ونډې لپاره مبارزه ده چې زیارکښ انسان یې پخپله تولیدوي.

⸻

فرانسه؛ د ښوونې اعتراض په ټولنیز خوځښت بدلېږي

د فرانسې اعتراضونه یوازې تر زده‌کوونکو محدود نه دي پاتې شوي.

د کارګرانو اتحادیې او د عامه سکتور کارکوونکي هم د ښوونیزو غوښتنو د ملاتړ او د دولت د بودجوي تګلارو پر ضد میدان ته راوتلي دي.

د زده‌کوونکو، ښوونکو، والدینو او د کارګرانو د اتحادیو ترمنځ دا همغږي ځانګړی اهمیت لري؛ ځکه ښيي چې ټولنیزې غوښتنې له یوې برخې څخه د ټولنې نورو برخو ته خپرېدای شي.

⸻

لیبیا؛ د ښوونکو په ټول هېواد کې اعتصاب دوام لري

په لیبیا کې ښوونکو د ټیټو معاشونو او نامناسبو کاري شرایطو پر ضد په ټول هېواد کې اعتصاب کړی دی.

دا اعتصاب چې د سپتمبر په میاشت کې پیل شوی، اوس یې په ټول هېواد کې دولتي ښوونځي اغېزمن کړي دي.

ښوونکي د ټیټو معاشونو، د ښوونیزو امکاناتو د زړېدو او د ژوند د لګښتونو د چټک زیاتوالي شکایت کوي.

په لیبیا کې د ښوونکو اعتصاب د یوې نړیوالې واقعیت بله بېلګه ده: کله چې معاشونه او د ژوند شرایط د ټولنې له واقعي لګښتونو سره برابر نه وي، کاري ځواک ژر یا وروسته سازمان مومي او اعتراض کوي.

⸻

چیلي؛ د مسو کان کارګران د اعتصاب په درشل کې

په چیلي کې د Centinela د مسو کان دوې کارګریزې اتحادیې، له Antofagasta Minerals شرکت سره په خبرو کې د هوکړې له نه ترلاسه کېدو وروسته، د اعتصاب په درشل کې دي.

دا دواړه اتحادیې په ټولیز ډول شاوخوا ۷۰۸ کارګران استازیتوب کوي او د ډله‌ییز کاري قرارداد په امتیازونو کې د تبعیض د مخنیوي غوښتنه کوي.

که خبرې ناکامې شي، اعتصاب ښايي نن، د اکتوبر په ۷مه، پیل شي.

د مسو کان د چیلي د اقتصاد لپاره حیاتي اهمیت لري او د تولید هر ډول درېدل د مسو پر نړیوال بازار هم اغېز کولای شي.

⸻

🔴 کمونیستي ګوندونه او د چپ غورځنګونه

سویلي افریقا؛ «سره اکتوبر» د خلکو د واک په شعار پیل شو

د سویلي افریقا کمونیست ګوند (SACP) د Red October کمپاین پیل کړی دی.

د کمپاین اساسي محورونه دا دي:

کار، اوبه، برېښنا، سړک، ځمکه او امنیت.

SACP په روان انتخاباتي کال کې پرېکړه کړې چې د سویلي افریقا په ډیموکراتیک پېر کې د لومړي ځل لپاره په سیمه‌ییزو ټاکنو کې په خپلواک ډول، د خپل نوم او بیرغ لاندې برخه واخلي.

دې ګوند ټینګار کړی چې ټاکنې د مبارزې یوازې یو ډګر دی؛ په فابریکو، اتحادیو، سیمو، ښوونځیو، پوهنتونونو او د عامه خدمتونو په مبارزو کې سازماندهي هم د ټولنیز ځواک د جوړولو لپاره ارزښت لري.

⸻

وینزویلا؛ کمونیست ګوند د تېلو د کارګرانو ترڅنګ

د وینزویلا کمونیست ګوند په وروستیو ورځو کې د تېلو د کارګرانو، متقاعدینو، د اتحادیو د فعالانو او چپي ځواکونو ترڅنګ په کاراکاس کې اعتراضي بسیج کړی دی.

اصلي غوښتنې د تېلو د صنعت د کارګرانو ډله‌ییز کاري قرارداد او د هغو هوکړو مخالفت دی چې اعتراض کوونکي یې د هېواد د تېلو د سرچینو بهرنیو شرکتونو ته لېږد بولي.

دا اقدام په وینزویلا کې د وروستیو ټولنیزو اعتراضونو د لړۍ یوه برخه وه.

⸻

بنګله‌دېش؛ کمونیست ګوند د امریکا له سوداګریز تړون سره د مخالفت لپاره بسیج کوي

د International Communist Press شبکې د راپور له مخې، د بنګله‌دېش کمونیست ګوند د اکتوبر په ۶مه له متحده ایالاتو سره د یوه سوداګریز تړون پر ضد دریځ نیولی او د ټولنیزو ځواکونو د بسیج لپاره فعالیت کوي.

دا بدلون د سوداګرۍ، اقتصادي خپلواکۍ او د مخ پر ودې هېوادونو او سترو قدرتونو ترمنځ د نابرابرو اقتصادي اړیکو په اړه د پراخ بحث په چوکاټ کې مطرح شوی دی.

⸻

سوډان؛ کمونیست ګوند: لومړی باید جګړه پای ته ورسېږي

د سوډان کمونیست ګوند یو ځل بیا د جګړې د دوام په شرایطو کې له سیاسي خبرو اترو سره مخالفت اعلان کړی دی.

د دې ګوند دریځ پر دې اصل ولاړ دی چې تر هر باثباته سیاسي بهیر مخکې باید جګړه پای ته ورسېږي او د سیاسي حل‌لارې لپاره زمینه برابره شي.

دا دریځ په International Communist Press کې د نړۍ د کمونیست ګوندونو د دریځونو په تازه لړ کې خپور شوی دی.

⸻

برازیل؛ کمونیست ګوند د ټاکنو د پایلو په اړه دریځ څرګند کړ

د برازیل کمونیست ګوند د ټاکنو د پایلو په اړه په خپله وروستۍ ارزونه کې خپل دریځ څرګند کړی او د لوئيز اناسيو لولا دا سيلوا د ملاتړ خبره یې کړې ده.

دا دریځ په برازیل کې د سیاسي ځواکونو د توازن او د ښي‌اړخو جریانونو پر وړاندې د مبارزې د اړتیا په اړه د ګوند د ارزونې په چوکاټ کې مطرح شوی دی.

⸻

فرانسه؛ د کمونیست ځوانانو اتحادیې د زده‌کوونکو د خوځښت په اړه دریځ څرګند کړ

د فرانسې د کمونیست ځوانانو اتحادیې د زده‌کوونکو د اعتراضونو له پراخېدو وروسته د دې خوځښت په اړه خپله ارزونه خپره کړې ده.

په ورته وخت کې، د فرانسې په ښوونیزو اعتراضونو کې د ځوانانو پراخ ګډون ښيي چې زده‌کړه، د کار راتلونکی او عامه خدمتونه پر هغو موضوعاتو بدل شوي چې ځوان نسل په مستقیم ډول ټولنیزې مبارزې ته راکاږي.

⸻

🌐 د جګړې ضد او د امپریالیزم ضد نړیوال خوځښت

د اکتوبر د ۸مې نړیواله بلنه

د خلکو د مبارزې نړیوال لیګ (International League of Peoples’ Struggle) د اکتوبر د ۸مې لپاره د نړیوالو امپریالیزم‌ضدو فعالیتونو بلنه خپره کړې ده.

دا بلنه پر فلسطین، یمن، کیوبا، وینزویلا او د سترو قدرتونو د پوځي او اقتصادي لاسوهنې پر مخالفت تمرکز کوي او هم‌فکره ډلې یې د غونډو او سیاسي او کلتوري فعالیتونو ترسره کولو ته بللې دي.

په ورته وخت کې، SolidNet شبکې هم د جګړې، فلسطین، کیوبا، وینزویلا او د پوځي کېدو د پراختیا په اړه د نړۍ د کمونیست او کارګري ګوندونو د ګډو اعلامیو او فعالیتونو ټولګه خپره کړې ده.

⸻

⚡ نړیوال بازارونه؛ سترې ګټې د معیشت له کړکېچ سره څنګ په څنګ

نړیوال بازارونه نن د دوو اصلي عواملو تر اغېز لاندې دي: د جیوپولیټیک ترینګلتیاوو زیاتوالی او د انرژۍ د اکمالاتو په اړه اندېښنې.

د برنټ تېلو بیه یو ځل بیا له ۱۰۰ ډالرو لوړه شوې او د چهارشنبې د ورځې د راکړې ورکړې په پیل کې د اسیا بازارونه تر ډېره راټیټ شوي دي.

په همدې حال کې، د امریکا د ونډو بازار مهم شاخصونه پرون تازه ریکارډونو ته ورسېدل.

دا د پام وړ اقتصادي تضاد دی:

له یوې خوا، مالي بازارونه ریکارډونه ماتوي؛ له بلې خوا، میلیونونه انسانان د کور، زده‌کړو، معاش، انرژۍ او د کار د خوندیتوب لپاره مبارزه کوي.

⸻

🔥 د نن ورځې د نړۍ نبض

له افغانستانه تر فلسطینه، له اوکراینه تر یمنه، له فرانسې تر بریتانیا، له لیبیا تر چیلي او له سویلي افریقا تر وینزویلا، نننۍ نړۍ له ټولنیزو، سیاسي او اقتصادي تضادونو او مبارزو ډکه ده.

جګړې دوام لري.

د ژوند لګښتونه لوړېږي.

کارګران د معاش او د کار د خوندیتوب لپاره مبارزه کوي.

زده‌کوونکي او ځوانان د خپل راتلونکي لپاره واټونو ته راووځي.

اتحادیې بېرته میدان ته راګرځي.

او په بېلابېلو هېوادونو کې کمونیست او سوسیالیست ګوندونه هڅه کوي چې د جګړې، خصوصي‌کولو، استثمار او د پانګې د واکمنۍ پر وړاندې دریځ ونیسي.

خو د دغو ټولو پېښو ترمنځ باید یوه اساسي خبره هېره نه شي:

تاریخ یوازې دولتونه او د پانګې خاوندان نه جوړوي؛ د خلکو پرګنې هم تاریخي ځواک دی.

اعتصاب کوونکی کارګر، اعتراض کوونکی زده‌کوونکی، ښوونکی، نرس، کان‌کیندونکی، بزګر، بېکاره ځوان او هغه ښځه چې د زده‌کړې او کار د حق لپاره مبارزه کوي، ټول د نننۍ نړۍ د ټولنیز واقعیت برخه دي.

⸻

✊ د خپرونې یادښت

نړۍ باید له لاندې اړخه هم ولیدل شي

لویې رسنۍ معمولاً نړۍ د دولتونو، مالي بازارونو، پوځونو او سیاستوالو له زاویې روایتوي.

خو بله نړۍ هم شته؛

د فابریکو نړۍ،
ښوونځي،
پوهنتونونه،
کانونه،
د کارګرانو سیمې،
اتحادیې،
اعتصابونه،
ټولنیز خوځښتونه
او د خلکو سیاسي سازمانونه.

د نن ورځې خبرونه هڅه کوي چې د واقعیت دغه برخه هم د پام مرکز ته راولي.

موږ د افغانستان او نړۍ د مهمو خبرونو ترڅنګ د کارګرانو مبارزې، ټولنیز خوځښتونه، کمونیست او سوسیالیست ګوندونه او هغه پېښې هم څارو چې کله ناکله په اصلي رسنیو کې محدود انعکاس مومي.

موخه دا نه ده چې خبر په تبلیغاتو بدل شي.

خبر باید مستند وي؛ ادعا باید خپل ویونکي ته منسوبه شي؛ او شننه باید له خبر څخه جلا پاتې شي.

خو دا هم بې‌اهمیته نه ده چې وټاکل شي کومې پېښې د لیدلو ارزښت لري.

ځکه کله ناکله په یوه فابریکه کې یو کوچنی اعتصاب د ټولنې د راتلونکي په اړه تر سلګونو سیاسي ویناوو ډېر څه څرګندوي.

کله ناکله د څو زرو زده‌کوونکو اعتراض د هغه بدلون نښه وي چې لویو رسنیو لا جدي نه دی نیولی.

او کله ناکله د نړۍ په یوه ګوټ کې د کارګرانو منظم حرکت د یوه لوی بهیر یوه برخه رابرسېره کوي:

انسانان یوازې د تاریخ موضوع نه دي؛ هغوی کولای شي د تاریخ په بدلوونکي ځواک واوړي.

نړۍ ارامه نه ده.
ټولنه ولاړه نه ده.
مبارزه روانه ده.

او د هغې رسنۍ دنده چې غواړي د خپل وخت واقعیت ثبت کړي، دا ده چې نه یوازې د واک غږ، بلکې د خلکو او زیارکښانو غږ هم واوري او ثبت یې کړي.

⸻

ترتیبوونکی: یما افغان

چهارشنبه، ۱۵ میزان ۱۴۰۵ هجری شمسی

۷ اکتوبر ۲۰۲۶

افغانستان، منطقه و جهان؛ نبض جامعه، بحران‌ها و مبارزات مردم

افغانستان؛ بحران انسانی در سایه تنش‌های منطقه‌ای

سفر روزمری دی‌کارلو، معاون سرمنشی سازمان ملل متحد در امور سیاسی و صلح‌سازی، به افغانستان روز گذشته پایان یافت. او با مقام‌های حاکم، نمایندگان جامعه مدنی، زنان و کارکنان زن سازمان ملل دیدار کرد.

دی‌کارلو بر ادامه روند دوحه تأکید کرد و هم‌زمان نگرانی سازمان ملل درباره وضعیت زنان و دختران، به‌ویژه محرومیت دختران از آموزش، را مطرح کرد. او همچنین بر فشارهای اقتصادی، تغییرات اقلیمی و پیامدهای بازگشت مهاجران افغان از کشورهای همسایه تأکید کرد.

اما بحران افغانستان فقط در اتاق‌های مذاکره جریان ندارد. زندگی میلیون‌ها انسان همچنان با فقر، بیکاری، محدودیت‌های اجتماعی و نبود چشم‌انداز روشن اقتصادی گره خورده است.

افغانستان به راه‌حلی نیاز دارد که زندگی مردم را تغییر دهد، نه فقط تعداد نشست‌های دیپلماتیک را افزایش دهد.

⸻

تلفات غیرنظامیان؛ سازمان ملل خواهان جلوگیری از تشدید درگیری‌های فرامرزی شد

یوناما اعلام کرده است که در حملات هوایی اول اکتوبر در ولایت‌های کنر و هلمند دست‌کم ۱۰ غیرنظامی کشته و ۹ نفر زخمی شدند؛ بیشتر کشته‌شدگان کودکان بودند.

سازمان ملل همچنین گفته است که در سال ۲۰۲۶ بیش از ۱۱۰۰ مورد تلفات و جراحات غیرنظامیان ناشی از خشونت‌های مسلحانه فرامرزی را ثبت کرده است.

یوناما خواهان کاهش تنش، گفت‌وگو، رعایت حقوق بین‌الملل و جلوگیری از آسیب بیشتر به غیرنظامیان شده است.

وقتی اختلافات دولت‌ها به خانه‌های مردم و کودکان می‌رسد، نخستین قربانی همیشه انسان عادی است.

⸻

کابل و اسلام‌آباد؛ سایه درگیری بر روابط دو کشور

تنش میان افغانستان و پاکستان همچنان یکی از مهم‌ترین مسائل امنیتی منطقه باقی مانده است.

اسلام‌آباد حملات خود را با ادعای مقابله با گروه‌های مسلح توجیه می‌کند، در حالی که مقام‌های طالبان حملات در داخل افغانستان را تجاوز به حاکمیت کشور می‌دانند.

سازمان ملل در گزارش‌های خود بارها نسبت به افزایش تلفات غیرنظامیان در درگیری‌های مرزی هشدار داده است.

راه حل پایدار بحران افغانستان را نمی‌توان در بمباران، عملیات مرزی و جنگ نیابتی جست‌وجو کرد.

⸻

🌍 منطقه و جهان

اوکراین؛ حملات تازه روسیه به کی‌یف

روسیه بامداد امروز موج تازه‌ای از حملات هوایی را علیه کی‌یف انجام داد.

به گزارش رویترز، ساختمان‌ها و انبارهایی در پایتخت آسیب دیده‌اند و انفجارها در بخش‌های مختلف شهر شنیده شده است. یک حمله جداگانه نیز به شهر دنیپرو گزارش شده که به یک تأسیسات صنعتی آسیب رسانده است.

تداوم حملات روزانه نشان می‌دهد که جنگ اوکراین همچنان یکی از خطرناک‌ترین کانون‌های نظامی اروپا باقی مانده است.

هرچه جنگ طولانی‌تر می‌شود، هزینه آن را نه فقط ارتش‌ها، بلکه مردم، کارگران و نسل‌های آینده می‌پردازند.

⸻

دریای سرخ و یمن؛ تشدید دوباره جنگ

درگیری‌ها در یمن بار دیگر شدت گرفته است.

به گزارش آسوشیتدپرس، نیروهای عربستان سعودی و دولت یمن عملیات نظامی خود را برای بازپس‌گیری مناطق اطراف باب‌المندب تشدید کرده‌اند و حوثی‌ها نیز در واکنش، حملات موشکی و پهپادی علیه اهدافی در عربستان انجام داده‌اند.

باب‌المندب یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های دریایی جهان است و هرگونه اختلال طولانی‌مدت در آن می‌تواند بر تجارت جهانی، انرژی و قیمت کالاها تأثیر بگذارد.

⸻

نفت در نزدیکی مرز ۱۰۰ دلار؛ جنگ و بحران انرژی دوباره در مرکز توجه

قیمت نفت امروز در پی افزایش نگرانی‌ها درباره اختلال در عرضه جهانی بالا رفت.

قیمت نفت برنت به حدود ۱۰۱.۵۱ دلار در هر بشکه و نفت خام آمریکا به حدود ۹۰.۲۵ دلار رسید.

رویترز افزایش تنش‌های یمن و عربستان و همچنین یک طوفان در خلیج مکزیک را از عوامل فشار بر بازار انرژی دانسته است.

افزایش قیمت انرژی مستقیماً بر هزینه حمل‌ونقل، مواد غذایی، تولید صنعتی و زندگی خانواده‌های کارگری اثر می‌گذارد.

بحران انرژی برای بازارها یک عدد است؛ برای خانواده‌های کم‌درآمد، قبض و هزینه زندگی است.

⸻

غزه؛ یک سال پس از طرح صلح، بحران همچنان ادامه دارد

یک سال پس از آغاز طرح آمریکا برای پایان جنگ غزه، بخش مهمی از اهداف آن همچنان تحقق نیافته است.

رویترز گزارش داده که اسرائیل همچنان حدود دو سوم غزه را در کنترل نظامی دارد و عملیات نظامی ادامه یافته است. بیش از ۱.۲ میلیون نفر در غزه با ناامنی شدید غذایی مواجه‌اند و روند بازسازی با نیازهای واقعی فاصله بسیار زیادی دارد.

در چنین شرایطی، مسئله فلسطین همچنان یکی از مهم‌ترین بحران‌های سیاسی و انسانی جهان است.

⸻

فرانسه؛ اعتراض تاریخی دانش‌آموزان و حمایت اتحادیه‌های کارگری

اعتراضات دانش‌آموزان در فرانسه به یکی از بزرگ‌ترین جنبش‌های اعتراضی آموزشی دهه‌های اخیر تبدیل شده است.

رویترز گزارش داده که بیش از ۲۵۰ هزار نفر، شامل دانش‌آموزان، معلمان و والدین، در شهرهای مختلف فرانسه دست به اعتراض زده‌اند.

معترضان به کمبود معلم، فرسودگی مدارس، کمبود امکانات و کاهش منابع آموزشی اعتراض دارند. بیش از نیمی از دبیرستان‌های فرانسه در مقطعی از این اعتراضات مسدود یا تعطیل شده‌اند.

گزارش‌ها همچنین از صدها زخمی و صدها بازداشت در جریان اعتراضات خبر داده‌اند.

این دیگر یک اعتراض محدود دانش‌آموزی نیست؛ آموزش عمومی به یکی از میدان‌های مهم کشمکش اجتماعی فرانسه تبدیل شده است.

⸻

بلغارستان؛ حمله پهپادی به کشتی تجاری در دریای سیاه

یک کشتی تجاری در دریای سیاه در نزدیکی سواحل بلغارستان پس از حمله پهپادی غرق شده و خدمه آن مفقود شده‌اند.

یک کشتی دیگر نیز آسیب دیده و عملیات جست‌وجو و نجات برای یافتن خدمه ادامه دارد.

اوکراین روسیه را مسئول این حمله دانسته، اما مسئولیت آن هنوز به‌طور مستقل تأیید نشده و روسیه نیز درباره این حادثه اظهار نظر نکرده است.

این حادثه نگرانی‌ها درباره گسترش خطر جنگ به مسیرهای تجاری و آب‌های نزدیک کشورهای عضو ناتو را افزایش داده است.

⸻

⚙️ جنبش کارگری و مبارزات اجتماعی

بریتانیا؛ اعتصاب کارگران Wood Group وارد مرحله عملی شد

کارگران عضو اتحادیه RMT در شرکت Wood Group از ۶ اکتوبر دست به اعتصاب زده‌اند.

موضوع اصلی اختلاف، دفاع از شرایط موجود کار و مخالفت با سیاست موسوم به «اخراج و استخدام مجدد» است.

RMT اعلام کرده است که کارگران برای دفاع از شرایط کاری خود وارد مبارزه شده‌اند.

این اتحادیه همچنین در هفته‌های اخیر مبارزات دیگری را در بخش راه‌آهن، حمل‌ونقل و کارکنان برون‌سپاری‌شده دنبال کرده است.

مبارزه بر سر قرارداد کار، در واقع مبارزه بر سر سهم انسان زحمتکش از ثروتی است که خودش تولید می‌کند.

⸻

فرانسه؛ اعتراض آموزشی به جنبشی اجتماعی تبدیل می‌شود

اعتراضات فرانسه تنها به دانش‌آموزان محدود نمانده است.

اتحادیه‌های کارگری و کارکنان بخش عمومی نیز در حمایت از مطالبات آموزشی و اعتراض به سیاست‌های بودجه‌ای دولت وارد میدان شده‌اند.

این همگرایی میان دانش‌آموزان، معلمان، والدین و اتحادیه‌های کارگری اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا نشان می‌دهد مطالبات اجتماعی می‌توانند از یک بخش جامعه به بخش‌های دیگر گسترش یابند.

⸻

لیبیا؛ اعتصاب سراسری معلمان ادامه دارد

معلمان در لیبیا در اعتراض به دستمزدهای پایین و شرایط نامناسب کاری وارد اعتصاب سراسری شده‌اند.

این اعتصاب که از سپتامبر آغاز شد، اکنون مدارس دولتی در سراسر کشور را تحت تأثیر قرار داده است.

معلمان از پایین‌بودن دستمزد، فرسودگی امکانات آموزشی و افزایش شدید هزینه‌های زندگی شکایت دارند.

اعتصاب معلمان لیبیا نمونه دیگری از یک واقعیت جهانی است: وقتی دستمزد و شرایط زندگی با هزینه‌های واقعی جامعه همخوانی نداشته باشد، نیروی کار دیر یا زود سازمان می‌یابد و اعتراض می‌کند.

⸻

شیلی؛ کارگران معدن مس در آستانه اعتصاب

در شیلی، دو اتحادیه کارگری معدن مس Centinela پس از ناکامی در رسیدن به توافق با شرکت Antofagasta Minerals در آستانه اعتصاب قرار گرفته‌اند.

این دو اتحادیه در مجموع حدود ۷۰۸ کارگر را نمایندگی می‌کنند و خواهان جلوگیری از تبعیض در مزایای قرارداد جمعی هستند.

در صورت شکست مذاکرات، اعتصاب می‌تواند از امروز، ۷ اکتوبر، آغاز شود.

معدن مس برای اقتصاد شیلی اهمیت حیاتی دارد و هرگونه توقف تولید می‌تواند بر بازار جهانی مس نیز اثر بگذارد.

⸻

🔴 احزاب کمونیست و جنبش‌های چپ

آفریقای جنوبی؛ «اکتبر سرخ» با شعار قدرت مردم آغاز شد

حزب کمونیست آفریقای جنوبی، SACP، کارزار Red October را آغاز کرده است.

محورهای اصلی کارزار عبارت‌اند از:

کار، آب، برق، جاده، زمین و امنیت.

SACP در سال انتخاباتی جاری تصمیم گرفته است برای نخستین بار در دوران دموکراتیک آفریقای جنوبی، در انتخابات محلی به‌صورت مستقل و با نام و پرچم خود شرکت کند.

این حزب تأکید کرده که انتخابات تنها یکی از عرصه‌های مبارزه است و سازمان‌دهی در کارخانه‌ها، اتحادیه‌ها، محلات، مدارس، دانشگاه‌ها و مبارزات مربوط به خدمات عمومی نیز برای ایجاد قدرت اجتماعی اهمیت دارد.

⸻

ونزوئلا؛ حزب کمونیست در کنار کارگران نفت

حزب کمونیست ونزوئلا در روزهای اخیر در کنار کارگران نفت، بازنشستگان، فعالان اتحادیه‌ای و نیروهای چپ در کاراکاس دست به بسیج اعتراضی زده است.

مطالبات اصلی شامل قرارداد جمعی کارگران صنعت نفت و مخالفت با توافق‌هایی است که معترضان آن را انتقال منابع نفتی کشور به شرکت‌های خارجی می‌دانند.

این اقدام بخشی از مجموعه اعتراضات اجتماعی اخیر در ونزوئلا بوده است.

⸻

بنگلادش؛ حزب کمونیست علیه توافق تجاری با آمریکا بسیج می‌شود

بر اساس گزارش شبکه International Communist Press، حزب کمونیست بنگلادش در روز ۶ اکتوبر علیه یک توافق تجاری با ایالات متحده موضع گرفته و برای بسیج نیروهای اجتماعی علیه آن فعالیت می‌کند.

این تحول در چارچوب بحث گسترده‌تر درباره تجارت، استقلال اقتصادی و مناسبات نابرابر اقتصادی میان کشورهای در حال توسعه و قدرت‌های بزرگ مطرح شده است.

⸻

سودان؛ حزب کمونیست: نخست باید جنگ پایان یابد

حزب کمونیست سودان بار دیگر مخالفت خود را با گفت‌وگوهای سیاسی در شرایط ادامه جنگ اعلام کرده است.

موضع این حزب بر این اصل استوار است که پیش از هر روند سیاسی پایدار، باید جنگ پایان یابد و زمینه برای یک راه‌حل سیاسی فراهم شود.

این موضع در فهرست تازه مواضع احزاب کمونیست جهان در International Communist Press منتشر شده است.

⸻

برزیل؛ حزب کمونیست درباره نتایج انتخابات موضع گرفت

حزب کمونیست برزیل در تازه‌ترین ارزیابی خود درباره نتایج انتخاباتی، موضع خود را اعلام کرده و از حمایت از لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا سخن گفته است.

این موضع در چارچوب ارزیابی حزب از توازن نیروهای سیاسی در برزیل و ضرورت مقابله با جریان‌های راست‌گرا مطرح شده است.

⸻

فرانسه؛ اتحادیه جوانان کمونیست درباره جنبش دانش‌آموزی موضع گرفت

اتحادیه جوانان کمونیست فرانسه در پی گسترش اعتراضات دانش‌آموزی، ارزیابی خود را درباره این جنبش منتشر کرده است.

هم‌زمان، حضور گسترده جوانان در اعتراضات آموزشی فرانسه نشان می‌دهد که مسائل آموزش، آینده شغلی و خدمات عمومی به موضوعاتی تبدیل شده‌اند که نسل جوان را مستقیماً وارد عرصه مبارزه اجتماعی کرده‌اند.

⸻

🌐 جنبش بین‌المللی ضد جنگ و ضد امپریالیستی

فراخوان بین‌المللی برای ۸ اکتوبر

ائتلاف International League of Peoples’ Struggle برای ۸ اکتوبر فراخوانی برای اقدامات بین‌المللی ضد امپریالیستی منتشر کرده است.

این فراخوان بر فلسطین، یمن، کوبا، ونزوئلا و مخالفت با مداخله نظامی و اقتصادی قدرت‌های بزرگ تمرکز دارد و گروه‌های همسو را به برگزاری تجمع‌ها و فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی دعوت کرده است.

هم‌زمان، شبکه SolidNet نیز مجموعه‌ای از بیانیه‌ها و اقدامات مشترک احزاب کمونیست و کارگری جهان را درباره جنگ، فلسطین، کوبا، ونزوئلا و گسترش نظامی‌گری منتشر کرده است.

⸻

⚡ بازارهای جهانی؛ سودهای کلان در کنار بحران معیشتی

بازارهای جهانی امروز تحت تأثیر دو عامل اصلی قرار گرفته‌اند: افزایش تنش‌های ژئوپلیتیک و نگرانی درباره عرضه انرژی.

قیمت نفت برنت بار دیگر بالای ۱۰۰ دلار قرار گرفته و بازارهای آسیایی در آغاز معاملات روز چهارشنبه عمدتاً کاهش یافته‌اند.

در همان حال، شاخص‌های اصلی بازار سهام آمریکا روز گذشته به رکوردهای تازه رسیدند.

این تضاد اقتصادی قابل توجه است:

در یک سو، بازارهای مالی رکورد می‌شکنند؛ در سوی دیگر، میلیون‌ها انسان برای مسکن، آموزش، دستمزد، انرژی و امنیت شغلی مبارزه می‌کنند.

⸻

🔥 نبض جهان امروز

از افغانستان تا فلسطین، از اوکراین تا یمن، از فرانسه تا بریتانیا، از لیبیا تا شیلی و از آفریقای جنوبی تا ونزوئلا، جهان امروز سرشار از تضادها و کشمکش‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی است.

جنگ‌ها ادامه دارند.

هزینه زندگی بالا می‌رود.

کارگران برای دستمزد و امنیت شغلی مبارزه می‌کنند.

دانش‌آموزان و جوانان برای آینده خود به خیابان می‌آیند.

اتحادیه‌ها دوباره به میدان بازمی‌گردند.

و احزاب کمونیست و سوسیالیست در کشورهای مختلف تلاش می‌کنند در برابر جنگ، خصوصی‌سازی، استثمار و سلطه سرمایه موضع بگیرند.

اما میان این همه رویداد، یک نکته اساسی نباید فراموش شود:

تاریخ را فقط دولت‌ها و صاحبان سرمایه نمی‌سازند؛ توده‌های مردم نیز نیرویی تاریخی‌اند.

کارگر اعتصاب‌کننده، دانش‌آموز معترض، معلم، پرستار، معدنچی، دهقان، جوان بیکار و زنی که برای حق آموزش و کار مبارزه می‌کند، همگی بخشی از واقعیت اجتماعی جهان امروزند.

⸻

یادداشت تحریریه

جهان را باید از پایین نیز دید

رسانه‌های بزرگ معمولاً جهان را از زاویه دولت‌ها، بازارهای مالی، ارتش‌ها و سیاستمداران روایت می‌کنند.

اما جهان دیگری نیز وجود دارد؛

جهان کارخانه‌ها،
مدارس،
دانشگاه‌ها،
معدن‌ها،
محلات کارگری،
اتحادیه‌ها،
اعتصاب‌ها،
جنبش‌های اجتماعی
و سازمان‌های سیاسی مردم.

اخبار روز می‌کوشد این بخش از واقعیت را نیز به مرکز توجه بیاورد.

ما در کنار خبرهای مهم افغانستان و جهان، مبارزات کارگری، جنبش‌های اجتماعی، احزاب کمونیست و سوسیالیست و رویدادهایی را دنبال می‌کنیم که گاه در رسانه‌های جریان اصلی بازتاب محدودی دارند.

هدف، جایگزین‌کردن خبر با تبلیغات نیست.

خبر باید مستند باشد؛ ادعا باید به صاحب آن نسبت داده شود؛ و تحلیل باید از خبر جدا بماند.

اما انتخاب اینکه کدام رویدادها ارزش دیده‌شدن دارند نیز بی‌اهمیت نیست.

زیرا گاهی یک اعتصاب کوچک در یک کارخانه، از صدها سخنرانی سیاسی درباره آینده جامعه گویاتر است.

گاهی اعتراض چند هزار دانش‌آموز، نشانه تغییری است که هنوز رسانه‌های بزرگ آن را جدی نگرفته‌اند.

و گاهی یک حرکت سازمان‌یافته کارگری در گوشه‌ای از جهان، بخشی از روند بزرگ‌تری را آشکار می‌کند:

انسان‌ها فقط موضوع تاریخ نیستند؛ می‌توانند به نیروی دگرگون‌کننده تاریخ تبدیل شوند.

جهان آرام نیست.
جامعه ایستا نیست.
مبارزه ادامه دارد.

و وظیفه رسانه‌ای که می‌خواهد واقعیت زمانه خود را ثبت کند، این است که نه فقط صدای قدرت، بلکه صدای مردم و زحمتکشان را نیز بشنود و ثبت کند.

⸻

تدوین کننده: یما افغان

Afghanistan, the Region and the World: The Pulse of Society and Popular Struggles

1) AFGHANISTAN

Afghanistan at the centre of regional diplomacy, while people’s crisis persists

The United Nations has reported the conclusion of Rosemary DiCarlo’s visit to Afghanistan. A dated UN Department of Political and Peacebuilding Affairs (DPPA) note is dated October 5, while the UNAMA page carries October 6 for the same announcement; this bulletin reflects that discrepancy rather than presenting the exact end date as undisputed. DiCarlo met de facto authorities, civil-society representatives, women, and Afghan women staff of the United Nations. She stressed continuity in the Doha process and the need for practical results for Afghans from the working groups on counternarcotics and the private sector. She also raised UN member states’ concerns about the situation of women and girls, particularly access to education.

The central question remains: how far can diplomatic dialogue change the daily lives of ordinary people? For millions of families, politics has meaning when it leads to food, work, education, freedom, and social security.

Sources: UN DPPA; UNAMA

International Criminal Court makes four arrest warrants public

On October 5, the International Criminal Court unsealed four arrest warrants concerning four senior Taliban officials, including Hibatullah Akhundzada and Abdul Hakim Haqqani. The alleged crime is persecution on gender grounds as a crime against humanity, including in connection with policies that restrict women’s and girls’ access to education, work, public life, and fundamental freedoms. These are allegations, not convictions. The Taliban has rejected the Court’s jurisdiction.

Sources: International Criminal Court, October 5; Associated Press, October 5

Kabul and Islamabad: tensions persist as Moscow signals readiness to mediate

At the Moscow Format meeting on Afghanistan, Taliban Foreign Minister Amir Khan Muttaqi said that problems between Afghanistan and Pakistan should be resolved through dialogue and diplomacy. The meeting ended without a joint statement; reports cited disagreements between the Taliban and Pakistan. Russia said it was ready to help ease tensions if both sides requested it. That is an offer of possible mediation, not evidence that mediation has taken place.

In a separate development, UNAMA said that at least 10 civilians—most of them children—were killed and nine others injured in airstrikes in Kunar and Helmand on October 1. UNAMA’s statement did not identify who carried out the strikes.

Afghanistan must not become a field for regional powers to settle security scores. The voices of families who bear the cost of conflict must be heard in every discussion.

Sources: KabulNow, Moscow meeting; Russian Foreign Ministry; Reuters, Muttaqi’s remarks; UNAMA, civilian casualties

2) REGION AND WORLD

Gaza: one year after the peace plan, the war has not ended

One year after Donald Trump’s plan to end the war in Gaza, Reuters reports that Israeli strikes continue and that much of the Gaza Strip remains under effective Israeli military control. Disarmament, withdrawal of forces, and reconstruction remain unresolved. In a report on October 6, Reuters cited Gaza medical personnel and officials reporting at least two people killed in strikes near al-Shifa Hospital. The Israeli military told Reuters that the targets were “militants”; the report did not independently establish the identities or civilian or combatant status of those killed. The IPC’s July assessment projected more than 1.4 million people in Gaza would face “Crisis or worse” levels of acute food insecurity between July and December 2026. This is a projection, not a new headcount taken on the day of publication.

Gaza remains one of the clearest humanitarian and political crises of the present era. Any genuine reconstruction must put people’s needs at its centre.

Sources: Reuters, strikes reported October 6; Reuters, one-year assessment; IPC, Gaza food-security assessment, July 2026

France: streets become a site of protest for a younger generation

Student and school protests that began at school gates continued on October 6. Reported demands include more funding and resources for public education, hiring teachers, improving school buildings, and addressing staff shortages and overcrowded classrooms. Hundreds of schools had been closed or disrupted in the days ahead of the nationwide mobilization. Teachers’ unions also called for strike action and support for the movement; as of this bulletin’s preparation, this should not be described as confirmed nationwide participation by all unions.

Arrest and detention figures are not directly comparable. France’s Interior Ministry reported 6,059 “interpellations” since September 28, while the Justice Ministry reported more than 5,060 people in police custody over a different period and under a different definition; these figures should not be added together or treated as the same measure. The Associated Press also reported that the Interior Ministry said 305 officers were injured during protests on one day. Reuters reported that a 15-year-old student lost a hand in Lens on October 5 after picking up a police stun grenade; a local official said an investigation had been opened.

The movement is about more than school buildings. It shows that young people are not remaining silent in the face of under-resourced public services and structural neglect of social needs. Political claims by each side and the results of investigations should be assessed separately.

Sources: Reuters, protests and schools; Le Monde, live coverage, October 6; French Ministry of Justice; Reuters, 15-year-old injured, October 5; AP, figures attributed to the Interior Ministry

A significant economic fact

The New York State Comptroller’s Office reported that pre-tax trading profits at New York Stock Exchange member firms reached $45.9 billion in the first half of 2026, 51.3% higher than in the same period a year earlier. This figure concerns NYSE member firms; it is not a measure of the entire U.S. financial industry. It should be considered alongside the circumstances of workers, unemployed people, and low-income families. The concentration of wealth alongside economic insecurity is a central contradiction examined by the political economy of capitalism.

Sources: New York State Comptroller, October 6; Reuters, republished by Yahoo Finance

3) WORKERS’ AND LEFT MOVEMENTS

Britain: Wood Group workers begin strike action

Offshore workers represented by the RMT and Unite unions began a 48-hour strike in the early hours of October 6. The dispute concerns working conditions and union concerns about changes to contracts and “fire and rehire” practices. Wood Group told the BBC it was aware of the planned action and that consultation over changes was continuing. This is not only a dispute at one company: job security, wages, and working conditions remain key terrain in the struggle between labour and capital.

Sources: RMT, October 5; Unite the Union; BBC, October 6

Indonesia: employment-protection bill approved

Indonesia’s parliament approved an employment-protection bill on October 6. Reuters reported that higher severance benefits were among its key provisions, while the parliamentary site described the bill’s aims as strengthening workers’ rights and business certainty. The final published text of the law was not available when this bulletin was prepared; details about limits on dismissal and the funding of benefits should therefore be attributed to media reports or officials until the official text can be checked, rather than presented as definitive statutory provisions.

Sources: Reuters, October 6; Indonesian Parliament, October 6

South Africa: “Red October” and a new test for the Communist Party

The South African Communist Party (SACP) has launched its “Red October” campaign. Its stated priorities include the right to work, water, electricity, land, roads, and social safety. The party says it will contest the coming local elections independently of the ANC under its own name and banner—something it describes as a first in South Africa’s democratic era. This is the party’s stated position and programme. In the campaign address, General Secretary Solly Mapaila stressed accountability among elected representatives and the need for a councillor’s office to remain connected to organizing among the people.

The experience matters for left movements: political power detached from the organized strength of working people can harden into bureaucracy and privilege.

Sources: SACP campaign statement, October 4; SABC News, October 4; The Herald, October 6

Greece: Communists mobilize against militarist policies

The Communist Party of Greece (KKE) has called on workers and young people to mobilize against militarist policies and Greece’s role in military plans involving the United States, NATO, and the European Union. The All-Workers Militant Front (PAME) called a demonstration for 7:30 p.m. on October 6 at Syntagma Square. At the time this bulletin was prepared, the rally was still scheduled; its occurrence and attendance cannot be confirmed in advance. Opposition to militarization and military spending is the organizers’ political position.

Sources: PAME call; KKE statement; U.S. State Department travel schedule

Spain: the struggle for housing continues

The Communist Party of the Workers of Spain (PCTE) has issued a statement on continuing popular mobilizations around the housing crisis. It followed parliament’s rejection of two emergency housing decrees and called for continued organizing for the right to housing. This is a party position and call to action; it should be kept distinct from independent reporting on protest attendance or the movement’s reach. Rising purchase prices and rents in parts of Europe consume a growing share of workers’ and young people’s incomes.

Sources: PCTE statement; republished by SolidNet; Spanish Congress, rejection of the decrees

Communist solidarity against repression: party statements are not independent reporting

The Communist Party of Mexico (PCM) and the Communist Youth Front (FJC) said that eight of their members were detained in Mexico City before the October 2 march. The reviewed sources did not independently confirm the number eight; the claim must therefore be attributed clearly to the parties themselves. The Communist Party of Greece published a solidarity message with the PCM and its youth front. The Communist Party of Turkey and the Communist Party of Pakistan also issued messages of greeting and solidarity for the 85th anniversary of the Tudeh Party of Iran. These are political messages from parties, not independent reports of an event.

Sources: PCM statement via El Machete; march report via La Jornada; KKE statement via SolidNet; TKP message to the Tudeh Party; Communist Party of Pakistan message to the Tudeh Party

4) A SHORT NOTE

The pulse of struggle: the world is not still

From Kabul to Paris, from London to Jakarta, and from Athens to Johannesburg, today’s events show that society is not motionless: students protest, workers strike, unions organize, and communist and socialist parties make their positions known. These struggles are not identical; each has its own historical and political context. What they share is people organizing because they see existing conditions as unjust and seek to change them.

News is not only the recording of events; it is also an effort to understand historical movement. History is not written only in the palaces of power. Factories, universities, schools, working-class neighbourhoods, and streets are also places where the future is shaped. The “Daily News” section of this website seeks to be more than a channel for official headlines: it aims to open a window onto the social, labour, and political struggles of people around the world. We call news “news” and analysis “analysis”; attribute each side’s claims to that side; and make the sources and context of events clear.

The world today cannot be understood only from the desks of power. We must also hear the voices of those struggling to change it.

Prepared and edited by: Yama Afghan
October 6, 2026

افغانستان، سیمه او نړۍ؛ د ټولنې او ولسي مبارزو نبض

۱) افغانستان

افغانستان د سیمه‌ییزو سیاسي خبرو اترو په مرکز کې؛ خو د خلکو کړکېچ پر ځای دی

ملګرو ملتونو د افغانستان لپاره د سیاسي او سوله‌ییزو چارو د مرستیالې سرمنشي روزمري دي‌کارلو د سفر د پای ته رسېدو خبر ورکړی. د ملګرو ملتونو د DPPA یادښت د اکتوبر ۵مه نېټه لري، خو د یوناما پاڼه همدا خبر د اکتوبر ۶مې په نېټه خپور کړی؛ له همدې امله دلته د سفر پای ته رسېدو ته د یوې سرچینې له نېټې سره اشاره کېږي. دي‌کارلو له بالفعلو چارواکو، د مدني ټولنې له استازو، ښځو او د ملګرو ملتونو له افغان ښځینه کارکوونکو سره لیدلي دي. هغې د دوحې د بهیر پر دوام او د نشه‌يي توکو پر ضد او خصوصي سکتور کاري ډلو د کار د عملي پایلو پر اړتیا ټینګار کړی، او د ښځو او نجونو د وضعیت، په ځانګړي ډول زده‌کړو ته د لاسرسي په اړه یې د ملګرو ملتونو اندېښنه څرګنده کړې ده.

خو اساسي پوښتنه لا هم پر ځای ده: ډیپلوماټیکې خبرې تر کومه بریده د عادي خلکو ژوند بدلولای شي؟ د میلیونونو کورنیو لپاره سیاست هغه وخت معنا پیدا کوي چې ډوډۍ، کار، زده‌کړه، ازادي او ټولنیز خوندیتوب ورسره مل شي.

سرچینې: د ملګرو ملتونو DPPA؛ یوناما

نړیوالې جزايي محکمې د نیولو څلور حکمونه علني کړل

نړیوالې جزايي محکمې د اکتوبر پر ۵مه د طالبانو د څلورو لوړپوړو چارواکو په اړه د نیولو څلور حکمونه علني کړل؛ په هغوی کې هبت‌الله اخوندزاده او عبدالحکیم حقاني هم شامل دي. اعلان شوی تور د بشریت پر ضد د جرم په توګه «د جنسیت پر بنسټ تعقیب» دی، چې د ښځو او نجونو د زده‌کړې، کار، عامه ژوند او بنسټیزو ازادیو د محدودولو له سیاستونو سره تړاو لري. دا د محکمې له خوا اعلان شوي تورونه دي، نه د محکومیت حکم؛ طالبانو د محکمې صلاحیت رد کړی دی.

سرچینې: د نړیوالې جزايي محکمې خبرپاڼه، د اکتوبر ۵مه؛ Associated Press، د اکتوبر ۵مه

کابل او اسلام‌اباد؛ ترینګلتیا روانه ده او مسکو د منځګړیتوب چمتووالی ښيي

د افغانستان په اړه د «مسکو فورم» په غونډه کې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي وویل چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ ستونزې باید د خبرو او ډیپلوماسۍ له لارې حل شي. غونډه بې له ګډې اعلامیې پای ته ورسېده او راپورونو د طالبانو او پاکستان ترمنځ اختلاف د ګډ متن د نه‌منل کېدو لامل بللی. روسیې ویلي، که دواړه خواوې غوښتنه وکړي، د کړکېچ په کمولو کې مرستې ته چمتو ده؛ دا د منځګړیتوب د چمتووالي اعلان دی، نه د ترسره شوي منځګړیتوب خبر.

په جلا پېښه کې، یوناما ویلي چې د اکتوبر د لومړۍ نېټې په هوايي بریدونو کې په کونړ او هلمند کې لږ تر لږه ۱۰ ملکیان، چې ډېری یې ماشومان وو، وژل شوي او ۹ نور ټپیان دي. د یوناما په خبرپاڼه کې د بریدونو عامل نه دی نومول شوی.

افغانستان باید د سیمه‌ییزو قدرتونو د امنیتي حسابونو د تصفیې ډګر نه شي؛ په هره خبرې اتره کې باید د هغو کورنیو غږ واورېدل شي چې د جګړو بیه پرې کوي.

سرچینې: KabulNow، د مسکو غونډه؛ د روسیې د بهرنیو چارو وزارت؛ Reuters، د متقي څرګندونې؛ یوناما، ملکي تلفات

۲) سیمه او نړۍ

غزه؛ د سولې له طرحې یو کال وروسته هم جګړه نه ده پای ته رسېدلې

د غزې د جګړې د پای ته رسولو لپاره د ډونالډ ټرمپ د طرحې له وړاندې کېدو یو کال وروسته، Reuters وايي چې د اسراییلو بریدونه روان دي او د غزې ډېره برخه عملاً د اسراییلو تر پوځي کنټرول لاندې ده؛ بې‌وسلې کول، د ځواکونو وتل او بیارغونه لا له جدي خنډونو سره مخ دي. Reuters د اکتوبر د ۶مې په راپور کې د غزې د روغتیايي چارواکو/مرستندویانو له قوله د الشفا روغتون ته نږدې په بریدونو کې د لږ تر لږه دوو کسانو د وژل کېدو خبر ورکړ. د اسراییلو پوځ ویلي چې هدفونه «وسلوال» وو؛ د وژل شویو هویت او ملکي یا پوځي حالت په راپور کې په خپلواکه توګه نه دی روښانه شوی. د IPC د ۲۰۲۶ کال د جولای تر دسمبر ارزونه په غزه کې تر ۱٫۴ میلیونو ډېر کسان د «بحران یا تر دې بدتر» د خوړو د ناامنۍ په حالت کې اټکلوي؛ دا وړاندوینه ده، نه د خبر د خپرېدو د ورځې نوې شمېرنه.

غزه د معاصرې نړۍ د بشري او سیاسي بحرانونو له روښانه بېلګو څخه ده. رښتینې بیارغونه باید د خلکو اړتیاوې په مرکز کې کېږدي.

سرچینې: Reuters، د اکتوبر ۶مې د بریدونو راپور؛ Reuters، د طرحې د یو کال ارزونه؛ IPC، د غزې د خوړو د خوندیتوب ارزونه، جولای ۲۰۲۶

فرانسه؛ واټونه د ځوان نسل د اعتراض ډګر ګرځېدلي

د ښوونځیو له دروازو پیل شوي د زده‌کوونکو او محصلینو اعتراضونه د اکتوبر پر ۶مه هم روان وو. د راپور شویو غوښتنو په لړ کې د عامه زده‌کړو لپاره ډېرې سرچینې او بودجه، د ښوونکو ګمارنه، د ښوونځیو د ودانیو ښه کول، د کارکوونکو کمښت او د ټولګیو ګڼه‌ګوڼه شامل دي. د سراسري بسیج له مخه په سلګونو ښوونځي تړلي یا له فعالیت لوېدلي وو؛ د ښوونکو اتحادیو هم د اعتصاب او د خوځښت د ملاتړ لپاره د ګډون غوښتنه کړې وه. د دې بولټن د چمتو کېدو تر وخته، د ټولو اتحادیو سراسري ګډون د یوه تایید شوي واقعیت په توګه نه شو بیانولای.

د نیونو شمېرې سره یو شان نه دي: د فرانسې د کورنیو چارو وزارت د سپتمبر له ۲۸مې راهیسې د ۶٬۰۵۹ «interpellations» یادونه کړې، په داسې حال کې چې د عدلیې وزارت په بل وختي چوکاټ او تعریف کې له ۵٬۰۶۰ ډېر کسان د پولیسو په توقیف کې شمېرلي دي؛ دغه شمېرې باید سره جمع یا د نیولو د یوه ډول معادل ونه ګڼل شي. AP هم راپور ورکړ چې د کورنیو چارو وزارت په یوه ورځني اعتراض کې د ۳۰۵ پولیسو د ټپي کېدو خبر ورکړی و. Reuters ویلي چې د اکتوبر پر ۵مه د Lens په ښار کې یو ۱۵ کلن زده‌کوونکي د پولیسو د غږیزې لاسي بم له پورته کولو وروسته یو لاس له لاسه ورکړ؛ سیمه‌ییز چارواکي وايي د پېښې په اړه پلټنه پیل شوې ده.

دا خوځښت یوازې د ښوونځیو د ودانیو په اړه نه دی؛ دا ښيي چې ځوان نسل د عامه خدمتونو د کمښت او د ټولنیزو اړتیاوو د له پامه غورځولو پر وړاندې چوپ نه پاتې کېږي. د هر لوري سیاسي ادعاوې او د پلټنو پایلې باید جلا وارزول شي.

سرچینې: Reuters، اعتراضونه او ښوونځي؛ Le Monde، د اکتوبر ۶مې ژوندۍ پوښښ؛ د فرانسې د عدلیې وزارت؛ Reuters، د ۱۵ کلن زده‌کوونکي پېښه، د اکتوبر ۵مه؛ AP، د کورنیو چارو وزارت له قوله شمېرې

یو مهم اقتصادي حقیقت

د نیویارک ایالت د حسابرس دفتر وايي چې د نیویارک د ونډو بازار (NYSE) د غړو شرکتونو د معاملاتي فعالیتونو له مالیې مخکې ګټه د ۲۰۲۶ کال په لومړۍ نیمایي کې ۴۵٫۹ میلیاردو ډالرو ته رسېدلې؛ دا د تېر کال د همدې مودې پرتله ۵۱٫۳ سلنه زیاتوالی دی. دا شمېر یوازې د NYSE د غړو شرکتونو فعالیت ښيي، نه د امریکا د ټول مالي سکتور ګټه. باید دا له هغو کارګرانو، بې‌کارانو او ټیټ‌عاید لرونکو کورنیو سره یو ځای وارزول شي چې له اقتصادي ناامنۍ سره مخ دي. د شتمنۍ تمرکز او اقتصادي ناامني د پانګوالۍ د سیاسي اقتصاد د تحلیل له مهمو تضادونو څخه دي.

سرچینې: د نیویارک ایالت د حسابرس دفتر، د اکتوبر ۶مه؛ د Reuters راپور په Yahoo Finance کې

۳) کارګري او کیڼ‌اړخي خوځښتونه

بریتانیا؛ د Wood Group کارکوونکو اعتصاب پیل کړ

د RMT او Unite اتحادیو غړو سمندر‌لرې کارکوونکو د اکتوبر له لومړیو ساعتونو څخه د ۴۸ ساعتونو لپاره اعتصاب پیل کړ. شخړه د کاري شرایطو او د قراردادونو د بدلولو او د «ګوښه کول او بیا ګمارل» د تګلارې په اړه د اتحادیو له اندېښنو سره تړلې ده. Wood Group BBC ته ویلي چې له پلان شوي اقدام خبر دي او د بدلونونو په اړه سلا مشورې روانې دي. دا یوازې د یوه شرکت شخړه نه ده؛ د کار خوندیتوب، معاش او کاري شرایط د کارګرانو او پانګې د خاوندانو ترمنځ د دوامدارې مبارزې له مهمو ډګرونو څخه دي.

سرچینې: RMT، د اکتوبر ۵مه؛ Unite اتحادیه؛ BBC، د اکتوبر ۶مه

اندونیزیا؛ د کارموندنې د خوندیتوب لایحه تصویب شوه

د اندونیزیا پارلمان د اکتوبر پر ۶مه د کارموندنې د خوندیتوب لایحه تصویب کړه. Reuters راپور ورکړی چې د کار د پای ته رسېدو د امتیازاتو زیاتوالی یې له مهمو ټکو څخه دی؛ پارلمان ویلي چې موخه یې د کارګرانو د حقونو او د سوداګرۍ د ډاډ پیاوړتیا ده. د قانون وروستی خپور شوی متن د دې بولټن د چمتو کېدو پر مهال په لاس کې نه و؛ نو د ګوښه کولو د محدودیتونو او د امتیازاتو د تمویل په اړه جزئیات باید تر رسمي متن پورې رسنیو یا چارواکو ته منسوب شي، نه د قانون د قطعي مادو په توګه وړاندې شي.

سرچینې: Reuters، د اکتوبر ۶مه؛ د اندونیزیا پارلمان، د اکتوبر ۶مه

سویلي افریقا؛ «سره اکتوبر» او د کمونیست ګوند نوې ازموینه

د سویلي افریقا کمونیست ګوند (SACP) د «سره اکتوبر» کمپاین پیل کړی. د ګوند اعلان شوې غوښتنې د کار، اوبو، برېښنا، ځمکې، سړکونو او ټولنیز خوندیتوب حقونه دي. ګوند ویلي چې د راتلونکو سیمه‌ییزو ټاکنو لپاره به د سویلي افریقا د ډیموکراتیک پړاو په تاریخ کې د لومړي ځل لپاره له ANC څخه خپلواک، په خپل نوم او خپل بیرغ سیالي وکړي. دا د ګوند اعلان شوی دریځ او پروګرام دی. د کمپاین په وینا کې د ګوند عمومي منشي سولي مپایلا د استازو پر حساب‌ورکولو او د شورا د څوکۍ له ولسي سازمان‌دهۍ سره پر تړاو ټینګار کړی.

دا تجربه د کیڼ‌اړخو خوځښتونو لپاره اهمیت لري: سیاسي ځواک که د زیارکښو د سازمان‌یافته ځواک څخه جلا شي، په بوروکراسۍ او امتیاز بدلېدای شي.

سرچینې: د SACP د کمپاین اعلامیه، د اکتوبر ۴مه؛ SABC News، د اکتوبر ۴مه؛ The Herald، د اکتوبر ۶مه

یونان؛ کمونیستان د جګړه‌مارو سیاستونو پر ضد بسیج کوي

د یونان کمونیست ګوند (KKE) له کارګرانو او ځوانانو غوښتي چې د جګړه‌مارو سیاستونو او د امریکا، ناټو او اروپايي ټولنې په پوځي پلانونو کې د یونان د رول پر ضد بسیج شي. د یونان د ټولو کارګرانو د مبارزې جبهې (PAME) د اکتوبر د ۶مې د ماښام ۱۹:۳۰ بجو لپاره په سینتاګما میدان کې لاریون ته بلنه ورکړې ده. د دې بولټن د چمتو کېدو پر مهال لاریون لا پلان شوی و؛ د ترسره کېدو یا د ګډونوالو د شمېر ادعا له مخکې نه شي تاییدېدای. د نظامي‌ګرۍ او پوځي لګښتونو پر ضد دریځ د تنظیموونکو سیاسي دریځ دی.

سرچینې: د PAME بلنه؛ د KKE اعلامیه؛ د امریکا د بهرنیو چارو وزارت، د سفر مهالوېش

هسپانیه؛ د کور د حق لپاره مبارزه روانه ده

د هسپانیې د کارګرانو کمونیست ګوند (PCTE) د کورونو د بحران په تړاو د ولسي بسیجونو د دوام په اړه دریځ څرګند کړی دی. اعلامیه وروسته له هغې خپره شوه چې پارلمان د کورونو په اړه د حکومت دوه بېړني فرمانونه رد کړل، او د کور حق لپاره یې د سازمان‌یافته مبارزې پر دوام ټینګار وکړ. دا د یوه ګوند دریځ او بلنه ده؛ باید له خپلواک راپور سره چې د لاریونوالو شمېر یا د خوځښت پراخوالی څېړي، ګډه نه شي. د کورونو د پېر او کرایې لوړې بیې د اروپا په ځینو برخو کې د کارګرانو او ځوانانو د عاید لویه برخه خوري.

سرچینې: د PCTE اعلامیه؛ په SolidNet کې بیاخپرونه؛ د هسپانیې کانګرس، د فرمانونو ردول

د ځپنې پر وړاندې کمونیستي پیوستون؛ د ګوندي دریځ او خپلواک خبر ترمنځ توپیر

د مکسیکو کمونیست ګوند (PCM) او د کمونیست ځوانانو جبهې (FJC) ویلي چې د اکتوبر د ۲مې له لاریون مخکې یې اته غړي په مکزیکوسیتي کې نیول شوي دي. په کتل شویو سرچینو کې د دغو اتو کسانو شمېر په خپلواکه توګه نه دی تایید شوی؛ نو دا ادعا باید په څرګند ډول هماغو ګوندونو ته منسوبه شي. د یونان کمونیست ګوند له PCM او د ځوانانو له جبهې سره د پیوستون پیغام خپور کړی. د ترکیې کمونیست ګوند او د پاکستان کمونیست ګوند هم د ایران د توده ګوند د ۸۵مې کلیزې په مناسبت د مبارکۍ او پیوستون پیغامونه خپاره کړي دي. دا د ګوندونو سیاسي پیغامونه دي، نه د یوې خپلواکې پېښې راپور.

سرچینې: د PCM اعلامیه په El Machete کې؛ د لاریون راپور په La Jornada کې؛ د KKE پیغام په SolidNet کې؛ د TKP پیغام توده ګوند ته؛ د پاکستان د کمونیست ګوند پیغام توده ګوند ته

۴) د ورځې لنډه یادونه

د مبارزې نبض؛ نړۍ ارامه نه ده

له کابله تر پاریسه، له لندن تر جاکارتا او له اتنه تر جوهانسبرګه، د دې ورځې پېښې ښيي چې انساني ټولنه ولاړه نه ده: زده‌کوونکي اعتراض کوي، کارګران اعتصاب کوي، اتحادیې سازمان‌دهی کوي او کمونیست او سوسیالیست ګوندونه خپل دریځونه څرګندوي. دا مبارزې یو شان نه دي او هره یوه خپله تاریخي او سیاسي زمینه لري؛ خو ټولې د هغو خلکو د سازمان‌یافته کېدو کیسه کوي چې اوسني شرایط ناعادلانه بولي او د بدلون لپاره مبارزه کوي.

خبر یوازې د پېښې ثبتول نه دي؛ د تاریخ د حرکت پېژندل هم دي. تاریخ یوازې د واک په ماڼیو کې نه لیکل کېږي؛ فابریکې، پوهنتونونه، ښوونځي، کارګري سیمې او واټونه هم د راتلونکي د جوړېدو ډګرونه دي. د دې وېب‌سایټ «ورځني خبرونه» هڅه کوي د رسمي خبرونو ترڅنګ د نړۍ د ټولنیزو، کارګري او سیاسي مبارزو لپاره هم یوه کړکۍ وي: خبر ته خبر ووايي، تحلیل له خبر څخه جلا کړي، د هر لوري ادعا هماغه لوري ته منسوبه کړي او د پېښې سرچینه او زمینه روښانه کړي.

نننۍ نړۍ یوازې د واکمنانو له مېزونو نه شي درک کېدای؛ د هغو خلکو غږ هم باید واورېدل شي چې د بدلون لپاره مبارزه کوي.

چمتو کوونکی او سمبالوونکی: یما افغان
د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۶مه

افغانستان، منطقه و جهان؛ نبض جامعه و مبارزات مردم

۱) افغانستان

افغانستان در کانون گفت‌وگوهای سیاسی منطقه؛ اما بحران مردم پابرجاست

سازمان ملل از پایان سفر روزمری دی‌کارلو، معاون سرمنشی این سازمان در امور سیاسی و صلح‌سازی، به افغانستان خبر داده است. یادداشت DPPA با تاریخ ۵ اکتوبر منتشر شده؛ صفحهٔ یوناما همان خبر را ۶ اکتوبر تاریخ‌گذاری کرده است. دی‌کارلو با مقام‌های بالفعل، نمایندگان جامعهٔ مدنی، زنان و کارکنان زن سازمان ملل دیدار کرد. او بر ادامهٔ روند دوحه و تبدیل کار گروه‌های مبارزه با مواد مخدر و بخش خصوصی به نتایج عملی برای مردم تأکید کرد و نگرانی سازمان ملل دربارهٔ وضعیت زنان و دختران، به‌ویژه دسترسی به آموزش، را مطرح ساخت.

با این همه، پرسش اصلی پابرجاست: گفت‌وگوهای دیپلماتیک تا چه اندازه می‌توانند زندگی روزمرهٔ مردم را تغییر دهند؟ برای میلیون‌ها خانواده، سیاست زمانی معنا دارد که به نان، کار، آموزش، آزادی و امنیت اجتماعی بینجامد.

منابع: DPPA سازمان ملل؛ یوناما

دیوان کیفری بین‌المللی چهار قرار بازداشت را علنی کرد

دیوان کیفری بین‌المللی در ۵ اکتوبر چهار قرار بازداشت مربوط به چهار مقام ارشد طالبان، از جمله هبت‌الله آخوندزاده و عبدالحکیم حقانی، را علنی کرد. اتهام اعلام‌شده، «تعقیب بر مبنای جنسیت» به‌عنوان جنایت علیه بشریت است؛ از جمله در پیوند با سیاست‌هایی که زنان و دختران را از آموزش، کار، حضور در عرصهٔ عمومی و آزادی‌های اساسی محروم می‌کند. این قرارها اتهام‌اند، نه حکم محکومیت؛ طالبان نیز صلاحیت دیوان را رد کرده است.

منابع: دیوان کیفری بین‌المللی، ۵ اکتوبر؛ آسوشیتدپرس، ۵ اکتوبر

کابل و اسلام‌آباد؛ تنش ادامه دارد و مسکو از آمادگی برای میانجی‌گری می‌گوید

در نشست «فرمت مسکو» دربارهٔ افغانستان، امیرخان متقی، وزیر خارجهٔ طالبان، گفت اختلاف‌ها میان افغانستان و پاکستان باید از راه گفت‌وگو و دیپلماسی حل شود. نشست بدون بیانیهٔ مشترک پایان یافت و گزارش‌ها از اختلاف طالبان و پاکستان حکایت دارند. روسیه گفته است در صورت درخواست هر دو طرف، برای کاهش تنش آمادهٔ کمک است؛ این اعلام آمادگی به معنای انجام میانجی‌گری نیست.

در رویدادی جداگانه، یوناما اعلام کرد در حملات هوایی اول اکتوبر در کنر و هلمند دست‌کم ۱۰ غیرنظامی، بیشترشان کودک، کشته و ۹ نفر زخمی شده‌اند. بیانیهٔ یوناما عامل حمله را مشخص نکرده است.

افغانستان نباید میدان تسویه‌حساب‌های امنیتی قدرت‌های منطقه‌ای شود؛ صدای خانواده‌هایی که هزینهٔ درگیری‌ها را می‌پردازند باید در هر گفت‌وگویی شنیده شود.

منابع: کابل‌نو، نشست مسکو؛ وزارت خارجهٔ روسیه؛ رویترز، اظهارات متقی؛ یوناما، تلفات غیرنظامیان

۲) منطقه و جهان

غزه؛ یک سال پس از طرح صلح، جنگ پایان نیافته است

یک سال پس از طرح دونالد ترامپ برای پایان جنگ غزه، رویترز می‌گوید حملات اسرائیل ادامه دارد و بخش بزرگی از نوار غزه عملاً زیر کنترل نظامی اسرائیل است؛ خلع‌سلاح، خروج نیروها و بازسازی همچنان با موانع جدی روبه‌رو است. در گزارش ۶ اکتوبر، رویترز به نقل از امدادگران و مقام‌های صحی غزه از کشته‌شدن دست‌کم دو نفر در حمله‌هایی نزدیک شفاخانهٔ الشفا خبر داد؛ ارتش اسرائیل گفت هدف، افراد مسلح بوده‌اند و هویت و وضعیت کشته‌شدگان در گزارش مستقلانه روشن نشده است. برآورد IPC برای دورهٔ جولای تا دسمبر ۲۰۲۶ از بیش از ۱٫۴ میلیون نفر در غزه در وضعیت «بحران یا بدتر» خبر می‌دهد؛ این یک پیش‌بینی تحلیلی است، نه شمار تازهٔ افراد در روز نشر.

غزه همچنان یکی از آشکارترین نمونه‌های بحران انسانی و سیاسی جهان معاصر است؛ بازسازیِ واقعی باید نیازهای مردم را در مرکز قرار دهد.

منابع: رویترز، گزارش حملات ۶ اکتوبر؛ رویترز، ارزیابی یک‌سالهٔ طرح؛ IPC، ارزیابی امنیت غذایی غزه، جولای ۲۰۲۶

فرانسه؛ خیابان‌ها به میدان اعتراض نسل جوان تبدیل شده‌اند

اعتراض‌های دانش‌آموزی و دانشجویی که از مدارس آغاز شد، در ۶ اکتوبر ادامه یافت. خواسته‌های گزارش‌شده شامل بودجه و منابع بیشتر برای آموزش عمومی، استخدام آموزگاران، بهبود ساختمان‌های مدارس و مقابله با کمبود کارکنان و ازدحام صنف‌هاست. صدها مکتب در روزهای پیش از بسیج سراسری بسته یا مختل شده بودند؛ اتحادیه‌های آموزگاران نیز برای پیوستن به اعتصاب و حمایت از حرکت فراخوان داده‌اند. تا زمان تهیهٔ این متن، نباید این فراخوان را به‌عنوان مشارکت قطعی و سراسری همهٔ اتحادیه‌ها بیان کرد.

آمارهای بازداشت و توقیف یکسان نیستند: وزارت داخلهٔ فرانسه از ۶٬۰۵۹ مورد «interpellation» از ۲۸ سپتمبر سخن گفته، در حالی که وزارت عدلیه بیش از ۵٬۰۶۰ نفر را در بازه و تعریف دیگری گزارش کرده است؛ این رقم‌ها را نباید با هم جمع یا معادل یک نوع بازداشت دانست. آسوشیتدپرس نیز گزارش کرد که وزارت داخله از زخمی‌شدن ۳۰۵ مأمور در یک روز اعتراض خبر داده است. رویترز گزارش داد نوجوان ۱۵ساله‌ای در شهر لانس در ۵ اکتوبر پس از برداشتن نارنجک صوتی پولیس یک دست خود را از دست داد؛ مقام محلی گفت دربارهٔ این رویداد تحقیق آغاز شده است.

این اعتراض‌ها تنها دربارهٔ ساختمان مدرسه نیست؛ نشان می‌دهد نسل جوان در برابر کمبود خدمات عمومی و بی‌توجهی به نیازهای اجتماعی خاموش نمانده است. ادعاهای سیاسی هر طرف و یافته‌های تحقیقات را باید جداگانه سنجید.

منابع: رویترز، اعتراض‌ها و مدارس؛ لوموند، پوشش زندهٔ ۶ اکتوبر؛ وزارت عدلیهٔ فرانسه؛ رویترز، نوجوان ۱۵ساله، ۵ اکتوبر؛ آسوشیتدپرس، آمار اعلام‌شده از سوی وزارت داخله

یک واقعیت اقتصادی مهم

گزارش دفتر حسابرس ایالت نیویورک می‌گوید سود پیش از مالیاتِ فعالیت معاملاتی شرکت‌های عضو بورس نیویورک در نیمهٔ نخست ۲۰۲۶ به ۴۵٫۹ میلیارد دالر رسید؛ ۵۱٫۳ درصد بیشتر از دورهٔ مشابه سال قبل. این رقم به شرکت‌های عضو NYSE مربوط است، نه کل صنعت مالی امریکا. در کنار آن باید وضعیت کارگران، بیکاران و خانواده‌های کم‌درآمد را نیز دید: تضاد میان تمرکز ثروت و ناامنی اقتصادی، یکی از محورهای تحلیل اقتصاد سیاسی سرمایه‌داری است.

منابع: دفتر حسابرس ایالت نیویورک، ۶ اکتوبر؛ رویترز، بازنشر در یاهو فایننس

۳) جنبش‌های کارگری و چپ

بریتانیا؛ کارگران Wood Group دست به اعتصاب زدند

کارکنان فراساحلیِ عضو اتحادیه‌های RMT و Unite در شرکت Wood Group از نخستین ساعات ۶ اکتوبر اعتصاب ۴۸ساعته را آغاز کردند. اختلاف بر سر شرایط کاری و نگرانی اتحادیه‌ها از تغییر قراردادها و سیاست «اخراج و استخدام مجدد» است. Wood Group به بی‌بی‌سی گفت از اقدام برنامه‌ریزی‌شده آگاه است و مشاوره دربارهٔ تغییرات ادامه دارد. این اعتصاب تنها نزاع یک شرکت نیست؛ امنیت شغلی، دستمزد و شرایط کار از میدان‌های دائمی کشمکش میان نیروی کار و صاحبان سرمایه است.

منابع: RMT، ۵ اکتوبر؛ اتحادیهٔ Unite؛ بی‌بی‌سی، ۶ اکتوبر

اندونیزیا؛ تصویب لایحهٔ حمایت از اشتغال

پارلمان اندونیزیا در ۶ اکتوبر لایحهٔ حمایت از اشتغال را تصویب کرد. رویترز گزارش داده که افزایش مزایای پایان کار از نکته‌های اصلی آن است و پارلمان هدف لایحه را تقویت حقوق کارگران و قطعیت کسب‌وکار عنوان کرده است. متن نهاییِ منتشرشدهٔ قانون هنگام تهیهٔ این بولتن در دسترس نبود؛ بنابراین جزئیات مربوط به محدودیت اخراج و شیوهٔ تأمین مالی مزایا باید تا بررسی متن رسمی به گزارش رسانه‌ها یا مقام‌ها نسبت داده شود، نه به‌عنوان مادهٔ قطعی قانون.

منابع: رویترز، ۶ اکتوبر؛ پارلمان اندونیزیا، ۶ اکتوبر

آفریقای جنوبی؛ «اکتوبر سرخ» و آزمون تازهٔ حزب کمونیست

حزب کمونیست آفریقای جنوبی (SACP) کارزار «اکتوبر سرخ» را آغاز کرده است. محورهای اعلام‌شدهٔ آن حق کار، آب، برق، زمین، جاده و امنیت اجتماعی است. حزب گفته است در انتخابات محلی پیش رو، برای نخستین بار در دوران دموکراتیک آفریقای جنوبی، مستقل از ANC و با نام و پرچم خود رقابت می‌کند. این موضع و برنامه به خود حزب منسوب است. در سخنرانی کارزار، دبیرکل سولی مپایلا بر پاسخگویی نمایندگان و پیوند کرسی شورا با سازمان‌دهی مردم تأکید کرد.

این تجربه برای جنبش‌های چپ اهمیت دارد: قدرت سیاسی، اگر از سازمان‌یافتگی زحمتکشان جدا شود، می‌تواند به بوروکراسی و امتیاز بدل گردد.

منابع: بیانیهٔ کارزار SACP، ۴ اکتوبر؛ SABC News، ۴ اکتوبر؛ هرالد، ۶ اکتوبر

یونان؛ کمونیست‌ها علیه سیاست‌های جنگی بسیج می‌شوند

حزب کمونیست یونان (KKE) از کارگران و جوانان خواسته است علیه سیاست‌های جنگی و نقش یونان در طرح‌های نظامی امریکا، ناتو و اتحادیهٔ اروپا بسیج شوند. جبههٔ مبارزهٔ کارگری یونان (PAME) برای ساعت ۱۹:۳۰ روز ۶ اکتوبر در میدان سینتاگما فراخوان تجمع داد. در زمان تهیهٔ این بولتن، تجمع هنوز رویدادی برنامه‌ریزی‌شده بود؛ نتیجه یا شمار شرکت‌کنندگان را نمی‌توان از پیش تأیید کرد. مخالفت با نظامی‌گری و هزینه‌کرد نظامی، موضع سیاسی برگزارکنندگان است.

منابع: فراخوان PAME؛ بیانیهٔ KKE؛ وزارت خارجهٔ امریکا، برنامهٔ سفر

اسپانیا؛ مبارزه برای مسکن ادامه دارد

حزب کمونیست کارگران اسپانیا (PCTE) دربارهٔ ادامهٔ بسیج‌های مردمی پیرامون بحران مسکن موضع گرفته است. این بیانیه پس از رد دو فرمان اضطراری مسکن در پارلمان منتشر شد و بر ادامهٔ سازمان‌دهی برای حق مسکن تأکید دارد. این خبر، موضع و فراخوان یک حزب است؛ آن را از گزارش مستقل دربارهٔ تعداد شرکت‌کنندگان یا دامنهٔ جنبش جدا نگه می‌داریم. افزایش بهای خرید و کرایهٔ خانه در بخش‌هایی از اروپا، فشار سنگینی بر درآمد کارگران و جوانان وارد می‌کند.

منابع: بیانیهٔ PCTE؛ بازنشر در SolidNet؛ کنگرهٔ اسپانیا دربارهٔ رد فرمان‌ها

همبستگی کمونیستی در برابر سرکوب؛ مواضع حزبی با خبر مستقل یکی نیست

حزب کمونیست مکزیک (PCM) و جبههٔ جوانان کمونیست (FJC) اعلام کرده‌اند که هشت تن از اعضای‌شان پیش از راه‌پیمایی دوم اکتوبر در مکزیکوسیتی بازداشت شدند. در منابع بررسی‌شده، شمار هشت نفر به‌طور مستقل تأیید نشده است؛ بنابراین این موضوع باید صریحاً به اعلام خود احزاب نسبت داده شود. حزب کمونیست یونان پیام همبستگی با PCM و جبههٔ جوانان منتشر کرد. همچنین حزب کمونیست ترکیه و حزب کمونیست پاکستان به مناسبت هشتاد و پنجمین سالگرد تأسیس حزب تودهٔ ایران پیام‌های تبریکی و همبستگی فرستادند. این‌ها پیام‌های سیاسی احزاب‌اند، نه گزارش رویداد مستقل.

منابع: اعلام PCM در نشریهٔ El Machete؛ گزارش راه‌پیمایی در La Jornada؛ پیام KKE در SolidNet؛ پیام حزب کمونیست ترکیه به حزب توده؛ پیام حزب کمونیست پاکستان به حزب توده

۴) یادداشت کوتاه روز

نبض مبارزه؛ جهان آرام نیست

از کابل تا پاریس، از لندن تا جاکارتا و از آتن تا ژوهانسبورگ، رویدادهای این روز نشان می‌دهند که جامعهٔ انسانی ایستا نیست: دانش‌آموزان اعتراض می‌کنند، کارگران اعتصاب می‌کنند، اتحادیه‌ها سازمان‌دهی می‌کنند و احزاب کمونیست و سوسیالیست مواضع خود را اعلام می‌کنند. این مبارزه‌ها یکسان نیستند و هرکدام زمینهٔ تاریخی و سیاسی خود را دارند؛ اما همگی از مردمی خبر می‌دهند که شرایط ناعادلانه را می‌بینند و برای تغییر آن سازمان می‌یابند.

خبر فقط ثبت رویداد نیست؛ شناختن حرکت تاریخ نیز هست. تاریخ تنها در کاخ‌های قدرت نوشته نمی‌شود؛ کارخانه‌ها، دانشگاه‌ها، مکاتب، محلات کارگری و خیابان‌ها نیز میدان شکل‌گیری آینده‌اند. بخش «اخبار روز» می‌کوشد در کنار خبرهای رسمی، پنجره‌ای به مبارزات اجتماعی، کارگری و سیاسی مردم جهان بگشاید: خبر را خبر بنامد، تحلیل را تحلیل؛ ادعای هر طرف را به همان طرف نسبت دهد و منبع و زمینهٔ رویداد را روشن سازد.

جهان امروز را نمی‌توان تنها از پشت میزهای قدرت فهمید؛ باید صدای کسانی را نیز شنید که برای تغییر آن مبارزه می‌کنند.

تهیه و تنظیم: یما افغان
۶ اکتوبر ۲۰۲۶

Afghanistan

UNAMA: 10 civilians killed and nine injured

In a statement dated October 1, UNAMA said airstrikes that day in Kunar and Helmand killed at least 10 civilians, most of them children, and injured nine. The UN mission also said it had documented more than 1,100 civilian casualties—deaths and injuries combined—from cross-border armed violence in Afghanistan since the beginning of 2026 up to the statement. UNAMA did not identify the perpetrator in that statement. Reuters reported separate accounts from the Taliban and Pakistan; Pakistan’s claim that 22 militants were killed was not independently verified by Reuters.

Sources:
UNAMA: https://unama.unmissions.org/en/news/unama-confirms-civilian-casualties-in-afghanistan
Reuters: https://www.reuters.com/world/asia-pacific/pakistani-airstrikes-afghanistan-kill-nine-kabul-says-2026-10-01/
Associated Press: https://apnews.com/article/pakistan-afghanistan-airstrikes-militants-civilians-border-clashes-e212cf566f4cbac4f05f07289740d40e

Eighth Moscow Format meeting was scheduled for October 5

Russia’s Foreign Ministry said the eighth Moscow Format consultations on Afghanistan were scheduled to take place in Moscow on October 5. Its announcement said representatives of Afghanistan, Russia, China, India, Iran, Pakistan and other regional countries had been invited, with Belarus and Egypt as guests. The stated agenda focused on regional political and economic cooperation and cooperation against terrorism and drug trafficking. As of this bulletin’s preparation, the meeting’s actual convening and outcome had not been confirmed; Afghanistan-Pakistan tensions were not listed in the official announced agenda.

Sources:
Russian Foreign Ministry: https://mid.ru/en/foreign_policy/news/2151573/
TOLOnews: https://www.tolonews.com/node/201039

Region and world

Yemen: military operation announced; Houthi attack claim not independently confirmed

On October 4, Rashad al-Alimi, head of Yemen’s Presidential Leadership Council, announced the start of military operations to retake areas controlled by the Houthis. The report confirms the announcement, not battlefield advances or the recapture of territory. The Houthis claimed missile and drone attacks on Aramco facilities in Riyadh and Khurais; the claim was not independently confirmed, and the Saudi-led coalition called the Riyadh claim misleading.

Sources:
Reuters: https://www.reuters.com/world/asia-pacific/head-yemens-presidential-council-announces-military-operations-retake-territory-2026-10-04/
BBC: https://www.bbc.com/news/articles/cx8dzj9vpp01o
Al Jazeera: https://www.aljazeera.com/news/2026/10/4/houthi-claims-of-targeting-riyadh-are-misleading-saudi-led

Strait of Hormuz: tanker reports strike by unidentified projectile

In a warning dated October 4, the UK Maritime Trade Operations (UKMTO) said a tanker’s master reported that an unidentified projectile had struck the vessel in the Strait of Hormuz and damaged its engine room. The warning said the crew was safe and no environmental impact had been reported at that time. It did not specify the exact incident time, the vessel’s name or who was responsible.

Source:
Official UKMTO warning: https://www.ukmto.org/-/media/ukmto/products/20261004-ukmto_warning-150-26.pdf?rev=43836604169a4c4496023c1c229e0701

Labour and left movements

South Africa: SACP launches its Red October campaign

The South African Communist Party (SACP) said it launched its 2026–2027 Red October campaign on October 4 with an address by its general secretary, Solly Mapaila. The party described the campaign as an effort to mobilise workers and low-income communities around demands including jobs, water, electricity, roads and safety. SACP also said it intends to contest the 2026 local elections independently, describing this as a first in the democratic era; that historical characterization is the party’s own claim. The location is named differently in the sources: the party statement says “Qumrha,” while SABC reports “Komga.”

Sources:
SACP statement: https://www.facebook.com/SACP1921/posts/south-african-communist-partyred-october-campaign-20262027-launching-statementbu/1392878649691926/
SABC News: https://www.sabcnews.com/sabcnews/sacp-launches-red-october-campaign-to-mobilise-workers/

United States: CPUSA statement on the labour movement

The Communist Party USA (CPUSA) has set out its views in a statement on organizing workers outside unions, anti-union pressure and international solidarity. This is a party analysis, not independent reporting on labour-market conditions; claims about layoffs and their causes should be attributed to the party. The CPUSA materials page listed the document on October 2, but the text itself predates that listing.

Sources:
CPUSA statement: https://cpusa.org/materials/the-labor-movement-and-the-struggle-for-a-working-class-future/
Reuters report on the U.S. labour market, October 2: https://www.reuters.com/business/us-job-growth-slows-sharply-september-unemployment-rate-rises-42-2026-10-02/

Spain: housing-rights protests and PCTE support

The Associated Press reported that tens of thousands of people demonstrated for housing rights and tenant protections in several Spanish cities on October 3, a day after parliament rejected emergency housing measures. The Communist Party of the Workers of Spain (PCTE) also issued a statement supporting housing-rights mobilisations and cited rising rents and home prices as making access to housing more difficult for workers. A direct causal link between the protests and government decisions should not be presented as independently established.

Sources:
Associated Press: https://apnews.com/article/spain-maricarmen-housing-protest-cost-living-crisis-a34d8626f4c07ec74b7eee8bf22e381c
The Guardian: https://www.theguardian.com/world/2026/oct/02/spanish-right-wing-votes-down-housing-crisis-plans-protest-movement-grows
PCTE statement: https://www.pcte.es/notas-de-prensa/ante-las-movilizaciones-por-el-derecho-a-la-vivienda-y-los-decretos-del-gobierno/

Britain: PCS dispute and possible strike ballot

The Public and Commercial Services union (PCS) said it began a national trade dispute on September 17 over pay, jobs, pensions, terms and conditions, and industrial relations. It gave employers until 5 p.m. on October 2 to respond and said that, if the response was inadequate, it planned a statutory ballot on strikes and other action from October 20 to December 1. As of this bulletin’s preparation, the start of a ballot and the outcome of the employers’ response had not been confirmed.

Sources:
PCS union: https://www.pcs.org.uk/news-events/news/pcs-launches-national-campaign-trade-dispute-across-civil-service-related-areas
Civil Service World: https://www.civilserviceworld.com/professions/article/union-announces-deadline-for-satisfactory-assurances-or-civil-servicewide-ballot

Russia: detentions after Communist Party rally

The Associated Press reported that around 60 people were detained after a Communist Party of the Russian Federation rally in Moscow on October 4; the figure was attributed to the party. Mediazona reported a count of 65, citing the party’s press office. The number was not independently confirmed by police. AP attributed slogans calling for political-prisoner releases and fair elections to a Telegram channel, and described the party as Kremlin-friendly and supportive of the war in Ukraine.

Sources:
Associated Press: https://apnews.com/article/russia-moscow-protest-communist-dissent-a31ea561ce61b22603e35305266bb4a4
Mediazona: https://zona.media/news/2026/10/04/kprf
Communist Party of Russia report: https://kprf.ru/rus_law/247904.html

United States: Encore Boston Harbor strike continues, latest report dated October 2

More than 1,300 workers at Encore Boston Harbor in Everett, Massachusetts, began a strike on September 4. The latest independent report reviewed for this bulletin, published/updated on October 2, said the strike was continuing and approaching its one-month mark; reports named workers in housekeeping, food and beverage, kitchens, gaming, warehouse and transport roles. Keep the date of the latest independent confirmation clear: the sources reviewed did not provide a fresh confirmation dated October 5.

Sources:
NBC Boston: https://www.nbcboston.com/news/local/encore-boston-harbor-strike-everett-casino/4009229/
Casino.org, updated October 2: https://www.casino.org/news/encore-boston-harbor-cant-wait-to-serve-you/

Short editorial note

Today’s reports—from Afghanistan and Yemen to Spain and South Africa—underline the importance of civilian protection, housing rights, secure work and social organization. This bulletin follows major events alongside the work of unions, workers’ parties and movements that receive less coverage, while keeping political statements and claims distinct from independently verified facts

افغانستان

یوناما: ۱۰ ملکي وګړي وژل شوي او ۹ نور ټپیان دي

یوناما د اکتوبر د لومړۍ نېټې په یوې اعلامیې کې وویل چې په هماغه ورځ په کونړ او هلمند ولایتونو کې د هوايي بریدونو له امله لږ تر لږه ۱۰ ملکي وګړي، چې ډېری یې ماشومان وو، وژل شوي او ۹ نور ټپیان شوي دي. یوناما ویلي چې د ۲۰۲۶ کال له پیل څخه د اعلامیې تر نېټې پورې یې په افغانستان کې د پولې پورې غاړې وسله‌والو شخړو له امله د ملکي وګړو تر ۱٬۱۰۰ ډېر تلفات—یعنې وژل شوي او ټپیان—ثبت کړي دي. یوناما په خپله اعلامیه کې د بریدونو عامل نه دی نومولی. رویټرز د طالبانو او پاکستان جلا روایتونه هم راپور کړي؛ د پاکستان دا ادعا چې ۲۲ وسله‌وال وژل شوي، رویټرز په خپلواکه توګه نه ده تایید کړې.

سرچینې:
یوناما: https://unama.unmissions.org/en/news/unama-confirms-civilian-casualties-in-afghanistan
رویټرز: https://www.reuters.com/world/asia-pacific/pakistani-airstrikes-afghanistan-kill-nine-kabul-says-2026-10-01/
اسوشیټېډ پرېس: https://apnews.com/article/pakistan-afghanistan-airstrikes-militants-civilians-border-clashes-e212cf566f4cbac4f05f07289740d40e

د افغانستان په اړه د مسکو فورم اتمه غونډه نن ته پلان شوې

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ویلي وو چې د افغانستان په اړه د «مسکو فورم» د مشورو اتمه غونډه د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر پر ۵مه په مسکو کې پلان شوې ده. د رسمي اعلامیې له مخې، د افغانستان، روسیې، چین، هند، ایران، پاکستان او د سیمې د څو نورو هېوادونو استازي بلل شوي او بلاروس او مصر مېلمانه دي. اعلان شوې اجنډا د سیمه‌ییزې سیاسي او اقتصادي همکارۍ او د ترهګرۍ او نشه‌یي توکو د قاچاق پر ضد همکارۍ ته اشاره کوي. د دې بولټن د چمتو کېدو تر وخته د غونډې ترسره کېدل او پایلې نه وې تایید شوې؛ د افغانستان او پاکستان کړکېچ هم په رسمي اعلان شوې اجنډا کې نه و یاد شوی.

سرچینې:
د روسیې د بهرنیو چارو وزارت: https://mid.ru/en/foreign_policy/news/2151573/
TOLOnews: https://www.tolonews.com/node/201039

سیمه او نړۍ

یمن: د پوځي عملیاتو د پیل اعلان؛ د حوثیانو د برید ادعا خپلواکه نه ده تایید شوې

د یمن د ولسمشرۍ مشرتابه شورا مشر رشاد العلیمي د اکتوبر پر ۴مه د حوثیانو تر واک لاندې سیمو د بېرته نیولو لپاره د پوځي عملیاتو د پیل خبر ورکړ. دا راپور د عملیاتو اعلان تاییدوي؛ خو په خپله د ځواکونو پرمختګ یا د سیمو بېرته نیول نه ثابتوي. حوثیانو ادعا وکړه چې پر ریاض او خریص کې یې د ارامکو پر تاسیساتو توغندیز او بې‌پیلوټه بریدونه کړي؛ دا ادعا په خپلواکه توګه نه ده تایید شوې او د سعودي په مشرۍ ائتلاف د ریاض په اړه دا ادعا ګمراه کوونکې بللې ده.

سرچینې:
رویټرز: https://www.reuters.com/world/asia-pacific/head-yemens-presidential-council-announces-military-operations-retake-territory-2026-10-04/
بي‌بي‌سي: https://www.bbc.com/news/articles/cx8dzj9vpp01o
الجزیره: https://www.aljazeera.com/news/2026/10/4/houthi-claims-of-targeting-riyadh-are-misleading-saudi-led

د هرمز تنګی: د نامعلومې مرمۍ له امله د تېلو وړونکې بېړۍ ته زیان

د بریتانیا د سمندري سوداګرۍ د عملیاتو ادارې (UKMTO) د اکتوبر پر ۴مه په یوه خبرداري کې وویل چې د تېلو وړونکې بېړۍ کپتان په هرمز تنګي کې د یوې نامعلومې مرمۍ د لګېدو او د انجن خونې ته د زیان راپور ورکړی دی. د هماغه خبرتیا له مخې، د بېړۍ عمله خوندي وه او تر هغه وخته د چاپېریال د ککړتیا راپور نه و ورکړل شوی. د پېښې کره وخت، د بېړۍ نوم او د مرمۍ عامل په خبرتیا کې نه دي مشخص شوي.

سرچینه:
د UKMTO رسمي خبرداری: https://www.ukmto.org/-/media/ukmto/products/20261004-ukmto_warning-150-26.pdf?rev=43836604169a4c4496023c1c229e0701

کارګري، کیڼ‌اړخي، کمونیستي او سوسیالیستي خوځښتونه

سویلي افریقا: د کمونیست ګوند د «سره اکتوبر» کمپاین پیل

د سویلي افریقا کمونیست ګوند (SACP) ویلي چې د «سره اکتوبر» د ۲۰۲۶–۲۰۲۷ کلونو کمپاین یې د اکتوبر پر ۴مه د ګوند د عمومي منشي سولي مپایلا په وینا پیل کړ. ګوند ویلي چې موخه یې د کارګرانو او ټیټ‌عاید لرونکو ټولنو بسیج دی، څو د کار، اوبو، برېښنا، لارو او خوندیتوب په څېر غوښتنې مطرح شي. SACP دا هم ویلي چې د ۲۰۲۶ کال په سیمه‌ییزو ټاکنو کې به په خپلواک ډول سیالي وکړي او دا یې د ډیموکراتیک پېر لومړی ځل بللی؛ دا تاریخي توصیف د ګوند خپله ادعا ده. د ځای په نوم کې اختلاف شته: د ګوند اعلامیه «Qumrha» او د SABC راپور «Komga» لیکي.

سرچینې:
د SACP اعلامیه: https://www.facebook.com/SACP1921/posts/south-african-communist-partyred-october-campaign-20262027-launching-statementbu/1392878649691926/
SABC News: https://www.sabcnews.com/sabcnews/sacp-launches-red-october-campaign-to-mobilise-workers/

امریکا: د کارګرانو د خوځښت په اړه د کمونیست ګوند دریځ

د امریکا کمونیست ګوند (CPUSA) په یوه دریځ‌لیک کې له اتحادیو بهر د کارګرانو د سازمانولو، د اتحادیو پر ضد فشارونو او نړیوالې همبستګۍ په اړه خپل نظر بیان کړی دی. دا د یوه ګوند تحلیل او دریځ دی، خپلواک راپور د کار بازار نه دی؛ نو د دندو د کمېدو، ګوښه کولو او اقتصادي لاملونو ادعاوې باید ګوند ته منسوبې شي. د CPUSA د موادو پاڼې دا سند د اکتوبر پر ۲مه ورزیات کړی، خو خپله لیکنه تر دې نېټې پخوانۍ ده.

سرچینې:
د CPUSA دریځ‌لیک: https://cpusa.org/materials/the-labor-movement-and-the-struggle-for-a-working-class-future/
د امریکا د کار بازار په اړه د رویټرز راپور، د اکتوبر ۲مه: https://www.reuters.com/business/us-job-growth-slows-sharply-september-unemployment-rate-rises-42-2026-10-02/

هسپانیه: د کور د حق لپاره لاریونونه او د PCTE ملاتړ

اسوشیټېډ پرېس راپور ورکړ چې د اکتوبر پر ۳مه د هسپانیې په بېلابېلو ښارونو کې لسګونو زرو کسانو د کور د حق او د کرایه‌کوونکو د ملاتړ لپاره لاریون وکړ؛ پارلمان یوه ورځ مخکې د کور د بېړنیو تدابیرو کڅوړې رد کړې وې. د هسپانیې د کارګرانو کمونیست ګوند (PCTE) هم په یوه اعلامیه کې د کور د حق د بسیجونو ملاتړ کړی او د کرایو او کورونو د بیو لوړېدل یې د کارګرانو لپاره د کور موندلو د ستونزمنېدو لاملونه بللي دي. د اعتراضونو او د حکومت د پرېکړو ترمنځ د مستقیم علت اړیکه د خپلواک حقیقت په توګه مه وړاندې کوئ.

سرچینې:
اسوشیټېډ پرېس: https://apnews.com/article/spain-maricarmen-housing-protest-cost-living-crisis-a34d8626f4c07ec74b7eee8bf22e381c
ګارډین: https://www.theguardian.com/world/2026/oct/02/spanish-right-wing-votes-down-housing-crisis-plans-protest-movement-grows
د PCTE اعلامیه: https://www.pcte.es/notas-de-prensa/ante-las-movilizaciones-por-el-derecho-a-la-vivienda-y-los-decretos-del-gobierno/

بریتانیا: د PCS کارګري شخړه او د اعتصاب احتمالي رایه‌اچونه

د دولتي او سوداګریزو خدمتونو اتحادیې (PCS) ویلي چې د سپتمبر پر ۱۷مه یې د معاشونو، دندو، تقاعد، د استخدام شرایطو او صنفي اړیکو په اړه ملي کارګري شخړه پیل کړه. اتحادیې کارفرمایانو ته د اکتوبر د ۲مې د مازدیګر تر ۵ بجو د ځواب مهلت ورکړی و او ویلي یې وو چې که ځواب کافي نه وي، د اعتصاب او نورو اقداماتو قانوني رایه‌اچونه به د اکتوبر له ۲۰مې څخه د ډسمبر تر لومړۍ نېټې پلان کړي. د دې بولټن تر چمتو کېدو د رایه‌اچونې پیل یا د کارفرمایانو د ځواب پایله نه وه تایید شوې.

سرچینې:
د PCS اتحادیه: https://www.pcs.org.uk/news-events/news/pcs-launches-national-campaign-trade-dispute-across-civil-service-related-areas
Civil Service World: https://www.civilserviceworld.com/professions/article/union-announces-deadline-for-satisfactory-assurances-or-civil-servicewide-ballot

روسیه: د کمونیست ګوند په غونډه کې نیونې

اسوشیټېډ پرېس راپور ورکړ چې د روسیې د کمونیست ګوند تر غونډې وروسته، چې د اکتوبر پر ۴مه په مسکو کې جوړه شوې وه، شاوخوا ۶۰ کسان نیول شوي؛ دا شمېر د ګوند له قوله ورکړل شوی دی. مدیازونا د ګوند د مطبوعاتي دفتر له قوله د ۶۵ کسانو شمېر هم خپور کړی. د پولیسو له خوا د نیول شویو کسانو شمېر په خپلواکه توګه نه دی تایید شوی. AP د سیاسي بندیانو د خوشې کېدو او عادلانه ټاکنو شعارونه یوه ټیلیګرامي چینل ته منسوب کړي، او ګوند یې له کرملین سره نږدې او د اوکراین د جګړې ملاتړی بللی دی.

سرچینې:
اسوشیټېډ پرېس: https://apnews.com/article/russia-moscow-protest-communist-dissent-a31ea561ce61b22603e35305266bb4a4
مدیازونا: https://zona.media/news/2026/10/04/kprf
د روسیې د کمونیست ګوند راپور: https://kprf.ru/rus_law/247904.html

امریکا: د Encore Boston Harbor د کارکوونکو د اعتصاب دوام

له ۱٬۳۰۰ څخه ډېرو کارکوونکو د ماساچوسټس په ایورټ کې د Encore Boston Harbor په مجموعه کې د سپتمبر پر ۴مه اعتصاب پیل کړ. وروستي خپلواک راپور، چې د اکتوبر پر ۲مه خپور/تازه شوی، ویلي وو اعتصاب لا روان و او یوې میاشتې ته نږدې شوی و؛ په راپورونو کې د کورساتنې، خوړو او څښاک، پخلنځي، لوبو، ګودام او ترانسپورټ کارکوونکي یاد شوي دي. د دې خبر د وروستي خپلواک تایید نېټه په پام کې ونیسئ؛ په ارزول شویو سرچینو کې د اکتوبر د ۵مې تازه تایید ونه موندل شو.

سرچینې:
NBC Boston: https://www.nbcboston.com/news/local/encore-boston-harbor-strike-everett-casino/4009229/
Casino.org: https://www.casino.org/news/encore-boston-harbor-cant-wait-to-serve-you/

د ورځې لنډه یادونه

د افغانستان، یمن، هسپانیې او سویلي افریقا خبرونه د ملکي وګړو د خوندیتوب، د کور د حق، د کار د امنیت او ټولنیز سازمان پر اهمیت رڼا اچوي. دا بولټن د پراخو رسنیو د مهمو پېښو ترڅنګ د اتحادیو، کارګري ګوندونو او هغو خوځښتونو فعالیتونه هم څاري چې لږ انعکاس مومي؛ خو د سیاسي

افغانستان

یوناما: ۱۰ غیرنظامی کشته و ۹ تن زخمی شدند

یوناما در بیانیه‌ای به تاریخ ۱ اکتوبر گفت که در حملات هوایی همان روز در ولایت‌های کنر و هلمند دست‌کم ۱۰ غیرنظامی، بیشترشان کودکان، کشته و ۹ تن زخمی شدند. این نهاد همچنین گفت از آغاز سال ۲۰۲۶ تا زمان انتشار بیانیه، بیش از ۱٬۱۰۰ مورد تلفات غیرنظامیان—یعنی مجموع کشته‌ها و زخمی‌ها—را در افغانستان در پی خشونت‌های مسلحانهٔ فرامرزی مستند کرده است. یوناما در بیانیه عامل حملات را مشخص نکرد. رویترز روایت‌های جداگانهٔ طالبان و پاکستان را نیز گزارش کرد؛ ادعای پاکستان دربارهٔ کشته‌شدن ۲۲ فرد مسلح از سوی رویترز مستقلاً تأیید نشده است.

منابع:
یوناما: https://unama.unmissions.org/en/news/unama-confirms-civilian-casualties-in-afghanistan
رویترز: https://www.reuters.com/world/asia-pacific/pakistani-airstrikes-afghanistan-kill-nine-kabul-says-2026-10-01/
آسوشیتدپرس: https://apnews.com/article/pakistan-afghanistan-airstrikes-militants-civilians-border-clashes-e212cf566f4cbac4f05f07289740d40e

نشست هشتم فرمت مسکو برای امروز برنامه‌ریزی شده است

وزارت خارجهٔ روسیه اعلام کرده بود که نشست هشتم مشورت‌های «فرمت مسکو» دربارهٔ افغانستان برای ۵ اکتوبر در مسکو برنامه‌ریزی شده است. بر اساس اطلاعیهٔ رسمی، نمایندگان افغانستان، روسیه، چین، هند، ایران، پاکستان و چند کشور منطقه دعوت شده‌اند و بلاروس و مصر مهمان‌اند. دستورکار اعلام‌شده شامل همکاری سیاسی و اقتصادی منطقه‌ای و همکاری علیه تروریسم و قاچاق مواد مخدر است. تا زمان تهیهٔ این بولتن، برگزاری نشست و نتیجهٔ آن تأیید نشده بود؛ تنش افغانستان و پاکستان نیز در دستورکار رسمیِ اعلام‌شده ذکر نشده است.

منابع:
وزارت خارجهٔ روسیه: https://mid.ru/en/foreign_policy/news/2151573/
TOLOnews: https://www.tolonews.com/node/201039

منطقه و جهان

یمن: اعلام آغاز عملیات نظامی؛ ادعای حملهٔ حوثی‌ها تأیید مستقل نشده است

رشاد العلیمی، رئیس شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن، در ۴ اکتوبر از آغاز عملیات نظامی برای بازپس‌گیری مناطق تحت کنترل حوثی‌ها خبر داد. این خبر، اعلام عملیات را تأیید می‌کند؛ به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که پیشروی میدانی یا بازپس‌گیری مناطق انجام شده است. حوثی‌ها مدعی حملهٔ موشکی و پهپادی به تأسیسات آرامکو در ریاض و خریص شدند؛ این ادعا مستقلاً تأیید نشده و ائتلاف به رهبری عربستان آن را دربارهٔ ریاض گمراه‌کننده خواند.

منابع:
رویترز: https://www.reuters.com/world/asia-pacific/head-yemens-presidential-council-announces-military-operations-retake-territory-2026-10-04/
بی‌بی‌سی: https://www.bbc.com/news/articles/cx8dzj9vpp01o
الجزیره: https://www.aljazeera.com/news/2026/10/4/houthi-claims-of-targeting-riyadh-are-misleading-saudi-led

تنگهٔ هرمز: گزارش برخورد پرتابهٔ ناشناس با نفت‌کش

سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) در هشداری به تاریخ ۴ اکتوبر گفت ناخدای یک نفت‌کش از برخورد پرتابه‌ای ناشناس در تنگهٔ هرمز و آسیب به اتاق موتور گزارش داده است. بنا بر همان هشدار، خدمه امن بودند و تا زمان انتشار آن اثری محیطی گزارش نشده بود. زمان دقیق حادثه، نام کشتی و عامل برخورد در هشدار مشخص نشده است.

منبع:
هشدار رسمی UKMTO: https://www.ukmto.org/-/media/ukmto/products/20261004-ukmto_warning-150-26.pdf?rev=43836604169a4c4496023c1c229e0701

جنبش‌های کارگری و چپ

آفریقای جنوبی: آغاز کارزار «اکتوبر سرخ» حزب کمونیست

حزب کمونیست آفریقای جنوبی (SACP) اعلام کرد کارزار «اکتوبر سرخ» ۲۰۲۶–۲۰۲۷ را در ۴ اکتوبر با سخنرانی سولی مپایلا، دبیرکل حزب، آغاز کرده است. حزب هدف کارزار را بسیج کارگران و جوامع کم‌درآمد پیرامون خواست‌هایی چون کار، آب، برق، راه‌ها و ایمنی عنوان کرد. SACP همچنین گفته است که در انتخابات محلی ۲۰۲۶ مستقل رقابت می‌کند و این را نخستین‌بار در دوران دموکراتیک می‌داند؛ این توصیف تاریخی، ادعای خود حزب است. دربارهٔ محل، بیانیهٔ حزب نام «Qumrha» و گزارش SABC نام «Komga» را به‌کار برده است.

منابع:
بیانیهٔ SACP: https://www.facebook.com/SACP1921/posts/south-african-communist-partyred-october-campaign-20262027-launching-statementbu/1392878649691926/
SABC News: https://www.sabcnews.com/sabcnews/sacp-launches-red-october-campaign-to-mobilise-workers/

آمریکا: موضع‌نامهٔ حزب کمونیست دربارهٔ جنبش کارگری

حزب کمونیست ایالات متحده (CPUSA) در موضع‌نامه‌ای دربارهٔ سازمان‌دهی کارگران خارج از اتحادیه‌ها، فشارهای ضداتحادیه‌ای و همبستگی بین‌المللی دیدگاه خود را بیان کرده است. این متن تحلیل و موضع یک حزب است، نه گزارش مستقل از وضعیت بازار کار؛ بنابراین ادعاهای آن دربارهٔ اخراج‌ها و علت‌های اقتصادی باید به خود حزب نسبت داده شود. صفحهٔ مواد CPUSA آن را در ۲ اکتوبر درج کرده، اما خود متن قدیمی‌تر است.

منابع:
موضع‌نامهٔ CPUSA: https://cpusa.org/materials/the-labor-movement-and-the-struggle-for-a-working-class-future/
رویترز، گزارش بازار کار آمریکا: https://www.reuters.com/business/us-job-growth-slows-sharply-september-unemployment-rate-rises-42-2026-10-02/

اسپانیا: تظاهرات حق مسکن و حمایت حزب PCTE

آسوشیتدپرس گزارش داد که در ۳ اکتوبر ده‌ها هزار نفر در شهرهای مختلف اسپانیا برای حق مسکن و حمایت از مستأجران تظاهرات کردند؛ پارلمان یک روز پیش‌تر بسته‌های اضطراری مسکن را رد کرده بود. حزب کمونیست کارگران اسپانیا (PCTE) نیز در بیانیه‌ای از بسیج‌های حق مسکن حمایت کرد و افزایش اجاره‌بها و قیمت خانه را از عوامل دشوارترشدن دسترسی کارگران به مسکن دانست. این موضع را نباید به‌عنوان تأیید مستقلِ رابطهٔ علّی میان اعتراض‌ها و تصمیم‌های دولت بازگو کرد.

منابع:
آسوشیتدپرس: https://apnews.com/article/spain-maricarmen-housing-protest-cost-living-crisis-a34d8626f4c07ec74b7eee8bf22e381c
گاردین: https://www.theguardian.com/world/2026/oct/02/spanish-right-wing-votes-down-housing-crisis-plans-protest-movement-grows
بیانیهٔ PCTE: https://www.pcte.es/notas-de-prensa/ante-las-movilizaciones-por-el-derecho-a-la-vivienda-y-los-decretos-del-gobierno/

بریتانیا: مناقشهٔ صنفی PCS و رأی‌گیری احتمالی

اتحادیهٔ خدمات ملکی و تجاری (PCS) گفته است در ۱۷ سپتامبر مناقشه‌ای صنفی بر سر دستمزد، اشتغال، بازنشستگی، شرایط استخدام و روابط صنفی آغاز کرد. این اتحادیه برای دریافت پاسخ کارفرمایان تا ساعت ۵ عصر ۲ اکتوبر مهلت گذاشته بود و اعلام کرده بود در صورت ناکافی‌بودن پاسخ، رأی‌گیری قانونی دربارهٔ اعتصاب و اقدام‌های دیگر را از ۲۰ اکتوبر تا ۱ دسمبر برنامه‌ریزی می‌کند. تا زمان تهیهٔ این بولتن، آغاز رأی‌گیری یا نتیجهٔ پاسخ کارفرمایان تأیید نشده بود.

منابع:
اتحادیهٔ PCS: https://www.pcs.org.uk/news-events/news/pcs-launches-national-campaign-trade-dispute-across-civil-service-related-areas
Civil Service World: https://www.civilserviceworld.com/professions/article/union-announces-deadline-for-satisfactory-assurances-or-civil-servicewide-ballot

روسیه: بازداشت‌ها در گردهمایی حزب کمونیست

آسوشیتدپرس گزارش داد که پس از گردهمایی حزب کمونیست فدراسیون روسیه در مسکو در ۴ اکتوبر، حدود ۶۰ نفر بازداشت شدند؛ این رقم به گفتهٔ حزب نسبت داده شده است. مدیازونا شمار ۶۵ نفر را به نقل از دفتر مطبوعاتی حزب گزارش کرد. شمار بازداشت‌شدگان از سوی پولیس به‌طور مستقل تأیید نشده است. AP شعارهای مربوط به آزادی زندانیان سیاسی و انتخابات عادلانه را به یک کانال تلگرامی نسبت داد و حزب را نزدیک به کرملین و حامی جنگ اوکراین توصیف کرد.

منابع:
آسوشیتدپرس: https://apnews.com/article/russia-moscow-protest-communist-dissent-a31ea561ce61b22603e35305266bb4a4
مدیازونا: https://zona.media/news/2026/10/04/kprf
گزارش حزب کمونیست روسیه: https://kprf.ru/rus_law/247904.html

آمریکا: ادامهٔ اعتصاب در Encore Boston Harbor

بیش از ۱٬۳۰۰ کارمند مجموعهٔ Encore Boston Harbor در ایورتِ ماساچوست از ۴ سپتامبر اعتصاب را آغاز کردند. آخرین گزارش مستقلِ بررسی‌شده، منتشرشده در ۲ اکتوبر، می‌گفت اعتصاب هنوز ادامه دارد و به یک‌ماهگی نزدیک شده است؛ گزارش‌ها از کارکنان بخش‌های خانه‌داری، غذا و نوشیدنی، آشپزخانه، بازی، انبار و حمل‌ونقل نام برده‌اند. این تاریخِ آخرین تأیید مستقل را در نظر داشته باشید؛ گزارش تازه‌ای از ۵ اکتوبر در منابع بررسی‌شده پیدا نشد.

منابع:
NBC Boston: https://www.nbcboston.com/news/local/encore-boston-harbor-strike-everett-casino/4009229/
Casino.org: https://www.casino.org/news/encore-boston-harbor-cant-wait-to-serve-you/

یادداشت کوتاه روز

خبرهای امروز از افغانستان تا یمن، اسپانیا و آفریقای جنوبی، اهمیت حفاظت از غیرنظامیان، حق مسکن، امنیت شغلی و سازمان‌یابی اجتماعی را برجسته می‌کنند. این بولتن تلاش می‌کند علاوه بر رویدادهای پرپوشش، فعالیت اتحادیه‌ها، احزاب کارگری و جنبش‌های کم‌تر بازتاب‌یافته را نیز دنبال کند؛ در عین حال، اعلام‌ها و ادعاهای سیاسی را از واقعیت‌های مستقلاً تأییدشده جدا نگه می‌دارد.

سریزه: له ځواکونو د تیت‌وپرک حالت څخه تر شعوري سازمان‌یابۍ پورې

افغانستان نن د خپل معاصر تاریخ له تر ټولو ستونزمنو پړاوونو څخه په یوه کې قرار لري. پراخه بېوزلي، بېکاري، له زده‌کړو محرومیت، ټولنیز نابرابري، اقتصادي وابستګي، جبري کډوالي، د مدني او سیاسي آزادیو ځپل او د ښځو له بنسټیزو حقونو څخه سیستماتیک محرومول، د میلیونونو انسانانو ژوند له ژورو ستونزو سره مخ کړی دی. په داسې شرایطو کې اساسي پوښتنه دا نه ده چې آیا افغانه ټولنه بدلون ته اړتیا لري که نه؛ بنسټیزه پوښتنه دا ده چې دا بدلون څنګه، د کومو ټولنیزو ځواکونو په مټ، د کومې سیاسي شعور پر بنسټ او د کوم ډول شعوري سازمان‌یابۍ له لارې تحقق موندلی شي؟

د ټولنیزو خوځښتونو تاریخي تجربو ښودلې ده چې یوازې نارضایتي انقلاب نه رامنځته کوي. ټولنیزه غوسه، که څه هم د اعتراض محرکه ځواک کېدای شي، خو د ظلم د ریښو له پېژندنې، د روښانه موخو له ټاکلو، د ځواکونو له سازمان‌دهۍ او له یوه واقعي پروګرام پرته ښايي تیت‌وپرکه پاتې شي؛ یا ان په داسې لوري کې وکارول شي چې هماغه ظالمانه مناسبات بېرته تولید کړي چې د له منځه وړلو لپاره یې مبارزه کېږي.

له همدې امله، د هغو ځواکونو لپاره چې د ټولنیزو، اقتصادي او سیاسي مناسباتو د بنسټیز بدلون غوښتونکي دي، ګوندي تشکیلات ټاکونکی اهمیت لري. هغه سیاسي ګوند چې روښانه نړۍ‌لید، سنجول شوی پروګرام، مسؤل تشکیلاتي جوړښت او له خلکو سره ټینګې اړیکې ولري، کولای شي د شعور او عمل، د تیت‌وپرکو غوښتنو او ګډو موخو، او د لنډمهالو اعتراضونو او دوامدارې مبارزې ترمنځ اړیکه ټینګه کړي.

د افغانستان د مترقي او انقلابي ځواکونو لپاره د ګوندي تشکیلاتو د اړتیا درک یوازې یوه تشریفاتي بحث نه دی؛ بلکې د ټولنې د عیني شرایطو د پېژندنې او د هېواد د راتلونکي پر وړاندې د تاریخي مسؤلیت یوه مهمه برخه ده.

۱. ګوندي تشکیلات څه دي او ولې ورته اړتیا ده؟

ګوندي تشکیلات یوازې د همفکره کسانو یوه ټولګه، یو سیاسي نوم، یوه نښان، په ټولنیزو رسنیو کې یوه پاڼه یا د فعالانو یوه ډله نه ده. سیاسي تشکیلات د هغو انسانانو شعوري سازمان‌یابي ده چې د ګډو اصولو، موخو او پروګرام پر بنسټ د مشخصو ټولنیزو او سیاسي بدلونونو لپاره فعالیت کوي.

یو سیاسي ګوند هغه مهال په رښتینې مانا تشکیلاتي بڼه خپلوي چې روښانه نړۍ‌لید او پروګرام، مشخص اساسنامه او اصول، د مسؤلیتونو وېش، د حساب‌ورکونې میکانېزمونه، د سیاسي زده‌کړې سیستم، د پرېکړو د نیولو لارې او د خپلو فعالیتونو د ارزونې تګلارې ولري. داسې ګوند باید وکولای شي خپلې تجربې وڅېړي، له تېروتنو زده‌کړه وکړي، نوي کادرونه وروزي او د ټولنې او خپلو غړو پر وړاندې مسؤلیت ومني.

د تشکیلاتو اړتیا له یوه بنسټیز حقیقت څخه سرچینه اخلي: د ټولنې جوړښتي ستونزې یوازې د انفرادي هڅو او تیت‌وپرکو فعالیتونو له لارې نه شي حل کېدای. کله چې بېوزلي، بېکاري او نابرابري د اقتصادي جوړښتونو او د قدرت د مناسباتو تر اغېز لاندې وي، د دغو ستونزو پر وړاندې دوامداره مبارزه هم جوړښتي تحلیل، ټولنیزې همکارۍ او هدفمندې سازمان‌یابۍ ته اړتیا لري.

یو باخبره فرد کولای شي یو حقیقت بیان کړي؛ خو یو شعوري او مسؤل تشکیلات کولای شي دغه حقیقت د عامه بحث، سیاسي پروګرام، ټولیزې زده‌کړې او همغږو فعالیتونو موضوع وګرځوي. یو فرد ښايي د بدلون څرک بل کړي، خو د هغه د دوام لپاره داسې ځواک ته اړتیا ده چې ساتنه یې وکړي، پراخ یې کړي او د ستونزو پر وړاندې یې ژوندی وساتي.

سره له دې، تشکیلات په خپله د پرمختګ ضمانت نه شي کېدای. هغه سازمان چې له خلکو څخه واټن واخلي، د نیوکې پر وړاندې ځان وتړي، د شخصیت‌پرستۍ ښکار شي یا خپلې تشکیلاتي ګټې د ټولنې تر ګټو لوړې وګڼي، ښايي د ازادۍ د ځواک پر ځای د بدلون پر وړاندې خنډ وګرځي. نو مسئله یوازې د تشکیلاتو جوړول نه دي؛ اصلي دنده د داسې شعوري، حساب‌ورکوونکي، ولس‌پال، منظم او د ځان د سمون وړ تشکیلاتو رامنځته کول دي.

۲. له طبقاتي شعور څخه تر سیاسي سازمان‌یابۍ پورې

په مارکسیستي اند کې د ټولنې پېژندنه د ژوند د مادي شرایطو، د تولید د طریقې، د شتمنۍ د وېش او د ټولنیزو طبقو ترمنځ د مناسباتو له څېړنې پرته بشپړه نه ده. مارکس او انګلس وښودله چې ټولنیز تضادونه باید د تاریخي شرایطو او واقعي ټولنیزو مناسباتو په چوکاټ کې وڅېړل شي، نه یوازې د شعارونو، فردي نیتونو یا اخلاقي قضاوتونو له مخې.

له دې لیدلوري، بېوزلي تل د افرادو د سستۍ پایله نه شي ګڼل کېدای؛ بېکاري یوازې خلکو ته د ډېر کار کولو په سپارښتنه نه شي توضیح کېدای؛ او نابرابري یوازې د مهربانۍ په بلنه له منځه نه ځي. د دغو پدیدو د پېژندنې لپاره باید د اقتصاد جوړښت، د سرچینو مالکیت او وېش، د قدرت مناسبات، ښوونیز فرصتونه او د کار شرایط هم وڅېړل شي.

طبقاتي شعور هغه مهال وده کوي چې انسانان په پراخ ټولنیز جوړښت کې خپل اقتصادي او ټولنیز موقعیت وپېژني، درک کړي چې د دوی د ډېرو ستونزو ریښې ګډې دي، او دې پایلې ته ورسېږي چې د خپلو شرایطو د دوامدار بدلون لپاره همکارۍ او ټولیز عمل ته اړتیا ده.

خو طبقاتي شعور باید د څو نظري اصطلاحاتو په یادولو یا د تاریخي شخصیتونو د نومونو په تکرار پورې محدود نه شي. رښتینی شعور د عیني شرایطو د تحلیل، د اصلي تضادونو د پېژندنې، د ټولنیزو ځواکونو د درک، د امکاناتو او محدودیتونو د ارزونې او د اغېزمنو او مسؤلانه لارو د ټاکلو وړتیا ده.

ګوندي تشکیلات کولای شي د نظري اثارو د مطالعې، ازاد بحث، د ټولنې د واقعي ستونزو د څېړنې، سیاسي زده‌کړې، د تاریخي تجربو د تحلیل او د نظري پوهې د عملي پروګرامونو او سنجول شوي عمل په بڼه د وړاندې کولو له لارې د داسې شعور د پراختیا زمینه برابره کړي.

په دې بهیر کې نظریه او عمل له یو بل څخه نه جلا کېږي. له واقعیت څخه جلا نظریه ښايي د انتزاعي مفاهیمو پر ټولګه بدله شي؛ او له نظري پوهې پرته عمل هم د بې‌ځایه بیړې، د تېروتنو د تکرار او ناپخو پرېکړو په دام کې لوېدای شي. د سیاسي تشکیلاتو دنده د دغو دوو ډګرونو ترمنځ د ژوندۍ اړیکې رامنځته کول دي.

۳. د سیاسي سازمان‌یابۍ په اړه د لینن درسونه

ولادیمیر ایلیچ لینن په خپلو اثارو کې، په ځانګړي ډول د انقلابي ګوند په اړه بحثونو کې، د سیاسي سازمان‌یابۍ، د کادرونو د روزنې او د سیاسي مبارزې له نظري پوهې سره د تړاو اهمیت برجسته کړ. د هغه له نظره، د اوږدمهالو موخو لپاره دوامداره ټولنیزه مبارزه داسې سازمان ته اړتیا لري چې تجربې راټولې او وارزوي، سیاسي شعور پراخ کړي او د ګډو موخو لرونکو ځواکونو فعالیتونه همغږي کړي.

خو د لینن له تجربې څخه د درس اخیستلو لپاره د هغه د وخت د تاریخي او ټولنیزو شرایطو انتقادي څېړنه اړینه ده. هېڅ تشکیلاتي الګو له ځانګړو شرایطو پرته له یوې ټولنې څخه بلې ته په میخانیکي ډول نه شي لېږدول کېدای. د نن ورځې افغانستان د اقتصاد د جوړښت، ټولنیز ترکیب، قومي او ژبنیو مناسباتو، کلتوري شرایطو، د ښځو د وضعیت او سیاسي محدودیتونو له پلوه د شلمې پېړۍ له لومړیو کلونو د روسیې سره د پام وړ توپیرونه لري.

له همدې امله، د افغانستان د مارکسیست ـ لیننیست ځواکونو دنده د تېر وخت میخانیکي تقلید نه دی؛ بلکې د نظري اصولو پېژندنه، د تاریخي تجربو څېړنه او د هغو خلاقانه تطبیق د هېواد له واقعیتونو سره دی.

انقلابي تشکیلات باید له یوې خوا انسجام، حساب‌ورکونه او د ګډ عمل وړتیا ولري، او له بلې خوا نظري بحث، رغنده نیوکه، د تېروتنو څېړنه او د پرېکړو د اصلاح زمینه برابره کړي. تشکیلاتي نظم هغه مهال ارزښت لري چې د ګډو پرېکړو په مسؤلانه پلي کولو او د ګډو موخو په پرمخ وړلو کې مرسته وکړي؛ نه هغه مهال چې د خپلواک فکر د ځپلو یا د مستدل اختلاف د مخنیوي وسیله وګرځي.

هغه ګوند چې له نیوکې وېرېږي، ژر یا وروسته د واقعیت د پېژندلو وړتیا له لاسه ورکوي. هغه ګوند چې خپلې تېروتنې پټوي، د ځان د اصلاح فرصتونه له لاسه ورکوي. او هغه ګوند چې غړي یې یوازې د شعارونو تکرار ته محدودوي، د شعوري او نوښتګرو کادرونو پر ځای تابع او بې‌ابتکاره پیروان روزي.

له همدې امله، انقلابي سازمان‌یابي باید له انتقادي تفکر، دوامدارې زده‌کړې او ټولیز مسؤلیت سره مل وي.

۴. ولې افغانستان شعوري او مسؤل سیاسي تشکیلاتو ته اړتیا لري؟

د افغانستان شرایط د سیاسي سازمان‌یابۍ اړتیا لا څرګندوي، خو په عین وخت کې یې پر وړاندې جدي خنډونه هم شته.

لومړی، د هېواد اقتصادي جوړښت له بېوزلۍ، بېکارۍ، وابستګۍ او محدودو تولیدي فرصتونو سره مخ دی. د خلکو لویې برخې د ژوند د لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو لپاره مبارزه کوي او ګڼ ځوانان خپل راتلونکی په کډوالۍ کې لټوي. دغه وضعیت د اقتصاد علمي تحلیل، د تولید او شتمنۍ د وېش د مناسباتو څېړنه او د زحمتکښو خلکو له واقعي غوښتنو څخه د سرچینه اخیستونکو پروګرامونو جوړول غواړي.

دویم، سیاسي او مدني محدودیتونو د ازاد فعالیت، سیاسي ګډون او د خپلواکو بنسټونو د رامنځته کېدو فرصتونه په جدي ډول کم کړي دي. په داسې شرایطو کې، سیاسي ځواکونه باید بنسټیز بشري حقونه، د فکر ازادي، د تشکل حق او د خلکو شعوري ګډون د خپلو پروګرامونو په مرکز کې ځای کړي.

درېیم، له زده‌کړو، کار او ټولنیز او سیاسي ګډون څخه د ښځو او نجونو محرومول د ټولنې د بشري وړتیاوو یوه لویه برخه محدودوي. د افغانستان د پرمختګ هېڅ پروګرام نه شي کولای دا مسئله ثانوي وګڼي. د ښځو ازادي او برابري د ټولنیزې رهایی له هر جدي بهیر سره نه بېلېدونکې اړیکه لري.

څلورم، د افغانستان ژبنی، قومي، کلتوري او ټولنیز تنوع ایجابوي چې سیاسي ځواکونه د دې تنوع په ژور درک سره فعالیت وکړي. بېوزلي، محرومیت او بې‌عدالتي باید هېڅکله د قومي او ژبني دښمنۍ د پارولو لپاره پلمه ونه ګرځول شي. مترقي تشکیلات باید د ټولو وګړو پر برابرو حقونو، د خلکو پر خپله خوښه پیوستون او د ظالمانه مناسباتو پر وړاندې پر ګډې مبارزې ټینګار وکړي.

پنځم، د افغانستان د معاصر تاریخ ترخې تجربې ښيي چې د عادلانه ټولنې د جوړولو لپاره یوازې اعلان شوې ارادې بسنه نه کوي. هر سیاسي جریان باید د خپلو اعلان شویو موخو او عملي لارو ترمنځ روښانه اړیکه رامنځته کړي او د خپلو پرېکړو د پایلو مسؤلیت ومني. د تېر وخت انتقادي ارزونه د رهایی‌بخښوونکو ارمانونو ردول نه دي، بلکې د تېروتنو د تکرار د مخنیوي لپاره یو اړین شرط دی.

په داسې شرایطو کې، ګوندي تشکیلات هغه مهال رغنده رول لوبولای شي چې د میخانیکي تقلید پر ځای د ټولنې دقیق درک ته مخه کړي، د مسؤلانه چلند له لارې د خلکو باور ترلاسه کړي او لوی ارمانونه د خلکو له ورځنیو اړتیاوو سره وتړي.

۵. ګوند او خلک؛ هغه اړیکه چې باید په عمل کې جوړه شي

په سیاسي فعالیت کې یوه جدي تېروتنه دا ده چې یو ګوند یوازې د خپل انقلابي نوم یا رادیکال پروګرام له امله ځان په اتومات ډول د ټولو خلکو استازی وګڼي. سیاسي استازیتوب یوازې په ادعا نه ترلاسه کېږي؛ بلکې د ټولنې د اړتیاوو درک، له خلکو سره مسؤلانه اړیکې، د هغوی د غږ اورېدل او د هغوی د غوښتنو پر وړاندې حساب‌ورکونه غواړي.

انقلابي ګوند باید له خلکو زده‌کړه وکړي او په عین وخت کې د ټولنیز او سیاسي شعور د پراختیا لپاره هڅې وکړي. دا اړیکه یو اړخیزه نه ده. خلک یوازې د یوې تشکیلاتي ډلې د ویناوو او اعلامیو اورېدونکي نه دي؛ هغوی تجربه، عملي پوهه او ټولنیزې وړتیاوې لري او باید د غوښتنو، پروګرامونو او سیاسي لوري په ټاکلو کې ونډه ولري.

که ګوند د کارګرانو، بزګرانو، ښوونکو، کارکوونکو، ښځو، ځوانانو، بېکارانو او نورو ټولنیزو ډلو له واقعي ژوند څخه واټن واخلي، تحلیل یې ښايي د ټولنې نیمګړی انځور وړاندې کړي. که د اورېدو پر ځای یوازې امرونه صادر کړي، له خلکو سره یې اړیکې کمزورې کېږي. او که د خلکو له نیوکې څخه وتښتي، په تدریج سره د خپلو تېروتنو د پېژندلو وړتیا له لاسه ورکوي.

له همدې امله، له خلکو سره د ګوند اړیکه باید پر متقابل باور، رښتینولۍ، درناوي، خبرو اترو او شعوري ګډون ولاړه وي. ګوند باید روښانه کړي چې د کومو ستونزو د حل هڅه کوي، کومې لارې چارې وړاندیزوي، د دغو لارو سرچینې او محدودیتونه څه دي او د فعالیتونو پایلې څنګه ارزول کېدای شي.

موخه دا نه ده چې د یوې تشکیلاتي ډلې اراده د ټولنې د ارادې ځای ونیسي؛ موخه دا ده چې د یوه شعوري او سازمان‌یافته ټولنیز ځواک په رامنځته کېدو کې مرسته وشي، څو خلک د خپل راتلونکي په ټاکلو کې ونډه ولري.

۶. انقلابي تشکیلات باید څنګه جوړ شي؟

د یوه پایدار سیاسي سازمان جوړول یوازې له تودو شعارونو څخه ډېر څه غواړي. پلان‌جوړونه، زده‌کړه، د مسؤلیتونو وېش، منظمه ارزونه او د فکري او عملي وړتیاوو وده ورته اړینه ده.

لومړی: روښانه نړۍ‌لید او پروګرام.

د ګوند غړي باید پوه شي چې سازمان د کومو موخو لپاره فعالیت کوي، د ټولنې په اړه یې تحلیل څه دی، کوم ټولنیز ځواکونه څېړي او کوم بدلونونه غواړي. پروګرام باید روښانه، د بحث وړ او د هېواد له واقعي شرایطو سره برابر وي.

دویم: سیاسي او نظري زده‌کړه.

د مارکس، انګلس، لینن او نورو متفکرانو د اثارو مطالعه، د افغانستان د تاریخ څېړنه، د سیاسي اقتصاد پېژندنه او د نړۍ د کارګري او ازادي‌غوښتونکو خوځښتونو له تجربو زده‌کړه باید د تشکیلاتي فعالیت مهمه برخه وي. مطالعه باید د نقل‌قولونو په یادولو محدوده نه شي؛ موخه یې باید د تحلیل او انتقادي ارزونې د وړتیا پیاوړتیا وي.

درېیم: له حساب‌ورکونې سره مل تشکیلاتي نظم.

تشکیلات همغږۍ او ګډو پرېکړو ته ژمنتیا غواړي؛ خو نظم چې حساب‌ورکونه ونه لري، په ړانده اطاعت بدلېدای شي. د هر غړي او مسؤل دندې باید روښانه وي او پرېکړې باید تر ممکنه حده د شفافو او ارزول کېدونکو کړنلارو له مخې وشي.

څلورم: له فردپالنې او شخصیت‌پرستۍ سره مبارزه.

هېڅ فرد باید د تشکیلاتو له اصولو، موخو او ټولیزو مسؤلیتونو څخه لوړ ونه ګڼل شي. د تجربې او فردي وړتیا درناوی اړین دی؛ خو د پوښتنې، نیوکې او د مسؤلیتونو د بدلون فرهنګ هم د تشکیلاتو د روغتیا لپاره مهم دی.

پنځم: د ټولنې له واقعي ستونزو سره اړیکه.

تشکیلات باید له هغو بحثونو څخه ورهاخوا لاړ شي چې یوازې پر داخلي چارو متمرکز وي او د خلکو ژوند جوړوونکو مسئلو ته پام وکړي: زده‌کړه، کار، روغتیا، بېوزلي، د ښځو حقونه، مدني ازادۍ، چاپېریال، ټولنیز عدالت او د افغانستان اقتصادي راتلونکی.

شپږم: شفافیت او د فساد پر وړاندې مبارزه.

هغه ګوند چې د عادلانه ټولنې غوښتنه کوي، باید په خپلو داخلي چارو کې هم شفافیت، امانت‌داري او حساب‌ورکونه مراعات کړي. د شعارونو او عملي چلند ترمنځ واټن د غړو او خلکو باور له منځه وړي.

اووم: د وړ کادرونو روزنه.

هغه تشکیلات چې پر څو مشهورو څېرو متکي وي، د اختلافونو، د افرادو د نشتون او داخلي بحرانونو پر وړاندې زیان‌من وي. د نویو غړو روزنه، د تجربو لېږد او د غړو د فکري او عملي ودې لپاره د فرصتونو برابرول د سازمان د دوام او پایدارتیا اساسي شرطونه دي.

اتم: انتقادي ارزونه او دوامداره اصلاح.

هر فعالیت باید د خپلو موخو، امکاناتو او پایلو له مخې وارزول شي. تېروتنې باید د ټولیزې زده‌کړې فرصت وګرځي، نه د داخلي غچ اخیستنې وسیله. د خپل مسیر د اصلاح وړتیا کمزوري نه ده؛ بلکې د سیاسي بلوغ نښه ده.

دغه اصول هغه مهال معنا پیدا کوي چې له اسنادو او شعارونو څخه د تشکیلاتو د غړو ورځني چلند او د سازمان د ادارې عملي طریقو ته انتقال شي.

۷. ځوانان؛ د ټولنیز بدلون شعوري ځواک

د افغانستان ځوانان له سترو ستونزو سره مخ دي: بېکاري، محدود ښوونیز فرصتونه، اقتصادي ناامني، کډوالي او نامعلوم راتلونکی. په عین وخت کې، ځوانان کولای شي د پوهې په پراختیا، د ټولنیزو تجربو ترمنځ د اړیکو په جوړولو، د ناعادلانه مناسباتو په نقد او د مثبت بدلون په پرمختګ کې مهم رول ولوبوي.

خو یوازې ځواني د انقلابي شعور ضمانت نه دی. د ځوانۍ انرژي او لېوالتیا هغه مهال په اغېزمن ټولنیز ځواک بدلېږي چې له پوهې، له تجربو څخه له زده‌کړې، مسؤلیت‌منلو، انتقادي تفکر او د واقعیت له درک سره وتړل شي.

ګوندي تشکیلات باید د ځوانانو د فکري او سیاسي ودې لپاره زمینه برابره کړي؛ هغوی ته د پوښتنې، مطالعې، بحث، په پرېکړو کې د ګډون او د مسؤلیت منلو فرصت ورکړي. ځوانان باید یوازې د هغو پروګرامونو د پلي کولو ځواک نه وي چې نورو پرېکړه کړې ده؛ بلکې باید وکولای شي د تشکیلاتو او ټولنې د راتلونکي په جوړولو کې په شعوري، نوښتګر او مسؤلانه ډول ونډه واخلي.

د نسلونو ترمنځ اړیکه هم مهمه ده. د پخوانیو نسلونو تجربه، که له تاریخي نقد او مسؤلانه لېږد سره مل وي، ارزښتناکه پانګه کېدای شي؛ خو تجربه چې له نقد پرته پاتې شي، د زړو او فرسوده الګوګانو د تکرار لامل ګرځېدای شي. ځوان نسل هم د تاریخ په زده‌کړې او د نویو واقعیتونو پر وړاندې د پرانیستي ذهن په ساتلو سره نوي افقونه پرانیستلای شي.

۸. د ښځو د رهایی او ټولنیز عدالت لپاره سازمان‌یابي

په افغانستان کې د انقلابي بدلون په اړه هېڅ بحث د ښځو د وضعیت له څېړنې پرته بشپړ نه دی. له زده‌کړو، کار او ټولنیز او سیاسي ګډون څخه د ښځو او نجونو محرومول یوازې د یوې ټولنیزې ډلې مسئله نه ده؛ بلکې د ټولې ټولنې د انساني وړتیاوو، خپلواکۍ او راتلونکي محدودول دي.

هغه تشکیلات چې د ټولنیز عدالت ادعا کوي، باید د ښځو او نارینه‌وو د حقوقي او ټولنیزې برابرۍ دفاع وکړي او دغه اصل په خپل جوړښت او عملي فعالیت کې هم څرګند کړي. د ښځو ګډون باید په سمبولیک حضور یا محدودو تشکیلاتي دندو پورې محدود نه شي. ښځې باید زده‌کړې، پرېکړه‌نیونې، مشرتابه او د سیاسي لوري په ټاکلو کې د واقعي ګډون فرصتونه ولري.

ټولنیز عدالت د کارګرانو، بزګرانو، کارکوونکو، ښوونکو، ټیټ عاید لرونکو کورنیو او هغو خلکو د شرایطو پاملرنه هم غواړي چې له اقتصادي او ټولنیزو فرصتونو محروم پاتې شوي دي. سیاسي تشکیلات باید د دغو ډلو مشخصې غوښتنې د جوړښتي بدلون له پراخ لیدلوري سره وتړلای شي.

ټولنیزه رهایی یوازې د برابرۍ په اړه د ویناوو له لارې نه ترلاسه کېږي؛ بلکې د ژوند په واقعي شرایطو کې بدلون، د فرصتونو پراختیا، د تبعیض له منځه وړل او د داسې ټولنیزو مناسباتو جوړول غواړي چې انسانان وکولای شي خپلې وړتیاوې وکاروي.

۹. انقلابي یووالی؛ نه د فکر یو شانوالی، بلکې شعوري ګډ هدف

تشکیلاتي یووالی د ګډ فعالیت لپاره بنسټیز اهمیت لري؛ خو باید له مطلق فکري یو شان‌والي سره ګډ نه شي. د یوه ګوند غړي ښايي د ځینو مسئلو په تحلیل، د پروګرامونو په لومړیتوبونو یا د پلي کولو په طریقو کې اختلاف ولري. اختلاف په خپله د تشکیلاتو د پاشل کېدو نښه نه ده؛ له اختلاف سره د چلند طریقه ده چې سازمان پیاوړی یا کمزوری کوي.

پایدار یووالی پر ګډو اصولو، روښانه موخو، مسؤلانه خبرو اترو او عادلانه پرېکړه‌نیونکو میکانېزمونو ولاړ وي. مستدل اختلافونه باید د مطرح کېدو او څېړنې فرصت ولري، او ګډې پرېکړې باید د مشخصو کړنلارو له لارې وشي.

له ډله‌ییزې تنګ‌نظري، شخصي سیالیو او متقابل تخریب سره مبارزه هم د تشکیلاتو د روغتیا لپاره اړینه ده. نیوکه باید پر اندونو، پروګرامونو، پرېکړو او کړنو متمرکزه وي، نه دا چې د اشخاصو سپکاوي یا د بې‌ثبوته انګېزو د نسبت ورکولو بڼه خپله کړي.

د افغانستان د مترقي ځواکونو لپاره، د ټولنیز عدالت، د وګړو د برابرۍ او د ظلم پر وړاندې د مخالفت پر بنسټ پیوستون کولای شي د بېلابېلو شالیدونو او تجربو لرونکو انسانانو ترمنځ د همکارۍ زمینه برابره کړي. دا ډول پیوستون هغه مهال پایدار پاتې کېدای شي چې پر متقابل درناوي او روښانه موخو ولاړ وي.

۱۰. له تشکیلاتو څخه تر ټولنیز بدلون پورې؛ د ارمان او واقعیت اړیکه

ګوندي تشکیلات وروستی هدف نه دی؛ بلکې د ټولنیزو موخو د ترلاسه کولو لپاره د فکر، همکارۍ او سیاسي فعالیت د سازمان‌دهۍ وسیله ده. که یو سازمان د خپل نوم، نښان، مقامونو یا رسنیز حضور پر ساتلو متمرکز شي، له خپل سیاسي رسالت څخه به واټن واخلي.

د یوه ګوند ارزونه باید د هغه د تحلیل د کیفیت، سیاسي صداقت، د غړو د روزنې وړتیا، له خلکو سره د اړیکو، تشکیلاتي شفافیت او حساب‌ورکونې له مخې وشي. د غړو شمېر او د شعارونو شدت په یوازې ځان د سیاسي بلوغ څرګندونه نه کوي. کله ناکله یو کوچنی تشکیلات، که روښانه پروګرام او د زده‌کړې وړتیا ولري، د اندونو په پراختیا او ټولنیزې همکارۍ کې اغېزمن رول لوبولای شي؛ په داسې حال کې چې یو لوی سازمان، که له واقعیت څخه واټن واخلي، د بدلونونو پر وړاندې بې‌وسه پاتې کېدای شي.

پایدار بدلون د ټولنیزو ځواکونو پېژندنه، د اقتصادي امکاناتو تحلیل، د تاریخي شرایطو درک او د خلکو شعوري ګډون غواړي. هېڅ مسؤل ګوند نه شي کولای د ټولنې ستونزې د ساده ژمنو یا سمدستي حل‌لارو له لارې د حل وړ وښيي. سیاسي پروګرام باید د راتلونکي افق روښانه کړي او په عین وخت کې د محدودیتونو، سرچینو او احتمالي پایلو په پام کې نیولو سره د هغه د ترلاسه کولو لاره هم تشریح کړي.

له دې لیدلوري، د ټولنیز عدالت مبارزه یوازې د سیاسي جوړښتونو په بدلون پورې محدوده نه ده. زده‌کړه، کلتور، اقتصادي مناسبات، مدني حقونه، جنسیتي برابري او د ټولنیزو بنسټونو کیفیت هم د دې بهیر برخې دي. بدلون هغه مهال ژورېږي چې انسانان نه یوازې د خپل ژوند د شرایطو د ښه کولو، بلکې د پوهېدو، پرېکړې کولو او شعوري ګډون د وړتیاوو د ودې فرصتونه هم ترلاسه کړي.

پایله: شعوري تشکیلات، شعوري خلک او بېل راتلونکی

افغانستان د خپلو ژورو بحرانونو د کابو کولو لپاره د واقعیتونو علمي پېژندنې، د ټولنیز شعور د پراختیا، د بنسټیزو بشري حقونو د دفاع او په سیاسي ژوند کې د مسؤلانه ګډون لارو ته اړتیا لري. په دې بهیر کې ګوندي تشکیلات مهم رول لوبولای شي؛ په دې شرط چې د روښانه پروګرام، زده‌کړې او نیوکې ته د ژمنتیا، حساب‌ورکونې او د خلکو له ورځني ژوند سره د واقعي اړیکو لرونکی سازمان وي.

د مارکسیست ـ لیننیست ځواکونو لپاره دغه مسؤلیت د طبقاتي تحلیل او د افغانستان د ځانګړو شرایطو د پېژندنې ترمنځ اړیکه غواړي. نظریه د واقعیت د مطالعې ځای نه شي نیولای، او له اصولو او نظري پوهې پرته هم دوامداره او هدفمنده مبارزه نه شي رامنځته کېدای.

انقلابي ګوند باید د شعور د پراختیا، د ګډو موخو لپاره د ځواکونو د سازمان‌دهۍ، د تجربو د ټولیزې پوهې په بدلولو او د خپلو تېروتنو د اصلاح جرئت ولري. باید پوه شي چې د خلکو باور یوازې په ادعا نه ترلاسه کېږي؛ بلکې د رښتینولۍ، مسؤلانه چلند، د ټولنې د اړتیاوو د درک او د عدالت او برابرۍ اصولو ته د عملي ژمنتیا له لارې رامنځته کېږي.

د افغانستان د مترقي ځواکونو تاریخي مسؤلیت دا دی چې له فکري تیت‌وپرک حالت څخه شعوري خبرو اترو ته، له شعارپالنې څخه علمي تحلیل ته، له فردپالنې څخه مسؤلانه همکارۍ ته او له مبهمو هیلو څخه روښانه او د ارزونې وړ پروګرامونو ته حرکت وکړي.

تشکیلات هغه مهال د بدلون ځواک ګرځي چې فکر له شعور، شعور له ټولیز مسؤلیت، او ټولیز مسؤلیت د خلکو له شعوري ګډون سره وتړي.

د افغانستان عادلانه راتلونکی یوازې په هیلو نه جوړېږي؛ بلکې پوهه، سازمان‌یابي، پیوستون، حساب‌ورکونه او د انسانانو د حقونو او کرامت لپاره دوامداره مبارزه غواړي.

د نړۍ کارګرانو، متحد شئ!

Party Organization and Its Necessity for Revolutionary Transformation in Our Beloved Country, Afghanistan

Introduction: From the Fragmentation of Forces to Conscious Organization

Afghanistan today stands at one of the most difficult stages in its contemporary history. Widespread poverty, unemployment, deprivation of education, social inequality, economic dependency, forced migration, the suppression of civil and political freedoms, and the systematic exclusion of women from their fundamental rights have confronted millions of people with profound hardships. Under these conditions, the fundamental question is not whether Afghan society needs transformation; the essential question is how this transformation can be achieved, through which social forces, on the basis of what political consciousness, and through what form of conscious organization.

The historical experience of social movements demonstrates that discontent alone does not bring about a revolution. Social anger, although capable of driving protest, may remain fragmented without an understanding of the roots of oppression, clearly defined objectives, the organization of forces, and a realistic programme. It may even be channelled into directions that reproduce the very oppressive relations it seeks to overcome.

For this reason, party organization is of decisive importance to forces seeking fundamental changes in social, economic, and political relations. A political party equipped with a clear worldview, a carefully considered programme, a responsible structure, and firm links with the people can establish connections between consciousness and action, between fragmented demands and common objectives, and between temporary protests and sustained struggle.

For Afghanistan’s progressive and revolutionary forces, understanding the necessity of party organization is not a merely formal discussion. It is an integral part of understanding the objective conditions of society and the historical responsibility towards its future.

1. What Is Party Organization, and Why Is It Necessary?

Party organization is not merely a group of like-minded individuals, a political name, an emblem, a social media page, or a gathering of activists. Political organization means the conscious organization of people who, on the basis of shared principles, objectives, and a common programme, work to achieve specific social and political changes.

A political party becomes a genuine organization when it possesses a clear worldview and programme, a defined constitution and principles, an allocation of responsibilities, mechanisms of accountability, a system of political education, decision-making procedures, and methods for evaluating its activities. Such a party must be capable of reviewing its experience, learning from its mistakes, educating new cadres, and accepting responsibility towards both society and its own members.

The necessity of organization arises from a fundamental reality: structural problems in society cannot be resolved through individual efforts and scattered activities alone. When poverty, unemployment, and inequality are shaped by economic structures and power relations, sustained efforts to confront them also require structural analysis, social cooperation, and purposeful organization.

An informed individual can express a truth; a conscious and responsible organization, however, can transform that truth into a subject of public discussion, a political programme, collective education, and coordinated activity. An individual may kindle a spark, but sustaining its light requires a force capable of protecting it, spreading it, and carrying it forward through difficulties.

Nevertheless, organization by itself does not guarantee progress. An organization that becomes detached from the people, closes itself to criticism, embraces a cult of personality, or places its institutional interests above those of society may become an obstacle to transformation rather than a force for liberation. Therefore, the issue is not merely to establish an organization; the real task is to build an informed, accountable, people-oriented, disciplined organization capable of correcting its own course.

2. From Class Consciousness to Political Organization

In Marxist thought, an understanding of society remains incomplete without examining the material conditions of life, the mode of production, the distribution of wealth, and relations between social classes. Marx and Engels demonstrated that social contradictions must be examined within their historical context and through actual social relations, rather than merely through slogans, individual intentions, or moral judgments.

From this perspective, poverty cannot always be attributed to individual laziness; unemployment cannot be explained simply by telling people to work harder; and inequality cannot be eliminated merely by appealing to kindness. Understanding these phenomena also requires examining the economic structure, ownership and distribution of resources, power relations, educational opportunities, and conditions of employment.

Class consciousness develops when people understand their social and economic position in relation to the broader structure of society, recognize the common roots of many of their problems, and realize that sustained improvements in their conditions require cooperation and collective action.

However, class consciousness must not be reduced to memorizing a handful of theoretical terms or repeating the names of historical figures. Genuine consciousness means being able to analyse objective conditions, identify the principal contradictions, understand social forces, assess possibilities and limitations, and determine effective and responsible ways of pursuing change.

Party organization can provide a foundation for developing such consciousness through the study of theoretical works, open discussion, examination of real social problems, political education, analysis of historical experiences, and the translation of theoretical understanding into considered programmes and action.

Theory and practice are inseparable in this process. Theory disconnected from reality may become a collection of abstract concepts, while action without theoretical understanding may fall into the traps of haste, repeated mistakes, and poorly considered decisions. The task of political organization is to establish a living connection between these two spheres.

3. Lenin’s Lessons on Political Organization

In his writings, particularly those concerning the revolutionary party, Vladimir Ilyich Lenin emphasized the role of political organization, cadre development, and the necessity of connecting political struggle with theoretical understanding. In his perspective, sustained social struggle aimed at long-term objectives requires an organization capable of consolidating experience, expanding political consciousness, and coordinating the activities of forces pursuing common goals.

However, drawing lessons from Lenin’s experience requires a critical examination of the historical and social conditions of his time. No organizational model can be transferred mechanically from one society to another without considering the specific circumstances. Contemporary Afghanistan differs significantly from early twentieth-century Russia in its economic structure, social composition, ethnic and linguistic relations, cultural conditions, the position of women, and political restrictions.

The task of Afghanistan’s Marxist-Leninist forces is therefore not to imitate the past mechanically, but to understand theoretical principles, examine historical experiences, and apply them creatively to the realities of the country.

A revolutionary organization must possess coherence, accountability, and the capacity for collective action while also allowing theoretical debate, constructive criticism, the examination of mistakes, and the revision of decisions. Organizational discipline is valuable when it supports the responsible implementation of collective decisions and advances common objectives—not when it becomes a means of suppressing independent thought or preventing reasoned disagreement.

A party that fears criticism will sooner or later lose its ability to understand reality. A party that conceals its mistakes forfeits opportunities for self-correction. A party that confines its members to repeating slogans instead of developing their political understanding produces dependent followers rather than informed and resourceful cadres.

Revolutionary organization must therefore be accompanied by critical thinking, continuous education, and collective responsibility.

4. Why Does Afghanistan Need Conscious and Responsible Political Organization?

Afghanistan’s circumstances underscore the necessity of political organization, while also presenting serious obstacles to its development.

First, the country’s economic structure is marked by poverty, unemployment, dependency, and limited productive opportunities. Large sections of the population struggle to meet their basic needs, while many young people seek their future through migration. This situation requires scientific economic analysis, examination of the relations of production and wealth distribution, and programmes rooted in the actual demands of working people.

Second, political and civil restrictions have sharply reduced the opportunities for free activity, political participation, and the development of independent institutions. Under such conditions, political forces must place fundamental human rights, freedom of thought, the right to organize, and the conscious participation of the people at the centre of their programmes.

Third, the exclusion of women and girls from education, employment, and social and political participation restricts a substantial part of society’s human potential. No programme for Afghanistan’s progress can relegate this issue to a secondary concern. Women’s freedom and equality are inseparable from any serious project of social emancipation.

Fourth, Afghanistan’s linguistic, ethnic, cultural, and social diversity requires political forces to operate with a profound understanding of this diversity. Poverty, deprivation, and injustice must never be used as pretexts for fuelling ethnic or linguistic hostility. A progressive organization must defend the equal rights of citizens, the voluntary solidarity of the people, and common struggle against oppressive relations.

Fifth, the painful experiences of Afghanistan’s contemporary history demonstrate that declared intentions alone are insufficient to build a just society. Every political movement must establish a clear relationship between its stated objectives and its practical methods, and it must accept responsibility for the consequences of its decisions. A critical examination of the past is not a rejection of emancipatory ideals; it is a necessary condition for preventing the repetition of past mistakes.

In this context, party organization can play a constructive role only when it replaces mechanical imitation with a precise understanding of society, earns public trust through responsible conduct, and connects ambitious ideals with people’s everyday needs.

5. The Party and the People: A Relationship That Must Be Built in Practice

One of the serious mistakes in political activity is for a party to assume that its revolutionary name or radical programme automatically makes it the representative of the entire population. Political representation cannot be established through claims alone. It requires an understanding of society’s needs, responsible engagement with the people, listening to their voices, and accountability for their concerns.

A revolutionary party must learn from the people while working to expand social and political consciousness. This relationship is not one-sided. The people are not merely an audience for speeches and statements issued by an organization. They possess experience, practical knowledge, and social capacities, and they must be able to participate in shaping demands, programmes, and political direction.

If a party becomes detached from the real lives of workers, peasants, teachers, employees, women, young people, unemployed people, and other social groups, its analysis may become an incomplete picture of society. If it issues instructions instead of listening, its relationship with the people will weaken. If it avoids public criticism, it will gradually lose its ability to recognize its own mistakes.

The party’s relationship with the people must therefore be based on mutual trust, honesty, respect, dialogue, and conscious participation. The party must be able to explain which problems it seeks to address, what solutions it proposes, what resources and limitations those solutions involve, and how the results of its activities can be assessed.

The objective is not to replace the will of society with the will of an organization. The objective is to help develop a conscious and organized social force capable of shaping its own future.

6. How Should a Revolutionary Organization Be Built?

Establishing a sustainable political organization requires more than passionate slogans. It demands planning, education, the allocation of responsibilities, regular evaluation, and the development of intellectual and practical capacities.

First: A clear worldview and programme.

Party members must understand the organization’s objectives, its analysis of society, the social forces it examines, and the changes it seeks to achieve. Its programme must be clear, open to discussion, and appropriate to the country’s actual conditions.

Second: Political and theoretical education.

Studying the works of Marx, Engels, Lenin, and other thinkers, examining Afghanistan’s history, understanding political economy, and learning from the experiences of labour and liberation movements around the world must form an important part of organizational activity. Study should not be reduced to memorizing quotations; its purpose must be to strengthen analytical ability and critical judgment.

Third: Discipline combined with accountability.

An organization requires coordination and commitment to collective decisions. Yet discipline without accountability can become blind obedience. The responsibilities of every member and office-holder must be clearly defined, and decisions should, as far as possible, follow transparent and assessable procedures.

Fourth: Combating individualism and the cult of personality.

No individual should stand above the organization’s principles, objectives, and collective responsibilities. Respect for experience and individual ability is essential, but so are a culture of questioning and criticism and opportunities for the rotation of responsibilities.

Fifth: Engagement with the real problems of society.

An organization must move beyond discussions confined to its own internal affairs and address the issues that shape people’s lives: education, employment, healthcare, poverty, women’s rights, civil liberties, the environment, social justice, and Afghanistan’s economic future.

Sixth: Transparency and opposition to corruption.

A party that advocates a just society must also uphold transparency, integrity, and accountability within its own ranks. The gap between slogans and conduct destroys the trust of both members and the public.

Seventh: Developing capable cadres.

An organization dependent on a handful of prominent figures will remain vulnerable to disagreements, the absence of individuals, and internal crises. Developing new members, transferring experience, and creating opportunities for intellectual and practical growth are essential to organizational continuity and resilience.

Eighth: Critical evaluation and continuous correction.

Every activity must be assessed against its objectives, resources, and results. Mistakes should become an opportunity for collective learning rather than a means of internal retaliation. The ability to correct one’s course is not a weakness; it is a sign of political maturity.

These principles become meaningful only when they move beyond documents and slogans and are reflected in members’ daily conduct and the organization’s methods of governance.

7. Young People: A Conscious Force for Social Transformation

Afghanistan’s young people face enormous difficulties: unemployment, limited educational opportunities, economic insecurity, migration, and an uncertain future. At the same time, they can play an important role in expanding knowledge, connecting different social experiences, challenging unjust relations, and advancing positive change.

However, youth alone does not guarantee revolutionary consciousness. The energy and enthusiasm of young people become an effective social force when connected with knowledge, learning from experience, responsibility, critical thinking, and an understanding of reality.

A party organization must create conditions for the intellectual and political development of young people. It must give them opportunities to ask questions, study, debate, participate in decision-making, and assume responsibility. Young people should not merely serve as the implementing force for programmes decided by others; they must be able to become conscious, creative, and responsible participants in shaping the future of both the organization and society.

Intergenerational cooperation is also important. The experience of previous generations, when accompanied by historical criticism and responsible transmission, can be a valuable resource. Experience without critical examination, however, may lead to the repetition of outdated patterns. The younger generation, by learning from history and remaining open-minded towards new realities, can help open new horizons.

8. Organization for Women’s Emancipation and Social Justice

No discussion of revolutionary transformation in Afghanistan can be complete without addressing the position of women. Depriving women and girls of education, employment, and social and political participation is not merely an issue affecting one social group; it restricts the human potential, independence, and future of society as a whole.

An organization that claims to stand for social justice must firmly defend the legal and social equality of women and men and reflect this principle in its own structure and practice. Women’s participation must not be reduced to symbolic representation or narrowly defined organizational roles. Women must have genuine opportunities for education, decision-making, leadership, and participation in determining political direction.

Social justice also requires attention to the conditions of workers, peasants, employees, teachers, low-income families, and those deprived of economic and social opportunities. A political organization must be able to connect the specific demands of these groups with a broader vision of structural transformation.

Social emancipation cannot be achieved through speeches about equality alone. It requires changes in the actual conditions of life, expanded opportunities, the elimination of discrimination, and the creation of social relations that enable people to develop and use their abilities.

9. Revolutionary Unity: Not Uniformity of Thought, but Conscious Common Purpose

Organizational unity is essential to collective activity, but it must not be confused with absolute uniformity of thought. Members of a party may disagree over the analysis of particular issues, the prioritization of programmes, or methods of implementation. Disagreement is not inherently a sign of disintegration; the way disagreement is handled can strengthen or weaken an organization.

Lasting unity develops on the basis of shared principles, clear objectives, responsible dialogue, and fair decision-making mechanisms. Reasoned differences must be open to discussion and examination, while collective decisions must be reached through defined procedures.

Combating factionalism, personal rivalries, and mutual vilification is also essential to organizational health. Criticism should address ideas, programmes, decisions, and conduct rather than turn into personal humiliation or the attribution of unproven motives.

For Afghanistan’s progressive forces, solidarity based on social justice, equal citizenship, and opposition to oppression can create opportunities for cooperation among people with different backgrounds and experiences. Such solidarity will endure only when grounded in mutual respect and clearly articulated objectives.

10. From Organization to Social Transformation: Connecting Ideals with Reality

Party organization is not an end in itself. It is a means of organizing thought, cooperation, and political activity towards social objectives. If an organization becomes preoccupied with preserving its name, emblem, positions, or media presence, it will move away from its political mission.

A party should be evaluated by the quality of its analysis, its political integrity, its ability to educate members, its relationship with the people, its organizational transparency, and its accountability. Membership numbers and the intensity of slogans alone do not demonstrate political maturity. Sometimes a small organization with a clear programme and the capacity to learn can play an effective role in spreading ideas and fostering social cooperation. A large organization, by contrast, may become incapable of responding to change if it loses touch with reality.

Sustainable transformation requires an understanding of social forces, analysis of economic possibilities, awareness of historical conditions, and the conscious participation of the people. No responsible party can present the difficulties facing society as problems that can be solved through simple promises or immediate remedies. A political programme must illuminate the future while explaining the path towards it in light of constraints, resources, and possible consequences.

From this perspective, the struggle for social justice is not limited to changing political structures. Education, culture, economic relations, civil rights, gender equality, and the quality of social institutions are also part of this process. Transformation becomes profound when people gain opportunities not only to improve their living conditions but also to develop their capacity for understanding, decision-making, and conscious participation.

Conclusion: Conscious Organization, Conscious People, and a Different Future

Afghanistan needs a scientific understanding of its realities, the expansion of social consciousness, the defence of fundamental human rights, and responsible avenues for political participation in order to overcome its deep crises. In this process, party organization can play an important role, provided that it becomes an accountable organization with a clear programme, a commitment to education and criticism, and meaningful connections with people’s everyday lives.

For Marxist-Leninist forces, this responsibility requires connecting class analysis with an understanding of Afghanistan’s specific conditions. Theory cannot replace the study of reality, nor can sustained and purposeful struggle develop without principles and theoretical understanding.

A revolutionary party must be able to expand consciousness, organize forces around common objectives, transform experience into collective knowledge, and have the courage to correct its own mistakes. It must understand that public trust cannot be obtained through claims alone; it is built through honesty, responsible conduct, an understanding of society’s needs, and practical commitment to justice and equality.

The historical responsibility of Afghanistan’s progressive forces is to move from intellectual fragmentation towards conscious dialogue, from slogans towards scientific analysis, from individualism towards responsible cooperation, and from vague aspirations towards clear and assessable programmes.

Organization becomes a force for transformation when it connects thought with consciousness, consciousness with collective responsibility, and collective responsibility with the conscious participation of the people.

A more just future for Afghanistan will not be built through aspirations alone. It requires understanding, organization, solidarity, accountability, and sustained struggle for human rights and dignity.

Workers of the world, unite!

تشکیلات حزبی و ضرورت آن برای تحولات انقلابی در کشور عزیز ما افغانستان

مقدمه: از پراکندگی نیروها تا سازمان‌یابی آگاهانه

افغانستان امروز در یکی از دشوارترین مراحل تاریخ معاصر خود قرار دارد. فقر گسترده، بیکاری، محرومیت از آموزش، نابرابری‌های اجتماعی، وابستگی اقتصادی، مهاجرت اجباری، سرکوب آزادی‌های مدنی و سیاسی و محرومیت نظام‌مند زنان از حقوق اساسی‌شان، زندگی میلیون‌ها انسان را با دشواری‌های عمیق روبه‌رو ساخته است. در چنین شرایطی، پرسش اساسی این نیست که آیا جامعه افغانستان به دگرگونی نیاز دارد یا نه؛ پرسش بنیادی این است که این دگرگونی چگونه، با کدام نیروی اجتماعی، بر پایه کدام آگاهی سیاسی و از طریق چه نوع سازمان‌یابی آگاهانه‌ای می‌تواند تحقق یابد؟

تجربه تاریخی جنبش‌های اجتماعی نشان داده است که نارضایتی به‌تنهایی انقلاب نمی‌آفریند؛ خشم اجتماعی، هرچند می‌تواند نیروی محرک اعتراض باشد، بدون شناخت ریشه‌های ستم، تعیین اهداف روشن، سازمان‌دهی نیروها و تدوین برنامه‌ای واقع‌بینانه، ممکن است پراکنده بماند یا حتی در مسیرهایی قرار گیرد که به بازتولید همان مناسبات ستمگرانه بینجامد.

از همین‌رو، تشکیلات حزبی برای نیروهایی که خواهان دگرگونی بنیادی مناسبات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی‌اند، اهمیت تعیین‌کننده دارد. حزب سیاسیِ برخوردار از جهان‌بینی روشن، برنامه سنجیده، ساختار مسئول و پیوند استوار با مردم می‌تواند میان آگاهی و عمل، میان خواست‌های پراکنده و اهداف مشترک، و میان اعتراض‌های مقطعی و مبارزه‌ای پیگیر ارتباط برقرار سازد.

برای نیروهای ترقی‌خواه و انقلابی افغانستان، درک ضرورت تشکیلات حزبی نه یک بحث تشریفاتی، بلکه بخشی از شناخت شرایط عینی جامعه و مسئولیت تاریخی در برابر آینده آن است.

۱. تشکیلات حزبی چیست و چرا ضرورت دارد؟

تشکیلات حزبی صرفاً مجموعه‌ای از افراد هم‌فکر، یک نام سیاسی، یک نشان، یک صفحه در شبکه‌های اجتماعی یا گروهی از فعالان نیست. تشکیلات سیاسی، سازمان‌یابی آگاهانه انسان‌هایی است که بر پایه اصول، اهداف و برنامه‌ای مشترک، برای تحقق تغییرات معین اجتماعی و سیاسی فعالیت می‌کنند.

یک حزب سیاسی زمانی به معنای واقعی کلمه تشکیلاتی است که از جهان‌بینی و برنامه مشخص، اساسنامه و اصول روشن، تقسیم مسئولیت‌ها، شیوه‌های پاسخ‌گویی، نظام آموزش سیاسی، سازوکارهای تصمیم‌گیری و ارزیابی فعالیت‌ها برخوردار باشد. چنین حزبی باید بتواند تجربه‌های خود را بررسی کند، از اشتباهات بیاموزد، نیروهای تازه تربیت نماید و در برابر جامعه و اعضای خویش مسئولیت‌پذیر باشد.

ضرورت تشکیلات از واقعیتی اساسی سرچشمه می‌گیرد: مشکلات ساختاری جامعه را نمی‌توان صرفاً با تلاش‌های فردی و اقدامات پراکنده حل کرد. هنگامی که فقر، بیکاری و نابرابری از ساختارهای اقتصادی و روابط قدرت تأثیر می‌پذیرند، مقابله پایدار با آن‌ها نیز به شناخت ساختاری، همکاری اجتماعی و سازمان‌یابی هدفمند نیاز دارد.

فرد آگاه می‌تواند حقیقتی را بیان کند؛ اما تشکیلات آگاه و مسئول می‌تواند آن حقیقت را به موضوع بحث عمومی، برنامه سیاسی، آموزش جمعی و فعالیت هماهنگ تبدیل نماید. یک فرد ممکن است جرقه‌ای روشن سازد، اما تداوم روشنایی به نیرویی نیاز دارد که از آن پاسداری کند، آن را گسترش دهد و راهش را در برابر دشواری‌ها ادامه دهد.

با این همه، تشکیلات به‌خودی‌خود تضمین‌کننده پیشرفت نیست. سازمانی که از مردم فاصله بگیرد، در برابر نقد بسته شود، به پرستش شخصیت روی آورد یا منافع تشکیلاتی را بالاتر از منافع جامعه قرار دهد، ممکن است به‌جای نیروی رهایی‌بخش، به مانعی در برابر دگرگونی تبدیل گردد. بنابراین، مسئله تنها ایجاد تشکیلات نیست؛ مسئله ایجاد تشکیلاتی آگاه، پاسخ‌گو، مردمی، منضبط و برخوردار از توانایی اصلاح خویش است.

۲. از آگاهی طبقاتی تا سازمان‌یابی سیاسی

در اندیشه مارکسیستی، شناخت جامعه بدون بررسی مناسبات مادی زندگی، شیوه تولید، توزیع ثروت و روابط میان طبقات اجتماعی کامل نمی‌شود. مارکس و انگلس نشان دادند که تضادهای اجتماعی را باید در بستر شرایط تاریخی و مناسبات واقعی جامعه بررسی کرد، نه صرفاً در سطح شعارها، نیت‌های فردی یا داوری‌های اخلاقی.

از این دیدگاه، فقر را نمی‌توان همیشه نتیجه تنبلی افراد دانست؛ بیکاری را نمی‌توان صرفاً با توصیه به تلاش بیشتر توضیح داد؛ و نابرابری را نمی‌توان تنها با دعوت مردم به مهربانی از میان برد. برای شناخت این پدیده‌ها، باید ساختار اقتصاد، مالکیت و توزیع منابع، مناسبات قدرت، فرصت‌های آموزشی و شرایط اشتغال را نیز بررسی کرد.

آگاهی طبقاتی هنگامی شکل می‌گیرد که انسان‌ها موقعیت اجتماعی و اقتصادی خود را در ارتباط با ساختار گسترده‌تر جامعه بشناسند؛ دریابند که مشکلات بسیاری از آنان ریشه‌های مشترک دارد و برای تغییر پایدار شرایط، همکاری و اقدام جمعی ضرورت پیدا می‌کند.

اما آگاهی طبقاتی نباید به حفظ چند اصطلاح نظری یا تکرار نام شخصیت‌های تاریخی محدود شود. آگاهی واقعی، توانایی تحلیل شرایط عینی، تشخیص تضادهای اصلی، شناخت نیروهای اجتماعی، ارزیابی امکانات و محدودیت‌ها و یافتن راه‌های مؤثر و مسئولانه برای تغییر است.

تشکیلات حزبی می‌تواند زمینه‌ای برای گسترش چنین آگاهی‌ای فراهم کند: از طریق مطالعه آثار نظری، بحث آزاد، بررسی مسائل واقعی جامعه، آموزش اعضا، تحلیل تجربه‌های تاریخی و تبدیل شناخت نظری به برنامه و عمل سنجیده.

در این مسیر، نظریه و عمل از یکدیگر جدا نیستند. نظریه بدون ارتباط با واقعیت ممکن است به مجموعه‌ای از مفاهیم انتزاعی تبدیل شود؛ عمل بدون شناخت نظری نیز ممکن است در دام شتاب‌زدگی، تکرار اشتباهات و تصمیم‌های ناپخته گرفتار آید. وظیفه تشکیلات سیاسی، برقراری پیوندی زنده میان این دو عرصه است.

۳. درس‌های لنینی درباره سازمان‌یابی سیاسی

ولادیمیر ایلیچ لنین در آثار خود، به‌ویژه در بحث‌های مربوط به حزب انقلابی، نقش سازمان‌یابی سیاسی، تربیت کادرها و ضرورت پیوند مبارزه سیاسی با شناخت نظری را برجسته ساخت. در نگرش او، مبارزه اجتماعی برای دستیابی به اهداف بلندمدت، به سازمانی نیاز دارد که بتواند تجربه‌ها را جمع‌بندی کند، آگاهی سیاسی را گسترش دهد و فعالیت نیروهای هم‌هدف را هماهنگ سازد.

با این حال، بهره‌گیری از تجربه لنین مستلزم مطالعه انتقادی شرایط تاریخی و اجتماعی زمان اوست. هیچ الگوی تشکیلاتی را نمی‌توان بدون بررسی شرایط مشخص، عیناً به جامعه دیگری انتقال داد. افغانستان امروز از نظر ساختار اقتصادی، ترکیب اجتماعی، مناسبات قومی و زبانی، شرایط فرهنگی، وضعیت زنان و محدودیت‌های سیاسی با روسیه اوایل قرن بیستم تفاوت‌های جدی دارد.

بنابراین، وظیفه نیروهای مارکسیست ـ لنینیست افغانستان، نه تقلید مکانیکی از گذشته، بلکه شناخت اصول نظری، بررسی تجربه‌های تاریخی و تطبیق خلاقانه آن‌ها با واقعیت‌های کشور است.

تشکیلات انقلابی باید از یک‌سو دارای انسجام، مسئولیت‌پذیری و توانایی اقدام مشترک باشد و از سوی دیگر، امکان بحث نظری، نقد سازنده، بررسی اشتباهات و اصلاح تصمیم‌ها را فراهم سازد. انضباط تشکیلاتی زمانی ارزشمند است که به اجرای مسئولانه تصمیم‌های جمعی و پیشبرد اهداف مشترک کمک کند؛ نه آن‌گاه که به خاموش‌ساختن اندیشه مستقل یا جلوگیری از بیان اختلاف‌نظرهای مستدل تبدیل شود.

حزبی که از نقد می‌ترسد، دیر یا زود از شناخت واقعیت ناتوان می‌شود. حزبی که اشتباهات خود را پنهان می‌کند، فرصت اصلاح خویش را از دست می‌دهد. و حزبی که اعضای خود را به تکرار شعارها محدود می‌سازد، به‌جای تربیت کادرهای آگاه، پیروانی وابسته و کم‌ابتکار پرورش می‌دهد.

از این‌رو، سازمان‌یابی انقلابی باید با تفکر انتقادی، آموزش پیگیر و مسئولیت جمعی همراه باشد.

۴. چرا افغانستان به تشکیلات سیاسی آگاه و مسئول نیاز دارد؟

شرایط افغانستان ضرورت سازمان‌یابی سیاسی را برجسته می‌سازد، اما در عین حال، موانع جدی نیز در برابر آن قرار می‌دهد.

نخست، ساختار اقتصادی کشور با فقر، بیکاری، وابستگی و فرصت‌های محدود تولیدی روبه‌رو است. بخش بزرگی از مردم برای تأمین نیازهای ابتدایی زندگی مبارزه می‌کنند و بسیاری از جوانان آینده خود را در مهاجرت جست‌وجو می‌نمایند. چنین وضعیتی مستلزم تحلیل علمی اقتصاد، بررسی مناسبات تولید و توزیع ثروت و تدوین برنامه‌هایی است که از خواست‌های واقعی زحمتکشان سرچشمه بگیرد.

دوم، محدودیت‌های سیاسی و مدنی، امکان فعالیت آزادانه، مشارکت سیاسی و شکل‌گیری نهادهای مستقل را به‌شدت کاهش داده است. در چنین شرایطی، نیروهای سیاسی باید اهمیت حقوق اساسی انسان‌ها، آزادی اندیشه، حق تشکل‌یابی و مشارکت آگاهانه مردم را در مرکز برنامه خود قرار دهند.

سوم، محرومیت زنان و دختران از آموزش، تحصیل، کار و مشارکت اجتماعی و سیاسی، بخش بزرگی از توانایی انسانی جامعه را محدود ساخته است. هیچ برنامه‌ای برای پیشرفت افغانستان نمی‌تواند این مسئله را به موضوعی فرعی تقلیل دهد. آزادی و برابری زنان، بخشی جدایی‌ناپذیر از هر پروژه جدی رهایی اجتماعی است.

چهارم، گوناگونی زبانی، قومی، فرهنگی و اجتماعی افغانستان ایجاب می‌کند که نیروهای سیاسی با درک عمیق این تنوع فعالیت کنند. فقر، محرومیت و بی‌عدالتی را نباید بهانه‌ای برای دامن‌زدن به دشمنی‌های قومی و زبانی ساخت. تشکیلات ترقی‌خواه باید بر برابری حقوقی شهروندان، همبستگی داوطلبانه مردم و مبارزه مشترک علیه مناسبات ستمگرانه تأکید کند.

پنجم، تجربه‌های تلخ تاریخ معاصر افغانستان نشان می‌دهد که نیت‌های اعلام‌شده به‌تنهایی برای ساختن جامعه‌ای عادلانه کافی نیستند. هر جریان سیاسی باید میان اهداف اعلام‌شده و شیوه‌های عملی خود رابطه‌ای روشن برقرار سازد و درباره پیامدهای تصمیم‌هایش مسئولیت بپذیرد. بررسی انتقادی گذشته، نه انکار آرمان‌های رهایی‌بخش، بلکه شرط جلوگیری از تکرار خطاهاست.

در چنین زمینه‌ای، تشکیلات حزبی زمانی می‌تواند نقش مثبت ایفا کند که شناخت دقیق جامعه را جایگزین نسخه‌برداری کند، اعتماد مردم را از طریق عمل مسئولانه به دست آورد و میان آرمان‌های بزرگ و نیازهای روزمره انسان‌ها پیوند برقرار سازد.

۵. حزب و توده‌های مردم؛ رابطه‌ای که باید در عمل ساخته شود

یکی از خطاهای جدی در فعالیت سیاسی این است که یک حزب، صرف برخورداری از نام انقلابی یا داشتن برنامه‌ای رادیکال، خود را به‌طور خودکار نماینده همه مردم بداند. نمایندگی سیاسی با ادعا به دست نمی‌آید؛ به شناخت نیازهای جامعه، حضور مسئولانه در میان مردم، شنیدن صدای آنان و پاسخ‌گویی در برابر خواست‌هایشان نیاز دارد.

حزب انقلابی باید از مردم بیاموزد و در عین حال، برای گسترش آگاهی اجتماعی و سیاسی تلاش کند. این رابطه یک‌طرفه نیست. مردم صرفاً مخاطبان سخنرانی‌ها و اعلامیه‌های یک تشکیلات نیستند؛ آنان صاحبان تجربه، دانش عملی و توانایی‌های اجتماعی‌اند و باید بتوانند در شکل‌گیری مطالبات، برنامه‌ها و جهت‌گیری‌های سیاسی نقش داشته باشند.

اگر حزب از زندگی واقعی کارگران، دهقانان، معلمان، کارمندان، زنان، جوانان، بیکاران و دیگر گروه‌های اجتماعی فاصله بگیرد، تحلیل آن ممکن است به تصویری ناقص از جامعه تبدیل شود. اگر به‌جای شنیدن، تنها فرمان صادر کند، پیوندش با مردم تضعیف خواهد شد. و اگر از نقد مردم بگریزد، به‌تدریج توانایی شناخت اشتباهات خود را از دست خواهد داد.

ازاین‌رو، پیوند حزب با مردم باید بر اعتماد متقابل، صداقت، احترام، گفت‌وگو و مشارکت آگاهانه استوار باشد. حزب باید بتواند توضیح دهد که برای کدام مشکلات، چه راه‌حل‌هایی پیشنهاد می‌کند، منابع و محدودیت‌های آن راه‌حل‌ها چیست و چگونه می‌توان نتایج فعالیت‌هایش را ارزیابی کرد.

هدف، جایگزین‌کردن اراده یک تشکیلات به‌جای اراده جامعه نیست؛ هدف، کمک به شکل‌گیری نیروی اجتماعی آگاه و سازمان‌یافته‌ای است که بتواند برای آینده خویش تصمیم بگیرد.

۶. تشکیلات انقلابی چگونه باید ساخته شود؟

ایجاد یک تشکیلات سیاسی پایدار به شعارهای پرشور محدود نمی‌شود. این کار به برنامه‌ریزی، آموزش، تقسیم مسئولیت، ارزیابی منظم و پرورش ظرفیت‌های فکری و عملی نیاز دارد.

نخست: جهان‌بینی و برنامه روشن.
اعضای حزب باید بدانند که سازمان برای چه اهدافی فعالیت می‌کند، تحلیل آن از جامعه چیست، چه نیروهای اجتماعی را بررسی می‌کند و چه تغییراتی را دنبال می‌نماید. برنامه باید روشن، قابل بحث و متناسب با شرایط واقعی کشور باشد.

دوم: آموزش سیاسی و نظری.
مطالعه آثار مارکس، انگلس، لنین و دیگر متفکران، بررسی تاریخ افغانستان، شناخت اقتصاد سیاسی و آشنایی با تجربه جنبش‌های کارگری و رهایی‌بخش جهان باید بخش مهمی از فعالیت تشکیلاتی باشد. مطالعه نباید به حفظ نقل‌قول‌ها محدود شود؛ هدف آن باید تقویت قدرت تحلیل و توانایی ارزیابی انتقادی باشد.

سوم: انضباط همراه با مسئولیت‌پذیری.
تشکیلات به هماهنگی و پایبندی به تصمیم‌های جمعی نیاز دارد؛ اما انضباط بدون پاسخ‌گویی ممکن است به اطاعت کورکورانه تبدیل شود. مسئولیت هر عضو و هر مقام باید مشخص باشد و تصمیم‌ها، تا حد ممکن، از سازوکارهای روشن و قابل ارزیابی پیروی کنند.

چهارم: مبارزه با فردگرایی و شخصیت‌پرستی.
هیچ فردی نباید فراتر از اصول، اهداف و مسئولیت‌های جمعی قرار گیرد. احترام به تجربه و توانایی افراد ضروری است، اما پرورش فرهنگ پرسش‌گری، نقد و گردش مسئولیت نیز برای سلامت تشکیلات اهمیت دارد.

پنجم: ارتباط با مسائل واقعی جامعه.
تشکیلات باید از بحث‌های صرفاً درون‌سازمانی فراتر برود و به مسائلی بپردازد که زندگی مردم را شکل می‌دهند: آموزش، اشتغال، سلامت، فقر، حقوق زنان، آزادی‌های مدنی، محیط زیست، عدالت اجتماعی و آینده اقتصادی افغانستان.

ششم: شفافیت و مبارزه با فساد.
اگر یک حزب خواهان جامعه‌ای عادلانه است، باید اصول شفافیت، امانت‌داری و پاسخ‌گویی را در زندگی داخلی خود نیز رعایت کند. فاصله میان شعار و رفتار، اعتماد اعضا و مردم را از بین می‌برد.

هفتم: پرورش کادرهای توانمند.
تشکیلاتی که به چند چهره محدود وابسته باشد، در برابر اختلاف‌ها، غیبت افراد یا بحران‌های داخلی آسیب‌پذیر خواهد بود. تربیت نیروهای تازه، انتقال تجربه و ایجاد فرصت برای رشد فکری و عملی اعضا، شرط تداوم و پایداری سازمان است.

هشتم: ارزیابی انتقادی و اصلاح مداوم.
هر فعالیت باید بر اساس اهداف، امکانات و نتایج آن بررسی شود. اشتباه باید به موضوع یادگیری جمعی تبدیل گردد، نه وسیله انتقام‌گیری درون‌سازمانی. توانایی اصلاح خویش، نشانه ضعف نیست؛ از نشانه‌های بلوغ سیاسی است.

این اصول زمانی معنا پیدا می‌کنند که از سطح اسناد و شعارها به رفتار روزمره اعضا و شیوه اداره تشکیلات منتقل شوند.

۷. جوانان؛ نیروی آگاه دگرگونی اجتماعی

جوانان افغانستان با دشواری‌های بزرگی روبه‌رو هستند: بیکاری، محدودیت فرصت‌های آموزشی، ناامنی اقتصادی، مهاجرت و چشم‌انداز نامطمئن آینده. در عین حال، جوانان می‌توانند در گسترش دانش، ایجاد ارتباط میان تجربه‌های اجتماعی، نقد مناسبات ناعادلانه و پیشبرد تغییرات مثبت نقش مهمی ایفا کنند.

اما جوان‌بودن به‌تنهایی تضمین‌کننده آگاهی انقلابی نیست. شور و انرژی جوانی هنگامی به نیروی مؤثر اجتماعی تبدیل می‌شود که با دانش، تجربه‌اندوزی، مسئولیت‌پذیری، تفکر انتقادی و شناخت واقعیت پیوند بخورد.

تشکیلات حزبی باید برای رشد فکری و سیاسی جوانان زمینه فراهم کند؛ به آنان فرصت پرسش‌گری، مطالعه، گفت‌وگو، مشارکت در تصمیم‌گیری و پذیرفتن مسئولیت بدهد. جوانان نباید تنها نیروی اجرایی برنامه‌هایی باشند که دیگران درباره آن تصمیم می‌گیرند؛ آنان باید بتوانند به نیرویی آگاه، خلاق و مسئول در شکل‌دادن به آینده تشکیلات و جامعه تبدیل شوند.

در این مسیر، ارتباط میان نسل‌ها نیز اهمیت دارد. تجربه نسل‌های پیشین، اگر با نقد تاریخی و انتقال مسئولانه همراه باشد، می‌تواند سرمایه‌ای ارزشمند باشد؛ در حالی که تجربه بدون نقد ممکن است به تکرار الگوهای فرسوده بینجامد. نسل جوان نیز، اگر از تجربه تاریخی بیاموزد و در برابر واقعیت‌های تازه ذهنی باز داشته باشد، می‌تواند افق‌های جدیدی بگشاید.

۸. سازمان‌یابی برای رهایی زنان و عدالت اجتماعی

هیچ سخنی درباره تحول انقلابی در افغانستان بدون پرداختن به وضعیت زنان کامل نیست. محرومیت زنان و دختران از آموزش، تحصیل، کار و مشارکت اجتماعی و سیاسی، تنها مسئله یک گروه اجتماعی نیست؛ این محرومیت به معنای محدودساختن توانایی، استقلال و آینده کل جامعه است.

یک تشکیلات مدعی عدالت اجتماعی باید بر برابری حقوقی و اجتماعی زنان و مردان پای بفشارد و این اصل را در ساختار و عملکرد خود نیز بازتاب دهد. مشارکت زنان نباید به حضور نمادین یا نقش‌های محدود تشکیلاتی تقلیل یابد. آنان باید از فرصت واقعی برای آموزش، تصمیم‌گیری، رهبری و مشارکت در تعیین جهت‌گیری‌های سیاسی برخوردار باشند.

همچنین، عدالت اجتماعی مستلزم توجه به شرایط کارگران، دهقانان، کارمندان، معلمان، خانواده‌های کم‌درآمد و کسانی است که از فرصت‌های اقتصادی و اجتماعی محروم مانده‌اند. تشکیلات سیاسی باید بتواند میان مطالبات مشخص این گروه‌ها و چشم‌انداز گسترده‌تر تغییرات ساختاری پیوند برقرار کند.

رهایی اجتماعی با سخنرانی درباره برابری تحقق نمی‌یابد؛ به تغییر شرایط واقعی زندگی، گسترش فرصت‌ها، رفع تبعیض و ایجاد مناسباتی نیاز دارد که در آن انسان‌ها بتوانند از توانایی‌های خویش بهره بگیرند.

۹. وحدت انقلابی؛ نه یکسان‌اندیشی، بلکه هم‌سویی آگاهانه

وحدت تشکیلاتی یکی از نیازهای اساسی فعالیت جمعی است، اما وحدت را نباید با یکسان‌اندیشی مطلق اشتباه گرفت. اعضای یک حزب ممکن است در تحلیل برخی مسائل، اولویت‌بندی برنامه‌ها یا شیوه‌های اجرایی اختلاف‌نظر داشته باشند. وجود اختلاف، به‌خودی‌خود نشانه فروپاشی نیست؛ شیوه برخورد با اختلاف است که می‌تواند تشکیلات را نیرومند یا فرسوده سازد.

وحدت پایدار بر پایه اصول مشترک، اهداف روشن، گفت‌وگوی مسئولانه و پذیرش سازوکارهای عادلانه تصمیم‌گیری شکل می‌گیرد. اختلاف‌نظرهای مستدل باید امکان طرح و بررسی داشته باشند و تصمیم‌های جمعی نیز باید از مسیرهای مشخص اتخاذ شوند.

در عین حال، مبارزه با فرقه‌گرایی، رقابت‌های شخصی و تخریب متقابل برای حفظ سلامت تشکیلات اهمیت دارد. نقد باید متوجه اندیشه، برنامه، تصمیم و عملکرد باشد، نه آن‌که به تحقیر اشخاص یا نسبت‌دادن انگیزه‌های اثبات‌نشده تبدیل شود.

برای نیروهای ترقی‌خواه افغانستان، همبستگی بر پایه عدالت اجتماعی، برابری شهروندان و مخالفت با ستم می‌تواند زمینه همکاری میان انسان‌هایی با پیشینه‌ها و تجربه‌های متفاوت را فراهم سازد. این همبستگی زمانی ماندگار خواهد بود که بر احترام متقابل و اهداف قابل توضیح استوار باشد.

۱۰. از تشکیلات به دگرگونی اجتماعی؛ پیوند آرمان و واقعیت

تشکیلات حزبی هدف نهایی نیست؛ وسیله‌ای برای سازمان‌دهی اندیشه، همکاری و فعالیت سیاسی در جهت تحقق اهداف اجتماعی است. اگر سازمان به حفظ نام، نشان، مقام‌ها یا حضور رسانه‌ای خود محدود شود، از رسالت سیاسی‌اش فاصله خواهد گرفت.

معیار ارزیابی یک حزب را باید در کیفیت تحلیل، صداقت سیاسی، توانایی آموزش اعضا، پیوند با مردم، شفافیت تشکیلاتی و میزان پاسخ‌گویی آن جست‌وجو کرد. شمار اعضا یا شدت شعارها به‌تنهایی نشان‌دهنده بلوغ سیاسی نیست. گاهی یک تشکیلات کوچک، اگر از برنامه روشن و ظرفیت یادگیری برخوردار باشد، می‌تواند در گسترش اندیشه و ایجاد همکاری اجتماعی نقش مؤثری ایفا کند؛ در حالی که یک سازمان بزرگ، اگر از واقعیت جامعه فاصله بگیرد، ممکن است در برابر تغییرات ناتوان بماند.

تحولات پایدار به شناخت نیروهای اجتماعی، تحلیل امکانات اقتصادی، درک شرایط تاریخی و مشارکت آگاهانه مردم نیاز دارد. هیچ حزب مسئول نمی‌تواند دشواری‌های جامعه را با وعده‌های ساده یا راه‌حل‌های فوری برطرف‌شدنی جلوه دهد. برنامه سیاسی باید هم افق آینده را روشن سازد و هم مسیر رسیدن به آن را با توجه به محدودیت‌ها، منابع و پیامدهای احتمالی توضیح دهد.

از این منظر، مبارزه برای عدالت اجتماعی تنها به تغییر ساختارهای سیاسی محدود نمی‌شود؛ آموزش، فرهنگ، مناسبات اقتصادی، حقوق شهروندی، برابری جنسیتی و کیفیت نهادهای اجتماعی نیز بخشی از این روند هستند. دگرگونی زمانی عمق می‌یابد که انسان‌ها نه‌تنها در شرایط زندگی خود، بلکه در توانایی شناخت، تصمیم‌گیری و مشارکت آگاهانه نیز فرصت رشد پیدا کنند.

نتیجه‌گیری: تشکیلات آگاه، مردم آگاه و آینده‌ای دیگر

افغانستان برای عبور از بحران‌های عمیق خود به شناخت علمی واقعیت‌ها، گسترش آگاهی اجتماعی، دفاع از حقوق اساسی انسان‌ها و ایجاد راه‌های مسئولانه مشارکت سیاسی نیاز دارد. در این مسیر، تشکیلات حزبی می‌تواند نقشی مهم ایفا کند؛ مشروط بر آن‌که به سازمانی پاسخ‌گو، برخوردار از برنامه روشن، متکی بر آموزش و نقد، و مرتبط با زندگی واقعی مردم تبدیل شود.

برای نیروهای مارکسیست ـ لنینیست، این مسئولیت مستلزم پیوند میان تحلیل طبقاتی و شناخت شرایط مشخص افغانستان است. نه می‌توان از نظریه به‌عنوان جایگزینی برای مطالعه واقعیت استفاده کرد و نه می‌توان بدون اصول و شناخت نظری، به مبارزه‌ای پایدار و هدفمند دست یافت.

حزب انقلابی باید بتواند آگاهی را گسترش دهد، نیروها را برای اهداف مشترک سازمان دهد، تجربه‌ها را به دانش جمعی تبدیل کند و در برابر اشتباهات خود شجاعت اصلاح داشته باشد. باید بداند که اعتماد مردم با ادعا به دست نمی‌آید؛ با صداقت، رفتار مسئولانه، شناخت نیازهای جامعه و پایبندی عملی به اصول عدالت و برابری ساخته می‌شود.

مسئولیت تاریخی نیروهای ترقی‌خواه افغانستان آن است که از پراکندگی فکری به سوی گفت‌وگوی آگاهانه، از شعارزدگی به سوی تحلیل علمی، از فردگرایی به سوی همکاری مسئولانه و از آرزوهای مبهم به سوی برنامه‌های روشن و قابل ارزیابی حرکت کنند.

تشکیلات، زمانی نیروی دگرگونی می‌شود که اندیشه را به آگاهی، آگاهی را به مسئولیت جمعی و مسئولیت جمعی را به مشارکت آگاهانه مردم پیوند دهد.

آینده عادلانه‌تر افغانستان با آرزوکردن به‌تنهایی ساخته نخواهد شد؛ به شناخت، سازمان‌یابی، همبستگی، مسئولیت‌پذیری و مبارزه پیگیر برای حقوق و کرامت انسان‌ها نیاز دارد.

Introduction: Young People Confront the Great Question of History

The youth of Afghanistan are living through one of the most difficult periods in the country’s contemporary history. They inhabit a society where poverty, unemployment, exclusion from education, social inequality, the oppression of women, forced migration, and the collapse of opportunities have narrowed the horizons of millions of people. A generation that should be helping to shape the country’s future is, in many cases, forced to struggle for the most basic necessities of life. Its talents, labour, and aspirations are being worn down by unjust social relations, political crises, and social underdevelopment.

But is this situation the unchangeable destiny of the Afghan people? Are poverty, inequality, deprivation, and oppression eternal conditions before which humanity must bow? Or do these realities have roots in historical, economic, and social relations that can be understood scientifically, opening the way to fundamental social transformation?

Answering these questions directs the youth of Afghanistan towards the necessity of class consciousness, the scientific understanding of society, and the critical examination of theories that seek not to justify the existing world, but to understand its contradictions and identify the paths through which it might be transformed.

In this context, Marxism–Leninism, as a revolutionary intellectual and political tradition, offers analytical tools for examining class relations, structures of power, economic exploitation, and the organised role of working people in social transformation. Its significance for Afghan youth lies, above all, in its capacity to raise fundamental questions about the roots of poverty, the nature of political power, relations of production, and the possibility of building a more just society.

1. Class Consciousness: From Individual Suffering to Social Understanding

One of the fundamental concepts of Marxist thought is class consciousness. It involves understanding the economic and social position of a class, its shared interests, the power relations affecting its life, and the possibilities for collective organisation to change existing conditions.

A worker who sees unemployment merely as a personal failure may place the entire burden of responsibility upon themselves. But when that worker recognises that widespread unemployment is connected to the structure of the economy, ownership, investment, relations of production, and government policies, their understanding expands from individual experience to social analysis.

A farmer who regards poverty solely as the result of misfortune may overlook landownership relations, unequal access to resources, the absence of productive facilities, and economic dependency. A woman who views exclusion from education and employment only as a family problem may fail to recognise the role of social structures, discriminatory laws, and patriarchal relations in reproducing that deprivation.

Class consciousness does not mean denying individual responsibility. It means moving beyond superficial, individualistic explanations towards an understanding of the structural roots of social problems.

Marxism teaches us that understanding society requires looking beyond appearances. We must ask how wealth is produced, how it is distributed, who controls the means of production, and who sells their labour power within relations in which the benefits are distributed unequally.

Class consciousness is a light in the darkness of exploitative relations. It enables people to connect individual experiences of suffering with the structural contradictions of society.

2. Afghanistan: A Society Whose Material Realities Must Be Understood

Understanding Afghanistan’s crisis requires more than examining daily political events, changes of government, or conflicts among competing groups of power. Scientific analysis demands an investigation of social history, economic structures, property relations, forms of production, the class composition of society, and the domestic and international connections of power.

Afghanistan faces interconnected crises: a weak and dependent economy, limited employment opportunities, widespread poverty, the migration of workers, the exclusion of large numbers of women and girls from education and employment, weak productive infrastructure, and unequal access to resources and the means of living.

These realities cannot be adequately explained through moral appeals, individual advice, or political promises alone. We must ask which relations have produced this situation, which forces benefit from its continuation, which social groups bear the heaviest burden of the crisis, and what changes might enable society to escape this cycle.

Historical materialism, one of the foundations of Marxism, emphasises material conditions of life, modes of production, and social contradictions in understanding historical change. It does not treat history as a collection of accidental events or merely as the product of the will of a few powerful individuals. Instead, it examines the roles of material conditions, social struggles, political institutions, and human agency in historical processes.

Applying this method to Afghanistan does not mean mechanically copying the experiences of other countries. Afghan society has its own historical, national, ethnic, linguistic, economic, and social characteristics. Any serious analysis must recognise these specific features and avoid careless generalisations.

Marxism becomes an effective instrument of understanding when it is combined with genuine research, the examination of evidence, knowledge of people’s lived experiences, and the concrete analysis of concrete conditions.

3. Why Marxism–Leninism?

Marxism draws attention to the economic and social roots of inequality through its analysis of class relations and modes of production. Leninism, within its theoretical and political tradition, emphasises imperialism, political organisation, the relationship between theory and practice, and the importance of organised movements in revolutionary struggle.

From this perspective, understanding society without understanding relations of power is incomplete. Similarly, opposition to injustice may remain at the level of dissatisfaction if it is not accompanied by an understanding of the mechanisms that reproduce it.

Marxism–Leninism raises fundamental questions:

Who controls economic resources and the means of production? How do property relations affect the lives of the majority? Whose social interests does the political structure serve? How do economic dependency and pressure from foreign powers affect national independence in decision-making? And how can the everyday struggles of the people be connected to a broader vision of fundamental social transformation?

This tradition also emphasises organisation, political discipline, theoretical education, and the relationship between progressive forces and working people. Yet revolutionary organisation can play a constructive role only when it is grounded in a genuine understanding of society, the conscious participation of the people, responsibility, and the continuous critical examination of its own conduct.

Embracing Marxism–Leninism must not become the mechanical repetition of terminology or the unquestioning imitation of historical experiences. A theory that claims to offer a scientific understanding of society must continually be tested against reality. Its shortcomings must be examined, and past experiences must be studied critically.

Faithfulness to revolutionary thought is not measured by the uncritical repetition of established formulas. It is demonstrated through the ability to understand reality, analyse contradictions, and develop solutions suited to the specific conditions of society.

4. The Youth of Afghanistan: A Potential Force for Social Transformation

Young people are not merely an age group. They constitute a significant part of the country’s workforce, intellectual capacity, cultural potential, and social energy. Nevertheless, youth alone does not guarantee revolutionary consciousness. Dissatisfaction with existing conditions, if not accompanied by knowledge, study, experience, and conscious organisation, may remain confined to despair, forced migration, or fragmented reactions.

Young people who seek change must learn how to study, analyse, question political claims, and distinguish evidence from propaganda.

Reading the works of Marx, Engels, and Lenin can provide a starting point. However, theoretical study must be connected to Afghan history, political economy, labour movements, the experiences of political parties, the history of women’s struggles, and the critical examination of socialist experiences.

Young people must learn to examine society not through the lens of ethnic or linguistic prejudice, but from the perspective of the real interests of working people, equal rights, and social solidarity.

Workers, farmers, teachers, nurses, employees, students, and unemployed young people occupy different social positions. Nevertheless, they can identify common grounds for cooperation in struggles for education, decent work, social justice, civil liberties, and human dignity.

The purpose of class consciousness is not to erase the real differences among these groups. It is to understand those differences and identify the material foundations for solidarity and common struggle.

5. Women’s Emancipation: A Fundamental Measure of Progressive Change

No genuine project of social emancipation can deprive half of society of the right to education, employment, political participation, and free involvement in social life.

The exclusion of Afghan women and girls from education and employment not only violates fundamental human rights but also restricts society’s intellectual and productive capacities. A society that suppresses women’s talents and creative potential undermines an essential part of its own capacity for progress.

From a materialist perspective, gender oppression must be examined in connection with economic relations, the division of labour, family structures, property, and social institutions. This approach highlights the material and social roots of gender inequality without diminishing the importance of struggles against cultural, legal, and political discrimination.

Conscious young people must defend women’s equal rights to education, employment, economic independence, free choice, and participation in determining society’s future. Women’s equality is neither a secondary privilege nor an issue that can be postponed to an indefinite future. It is an inseparable component of social justice and human emancipation.

A movement that speaks of justice while reproducing gender discrimination in its own internal relations and practices contradicts its declared principles.

6. From Fragmented Protest to Conscious Organisation

The history of social struggles demonstrates that widespread dissatisfaction alone does not guarantee fundamental change. Without understanding the roots of a crisis, a clear programme, and lasting connections among social forces, protest may remain fragmented or be appropriated by other forces for purposes different from those of the people involved.

The relationship between theoretical understanding, practical experience, organisation, and social participation is therefore fundamental.

Conscious organisation must be accompanied by political education, collective study, critical discussion, an understanding of people’s actual needs, and responsible, peaceful efforts to improve living conditions. Building relationships with workers, labouring people, women, students, and other social groups must rest upon respect for their intellectual independence and voluntary participation.

No organisation becomes a liberating force simply because it adopts a revolutionary name, employs militant slogans, or claims to represent the people. Political legitimacy must be earned through practice, honesty, transparency, accountability, the capacity to learn from mistakes, and a genuine connection with people’s needs.

Political discipline does not mean the suspension of critical thought. Discipline that suppresses questioning leads to intellectual stagnation. Discipline grounded in consciousness, shared responsibility, and clear objectives, however, can strengthen collective action.

7. Proletarian Internationalism and the Independence of National Struggle

The struggle for social justice in Afghanistan cannot be separated from regional and global developments. Wars, rivalries among major powers, foreign interventions, economic dependency, and unequal international relations influence the destinies of less powerful countries.

Through its analysis of imperialism, Leninism draws attention to the connections between capital, political power, and international domination. This framework can help explain aspects of Afghanistan’s economic dependency and the pressures exerted by foreign powers, provided that the analysis is grounded in concrete evidence and does not reduce complex regional relationships to simplistic explanations.

Proletarian internationalism does not mean rejecting national identity or disregarding Afghanistan’s independence. On the contrary, it emphasises solidarity among working people across national borders and collective opposition to exploitation and domination.

Solidarity with workers, women, and movements for social justice in other countries can coexist with the defence of the Afghan people’s right to determine their own future freely. The struggle against foreign domination comes closer to genuine emancipation when it is also connected to the struggle against exploitation, discrimination, and oppression within society itself.

8. Socialism: A Horizon of Justice and Social Transformation

Within the Marxist tradition, socialism represents a horizon of transforming economic and social relations based on exploitation and class domination. Its aim is to create conditions in which social production can be organised to meet society’s needs and support the full development of human beings, rather than serving the narrow interests of dominant groups.

In Afghanistan, discussion of a socialist alternative must begin with the country’s actual conditions. How can sustainable employment be created? How can education and healthcare be made accessible to everyone? How can domestic production be developed, workers and farmers supported, public resources used more equitably, and economic dependency reduced?

Answering these questions requires realistic planning, an understanding of the country’s material capacities, an examination of historical experiences, and serious attention to social and political freedoms.

The experiences of socialist movements around the world have been neither uniform nor free of contradictions. Their achievements, defeats, successes, and mistakes must be examined critically. Defending social justice must not become an excuse for denying historical realities or overlooking the consequences of misguided policies.

A socialism committed to human emancipation must also respond to people’s actual needs, individual dignity, social participation, and the possibility of criticism and reform.

9. The Historical Responsibility of Youth: Study, Understanding, and Action

The youth of Afghanistan face a consequential choice: to surrender to despair and fragmentation, or to transform social suffering into a source of understanding, solidarity, and responsible action.

This choice cannot be realised through stirring slogans alone. It begins with study: understanding the country’s history, learning political economy, reading theoretical works carefully, learning from past struggles, and refusing to accept claims blindly.

The next task is to connect theoretical knowledge with people’s lived realities: listening to workers and labouring people, defending the rights of women and girls, promoting education and awareness, opposing ethnic and linguistic discrimination, and cooperating through responsible and peaceful means to improve social conditions.

No lasting transformation is possible without the conscious participation of the people. Emancipation cannot simply be handed to people in their absence; its foundations must be built through their own presence, understanding, and action.

Young people can become a leading social force not merely because of their age, but through knowledge, integrity, intellectual courage, and social commitment.

Conclusion: Consciousness, Organisation, and the Horizon of Change

For the youth of Afghanistan, Marxism–Leninism can provide a framework for understanding class relations, analysing power, examining exploitation, and exploring the connections between domestic conditions and international relations. But the value of this framework cannot be reduced to its name or the repetition of its slogans. Its worth must be assessed by its capacity to explain reality, illuminate social contradictions, and contribute to practical and humane paths towards transformation.

Class consciousness acquires historical significance when it moves beyond theoretical understanding and becomes connected with social solidarity, conscious organisation, popular participation, and the struggle for people’s actual rights and needs.

Afghanistan needs a generation that does not regard poverty as destiny, inequality as natural, discrimination as justifiable, or human deprivation as something to be met with indifference. It needs a generation that refuses to submit to unjust realities, seeks to understand and criticise them, and works responsibly to change them.

History is transformed neither by abstract wishes nor by unsupported slogans, but by people who understand the conditions of their lives, recognise the possibilities of change, and act consciously and collectively to realise them.

From understanding exploitation to struggling for justice; from class consciousness to social solidarity; and from criticising the existing world to striving for a more humane one, the path of transformation begins with consciousness and advances through conscious action.

Workers of the world, unite!

سریزه: ځوانان د تاریخ د سترې پوښتنې پر وړاندې

د افغانستان ځوانان زموږ د هېواد د معاصر تاریخ په یوه له خورا ستونزمنو پړاوونو کې ژوند کوي؛ په داسې ټولنه کې چې بېوزلي، بېکاري، له زده‌کړو څخه محرومیت، ټولنیزه نابرابري، پر ښځو ظلم، جبري کډوالي او د ژوند د فرصتونو له منځه تګ د میلیونونو انسانانو پر وړاندې د راتلونکي افق تنګ کړی دی. هغه نسل چې باید د هېواد د سبا د جوړولو ځواک وي، په ډېرو مواردو کې اړ دی چې د ژوند د لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو لپاره مبارزه وکړي؛ داسې نسل چې استعدادونه، کاري ځواک او هیلې یې د ناعادلانه ټولنیزو مناسباتو، سیاسي بحران او ټولنیز وروسته پاتې‌والي په لومو کې له منځه ځي.

خو ایا دا وضعیت د افغانستان د خلکو نه بدلېدونکی برخلیک دی؟ ایا بېوزلي، نابرابري، محرومیت او ظلم ابدي تقدیرونه دي چې انسان باید ورته سر ټیټ کړي؟ که دا واقعیتونه په تاریخي، اقتصادي او ټولنیزو مناسباتو کې ریښې لري او د هغو د علمي پېژندنې له لارې د ټولنې د بنسټیز بدلون لاره موندل کېدای شي؟

د دغو پوښتنو ځواب د افغانستان ځوانان د طبقاتي شعور، د ټولنې د علمي پېژندنې او د هغو نظریو د څېړنې اړتیا ته متوجه کوي چې موخه یې د موجودې نړۍ توجیه کول نه، بلکې د هغې د تضادونو پېژندل او د بدلون د لارو موندل دي.

په دې برخه کې مارکسیزم ـ لیننیزم د یوې انقلابي نظري او سیاسي فکري لارې په توګه د طبقاتي مناسباتو، د واک د جوړښت، اقتصادي استثمار او د ټولنیز بدلون په بهیر کې د زحمتکښو خلکو د سازمان‌یافته رول د تحلیل لپاره وسایل وړاندې کوي. د افغانستان د ځوانانو لپاره یې اهمیت تر هر څه وړاندې په دې کې دی چې د بېوزلۍ د ریښو، د سیاسي واک د ماهیت، د تولیدي مناسباتو او د یوې عادلانه ټولنې د جوړولو د امکان په اړه بنسټیزې پوښتنې راپورته کوي.

۱. طبقاتي شعور؛ له فردي کړاو څخه تر ټولنیزې پېژندنې پورې

د مارکسیستي فکر له بنسټیزو مفاهیمو څخه یو هم طبقاتي شعور دی. طبقاتي شعور د یوه ټولنیز پوړ یا طبقې د اقتصادي او ټولنیز موقعیت، د ګډو ګټو، هغو واکمنو مناسباتو چې پر ژوند یې اغېز کوي، او د موجودو شرایطو د بدلون لپاره د سازمان‌یابۍ د امکاناتو پېژندنې ته ویل کېږي.

هغه کارګر چې خپله بېکاري یوازې خپله شخصي ناکامي ګڼي، ښايي ټول پړه پر ځان واچوي. خو کله چې پوه شي چې پراخه بېکاري د اقتصاد له جوړښت، مالکیت، پانګونې، تولیدي مناسباتو او واکمنو سیاستونو سره تړاو لري، نو لیدلوری یې له فردي تجربې څخه ټولنیزې پېژندنې ته پراخېږي.

هغه بزګر چې خپله بېوزلي یوازې د بدمرغۍ پایله ګڼي، ښايي د ځمکې د مالکیت له مناسباتو، سرچینو ته له نابرابر لاسرسي، د تولیدي امکاناتو له نشتوالي او اقتصادي تړاو څخه ناخبره پاتې شي. هغه ښځه چې له زده‌کړو او کار څخه محرومیت یوازې یوه کورنۍ ستونزه ګڼي، ښايي د ټولنیزو جوړښتونو، تبعیضي قوانینو او نارینه‌واکۍ د مناسباتو رول په سمه توګه ونه پېژني.

طبقاتي شعور د فردي مسؤولیت د ردولو په معنا نه دی؛ بلکې د سطحي او فردمحوره توضیحاتو له محدودیت څخه د وتلو او د ټولنیزو ستونزو د جوړښتي ریښو د پېژندلو په معنا دی.

مارکسیزم موږ ته راښيي چې د ټولنې د پېژندلو لپاره باید د ظاهري بڼې تر شا واقعیتونه ولټوو؛ باید وپوښتو چې شتمني څنګه تولیدېږي، څنګه وېشل کېږي، څوک د تولید پر وسایلو واک لري او څوک خپل کاري ځواک په داسې مناسباتو کې پلوري چې پایلې او ګټې یې په نابرابره توګه وېشل کېږي.

طبقاتي شعور هغه څراغ دی چې د استثمار په تیارو کې بلېږي؛ داسې څراغ چې انسان ته دا توان ورکوي څو د افرادو د بېلابېلو کړاوونو او د ټولنې د جوړښتي تضادونو ترمنځ اړیکه ومومي.

۲. افغانستان؛ هغه ټولنه چې مادي واقعیتونه یې باید وپېژندل شي

د افغانستان د بحران د درک لپاره یوازې د ورځنیو سیاسي پېښو، د حکومتونو د بدلونونو او یا د واکمنو ډلو د اختلافونو څېړنه بسنه نه کوي. علمي تحلیل د ټولنیز تاریخ، اقتصادي جوړښت، د مالکیت د مناسباتو، د تولید د بڼو، د ټولنې د طبقاتي جوړښت او د واک د کورنیو او بهرنیو اړیکو څېړنه غواړي.

افغانستان له یو بل سره تړلو بحرانونو سره مخ دی: کمزوری او وابسته اقتصاد، د کار محدود فرصتونه، پراخه بېوزلي، د کاري ځواک کډوالي، د ښځو او نجونو یوې لویې برخې ته له زده‌کړو او کار څخه محرومیت، د تولیدي بنسټونو کمزورتیا او سرچینو او د ژوند امکاناتو ته نابرابر لاسرسی.

دا واقعیتونه یوازې په اخلاقي نصیحتونو، فردي پندونو او سیاسي ژمنو نه شي تشریح کېدای. باید وپوښتل شي چې کومو مناسباتو دا وضعیت رامنځته کړی، کوم ځواکونه د هغه له دوام څخه ګټه اخلي، کومې ټولنیزې ډلې د بحران تر ټولو دروند بار پر اوږو وړي او کوم بدلونونه کولای شي ټولنه له دې کړۍ څخه وباسي.

تاریخي ماتریالیزم، چې د مارکسیزم له بنسټیزو نظریو څخه دی، د تاریخ د بدلون د درک لپاره د ژوند پر مادي شرایطو، د تولید پر طریقو او ټولنیزو تضادونو ټینګار کوي. دا میتود تاریخ د تصادفي پېښو یا د څو زورورو کسانو د ارادې محصول نه ګڼي؛ بلکې د مادي شرایطو، ټولنیزو مبارزو، سیاسي بنسټونو او د انسانانو د عملي فعالیتونو رول څېړي.

په افغانستان کې د دې میتود کارول د نورو هېوادونو د تجربو د میخانیکي تقلید په معنا نه دي. د افغانستان ټولنه خپل ځانګړی تاریخي، ملي، قومي، ژبنی، اقتصادي او ټولنیز جوړښت لري. هر جدي تحلیل باید دغه ځانګړتیاوې وپېژني او له بې‌ځایه عمومي کولو څخه ډډه وکړي.

مارکسیزم هغه مهال د اغېزمنې پېژندنې وسیله ګرځي چې له واقعي څېړنې، د معلوماتو له ارزونې، د خلکو د ژوند له پېژندنې او د مشخصو شرایطو له مشخص تحلیل سره مل وي.

۳. ولې مارکسیزم ـ لیننیزم؟

مارکسیزم د طبقاتي مناسباتو او د تولید د طریقو د تحلیل له لارې زموږ پام د نابرابرۍ اقتصادي او ټولنیزو ریښو ته اړوي. لیننیزم بیا په خپل نظري او سیاسي دود کې پر امپریالیزم، سیاسي سازمان‌یابۍ، د نظري او عملي مبارزې پر اړیکه او په انقلابي مبارزه کې د تشکیلاتو پر اهمیت ټینګار کوي.

له دې لیدلوري، د واک د مناسباتو له پېژندلو پرته د ټولنې پېژندنه نیمګړې ده؛ لکه څنګه چې د بې‌عدالتۍ پر وړاندې اعتراض، د هغې د بیا تولید د میکانېزمونو له درک پرته، ښايي یوازې د نارضایتۍ په کچه پاتې شي.

مارکسیزم ـ لیننیزم بنسټیزې پوښتنې راپورته کوي:

څوک پر اقتصادي سرچینو او د تولید پر وسایلو واک لري؟ د مالکیت مناسبات د خلکو پر اکثریت څه اغېز کوي؟ سیاسي واک د کومو ټولنیزو ګټو په خدمت کې دی؟ اقتصادي وابستګي او د بهرنیو قدرتونو فشارونه د ملي خپلواک تصمیم‌نیونې پر وړتیا څه اغېز لري؟ او څنګه کولای شو د خلکو د ورځنیو مبارزو او د ټولنې د بنسټیز بدلون ترمنځ اړیکه رامنځته کړو؟

دا فکري لاره د تشکیلاتو، سیاسي انضباط، نظري زده‌کړې او له زحمتکښو خلکو سره د مخکښو ځواکونو پر اړیکه هم ټینګار کوي. خو انقلابي سازمان‌یابي هغه مهال رغنده رول لوبولای شي چې د ټولنې پر واقعي پېژندنه، د خلکو پر آګاهانه ګډون، مسؤولیت‌منلو او د خپل فعالیت پر دوامدارې ارزونې ولاړه وي.

د مارکسیزم ـ لیننیزم منل باید د اصطلاحاتو په طوطي‌وار تکرار او د تاریخي تجربو په بې‌پوښتنې تقلید بدل نه شي. هغه نظریه چې د ټولنې د علمي پېژندنې ادعا کوي، باید تل د واقعیت پر وړاندې وازمویل شي، نیمګړتیاوې یې وڅېړل شي او د تېرو تجربو په اړه انتقادي قضاوت وشي.

انقلابي فکر ته وفاداري په بې‌پوښتنې تکرار کې نه، بلکې د واقعیت په پېژندلو، د تضادونو په تحلیل او د ټولنې له مشخصو شرایطو سره د مناسبو حل‌لارو په موندلو کې څرګندېږي.

۴. د افغانستان ځوانان؛ د ټولنیز بدلون بالقوه ځواک

ځوانان یوازې د عمر له مخې یوه ډله نه ده؛ هغوی د هېواد د کاري ځواک، علمي وړتیا، فرهنګي ظرفیت او ټولنیزې انرژۍ یوه مهمه برخه جوړوي. خو یوازې ځوانوالی د انقلابي شعور ضمانت نه شي کېدای. د موجود وضعیت پر وړاندې نارضایتي، که له پوهې، مطالعې، تجربې او آګاهانه سازمان‌یابۍ سره مل نه شي، ښايي په ناهیلۍ، جبري کډوالۍ او یا بېلابېلو او تیت‌وپرک غبرګونونو کې محدوده پاتې شي.

هغه ځوان چې بدلون غواړي، باید زده کړي چې څنګه مطالعه وکړي، څنګه تحلیل وکړي، د سیاسي ادعاوو په اړه څنګه پوښتنې راپورته کړي او د واقعیت او تبلیغ ترمنځ څنګه توپیر وکړي.

د مارکس، انګلس او لینن د اثارو مطالعه د دې لارې پیل کېدای شي؛ خو نظري مطالعه باید د افغانستان له تاریخ، سیاسي اقتصاد، کارګري خوځښتونو، د سیاسي ګوندونو له تجربو، د ښځو د مبارزو له تاریخ او د سوسیالیستي تجربو له انتقادي ارزونې سره وتړل شي.

ځوانان باید ټولنه د قومي او ژبني تعصب له عینکو ونه ګوري، بلکې د زحمتکښو انسانانو د واقعي ګټو، برابر حقونو او ټولنیز پیوستون له لیدلوري یې وڅېړي.

کارګر، بزګر، ښوونکی، نرس، مامور، محصل او بېکاره ځوان، که څه هم په یوه ټولنیز موقعیت کې نه دي، خو د زده‌کړو، باعزته کار، ټولنیز عدالت، مدني ازادیو او انساني کرامت لپاره د مبارزې په برخه کې د ګډ کار زمینه موندلای شي.

د طبقاتي شعور دنده د دغو ډلو ترمنځ د واقعي توپیرونو له منځه وړل نه دي؛ بلکې د دغو توپیرونو پېژندل او د ګډ پیوستون او مبارزې د مادي بنسټونو موندل دي.

۵. د ښځو رهایی؛ د هر مترقي بدلون بنسټیز معیار

هیڅ رښتینی ټولنیز رهایی‌بښونکی غورځنګ نه شي کولای د ټولنې نیمایي برخه له زده‌کړو، کار، سیاسي ګډون او په ټولنیز ژوند کې له ازاد حضور څخه محرومه کړي.

د افغانستان د ښځو او نجونو له زده‌کړو او کاري فرصتونو څخه محرومول، د بنسټیزو بشري حقونو د نقض ترڅنګ، د ټولنې علمي او تولیدي وړتیا هم محدودوي. هغه ټولنه چې د ښځو استعدادونه او خلاق ځواک ځپي، په حقیقت کې د خپل پرمختګ یوه مهمه برخه له منځه وړي.

له ماتریالیستي لیدلوري، جنسیتي ستم باید د اقتصادي مناسباتو، د کار د وېش، د کورنۍ د جوړښت، مالکیت او ټولنیزو بنسټونو په تړاو وڅېړل شي. دا لیدلوری د جنسیتي نابرابرۍ مادي او ټولنیزې ریښې روښانوي، خو د کلتوري، حقوقي او سیاسي تبعیض پر وړاندې مبارزه بې‌اهمیته نه ګڼي.

آګاهانه ځوانان باید د ښځو او نارینه‌وو د برابر حق، د ښځو د زده‌کړې، کار، اقتصادي خپلواکۍ، ازاد انتخاب او د ټولنې د برخلیک په ټاکلو کې د هغوی د ګډون ملاتړ وکړي. د ښځو برابري نه یو فرعي امتیاز دی او نه داسې موضوع ده چې نامعلوم راتلونکي ته دې وځنډول شي؛ بلکې د ټولنیز عدالت او انساني رهایی نه بېلېدونکې برخه ده.

هغه غورځنګ چې د عدالت خبرې کوي، خو په خپلو داخلي مناسباتو او چلند کې جنسیتي تبعیض بیا تولیدوي، له خپلو اعلان شویو آرمانونو سره په تضاد کې واقع کېږي.

۶. له تیت‌وپرک اعتراض څخه تر آګاهانه سازمان‌یابۍ پورې

د ټولنیزو مبارزو تاریخ ښيي چې پراخه نارضایتي په یوازې ځان د بنسټیز بدلون ضمانت نه کوي. اعتراض ښايي د بحران د ریښو له پېژندنې، د روښانه پروګرام له نشتوالي او د ټولنیزو ځواکونو ترمنځ له دوامدارې اړیکې پرته تیت‌وپرک پاتې شي یا په اسانۍ د نورو ځواکونو له خوا د خپلو موخو لپاره وکارول شي.

له همدې امله، د نظري شعور، عملي تجربې، سازمان‌یابۍ او ټولنیز ګډون ترمنځ اړیکه بنسټیز اهمیت لري.

آګاهانه سازمان‌یابي باید له سیاسي زده‌کړې، ګډې مطالعې، انتقادي بحث، د خلکو د واقعي اړتیاوو له پېژندنې او د ژوند د شرایطو د ښه کولو لپاره له سوله‌ییز او مسؤولانه فعالیت سره مل وي. له کارګرانو، زحمتکښو، ښځو، محصلانو او نورو ټولنیزو ډلو سره اړیکې باید د هغوی پر فکري خپلواکۍ او ازاد ګډون ولاړې وي.

هیڅ تشکیلات یوازې د انقلابي نوم، تودو شعارونو یا د خلکو د استازیتوب د ادعا له امله په اتومات ډول د رهایی ځواک نه ګرځي. سیاسي اعتبار باید د عمل، رښتینولۍ، روڼتیا، ځواب‌ویلو، له تېروتنو څخه د زده‌کړې او د خلکو له واقعي اړتیاوو سره د اړیکې له لارې ترلاسه شي.

سیاسي انضباط د انتقادي فکر د بندولو په معنا نه دی. هغه انضباط چې پوښتنې ځپي، د فکري جمود لامل کېږي؛ خو هغه انضباط چې پر شعور، ګډ مسؤولیت او روښانه موخو ولاړ وي، کولای شي ګډ کار پیاوړی کړي.

۷. پرولتري انټرناسیونالیزم او د ملي مبارزې خپلواکي

په افغانستان کې د ټولنیز عدالت مبارزه له سیمه‌ییزو او نړیوالو بدلونونو څخه جلا نه شي ګڼل کېدای. جګړې، د سترو قدرتونو سیالۍ، بهرني مداخلې، اقتصادي وابستګي او نابرابر نړیوال مناسبات د کمزورو هېوادونو پر برخلیک اغېز کوي.

لیننیزم د امپریالیزم د تحلیل له لارې د پانګې، سیاسي واک او نړیوالې سلطې ترمنځ اړیکې روښانوي. دا تحلیل د افغانستان پر اقتصادي وابستګۍ او بهرنیو فشارونو د پوهېدو لپاره ګټور کېدای شي؛ په دې شرط چې پر مشخصو شواهدو ولاړ وي او د سیمه‌ییزو اړیکو پېچلتیا په ساده او سطحي توضیحاتو کې محدوده نه کړي.

پرولتري انټرناسیونالیزم د ملي هویت د ردولو یا د افغانستان له خپلواکۍ څخه د سترګو پټولو په معنا نه دی. برعکس، دا اصل د ملي پولو هاخوا د زحمتکښو خلکو پر پیوستون او د استثمار او سلطې پر وړاندې پر ګډې مبارزې ټینګار کوي.

په نورو هېوادونو کې له کارګرانو، ښځو او عدالت‌غوښتونکو غورځنګونو سره پیوستون د افغانستان د خلکو د خپل برخلیک د ازاد ټاکلو له حق څخه له دفاع سره یوځای کېدای شي. له بهرني سلطې سره مبارزه هغه مهال رښتینې رهایی ته نږدې کېږي چې په خپله ټولنه کې د استثمار، تبعیض او ستم پر وړاندې له مبارزې سره هم وتړل شي.

۸. سوسیالیزم؛ د عدالت او ټولنیز بدلون افق

سوسیالیزم په مارکسیستي دود کې د هغو اقتصادي او ټولنیزو مناسباتو د بدلون افق دی چې پر استثمار او طبقاتي سلطې ولاړ دي. موخه یې د داسې شرایطو رامنځته کول دي چې ټولنیز تولید د محدودو واکمنو ډلو د ګټو پر ځای د ټولنې د اړتیاوو او د انسان د هر اړخیز پرمختګ لپاره تنظیم شي.

د افغانستان لپاره د سوسیالیستي بدیل بحث باید د هېواد له واقعي شرایطو پیل شي: څنګه دوامدار کار رامنځته کېدای شي؟ څنګه زده‌کړې او روغتیايي خدمتونه ټولو ته د لاسرسي وړ کېدای شي؟ څنګه کورنی تولید پراختیا موندلای شي، له بزګرانو او کارګرانو ملاتړ کېدای شي، عامه سرچینې په عادلانه توګه کارول کېدای شي او اقتصادي وابستګي کمېدای شي؟

د دغو پوښتنو ځوابونه واقعي پلان جوړونې، د هېواد د مادي امکاناتو پېژندنې، د تاریخي تجربو ارزونې او ټولنیزو او سیاسي ازادیو ته پاملرنې ته اړتیا لري.

په نړۍ کې د سوسیالیستي غورځنګونو تجربې یو شان او له تضادونو خالي نه دي. د دغو تجربو لاسته راوړنې، ماتې، بریاوې او تېروتنې باید په انتقادي توګه وڅېړل شي. د ټولنیز عدالت دفاع باید د تاریخي واقعیتونو په انکار یا د ناسمو سیاستونو د پایلو په پټولو بدله نه شي.

هغه سوسیالیزم چې د انسان د رهایی لپاره مبارزه کوي، باید د انسان واقعي اړتیاوو، فردي کرامت، ټولنیز ګډون او د نقد او اصلاح امکان ته هم ځواب ولري.

۹. تاریخي مسؤولیت؛ مطالعه، پېژندنه او عمل

د افغانستان ځوانان له یوې برخلیک ټاکونکې ټاکنې سره مخ دي: د ناهیلۍ او تیت‌وپرک حالت منل، یا د ټولنیزو کړاوونو بدلول د پېژندنې، پیوستون او مسؤولانه فعالیت په سرچینه.

دا ټاکنه یوازې په تودو شعارونو نه عملي کېږي. لومړی باید مطالعه وشي؛ د هېواد تاریخ وپېژندل شي؛ سیاسي اقتصاد زده شي؛ د نظریه‌پردازانو آثار په دقت ولوستل شي؛ له تېرو مبارزو څخه درس واخیستل شي او له هرې ادعا سره له ړوند باور څخه ډډه وشي.

وروسته باید د نظري پوهې او د خلکو د واقعي ژوند ترمنځ اړیکه ټینګه شي: د کارګرانو او زحمتکښو غږ واورېدل شي، د ښځو او نجونو له حقونو دفاع وشي، د زده‌کړې او پوهاوي د پراختیا لپاره هڅې وشي، له قومي او ژبني تبعیض سره مبارزه وشي او د ټولنیزو شرایطو د ښه کولو لپاره په مسؤولانه او سوله‌ییزو لارو ګډ کار وشي.

د خلکو له آګاهانه ګډون پرته هېڅ دوامدار بدلون امکان نه لري. رهایی د خلکو پر ځای هغوی ته ډالۍ کېدای نه شي؛ د هغې زمینه باید د هغوی په خپل حضور، شعور او عمل جوړه شي.

ځوانان یوازې د خپل عمر له امله نه، بلکې د خپلې پوهې، رښتینولۍ، فکري زړورتیا او ټولنیزې ژمنتیا له مخې د ټولنې په مخکښ ځواک بدلېدای شي.

پایله: شعور، سازمان‌یابي او د بدلون افق

مارکسیزم ـ لیننیزم د افغانستان ځوانانو ته د طبقاتي مناسباتو د پېژندنې، د واک د تحلیل، د استثمار د څېړنې او د کورنیو شرایطو او نړیوالو مناسباتو ترمنځ د اړیکو د درک لپاره یو نظري چوکاټ برابرولای شي. خو د دې چوکاټ ارزښت یوازې په نوم یا د شعارونو په تکرار کې نه دی؛ ارزښت یې باید د واقعیتونو د تشریح، د ټولنیزو تضادونو د روښانولو او د عملي او انساني بدلون د لارو په موندلو کې د هغه د وړتیا له مخې وارزول شي.

طبقاتي شعور هغه مهال تاریخي ځواک مومي چې له نظري پېژندنې څخه واوړي او له ټولنیز پیوستون، آګاهانه سازمان‌یابۍ، د خلکو له ګډون او د هغوی د حقونو او واقعي اړتیاوو لپاره له مبارزې سره وتړل شي.

افغانستان داسې نسل ته اړتیا لري چې بېوزلي برخلیک ونه ګڼي، نابرابري طبیعي ونه بولي، تبعیض توجیه نه کړي او د انسانانو د محرومیت پر وړاندې بې‌تفاوته پاتې نه شي؛ داسې نسل چې د ناعادلانه واقعیتونو پر وړاندې د تسلیمېدو پر ځای، هغه وپېژني، نقد یې کړي او د بدلون لپاره یې مسؤولانه هڅې وکړي.

تاریخ نه مجردې هیلې بدلوي او نه بې‌بنسټه شعارونه؛ تاریخ هغه انسانان بدلوي چې د خپل ژوند شرایط پېژني، د بدلون امکانات درک کوي او د هغو د تحقق لپاره په آګاهانه او ګډه توګه عمل کوي.

له استثمار څخه د پېژندنې پر لور؛ له طبقاتي شعور څخه ټولنیز پیوستون ته؛ او د موجودې نړۍ له نقد څخه د یوې انساني نړۍ د جوړولو پر لور، د بدلون لاره له شعور څخه پیلېږي او په آګاهانه عمل دوام مومي.

د نړۍ کارګرانو، متحد شئ!

مقدمه: جوانان در برابر پرسش بزرگ تاریخ

جوانان افغانستان در یکی از دشوارترین مقاطع تاریخ معاصر کشور ما زندگی می‌کنند؛ در جامعه‌ای که فقر، بیکاری، محرومیت از آموزش، نابرابری اجتماعی، ستم بر زنان، مهاجرت اجباری و فروپاشی فرصت‌های زندگی، افق آینده را در برابر میلیون‌ها انسان تنگ ساخته است. نسلی که باید نیروی سازندهٔ فردای کشور باشد، در بسیاری از موارد ناگزیر است برای ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی مبارزه کند؛ نسلی که استعداد، نیروی کار و آرزوهایش در گرداب مناسبات ناعادلانه، بحران سیاسی و عقب‌ماندگی اجتماعی فرسوده می‌شود.

اما آیا این وضعیت سرنوشت تغییرناپذیر مردم افغانستان است؟ آیا فقر و نابرابری، محرومیت و ستم، تقدیری ابدی‌اند که انسان باید در برابر آن‌ها سر تسلیم فرود آورد؟ یا آن‌که این واقعیت‌ها ریشه در مناسبات تاریخی، اقتصادی و اجتماعی دارند و می‌توان با شناخت علمی آن‌ها، راه دگرگونی بنیادین جامعه را جست‌وجو کرد؟

پاسخ به این پرسش‌ها، جوانان افغانستان را به ضرورت آگاهی طبقاتی، شناخت علمی جامعه و بررسی نظریه‌هایی رهنمون می‌سازد که هدف آن‌ها نه توجیه جهان موجود، بلکه شناخت تضادهای آن و یافتن راه‌های دگرگونی آن است.

در این میان، مارکسیسم ـ لنینیسم به‌عنوان یک سنت نظری و سیاسی انقلابی، ابزارهایی برای تحلیل مناسبات طبقاتی، ساختار قدرت، استثمار اقتصادی و نقش سازمان‌یافتهٔ توده‌های زحمتکش در دگرگونی اجتماعی فراهم می‌سازد. اهمیت آن برای جوانان افغانستان، پیش از هر چیز، در ظرفیت آن برای طرح پرسش‌های اساسی دربارهٔ ریشه‌های فقر، ماهیت قدرت سیاسی، مناسبات تولیدی و امکان ساختن جامعه‌ای عادلانه‌تر نهفته است.

۱. آگاهی طبقاتی؛ گذار از رنج فردی به شناخت اجتماعی

یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم مارکسیستی، آگاهی طبقاتی است. آگاهی طبقاتی به معنای شناخت جایگاه اقتصادی و اجتماعی یک طبقه، منافع مشترک آن، مناسبات قدرتی که بر زندگی‌اش تأثیر می‌گذارند و امکانات سازمان‌یابی برای تغییر شرایط موجود است.

کارگری که بیکاری خود را صرفاً ناکامی شخصی می‌پندارد، ممکن است تمام مسئولیت آن را متوجه خویش سازد. اما هنگامی که درمی‌یابد بیکاری گسترده با ساختار اقتصاد، مالکیت، سرمایه‌گذاری، مناسبات تولیدی و سیاست‌های حاکم ارتباط دارد، نگاهش از تجربهٔ فردی به شناخت اجتماعی گسترش می‌یابد.

دهقانی که فقر خود را فقط نتیجهٔ بداقبالی می‌داند، ممکن است از مناسبات مالکیت زمین، دسترسی نابرابر به منابع، نبود امکانات تولیدی و وابستگی اقتصادی غافل بماند. زنی که محرومیت از آموزش و کار را صرفاً یک مشکل خانوادگی تلقی می‌کند، ممکن است نقش ساختارهای اجتماعی، قوانین تبعیض‌آمیز و مناسبات مردسالارانه را در بازتولید این محرومیت‌ها به‌درستی نشناسد.

آگاهی طبقاتی به معنای انکار مسئولیت فردی نیست؛ بلکه به معنای عبور از توضیح‌های سطحی و فردگرایانه و رسیدن به شناخت ریشه‌های ساختاری مشکلات اجتماعی است.

مارکسیسم به ما می‌آموزد که برای شناخت جامعه، باید فراتر از ظواهر رفت؛ باید پرسید ثروت چگونه تولید می‌شود، چگونه توزیع می‌گردد، چه کسانی بر ابزارهای تولید تسلط دارند و چه کسانی نیروی کار خود را در مناسباتی به کار می‌گیرند که منافع آن به‌گونه‌ای نابرابر تقسیم می‌شود.

آگاهی طبقاتی، چراغی است که در تاریکی مناسبات استثمارگرانه روشن می‌شود؛ چراغی که به انسان امکان می‌دهد میان رنج پراکندهٔ فردی و تضادهای ساختاری جامعه پیوند برقرار کند.

۲. افغانستان؛ جامعه‌ای که باید با واقعیت‌های مادی آن شناخته شود

برای درک بحران افغانستان، نمی‌توان تنها به رویدادهای سیاسی روز، تغییر حکومت‌ها یا اختلاف میان گروه‌های قدرت بسنده کرد. تحلیل علمی مستلزم بررسی تاریخ اجتماعی، ساختار اقتصادی، مناسبات مالکیت، شیوه‌های تولید، ترکیب طبقاتی جامعه و پیوندهای داخلی و خارجی قدرت است.

افغانستان با بحران‌های درهم‌تنیده‌ای روبه‌رو است: اقتصاد ضعیف و وابسته، فرصت‌های محدود اشتغال، فقر گسترده، مهاجرت نیروی کار، محرومیت بخش بزرگی از زنان و دختران از آموزش و کار، ضعف زیرساخت‌های تولیدی و نابرابری در دسترسی به منابع و امکانات زندگی.

این واقعیت‌ها را نمی‌توان صرفاً با پندهای اخلاقی، موعظه‌های فردی یا وعده‌های سیاسی توضیح داد. باید پرسید چه مناسباتی این وضعیت را به وجود آورده‌اند، چه نیروهایی از تداوم آن سود می‌برند، چه گروه‌هایی بیشترین بار بحران را تحمل می‌کنند و چه تغییراتی می‌تواند زمینهٔ رهایی جامعه از این چرخه را فراهم سازد.

ماتریالیسم تاریخی، یکی از مبانی نظری مارکسیسم، بر بررسی شرایط مادی زندگی، شیوه‌های تولید و تضادهای اجتماعی در فهم تحول تاریخی تأکید می‌کند. این روش، تاریخ را مجموعه‌ای از حوادث تصادفی یا محصول ارادهٔ چند فرد قدرتمند نمی‌بیند؛ بلکه نقش شرایط مادی، مبارزات اجتماعی، نهادهای سیاسی و کنش انسان‌ها را در روندهای تاریخی بررسی می‌کند.

به‌کارگیری این روش در افغانستان به معنای تقلید مکانیکی از تجربهٔ کشورهای دیگر نیست. جامعهٔ افغانستان ویژگی‌های تاریخی، ملی، قومی، زبانی، اقتصادی و اجتماعی خاص خود را دارد. هر تحلیل جدی باید این ویژگی‌ها را بشناسد و از تعمیم‌های شتاب‌زده پرهیز کند.

مارکسیسم زمانی به ابزار شناخت مؤثر تبدیل می‌شود که با پژوهش واقعی، بررسی داده‌ها، شناخت زندگی مردم و تحلیل مشخص شرایط مشخص همراه باشد.

۳. چرا مارکسیسم ـ لنینیسم؟

مارکسیسم با تحلیل مناسبات طبقاتی و شیوه‌های تولید، توجه ما را به ریشه‌های اقتصادی و اجتماعی نابرابری جلب می‌کند. لنینیسم نیز، در سنت نظری و سیاسی خود، بر امپریالیسم، نقش سازمان‌یابی سیاسی، پیوند میان مبارزهٔ نظری و عملی و اهمیت تشکل در مبارزهٔ انقلابی تأکید دارد.

از این منظر، شناخت جامعه بدون شناخت مناسبات قدرت ناقص است؛ همان‌گونه که اعتراض به بی‌عدالتی، بدون فهم سازوکارهای بازتولید آن، ممکن است در سطح نارضایتی باقی بماند.

مارکسیسم ـ لنینیسم پرسش‌هایی اساسی پیش می‌کشد:

چه کسانی بر منابع اقتصادی و ابزارهای تولید تسلط دارند؟ مناسبات مالکیت چگونه بر زندگی اکثریت مردم تأثیر می‌گذارند؟ ساختار قدرت سیاسی در خدمت کدام منافع اجتماعی قرار می‌گیرد؟ وابستگی اقتصادی و فشار قدرت‌های خارجی چگونه بر استقلال تصمیم‌گیری ملی تأثیر می‌گذارند؟ و چگونه می‌توان میان مبارزات روزمرهٔ مردم و چشم‌انداز دگرگونی بنیادی جامعه پیوند برقرار کرد؟

این مکتب همچنین بر اهمیت تشکل‌یابی، انضباط سیاسی، آموزش نظری و پیوند نیروهای پیشرو با توده‌های زحمتکش تأکید می‌کند. اما سازمان‌یابی انقلابی زمانی می‌تواند نقش سازنده ایفا کند که بر شناخت واقعی جامعه، مشارکت آگاهانهٔ مردم، مسئولیت‌پذیری و نقد مستمر عملکرد خود استوار باشد.

پذیرش مارکسیسم ـ لنینیسم نباید به حفظ طوطی‌وار اصطلاحات یا تکرار بی‌چون‌وچرای تجربه‌های تاریخی تبدیل شود. نظریه‌ای که مدعی شناخت علمی جامعه است، باید پیوسته در برابر واقعیت آزموده شود؛ کاستی‌های آن بررسی گردد و تجربه‌های گذشته با نگاه انتقادی مطالعه شوند.

وفاداری به اندیشهٔ انقلابی، در تکرار بی‌پرسش خلاصه نمی‌شود؛ در توانایی شناخت واقعیت، تحلیل تضادها و یافتن راه‌حل‌های متناسب با شرایط مشخص جامعه معنا می‌یابد.

۴. جوانان افغانستان؛ نیروی بالقوهٔ دگرگونی اجتماعی

جوانان تنها گروهی سنی در جامعه نیستند؛ آنان بخش مهمی از نیروی کار، ظرفیت علمی، توان فرهنگی و انرژی اجتماعی کشور را تشکیل می‌دهند. با این حال، جوان بودن به‌خودی‌خود به معنای آگاهی انقلابی نیست. نارضایتی از وضعیت موجود، اگر با شناخت، مطالعه، تجربه و سازمان‌یابی آگاهانه همراه نشود، ممکن است به ناامیدی، مهاجرت اجباری یا واکنش‌های پراکنده محدود بماند.

جوانی که خواهان تغییر است، باید بیاموزد چگونه بخواند، چگونه تحلیل کند، چگونه دربارهٔ ادعاهای سیاسی پرسش مطرح سازد و چگونه میان واقعیت و تبلیغات تمایز بگذارد.

مطالعهٔ آثار مارکس، انگلس و لنین می‌تواند نقطهٔ آغاز این مسیر باشد؛ اما مطالعهٔ نظری باید با شناخت تاریخ افغانستان، اقتصاد سیاسی، جنبش‌های کارگری، تجربه‌های احزاب سیاسی، تاریخ مبارزات زنان و بررسی انتقادی تجربه‌های سوسیالیستی پیوند بخورد.

جوانان باید بیاموزند که جامعه را نه از پشت عینک تعصب قومی و زبانی، بلکه از منظر منافع واقعی انسان‌های زحمتکش، حقوق برابر و همبستگی اجتماعی بررسی کنند.

کارگر، دهقان، معلم، پرستار، کارمند، دانشجو و جوان بیکار، هرچند در موقعیت‌های اجتماعی یکسانی قرار ندارند، می‌توانند در مبارزه برای آموزش، کار شایسته، عدالت اجتماعی، آزادی‌های مدنی و کرامت انسانی زمینه‌های مشترک همکاری پیدا کنند.

وظیفهٔ آگاهی طبقاتی، پاک کردن تفاوت‌های واقعی میان این گروه‌ها نیست؛ بلکه شناخت این تفاوت‌ها و یافتن مبانی مادی همبستگی و مبارزهٔ مشترک است.

۵. رهایی زنان؛ معیار اساسی هر تحول مترقی

هیچ پروژهٔ واقعی رهایی اجتماعی نمی‌تواند نیمی از جامعه را از حق آموزش، کار، مشارکت سیاسی و حضور آزادانه در زندگی اجتماعی محروم سازد.

محرومیت زنان و دختران افغانستان از آموزش و فرصت‌های شغلی، افزون بر نقض حقوق بنیادین انسانی، توان علمی و تولیدی جامعه را نیز محدود می‌کند. جامعه‌ای که استعداد و نیروی خلاق زنان را سرکوب می‌کند، در حقیقت بخشی از توان پیشرفت خود را از میان می‌برد.

از منظر ماتریالیستی، ستم جنسیتی باید در پیوند با مناسبات اقتصادی، تقسیم کار، ساختار خانواده، مالکیت و نهادهای اجتماعی بررسی شود. این رویکرد، ریشه‌های مادی و اجتماعی نابرابری جنسیتی را برجسته می‌سازد؛ بی‌آن‌که مبارزه علیه تبعیض فرهنگی، حقوقی و سیاسی را کم‌اهمیت بداند.

جوانان آگاه باید از حق برابر زنان برای تحصیل، اشتغال، استقلال اقتصادی، انتخاب آزادانه و مشارکت در تعیین سرنوشت جامعه دفاع کنند. برابری زنان نه امتیازی فرعی و نه موضوعی قابل تعویق تا آینده‌ای نامعلوم است؛ بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از عدالت اجتماعی و رهایی انسان است.

جنبشی که از عدالت سخن بگوید، اما در مناسبات و رفتار درونی خود تبعیض جنسیتی را بازتولید کند، با آرمان‌های اعلام‌شدهٔ خویش در تضاد قرار می‌گیرد.

۶. از اعتراض پراکنده تا سازمان‌یابی آگاهانه

تاریخ مبارزات اجتماعی نشان می‌دهد که نارضایتی گسترده، به‌تنهایی تضمین‌کنندهٔ تغییر بنیادی نیست. اعتراض ممکن است بدون شناخت ریشه‌های بحران، بدون برنامهٔ روشن و بدون پیوند پایدار میان نیروهای اجتماعی، پراکنده بماند یا به‌سادگی توسط نیروهای دیگر مصادره شود.

از این‌رو، پیوند میان آگاهی نظری، تجربهٔ عملی، تشکل‌یابی و مشارکت اجتماعی اهمیت بنیادی دارد.

سازمان‌یابی آگاهانه باید با آموزش سیاسی، مطالعهٔ جمعی، گفت‌وگوی انتقادی، شناخت نیازهای واقعی مردم و فعالیت مسالمت‌آمیز و مسئولانه برای بهبود شرایط زندگی همراه باشد. ایجاد پیوند با کارگران، زحمتکشان، زنان، دانشجویان و دیگر گروه‌های اجتماعی باید بر احترام به استقلال فکری آنان و مشارکت آزادانه‌شان استوار باشد.

هیچ تشکلی صرفاً با نام انقلابی، شعارهای آتشین یا ادعای نمایندگی مردم، خودبه‌خود به نیروی رهایی‌بخش تبدیل نمی‌شود. اعتبار سیاسی را باید در عمل، صداقت، شفافیت، پاسخ‌گویی، توانایی یادگیری از اشتباهات و میزان پیوند واقعی با نیازهای مردم به دست آورد.

انضباط سیاسی نیز به معنای تعطیل کردن اندیشهٔ انتقادی نیست. انضباطی که پرسش‌گری را سرکوب کند، به جمود می‌انجامد؛ اما انضباطی که بر آگاهی، مسئولیت مشترک و تعهد به اهداف روشن استوار باشد، می‌تواند همکاری جمعی را نیرومند سازد.

۷. انترناسیونالیسم پرولتری و استقلال مبارزهٔ ملی

مبارزه برای عدالت اجتماعی در افغانستان را نمی‌توان از تحولات منطقه‌ای و جهانی جدا دانست. جنگ‌ها، رقابت قدرت‌های بزرگ، مداخلات خارجی، وابستگی اقتصادی و مناسبات نابرابر بین‌المللی بر سرنوشت کشورهای ضعیف‌تر تأثیر می‌گذارند.

لنینیسم با تحلیل امپریالیسم، توجه را به پیوند میان سرمایه، قدرت سیاسی و سلطهٔ بین‌المللی جلب می‌کند. این تحلیل می‌تواند برای فهم برخی از ابعاد وابستگی اقتصادی و فشارهای خارجی بر افغانستان سودمند باشد؛ مشروط بر آن‌که بر شواهد مشخص استوار باشد و پیچیدگی روابط منطقه‌ای را به توضیح‌های ساده‌انگارانه فرو نکاهد.

انترناسیونالیسم پرولتری به معنای نفی هویت ملی یا چشم‌پوشی از استقلال افغانستان نیست. برعکس، این اصل بر همبستگی زحمتکشان فراتر از مرزهای ملی و مقابله با بهره‌کشی و سلطه تأکید می‌کند.

همبستگی با کارگران، زنان و جنبش‌های عدالت‌خواه در دیگر کشورها می‌تواند با دفاع از حق مردم افغانستان برای تعیین آزادانهٔ سرنوشت خویش همراه باشد. مبارزه با سلطهٔ خارجی، هنگامی به رهایی واقعی نزدیک می‌شود که با مبارزه علیه استثمار، تبعیض و ستم در داخل جامعه نیز پیوند بخورد.

۸. سوسیالیسم؛ افق عدالت و دگرگونی اجتماعی

سوسیالیسم در سنت مارکسیستی، افق دگرگونی مناسبات اقتصادی و اجتماعی‌ای است که بر استثمار و سلطهٔ طبقاتی استوارند. هدف آن، فراهم ساختن شرایطی است که در آن تولید اجتماعی بتواند به‌جای خدمت به منافع محدود گروه‌های مسلط، در جهت پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه و رشد همه‌جانبهٔ انسان سازمان یابد.

برای افغانستان، بحث دربارهٔ بدیل سوسیالیستی باید از شرایط واقعی کشور آغاز شود: چگونه می‌توان اشتغال پایدار ایجاد کرد؟ چگونه می‌توان آموزش و خدمات صحی را در دسترس همگان قرار داد؟ چگونه می‌توان تولید داخلی را توسعه بخشید، از دهقانان و کارگران حمایت کرد، منابع عمومی را عادلانه‌تر به کار گرفت و وابستگی اقتصادی را کاهش داد؟

پاسخ به این پرسش‌ها مستلزم برنامه‌ریزی واقع‌بینانه، شناخت امکانات مادی کشور، بررسی تجربه‌های تاریخی و توجه به آزادی‌های اجتماعی و سیاسی است.

تجربهٔ جنبش‌های سوسیالیستی در جهان یک‌دست و بی‌تناقض نبوده است. دستاوردها، شکست‌ها، موفقیت‌ها و خطاهای این تجربه‌ها باید با رویکردی انتقادی بررسی شوند. دفاع از عدالت اجتماعی نباید به انکار واقعیت‌های تاریخی یا چشم‌پوشی از پیامدهای سیاست‌های نادرست تبدیل گردد.

سوسیالیسمی که برای رهایی انسان مبارزه می‌کند، باید به نیازهای واقعی انسان، کرامت فردی، مشارکت اجتماعی و امکان نقد و اصلاح نیز پاسخ‌گو باشد.

۹. مسئولیت تاریخی جوانان؛ مطالعه، شناخت و عمل

جوانان افغانستان در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار دارند: تسلیم شدن به ناامیدی و پراکندگی، یا تبدیل رنج‌های اجتماعی به انگیزه‌ای برای شناخت، همبستگی و فعالیت مسئولانه.

این انتخاب با شعارهای پرطنین به‌تنهایی تحقق نمی‌یابد. نخست باید مطالعه کرد؛ تاریخ کشور را شناخت؛ اقتصاد سیاسی را آموخت؛ آثار نظریه‌پردازان را با دقت خواند؛ از تجربه‌های مبارزاتی گذشته درس گرفت و از پذیرش کورکورانهٔ ادعاها پرهیز کرد.

سپس باید میان دانش نظری و زندگی واقعی مردم پیوند برقرار ساخت: صدای کارگران و زحمتکشان را شنید، از حقوق زنان و دختران دفاع کرد، برای گسترش آموزش و آگاهی تلاش ورزید، با تبعیض قومی و زبانی مقابله کرد و برای بهبود شرایط اجتماعی از راه‌های مسئولانه و مسالمت‌آمیز همکاری نمود.

هیچ تحول پایداری بدون مشارکت آگاهانهٔ مردم امکان‌پذیر نیست. رهایی را نمی‌توان به جای مردم به آنان هدیه کرد؛ زمینهٔ آن باید با حضور، آگاهی و کنش خود آنان ساخته شود.

جوانان نه به‌دلیل سن خود، بلکه به‌واسطهٔ شناخت، صداقت، شجاعت فکری و تعهد اجتماعی می‌توانند به نیروی پیشرو جامعه تبدیل شوند.

نتیجه‌گیری: آگاهی، سازمان‌یابی و افق دگرگونی

مارکسیسم ـ لنینیسم برای جوانان افغانستان می‌تواند چارچوبی برای شناخت مناسبات طبقاتی، تحلیل قدرت، بررسی استثمار و فهم پیوند میان شرایط داخلی و مناسبات بین‌المللی فراهم سازد. اما ارزش این چارچوب در نام آن یا در تکرار شعارهایش خلاصه نمی‌شود؛ ارزش آن باید در توانایی‌اش برای توضیح واقعیت، روشن ساختن تضادهای اجتماعی و کمک به یافتن راه‌های عملی و انسانی دگرگونی سنجیده شود.

آگاهی طبقاتی، هنگامی نیروی تاریخی پیدا می‌کند که از شناخت نظری فراتر رود و با همبستگی اجتماعی، سازمان‌یابی آگاهانه، مشارکت مردم و مبارزه برای حقوق و نیازهای واقعی آنان پیوند بخورد.

افغانستان به نسلی نیاز دارد که فقر را سرنوشت نداند، نابرابری را طبیعی نپندارد، تبعیض را توجیه نکند و در برابر محرومیت انسان‌ها بی‌تفاوت نماند؛ نسلی که به‌جای تسلیم در برابر واقعیت‌های ناعادلانه، آن‌ها را بشناسد، نقد کند و برای تغییرشان مسئولانه تلاش ورزد.

تاریخ را نه آرزوهای مجرد و نه شعارهای بی‌پشتوانه، بلکه انسان‌هایی دگرگون می‌کنند که شرایط زندگی خود را می‌شناسند، امکان‌های تغییر را درمی‌یابند و برای تحقق آن‌ها آگاهانه و جمعی عمل می‌کنند.

از شناخت استثمار تا مبارزه برای عدالت؛ از آگاهی طبقاتی تا همبستگی اجتماعی؛ و از نقد جهان موجود تا تلاش برای ساختن جهانی انسانی‌تر، راه دگرگونی از آگاهی آغاز می‌شود و با عمل آگاهانه ادامه می‌یابد.

کارگران جهان، متحد شوید!

Introduction: We Have a Responsibility to History!

We refuse to remain silent in the face of oppression, because silence in the face of injustice, when the possibility exists to understand, protest, and struggle for change, can contribute to the continuation of those relations that deprive human beings of freedom, equality, and a dignified life. We refuse to submit to outdated thinking, because no society can advance towards a more humane future by glorifying backwardness, worshipping supposedly unchangeable traditions, and endlessly repeating the past.

We have chosen the path of revolutionary transformation—not out of fleeting excitement, not to acquire fame or status, and not to replace one ruling group with another, but because we believe that human society, with all its complexities and contradictions, is a product of history and that its social relations can be transformed by conscious and organised human beings.

We belong to a generation that refuses to remain on the margins of history; a generation that must learn, think, understand reality, draw lessons from past experiences, and accept responsibility for the challenges of its time. For us, being revolutionary is, first and foremost, more than a political label: it is a conscious commitment to humanity, society, and the future.

Yet we must make one thing clear from the outset: revolutionary passion without scientific understanding becomes fruitless excitement; revolutionary thought disconnected from the realities of people’s lives remains confined to abstraction; and the ideal of social justice, without organisation, discipline, criticism, and conscious action, cannot become an effective force for transformation.

Our struggle must therefore be, at one and the same time, a struggle to transform society and to elevate our own political consciousness.

I. Society Must Be Understood, Not Merely Addressed with Slogans

Marxism begins with a fundamental question: How do human beings live, how do they satisfy their material needs, how do they produce, and how are their economic and social relations formed?

This question takes us beyond appearances and directs us towards an examination of the deeper structures of society.

From the standpoint of historical materialism, the history of human societies cannot be explained solely through the will of individuals, the decisions of leaders, or changes in ideas. The mode of production of material life, relations of production, class structures, and social contradictions play fundamental roles in shaping historical transformations. Politics, culture, ideology, and human agency also exert influence in this process, and the relationships among these factors are complex and reciprocal.

Society cannot be understood outside history, just as poverty cannot be regarded merely as the result of individual laziness, inequality as the consequence of natural differences between human beings, or deprivation as the unchangeable destiny of nations.

When a large section of the population remains deprived of decent work, education, essential services, and equal opportunities, the task of critical thought is to move beyond merely describing people’s suffering and investigate its economic, political, and social roots.

What relations reproduce these forms of deprivation? Who benefits from their continuation? Which social forces possess the capacity to transform these relations? And what conditions are necessary for the conscious organisation of those forces?

These are questions to which a serious political force must seek answers through research, analysis, and engagement with the realities of people’s lives.

For us, Marxism is not a collection of memorised phrases. It is a method for critically understanding society and guiding conscious action. Its value does not lie in repeating its name; its value lies in our ability to use scientific methods to understand the concrete reality of our society and explore genuine paths towards its transformation.

II. Afghanistan: Historical Wounds and the Necessity of Social Transformation

Afghanistan is a country whose people have endured the heavy burdens of wars, foreign interventions, struggles for power, poverty, instability, and deprivation throughout history. Successive generations have paid a terrible price for crises whose consequences continue to cast a shadow over the lives of millions.

Yet the historical suffering of a nation does not, by itself, guarantee its liberation. Experience has shown that people can live through years of suffering without properly understanding its causes; repeatedly speak of freedom while reproducing the very relations that restrict it; and defend social justice without possessing a clear and practical programme for achieving it.

We must therefore examine Afghanistan’s contemporary history with intellectual courage—not to glorify the past uncritically, nor to reject all its achievements, but to understand its accomplishments, failures, contradictions, and historical lessons.

No political experience should be exempt from criticism. No historical figure should be allowed to replace scientific understanding. No great ideal should become an excuse for ignoring mistakes, limitations, or the unintended consequences of political decisions.

We must learn to distinguish between the ideal of social justice and the methods used to achieve it; draw a clear line between the goal of human emancipation and actions that may conflict with that goal; and distinguish fidelity to principles from the uncritical repetition of past experiences.

Afghanistan needs a way of thinking that does not regard poverty as destiny, present inequality as natural, justify the deprivation of women, or turn backwardness into an unchangeable privilege in the name of tradition.

Our society needs a programme that begins with Afghanistan’s concrete realities; examines its economic and class structures, the condition of its workforce, relations of ownership, the education crisis, the deprivation of women, economic dependency, foreign interventions, and the weakness of social institutions; and uses this understanding to explore realistic paths towards change.

If revolutionary transformation in Afghanistan is to move beyond slogans, it must begin with a scientific understanding of Afghan society.

III. Oppression, Exploitation, and Class Contradictions: Why Is Change Necessary?

In his analysis of capitalism, Marx demonstrated that relations of production and ownership of the means of production play fundamental roles in shaping society’s class structure and the distribution of wealth and power. Under capitalism, the worker’s labour-power becomes a commodity bought and sold in the market, while a substantial portion of the value produced accrues to the owners of capital.

From a Marxist perspective, exploitation does not simply mean that an employer treats a worker cruelly. Its roots lie in the structure of relations of production. Even when relations between individuals appear outwardly normal, the relationship between capital and labour may remain founded upon inequalities in ownership and economic power.

However, class analysis must not be reduced to a mechanical formula. Different societies possess different historical and social structures, and understanding each society requires examining its particular conditions.

In Afghanistan, too, we cannot provide an accurate picture of social contradictions without investigating relations of ownership, production, the labour market, the informal economy, rural and urban relations, economic dependency, and the structure of power.

Nevertheless, one principle is clear: if our objective is to liberate human beings from poverty and exploitation, we must address the structural roots of these phenomena rather than merely confront their visible consequences.

A society in which wealth and opportunities are distributed profoundly unequally, workers lack adequate security and rights, education becomes a privilege available only to a limited section of the population, and a large proportion of people are excluded from meaningful participation in public decision-making requires critical examination and fundamental changes to its economic and political relations.

From this perspective, the struggle for social justice is not merely a moral aspiration. It is an effort to transform the material conditions of human life and expand the opportunities for people to participate freely and equally in society.

We support a society in which no person is deprived of fundamental rights because of poverty, gender, ethnic affiliation, language, belief, or social position; a society in which human labour is valued, social wealth serves people’s genuine needs, and no group can impose its own interests upon society in the name of a common destiny.

Such an ideal cannot be realised without a scientific understanding of social relations and an organised struggle to transform them.

IV. Outdated Thinking: A High Wall Against Freedom of Thought

Outdated thinking does not simply mean adherence to the traditions of the past. No tradition is worthless merely because it is old, just as no idea is necessarily true merely because it is new.

The problem begins when tradition becomes an instrument for preventing questions; when authority replaces argument; when people are made afraid of independent thought; and when every critical voice is met with humiliation, threats, or social exclusion rather than reasoned responses.

A society in which questioning is treated as a moral offence gradually loses its capacity to understand and reform itself. Thought that evades criticism ceases to pursue truth and instead concentrates on protecting its own position.

From the perspective of dialectical materialism, reality is in motion and undergoing change, while human understanding must also develop through continuous engagement with reality, experience, and criticism. No concrete analysis can remain sufficient for all time without taking changing historical conditions into account.

For this reason, we oppose dogmatism, blind imitation, and the treatment of theory as a collection of unquestionable commandments.

Being a Marxist-Leninist does not mean suspending thought. It means committing ourselves to the scientific investigation of society, understanding its contradictions, analysing class relations, and connecting theory with practice.

We must learn to engage critically and thoughtfully with the ideas of others; to prefer argument over assertion, research over rumour, and understanding over prejudice.

A revolution in thought does not begin by humiliating people. It begins by expanding awareness, strengthening the capacity for independent judgement, and creating conditions in which people can think freely, ask questions, and respond to reasoned arguments.

We aspire to a society in which knowledge prevails over ignorance, critical dialogue over the imposition of opinions, and freedom of thought over fear and self-censorship.

V. Women: Free Human Beings and Builders of Society, Not Prisoners of Discrimination

No discussion of human emancipation is complete if half of society remains deprived of its fundamental rights.

Depriving women of education, employment, political participation, and free participation in social life is not only a violation of their human rights; it is also a serious obstacle to the scientific, economic, and cultural development of society as a whole.

In Afghanistan, restrictions imposed upon women and girls have narrowed the horizons of millions of lives and deprived the country of the free participation of a substantial part of its intellectual, scientific, and social potential in shaping the future.

No society can claim to be progressing while its girls are denied education; it cannot claim to uphold justice while its women lack equal employment and social opportunities; and it cannot call itself free if the freedom of half its population depends upon the decisions and will of others.

From a Marxist perspective, the question of women’s emancipation must be examined in relation to economic relations, the social division of labour, ownership, family structures, and historical conditions. Yet this structural analysis must not lead to the neglect of specific forms of gender discrimination. The struggle for women’s equality requires confronting the legal, economic, cultural, and political barriers that restrict their freedom and equal participation.

Women’s emancipation cannot be postponed to an indefinite future. Legal equality, the right to education, the right to work, security, individual autonomy, and political participation are inseparable components of any serious programme for the progressive transformation of society.

We defend a society in which women are neither subordinate to men’s will, nor instruments for preserving traditional relations, nor second-class citizens, but free and conscious human beings enjoying equal rights.

Without women’s emancipation, the emancipation of society remains incomplete. Any movement that speaks of social justice but fails in practice to struggle for women’s equality creates a fundamental contradiction between its ideals and its actions.

VI. The Revolutionary Generation: From Political Passion to Consciousness and Responsibility

Being part of a revolutionary generation means more than possessing intense emotions, speaking in grand words, or repeating passionate slogans.

A revolutionary generation must possess the ability to think independently, analyse critically, learn continuously, and accept responsibility. It must be able to distinguish reality from aspiration, possibility from illusion, and scientific analysis from unsupported claims.

If we wish to play an effective role in transforming society, we must first elevate ourselves from the level of consumers of slogans to that of producers of thought and knowledge.

A comrade who speaks of exploitation must study relations of production and class structures. Anyone who defends social justice must learn about political economy, the history of the labour movement, and the experiences of liberation struggles. Anyone who advocates women’s emancipation must understand the realities of discrimination and the structural obstacles to equality. And anyone who advocates transforming Afghanistan must examine the history of their own country through a critical and scientific perspective.

We need to study systematically the works of Marx, Engels, and Lenin. Yet studying classical theories without understanding contemporary developments and Afghanistan’s specific conditions is not enough. We must also take seriously history, economics, sociology, philosophy, political science, and the actual experiences of social struggles.

No one becomes knowledgeable merely by claiming to possess knowledge. No movement achieves political maturity by imagining itself immune to error. And no organisation can preserve its capacity to understand reality by closing the doors to criticism.

We must strengthen a culture of study, reasoned debate, comradely criticism, acceptance of responsibility, and honest evaluation of our own performance.

Criticism, when based on argument and directed towards improvement, is not the enemy of solidarity; it is one of the conditions for its growth. Discipline, too, is valuable when accompanied by consciousness, responsibility, and commitment to principles—not when it degenerates into thoughtless obedience and silence in the face of mistakes.

A revolutionary generation must begin with itself—not in the sense of reducing social transformation to individual self-improvement, but in the recognition that changing social relations requires conscious, responsible people capable of working collectively.

VII. The Revolutionary Party: Uniting Thought, Organisation, and Action

The history of social movements demonstrates that public discontent alone is insufficient to bring about lasting transformation. Discontent can become an effective social force when it is connected with an understanding of conditions, a clear programme, responsible organisation, and the conscious participation of the people.

From a Marxist-Leninist perspective, the revolutionary party has a role to play in understanding society’s contradictions, raising political consciousness, organising social forces, and developing a programme for change. Yet this role cannot be fulfilled merely through a name, a claim, or a declaration of loyalty to a particular theory. It must be demonstrated through practice, the quality of political thought, engagement with the people, and the ability to respond to society’s actual problems.

A party cannot replace society. It cannot think on behalf of the people while disregarding their will. Nor can it claim to fulfil its historical role merely by issuing statements and repeating political positions.

A political organisation can earn social trust when its words and actions are consistent, when it welcomes constructive criticism, when it is accountable for its performance, and when it places the public interest above individual or group privilege.

These responsibilities are equally fundamental for the New Standard-Bearers of the People’s Democratic Party of Afghanistan. If we aspire to become an effective force in the struggle for social justice and progressive transformation in Afghanistan, we must strengthen our ability to understand society scientifically, develop a programme suited to the country’s conditions, train conscious cadres, expand the culture of study, and establish meaningful relationships with workers, labouring people, women, young people, intellectuals, and other social forces seeking change.

We must ask ourselves: How much concrete knowledge do we possess about the lives of Afghanistan’s workers and labouring people? What programme do we offer for expanding education and employment? How do we defend the rights of women and girls? What measures do we propose to reduce poverty and inequality? And how can we earn the people’s trust through responsible conduct and considered action?

The answers to these questions must emerge from research, dialogue with the people, scientific analysis, and an assessment of society’s actual possibilities.

A revolutionary party must be a school of consciousness, a space for cultivating critical thought, and an instrument for the responsible organisation of social forces—not a breeding ground for personality cults, individual rivalries, or the endless repetition of slogans.

We need an organisation in which knowledge and commitment, criticism and discipline, solidarity and responsibility develop together.

VIII. Revolution Is the Science of Transformation, Not the Worship of Excitement

We speak of revolution, but we must properly understand the meaning of this word.

Social revolution cannot be defined merely by anger, haste, or the intensity of slogans. The fundamental transformation of society requires an understanding of social forces, power relations, economic and political contradictions, historical capacities, and the actual conditions for action.

Revolutionary commitment without analysis can lead to costly mistakes, just as analysis disconnected from people’s lives can remain confined to abstract discussions.

Our task is to establish a considered relationship between theory and practice, ideals and possibilities, will and understanding.

Lenin emphasised the importance of political organisation, the understanding of concrete conditions, and the connection between revolutionary theory and the actual movement. One of the important lessons of the Marxist-Leninist tradition is that revolutionary politics cannot be reduced to the mechanical repetition of historical experiences. The conditions of each country, the balance of social forces, the level of public consciousness, and its economic and political characteristics must be examined concretely.

For this reason, we must avoid uncritical imitation. The experiences of revolutions and movements around the world are important sources of knowledge and historical lessons, but no experience can replace an independent understanding of Afghanistan’s realities.

The path to social transformation must be based on study, conscious organisation, popular participation, the defence of human rights, and the continuous evaluation of the results of our actions.

We need a struggle that does not separate means from ends; a struggle that does not postpone freedom and justice to an uncertain future, but reflects them in our present relationships, political culture, and methods of action as well.

The objective of revolutionary transformation is to expand the possibilities for human emancipation. Therefore, consciousness, responsibility, human dignity, and the avoidance of imposing one’s will upon the people must remain at the centre of our political practice.

IX. Proletarian Internationalism and Solidarity Beyond Borders

Oppression, exploitation, and inequality do not stop at national borders. Capital, markets, production chains, economic powers, and geopolitical relations influence people’s lives internationally. Economic crises, wars, dependency, and competition among powers also produce consequences that extend beyond the borders of individual countries.

For this reason, within the Marxist-Leninist tradition, proletarian internationalism emphasises solidarity among workers and progressive forces worldwide in the struggle against exploitation and domination.

Yet internationalism does not mean indifference to the independence and interests of a country’s people, just as patriotism must not turn into hostility towards other nations.

We can simultaneously defend Afghanistan’s independence, oppose foreign interventions aimed at domination, and support solidarity among workers and labouring people throughout the world.

Opposition to the policies of a government must not become hatred directed against the people of that country. Political responsibility requires us to distinguish between peoples, governments, social classes, and specific policies.

Despite their historical and national differences, workers in Afghanistan and workers in other countries can share common interests in defending labour rights, fair wages, job security, the right to organise, and human dignity.

International solidarity acquires genuine meaning when it rests upon mutual understanding, respect for the independence of movements, the exchange of experiences, and cooperation towards shared objectives.

We aspire to a world in which the destinies of nations are not sacrificed to the rivalries of great powers, human and natural resources are not turned into instruments of domination, and cooperation among peoples replaces the creation of enemies and exploitation.

Afghanistan’s future is not separate from the future of the world. Overcoming dependency and poverty requires understanding international relations and developing relationships that strengthen political independence, economic capacity, and the interests of the people.

X. What Kind of Society Do We Want?

Every political movement must make clear not only what it opposes, but also what alternative it proposes.

We oppose structural poverty, exploitation, discrimination, deprivation of education, the denial of women’s rights, the suppression of freedom of thought, and relations that trample upon human dignity. But opposition alone is not a programme.

We must think clearly and responsibly about the society we seek to build.

We aspire to a society in which quality education is accessible to everyone; women and men enjoy equal rights; workers benefit from appropriate rights and employment security; poverty and deprivation are reduced through considered economic and social policies; and people can participate effectively in decisions concerning their own destiny.

We aspire to a social order in which public resources serve society’s actual needs, corruption and the pursuit of privilege are addressed, and opportunities for scientific, cultural, and economic development are not monopolised by a limited number of groups.

We aspire to a society in which ethnic affiliation, language, gender, belief, or social position cannot serve as a pretext for deprivation and discrimination; a society that recognises human diversity and strengthens social unity on the basis of equal rights and the common interests of the people.

Yet achieving such a society does not depend on good intentions alone. This objective requires a realistic economic programme, accountable institutions, social participation, considered policies, and an understanding of the country’s actual limitations and possibilities.

We must discuss the mode of production, ownership, the distribution of resources, the financing of public services, the development of the workforce, education, healthcare, and economic independence. We must distinguish long-term objectives from immediate measures and provide arguments and practical solutions for every claim we make.

A social ideal acquires political credibility when it moves beyond the declaration of aspirations and becomes a clear, assessable, and accountable programme.

A better future cannot be built merely by rejecting the existing situation. We must understand the relations that reproduce it and consider alternatives capable of genuinely improving people’s living conditions.

XI. From Words to Deeds: Our Responsibility Today

We cannot defer our responsibilities to an indefinite future. If we speak of consciousness, we must study. If we defend justice, we must reject discrimination in practice. If we advocate women’s emancipation, we must work for their equal rights. And if we speak of organisation, we must cultivate our capacity for cooperation, planning, and accepting responsibility.

Every effective step requires understanding. Every serious programme requires an assessment of possibilities and limitations. Every political organisation needs criticism, learning, and accountability.

We must distinguish political courage from recklessness, steadfastness in principle from prejudice, discipline from blind obedience, and solidarity from turning a blind eye to mistakes.

We cannot speak of a free society while refusing to tolerate questions within a movement. We cannot defend social justice while disregarding the value of human labour and each person’s contribution. We cannot speak of class consciousness while remaining detached from the actual lives of the labouring classes.

The responsibility of a revolutionary generation is to establish a connection between ideals and reality: neither abandoning its ideals because reality is difficult, nor distorting reality to make it conform to its ideals.

We must learn how to turn differences of opinion into opportunities for understanding; how to draw lessons from historical experiences; how to correct our mistakes; and how to earn the people’s trust through honesty, knowledge, and responsible conduct.

This path is not easy. Transforming deeply rooted social relations will encounter numerous obstacles, forms of resistance, and contradictions. But the difficulty of the path is no reason to surrender to injustice, just as the greatness of an ideal is no licence to disregard reality and responsibility.

We have chosen a path that begins with consciousness, develops through criticism and organisation, and seeks the conscious and fundamental transformation of social relations.

Conclusion: We Must Understand History and Build the Future

We refuse to remain silent in the face of oppression, because silence cannot take the place of justice.

We refuse to submit to outdated thinking, because thought that fears questions and criticism obstructs the path to understanding and progress.

We refuse to accept exploitation and discrimination, because human beings deserve rights, freedom, dignity, and equal opportunities.

We refuse to leave the future to chance, because the destiny of society is also shaped by understanding, decisions, social relations, and human action.

Yet we understand that passion without consciousness is insufficient; ideals without a programme cannot reach their destination; and an organisation without criticism and accountability loses its capacity to correct itself.

Our task, therefore, is to learn more, think more precisely, act more responsibly, and strengthen our connection with the realities of people’s lives.

We need a generation that neither kneels before difficulties nor closes its eyes to difficult questions; a generation that combines the courage to change with intellectual humility before the truth, steadfastness in principle with a willingness to correct mistakes, and revolutionary passion with knowledge and social responsibility.

We learn from history, but we do not remain trapped in the past. We draw upon theory, but we do not turn theory into a substitute for reality. We struggle for justice, but we do not reduce justice to an empty slogan.

We seek a transformation that confronts the roots of poverty and exploitation, expands freedom and equality, ensures equal rights for women and men, and creates the conditions for the conscious participation of the people in determining their own destiny.

This is our historical responsibility: to understand society, cultivate consciousness, organise responsibly, and work persistently towards building a more humane and just future.

We reject silence in the face of oppression; we refuse to submit to outdated thinking, and we are not afraid of the difficulties along the path of transformation. We have chosen the path of consciousness, solidarity, and struggle for social justice, because a future worthy of humanity is built not through passive waiting, but through scientific understanding, conscious determination, and responsible action.

New Standard-Bearers of the People’s Democratic Party of Afghanistan

سریزه: موږ د تاریخ پر وړاندې مسؤلیت لرو!

موږ د ستم پر وړاندې چوپتیا نه منو؛ ځکه چې د بې‌عدالتۍ پر وړاندې چوپ پاتې کېدل، په داسې حال کې چې د پېژندنې، اعتراض او بدلون لپاره د مبارزې امکان موجود وي، کولای شي د هغو اړیکو او مناسباتو دوام ته لاره هواره کړي چې انسان له آزادۍ، برابرۍ او باعزته ژوند څخه محروموي. موږ زړو افکارو او کهنه‌اندېشۍ ته تسلیمېږو نه؛ ځکه هېڅ ټولنه د شاتګ‌پالنې په تقدیس، د بدلون‌نه‌منونکو دودونو په لمانځلو او د تېر وخت په نه ختمېدونکي تکرار سره د یوه انساني راتلونکي پر لور ګام نه شي اخیستلای.

موږ د انقلابي بدلون لاره غوره کړې ده؛ نه د لنډمهاله احساساتو له مخې، نه د نوم او مقام د ترلاسه کولو لپاره، او نه هم د دې لپاره چې یوه واکمنه ډله د بلې ډلې پر ځای کېنوو، بلکې د دې باور له مخې چې انساني ټولنه، له خپلو ټولو پېچلتیاوو او تضادونو سره سره، د تاریخ محصول ده او ټولنیز مناسبات یې د باخبره او سازمان‌یافته انسانانو په وسیله بدلېدای شي.

موږ له هغه نسل سره تړاو لرو چې نه غواړي د تاریخ په څنډه کې پاتې شي؛ هغه نسل چې باید زده کړه وکړي، فکر وکړي، واقعیت وپېژني، د تېرو تجربو څخه درس واخلي او د خپلې زمانې د ستونزو پر وړاندې مسؤلیت ومني. زموږ لپاره، انقلابي اوسېدل تر هر څه وړاندې، د یوه سیاسي عنوان لرل نه دي، بلکې د انسان، ټولنې او راتلونکي پر وړاندې یو باخبره تعهد دی.

خو باید له هماغه پیله دا روښانه کړو: انقلابي شور او ولوله، که له علمي پېژندنې پرته وي، په بې‌ثمره هیجان بدلېږي؛ انقلابي اند که د خلکو د ژوند له واقعیت سره تړاو ونه لري، د مجردو مفاهیمو په محدوده کې پاتې کېږي؛ او د ټولنیز عدالت آرمان، که له سازمان‌یافتګۍ، انضباط، نیوکې او باخبره عمل سره مل نه وي، د بدلون په اغېزمن ځواک نه شي بدلېدای.

له همدې امله، زموږ مبارزه باید په عین وخت کې د ټولنې د بدلون او زموږ د خپل سیاسي شعور د لوړولو مبارزه وي.

لومړی: ټولنه باید وپېژنو، نه دا چې یوازې شعارونه ورکړو

مارکسیزم له یوې بنسټیزې پوښتنې څخه پیلېږي: انسانان څنګه ژوند کوي، خپلې مادي اړتیاوې څنګه پوره کوي، څنګه تولید کوي، او د هغوی اقتصادي او ټولنیز مناسبات څنګه رامنځته کېږي؟

دا پوښتنه موږ د ظاهري بڼو له سطحې څخه هاخوا بیايي او د ټولنې د ژورو جوړښتي واقعیتونو د څېړلو پر لور مو رهبري کوي.

د تاریخي ماتریالیزم له نظره، د انساني ټولنو تاریخ یوازې د اشخاصو د ارادې، د مشرانو د پرېکړو یا د افکارو د بدلونونو له لارې نه شي تشریح کېدای. د مادي ژوند د تولید طریقه، د تولید مناسبات، طبقاتي جوړښتونه او ټولنیز تضادونه د تاریخي بدلونونو په رامنځته کېدو کې اساسي رول لري. البته، سیاست، کلتور، ایډیولوژي او د انسانانو اراده هم په دې بهیر کې اغېز لري، او د دغو عواملو ترمنځ اړیکه پېچلې او متقابله ده.

ټولنه له تاریخه بهر نه شي درک کېدای؛ همدارنګه، فقر یوازې د فردي سستۍ پایله، نابرابري د انسانانو د طبیعي توپیرونو نتیجه، او محرومیت د ملتونو نه بدلېدونکی برخلیک نه شو ګڼلای.

کله چې د خلکو یوه لویه برخه له مناسب کار، زده‌کړې، بنسټیزو خدمتونو او برابر فرصتونو څخه محرومه پاتې کېږي، د انتقادي فکر دنده دا ده چې د خلکو د رنځونو له تشریح څخه هاخوا لاړ شي او د هغو اقتصادي، سیاسي او ټولنیزو ریښو څېړنه وکړي.

کوم مناسبات دا محرومیتونه بیا تولیدوي؟ څوک د هغو له دوام څخه ګټه اخلي؟ کوم ټولنیز ځواکونه د دغو مناسباتو د بدلولو وړتیا لري؟ او د دغو ځواکونو د باخبره سازمان‌یافتګۍ لپاره کوم شرایط اړین دي؟

دا هغه پوښتنې دي چې یوه جدي سیاسي ځواک باید د څېړنې، تحلیل او د خلکو د ژوند له واقعیت سره د اړیکې له لارې ورته ځوابونه ومومي.

مارکسیزم زموږ لپاره د حفظ‌شویو عبارتونو ټولګه نه ده، بلکې د ټولنې د انتقادي پېژندنې او د باخبره عمل د لارښوونې یوه طریقه ده. ارزښت یې په دې کې نه دی چې نوم یې تکرار کړو؛ ارزښت یې په دې کې دی چې د علمي مېتود پر بنسټ وکولای شو خپله ټولنه وپېژنو او د هغې د واقعي بدلون لارې ولټوو.

دویم: افغانستان؛ تاریخي ټپونه او د ټولنیز بدلون اړتیا

افغانستان هغه خاوره ده چې خلکو یې د تاریخ په اوږدو کې د جګړو، بهرنیو مداخلو، د واک پر سر شخړو، فقر، بې‌ثباتۍ او محرومیتونو درانه بارونه پر اوږو وړلي دي. پرله‌پسې نسلونو د هغو بحرانونو لوړه بیه پرې کړې ده چې پایلې یې لا هم د میلیونونو انسانانو پر ژوند سیوری غوړوي.

خو د یوه ملت تاریخي کړاوونه، په خپله د هغه د آزادۍ او خلاصون ضمانت نه شي کېدای. تجربو ښودلې ده چې انسانان کولای شي کلونه په کړاو کې ژوند وکړي، پرته له دې چې د خپلو کړاوونو لاملونه په سمه توګه وپېژني؛ څو ځله د آزادۍ خبرې وکړي، خو هغه مناسبات بیا تولید کړي چې آزادي محدودوي؛ او د ټولنیز عدالت دفاع وکړي، پرته له دې چې د هغه د تحقق لپاره روښانه او عملي پروګرام ولري.

له همدې امله، موږ باید د افغانستان معاصر تاریخ په فکري زړورتیا وڅېړو؛ نه د تېر وخت د بې‌چونه تقدیس لپاره، نه د هغه د ټولو لاسته‌راوړنو د ردولو لپاره، بلکې د تاریخي لاسته‌راوړنو، ناکامیو، تناقضونو او درسونو د پېژندلو لپاره.

هېڅ سیاسي تجربه باید له نیوکې څخه خوندي ونه ګڼل شي. هېڅ تاریخي شخصیت باید د علمي پېژندنې ځای و نه نیسي. هېڅ لوی آرمان باید د تېروتنو، محدودیتونو یا د سیاستونو د ناارادي پایلو د له پامه غورځولو پلمه ونه ګرځي.

موږ باید د ټولنیز عدالت د آرمان او د هغه د تحقق د لارو ترمنځ توپیر زده کړو؛ د انسان د آزادۍ د هدف او هغو کړنو ترمنځ چې ښايي له دغه هدف سره په ټکر کې وي، روښانه کرښه وباسو؛ او د اصولو پر وړاندې د وفادارۍ او د تېر وخت د تجربو د بې‌نیواکه تکرار ترمنځ توپیر وکړو.

نن افغانستان داسې فکر ته اړتیا لري چې فقر تقدیر ونه ګڼي، نابرابري طبیعي ونه ښيي، د ښځو محرومیت توجیه نه کړي او وروسته‌پاتېوالی د دود او دستور په نوم په یوه نه بدلېدونکي امتیاز بدل نه کړي.

زموږ ټولنه داسې پروګرام ته اړتیا لري چې د افغانستان له مشخصو واقعیتونو څخه پیل وکړي؛ د اقتصادي او طبقاتي جوړښت، د کارګر ځواک د وضعیت، د مالکیت د مناسباتو، د زده‌کړې د بحران، د ښځو د محرومیت، اقتصادي وابستګۍ، بهرنیو مداخلو او د ټولنیزو بنسټونو د کمزورۍ په اړه پوهه ترلاسه کړي او د همدې پېژندنې پر بنسټ د بدلون واقعي لارې وڅېړي.

په افغانستان کې انقلابي بدلون، که غواړي د شعار له پولو واوړي، باید د افغانستان د ټولنې له علمي پېژندنې څخه پیل شي.

درېیم: ستم، استثمار او طبقاتي تضادونه؛ ولې بدلون اړین دی؟

مارکس د پانګوالۍ په څېړنه کې وښودله چې د تولید مناسبات او د تولید پر وسایلو مالکیت د ټولنې د طبقاتي جوړښت او د شتمنۍ او واک د وېش په رامنځته کېدو کې اساسي رول لري. په پانګواله ټولنه کې د کارګر کاري ځواک په داسې توکي بدلېږي چې د بازار په وسیله پېرودل او پلورل کېږي؛ په داسې حال کې چې د تولید شوې ارزښت یوه مهمه برخه د پانګې خاوندانو ته رسېږي.

د مارکسیستي لیدلوري له مخې، استثمار یوازې دا نه دی چې یو کارورکوونکی له یوه کارګر سره ظالمانه چلند وکړي؛ بلکې ریښې یې د تولید په مناسباتو کې دي. حتا هغه مهال چې د افرادو ترمنځ اړیکې په ظاهره عادي ښکاري، د پانګې او کار اړیکه د مالکیت او اقتصادي واک پر نابرابرۍ ولاړه پاتې کېدای شي.

خو طبقاتي تحلیل باید په یوه میخانیکي فورمول بدل نه شي. بېلابېلې ټولنې بېلابېل تاریخي او ټولنیز جوړښتونه لري، او د هرې ټولنې پېژندنه د هماغې ټولنې د مشخصو شرایطو څېړنه غواړي.

په افغانستان کې هم، د مالکیت د مناسباتو، تولید، کار بازار، غیررسمي اقتصاد، کلیوالي او ښاري اړیکو، اقتصادي وابستګۍ او د واک د جوړښت له څېړلو پرته، د ټولنیزو تضادونو کره انځور نه شو وړاندې کولای.

سره له دې، یو اصل روښانه دی: که زموږ موخه د فقر او استثمار څخه د انسانانو آزادول وي، باید د دغو پدیدو جوړښتي ریښو ته پام وکړو، نه دا چې یوازې له ظاهري پایلو سره یې مبارزه وکړو.

هغه ټولنه چې شتمني او فرصتونه پکې په ژوره توګه نابرابر وېشل شوي وي، کارګر ځواک له کافي امنیت او حقونو څخه بې‌برخې وي، زده‌کړه په یوه محدود امتیاز بدله شوې وي او د خلکو یوه لویه برخه په عامه پرېکړو کې له اغېزمن ګډون څخه محرومه وي، د اقتصادي او سیاسي مناسباتو انتقادي څېړنې او بنسټیز بدلون ته اړتیا لري.

له دې لیدلوري، د ټولنیز عدالت مبارزه یوازې یوه اخلاقي غوښتنه نه ده؛ بلکې د انسانانو د ژوند د مادي شرایطو د بدلولو او په ټولنه کې د آزاد او برابر ګډون د امکاناتو د پراخولو هڅه ده.

موږ د داسې ټولنې ملاتړ کوو چې پکې هېڅ انسان د فقر، جنسیت، قومي تړاو، ژبې، باور یا ټولنیز موقعیت له امله له خپلو اساسي حقونو څخه محروم نه شي؛ داسې ټولنه چې انساني کار پکې ارزښت ولري، ټولنیزه شتمني د خلکو واقعي اړتیاوو ته ځواب ووایي او هېڅ ډله ونه شي کولای خپلې ګټې د ټولو خلکو د ګډ برخلیک په نوم پر ټولنه وتپي.

دا ډول آرمان د ټولنیزو مناسباتو له علمي پېژندنې او د هغو د بدلولو له سازمان‌یافته مبارزې پرته نه شي تحقق موندلای.

څلورم: کهنه‌اندېشي؛ د فکر د آزادۍ پر وړاندې لوړ دېوال

کهنه‌اندېشي یوازې له پخوانیو دودونو سره د تړاو لرلو معنا نه لري. هېڅ دود یوازې د خپل لرغون‌والي له امله بې‌ارزښته نه دی، او هېڅ فکر یوازې د نوي‌والي له امله حقیقت نه شي کېدای.

ستونزه هغه مهال پیلېږي چې دود د پوښتنې کولو د مخنیوي وسیله وګرځي؛ کله چې واک د استدلال ځای ونیسي؛ کله چې انسان له خپلواک فکر څخه ووېرېږي؛ او کله چې هر انتقادي غږ، د منطقي دلیل پر ځای، له سپکاوي، ګواښ یا ټولنیز طرد سره مخ شي.

هغه ټولنه چې پوښتنه کول پکې اخلاقي جرم وګڼل شي، ورو ورو د خپل ځان د پېژندلو او اصلاح کولو وړتیا له لاسه ورکوي. هغه فکر چې له نیوکې تښتي، د حقیقت د لټون پر ځای د خپل مقام ساتنې ته مخه کوي.

د دیالکتیکي ماتریالیزم له لیدلوري، واقعیت په حرکت او بدلون کې دی، او د انسان پوهه هم باید له واقعیت، تجربې او نیوکې سره په پرله‌پسې اړیکه کې وده وکړي. هېڅ مشخص تحلیل د تاریخي شرایطو له بدلونونو پرته، د تل لپاره بشپړ نه شي ګڼل کېدای.

له همدې امله، موږ له جزم‌اندېشۍ، ړوند تقلید او نظریې ته د نه‌پوښتل کېدونکو احکامو د ټولګې په سترګه له کتو سره مخالفت کوو.

مارکسیست ـ لنینیست اوسېدل د فکر د درولو معنا نه لري؛ بلکې د ټولنې د علمي څېړنې، د هغې د تضادونو د پېژندنې، د طبقاتي مناسباتو د تحلیل او د نظریې او عمل د پیوند لپاره د تعهد معنا لري.

موږ باید زده کړو چې د نورو افکارو څخه په انتقادي او سنجول شوې توګه ګټه واخلو؛ استدلال پر ادعا، څېړنه پر اوازو او پېژندنه پر تعصب غوره وګڼو.

په فکر کې انقلاب د انسانانو په سپکاوي نه پیلېږي؛ بلکې د پوهاوي په پراختیا، د قضاوت د وړتیا په پیاوړتیا او د هغو شرایطو په برابرولو پیلېږي چې انسان پکې وکولای شي په آزادۍ فکر وکړي، پوښتنه وکړي او د استدلال پر وړاندې ځواب‌ویونکی واوسي.

موږ د داسې ټولنې غوښتونکي یو چې پکې پوهه پر ناپوهۍ، انتقادي بحث پر تحمیل شوي نظر او د فکر آزادي پر وېرې او ځان‌سانسورۍ برلاسي شي.

پنځم: ښځه؛ د ټولنې آزاده او جوړوونکې انسانه، نه د تبعیض بندیوانه

د انسان د آزادۍ په اړه هېڅ وینا بشپړه نه ده، که د ټولنې نیمه برخه له خپلو اساسي حقونو څخه محرومه پاتې وي.

له زده‌کړې، تحصیل، کار، سیاسي ګډون او ټولنیز ژوند کې له آزاد حضور څخه د ښځو محرومول، نه یوازې د هغوی د انساني حقونو نقض دی، بلکې د ټولې ټولنې د علمي، اقتصادي او فرهنګي ودې پر وړاندې هم یو جدي خنډ دی.

په افغانستان کې پر ښځو او نجونو تحمیل شوي محدودیتونه د میلیونونو انسانانو د ژوند افق تنګ کړی او د هېواد د فکري، علمي او ټولنیز ظرفیت یوه لویه برخه یې د راتلونکي په جوړولو کې له آزاد ګډون څخه محرومه کړې ده.

هېڅ ټولنه د پرمختګ ادعا نه شي کولای، په داسې حال کې چې نجونې یې له زده‌کړې محرومې وي؛ د عدالت ادعا نه شي کولای، په داسې حال کې چې ښځې یې د کار او ټولنیزو فرصتونو له برابرۍ څخه برخمنې نه وي؛ او ځان آزاده نه شي ګڼلای، که د نفوس د نیمایي برخې آزادي د نورو په پرېکړو او ارادې پورې تړلې وي.

د مارکسیستي لیدلوري له مخې، د ښځو د مسئلې څېړنه باید د اقتصادي مناسباتو، د ټولنیز کار د وېش، مالکیت، د کورنۍ جوړښت او تاریخي شرایطو په پام کې نیولو سره ترسره شي. خو دغه جوړښتي تحلیل باید د جنسیتي تبعیض د مشخصو بڼو د له پامه غورځولو لامل نه شي. د ښځو د برابرۍ مبارزه د هغو حقوقي، اقتصادي، فرهنګي او سیاسي خنډونو پر وړاندې مبارزه غواړي چې د هغوی آزادي او برابر ګډون محدودوي.

د ښځو آزادي نامعلوم سبا ته نه شو ځنډولای. حقوقي برابري، د زده‌کړې حق، د کار حق، امنیت، فردي خپلواکي او په سیاست کې ګډون، د ټولنې د هر جدي مترقي بدلون نه بېلېدونکې برخه ده.

موږ د داسې ټولنې دفاع کوو چې ښځه پکې نه د نارینه د ارادې تابع وي، نه د دودیزو مناسباتو د ساتنې وسیله، او نه د دویمې درجې وګړې؛ بلکې یوه آزاده، باخبره او د برابر حقونو لرونکې انسانه وي.

د ښځو له آزادۍ پرته د ټولنې آزادي نیمګړې ده؛ او هر هغه غورځنګ چې د ټولنیز عدالت خبرې کوي، خو په عمل کې د ښځو د برابرۍ لپاره مبارزه نه کوي، د خپلو آرمانونو او کړنو ترمنځ یو بنسټیز واټن رامنځته کوي.

شپږم: انقلابي نسل؛ له سیاسي ولولې څخه تر پوهاوي او مسؤلیت پورې

انقلابي نسل اوسېدل یوازې د تندو احساساتو لرل، په لویو الفاظو خبرې کول یا د شور ډکو شعارونو تکرارول نه دي.

انقلابي نسل باید د خپلواک فکر، انتقادي تحلیل، پرله‌پسې زده‌کړې او د مسؤلیت منلو وړتیا ولري. باید د واقعیت او هیلې، د امکان او وهم، او د علمي تحلیل او بې‌بنسټه ادعا ترمنځ توپیر وکړای شي.

که موږ غواړو د ټولنې په بدلون کې اغېزمن رول ولوبوو، باید لومړی خپل ځان د شعارونو له تکراروونکو څخه د فکر او پوهې تولیدوونکو ته لوړ کړو.

هغه ملګری چې د استثمار خبرې کوي، باید د تولید مناسبات او طبقاتي جوړښتونه مطالعه کړي. هغه څوک چې د ټولنیز عدالت دفاع کوي، باید د سیاسي اقتصاد، د کارګر غورځنګ د تاریخ او د آزادۍ غوښتونکو مبارزو د تجربو په اړه زده‌کړه وکړي. هغه څوک چې د ښځو له آزادۍ ملاتړ کوي، باید د تبعیض له واقعیتونو او د برابرۍ له جوړښتي خنډونو سره آشنا وي. او هغه څوک چې د افغانستان د بدلون دفاع کوي، باید د خپل هېواد تاریخ په انتقادي او علمي لیدلوري وڅېړي.

موږ د مارکس، انګلس او لینن د آثارو منظمې مطالعې ته اړتیا لرو؛ خو د کلاسیکو نظریو مطالعه، پرته له معاصرو بدلونونو او د افغانستان د مشخصو شرایطو له پېژندنې څخه، کافي نه ده. موږ باید تاریخ، اقتصاد، ټولنپوهنه، فلسفه، سیاسي علوم او د ټولنیزو مبارزو واقعي تجربې هم جدي ونیسو.

هېڅوک د پوهېدو په ادعا پوه نه شي؛ هېڅ غورځنګ د تېروتنې پر وړاندې د خپل مصونیت په تصور سیاسي بلوغ ته نه شي رسېدای؛ او هېڅ سازمان د نیوکې د لارې په تړلو سره د واقعیت د پېژندلو وړتیا نه شي ساتلای.

موږ باید د مطالعې، مستدل بحث، رفیقانه نیوکې، د مسؤلیت منلو او د خپل فعالیت د صادقانه ارزونې فرهنګ پیاوړی کړو.

نیوکه، که د استدلال پر بنسټ او د اصلاح په موخه ترسره شي، د همبستګۍ دښمنه نه ده؛ بلکې د هغې د ودې له شرایطو څخه یوه ده. انضباط هم هغه مهال ارزښت لري چې له پوهاوي، مسؤلیت‌منلو او اصولو ته له تعهد سره مل وي، نه دا چې په بې‌فکره اطاعت او د تېروتنې پر وړاندې په چوپتیا بدل شي.

انقلابي نسل باید له خپل ځان څخه پیل وکړي؛ نه په دې معنا چې د ټولنې بدلون په فردي اصلاح پورې محدود کړي، بلکې په دې معنا چې د ټولنیزو مناسباتو د بدلون لپاره باخبره، مسؤل او د ګډ کار وړ انسانان اړین دي.

اووم: انقلابي ګوند؛ د فکر، سازمان‌یافتګۍ او عمل پیوند

د ټولنیزو غورځنګونو تاریخ ښيي چې عامه ناخوښي، په یوازې ځان، د پایدار بدلون لپاره کافي نه ده. ناخوښي هغه مهال په یوه اغېزمن ټولنیز ځواک بدلېدای شي چې له شرایطو د پېژندنې، روښانه پروګرام، مسؤلانه سازمان‌یافتګۍ او د خلکو له باخبره ګډون سره پیوند ومومي.

د مارکسیستي ـ لنینیستي لیدلوري له مخې، د انقلابي ګوند دنده دا ده چې د ټولنې د تضادونو په پېژندنه، د سیاسي شعور په لوړولو، د ټولنیزو ځواکونو په سازمان‌یافته کولو او د بدلون لپاره د یوه پروګرام په تدوین کې رول ولوبوي. خو دا رول یوازې د نوم، ادعا یا یوې نظریې ته د وفادارۍ په اعلان سره نه تحقق مومي؛ بلکې باید په عمل، د فکر په کیفیت، له خلکو سره په اړیکه او د ټولنې واقعي ستونزو ته د ځواب ویلو په وړتیا کې څرګند شي.

ګوند نه شي کولای ځان د ټولنې ځایناستی کړي؛ نه شي کولای د خلکو پر ځای فکر وکړي او د هغوی اراده له پامه وغورځوي؛ او یوازې د اعلامیو په خپرولو او د سیاسي دریځونو په تکرار سره د خپل تاریخي رول ادعا نه شي کولای.

یو سیاسي سازمان هغه مهال کولای شي ټولنیز باور ترلاسه کړي چې د وینا او عمل ترمنځ یې همغږي موجوده وي، له رغنده نیوکې هرکلی وکړي، د خپل فعالیت پر وړاندې ځواب‌ویونکی وي او عامه ګټې تر فردي او ډله‌ییز امتیاز غوښتنې لوړې وګڼي.

د افغانستان د دیموکراتیک خلق ګوند د نويو درفشدارانو لپاره هم دا مسؤلیت بنسټیز اهمیت لري. که موږ غواړو د افغانستان د ټولنیز عدالت او مترقي بدلون په مبارزه کې اغېزمن ځواک واوسو، باید د ټولنې د علمي پېژندنې، د هېواد له شرایطو سره د برابر پروګرام د تدوین، د باخبره کادرونو د روزنې، د مطالعې د فرهنګ د پراختیا او له کارګرانو، زحمتکښانو، ښځو، ځوانانو، روڼ‌اندو او نورو بدلون‌غوښتونکو ټولنیزو ځواکونو سره د مانادارې اړیکې د رامنځته کولو وړتیا پیاوړې کړو.

موږ باید له ځانه وپوښتو: د افغانستان د کارګرانو او زحمتکښانو د ژوند په اړه څومره مشخصه پوهه لرو؟ د زده‌کړې او کارموندنې د پراختیا لپاره کوم پروګرام لرو؟ د ښځو او نجونو له حقونو څخه څنګه دفاع کوو؟ د فقر او نابرابرۍ د کمولو لپاره کومې لارې چارې وړاندې کوو؟ او څنګه کولای شو د مسؤلانه چلند او سنجول شوي فعالیت له لارې د خلکو باور ترلاسه کړو؟

د دغو پوښتنو ځوابونه باید د څېړنې، له خلکو سره د خبرو اترو، علمي تحلیل او د ټولنې د واقعي امکاناتو د ارزونې له لارې وموندل شي.

انقلابي ګوند باید د پوهاوي ښوونځی، د انتقادي فکر د روزنې ډګر او د ټولنیزو ځواکونو د مسؤلانه سازمان‌یافتګۍ وسیله وي؛ نه د شخصیت‌پرستۍ، فردي سیالیو یا د شعارونو د نه ختمېدونکي تکرار روزنځای.

موږ داسې سازمان ته اړتیا لرو چې پوهه او تعهد، نیوکه او انضباط، همبستګي او مسؤلیت‌منل پکې یوځای وده وکړي.

اتم: انقلاب د بدلون علم دی، نه د هیجان لمانځنه

موږ د انقلاب خبرې کوو، خو باید د دې کلمې معنا په سمه توګه درک کړو.

ټولنیز انقلاب یوازې په غوسه، بیړه یا د شعارونو په شدت نه شي تعریف کېدای. د ټولنې بنسټیز بدلون د ټولنیزو ځواکونو، د واک د مناسباتو، اقتصادي او سیاسي تضادونو، تاریخي ظرفیتونو او د عمل د واقعي شرایطو پېژندنې ته اړتیا لري.

انقلابي‌توب له تحلیل پرته د درنو تېروتنو لامل کېدای شي؛ هماغسې چې د خلکو له ژوند سره بې‌اړیکې تحلیل ښايي د مجردو بحثونو په محدوده کې بند پاتې شي.

زموږ دنده دا ده چې د نظریې او عمل، آرمان او امکان، ارادې او پېژندنې ترمنځ سنجول شوې اړیکه رامنځته کړو.

لینن د سیاسي سازمان‌یافتګۍ، د مشخصو شرایطو د پېژندنې او د انقلابي نظریې د واقعي غورځنګ سره د پیوند پر اهمیت ټینګار کاوه. د مارکسیستي ـ لنینیستي دود له مهمو درسونو څخه یو دا دی چې انقلابي سیاست د تاریخي تجربو میخانیکي تکرار ته نه شي راټیټېدای. د هر هېواد شرایط، د ټولنیزو ځواکونو انډول، د عامه پوهاوي کچه او د هغه اقتصادي او سیاسي ځانګړتیاوې باید په مشخص ډول وڅېړل شي.

له همدې امله، موږ باید له بې‌نیواکه نسخې اخیستنې څخه ډډه وکړو. د نړۍ د انقلابونو او غورځنګونو تجربې زموږ لپاره د پوهې او تاریخي درسونو مهمې سرچینې دي؛ خو هېڅ تجربه د افغانستان د واقعیت د خپلواک پېژندنې ځای نه شي نیولای.

د ټولنې د بدلون لاره باید پر مطالعې، باخبره سازمان‌یافتګۍ، د خلکو پر ګډون، د انساني حقونو پر دفاع او د کړنو د پایلو پر دوامدارې ارزونې ولاړه وي.

موږ داسې مبارزې ته اړتیا لرو چې وسیله او هدف له یو بل څخه جلا نه کړي؛ داسې مبارزه چې آزادي او عدالت یوازې نامعلوم راتلونکي ته پرېنږدي، بلکې په اوسنیو مناسباتو، سیاسي فرهنګ او د عمل په طریقه کې یې هم څرګند کړي.

د انقلابي بدلون موخه د انسان د آزادۍ د امکاناتو پراخول دي؛ له همدې امله، پوهاوی، مسؤلیت، انساني کرامت او پر خلکو د ارادې له تحمیل څخه ډډه کول باید زموږ د سیاسي عمل په مرکز کې وي.

نهم: پرولتري انترناسیونالیزم او له پولو هاخوا همبستګي

ستم، استثمار او نابرابري د ملي پولو په چوکاټ کې نه محدودېږي. پانګه، بازارونه، د تولید ځنځیرونه، اقتصادي ځواکونه او جیوپولیټیک مناسبات په نړیواله کچه د خلکو پر ژوند اغېز کوي. اقتصادي بحرانونه، جګړې، وابستګي او د قدرتونو سیالۍ هم داسې پایلې لري چې د هېوادونو له پولو هاخوا غځېږي.

له همدې امله، پرولتري انترناسیونالیزم د مارکسیستي ـ لنینیستي دود له مخې، د استثمار او سلطې پر وړاندې په مبارزه کې د کارګرانو او مترقي ځواکونو پر نړیوالې همبستګۍ ټینګار کوي.

خو انترناسیونالیزم د یوه هېواد د خلکو د خپلواکۍ او ګټو په اړه د بې‌پروايۍ معنا نه لري؛ همدارنګه، مینه‌پالنه باید له نورو ملتونو سره په دښمنۍ بدله نه شي.

موږ کولای شو په عین وخت کې د افغانستان د خپلواکۍ دفاع وکړو، د بهرنیو سلطه‌غوښتونکو مداخلو مخالفت وکړو او د نړۍ د کارګرانو او زحمتکښانو له همبستګۍ ملاتړ وکړو.

د یوه دولت له سیاستونو سره مخالفت باید د هغه هېواد د خلکو پر وړاندې په کرکه او دښمنۍ بدل نه شي. سیاسي مسؤلیت ایجابوي چې د خلکو، دولتونو، ټولنیزو طبقاتو او مشخصو سیاستونو ترمنځ توپیر وکړو.

د افغانستان کارګران او د نورو هېوادونو کارګران، د تاریخي او ملي توپیرونو سره سره، د کارګر د حقونو، عادلانه مزد، د کار د امنیت، د تشکل د حق او د انساني کرامت په دفاع کې ګډې ګټې لرلای شي.

نړیواله همبستګي هغه مهال واقعي معنا پیدا کوي چې پر متقابلې پېژندنې، د غورځنګونو د خپلواکۍ پر درناوي، د تجربو پر تبادلې او د ګډو موخو لپاره پر همکارۍ ولاړه وي.

موږ د داسې نړۍ غوښتونکي یو چې د ملتونو برخلیک پکې د قدرتونو قرباني نه شي، انساني او طبیعي سرچینې د سلطې په وسیلو بدلې نه شي او د خلکو ترمنځ همکاري د دښمن‌تراشۍ او استثمار ځای ونیسي.

د افغانستان راتلونکی هم له نړۍ څخه جلا نه دی. له وابستګۍ او فقر څخه خلاصون د نړیوالو مناسباتو پېژندنې او د هغو اړیکو رامنځته کولو ته اړتیا لري چې سیاسي خپلواکي، اقتصادي وړتیا او د خلکو ګټې پیاوړې کړي.

لسم: موږ کومه ټولنه غواړو؟

هر سیاسي غورځنګ باید روښانه کړي چې یوازې د څه شي مخالفت کوي، که د هغه پر وړاندې کوم بدیل هم وړاندې کوي.

موږ له جوړښتي فقر، استثمار، تبعیض، له زده‌کړې څخه له محرومیت، د ښځو د حقونو له سلبولو، د فکر د آزادۍ له ځپلو او له هغو مناسباتو سره مخالفت کوو چې انساني کرامت تر پښو لاندې کوي. خو یوازې مخالفت پروګرام نه دی.

موږ باید د هغې ټولنې په اړه روښانه او مسؤلانه فکر وکړو چې د جوړولو غوښتنه یې لرو.

موږ د داسې ټولنې غوښتونکي یو چې باکیفیته زده‌کړه پکې د ټولو لپاره د لاسرسي وړ وي؛ ښځې او نارینه پکې له برابر حقونو څخه برخمن وي؛ کارګر ځواک پکې له مناسبو حقونو او کاري امنیت څخه ګټه واخلي؛ فقر او محرومیت د سنجول شویو اقتصادي او ټولنیزو سیاستونو له لارې راکم شي؛ او خلک وکولای شي د خپل برخلیک په ټاکلو کې اغېزمن ګډون وکړي.

موږ د داسې ټولنیز نظم غوښتونکي یو چې عامه سرچینې د ټولنې واقعي اړتیاوو ته ځواب ووایي، فساد او امتیازطلبۍ سره قانوني چلند وشي او د علمي، فرهنګي او اقتصادي ودې فرصتونه د محدودو ډلو په انحصار کې پاتې نه شي.

موږ د داسې ټولنې غوښتونکي یو چې قومي تړاو، ژبه، جنسیت، باور یا ټولنیز موقعیت پکې د محرومیت او تبعیض پلمه نه شي؛ داسې ټولنه چې انساني تنوع په رسمیت وپېژني او ټولنیز یووالی د خلکو د برابر حقونو او ګډو ګټو پر بنسټ پیاوړی کړي.

خو د داسې ټولنې تحقق یوازې په نېک نیت پورې تړلی نه دی. دا هدف واقع‌بینانه اقتصادي پروګرام، ځواب‌ویونکي بنسټونه، ټولنیز ګډون، سنجول شوي سیاستونه او د هېواد د واقعي محدودیتونو او امکاناتو پېژندنې ته اړتیا لري.

موږ باید د تولید، مالکیت، د سرچینو د وېش، د عامه خدمتونو د تمویل، د کارګر ځواک د پراختیا، زده‌کړې، روغتیا او اقتصادي خپلواکۍ په اړه بحث وکړو. باید د اوږدمهالو موخو او عاجلو اقداماتو ترمنځ توپیر وکړو او د هرې ادعا لپاره استدلال او عملي لارې چارې وړاندې کړو.

ټولنیز آرمان هغه مهال سیاسي اعتبار پیدا کوي چې د غوښتنو له اعلان څخه واوړي او په یوه روښانه، د ارزونې وړ او ځواب‌ویونکي پروګرام بدل شي.

ښه راتلونکی یوازې د اوسني وضعیت په ردولو نه شي جوړېدای؛ باید هغه مناسبات وپېژنو چې اوسنی وضعیت بیا تولیدوي او د هغو بدیلونو په اړه فکر وکړو چې په رښتینې توګه د انسانانو د ژوند شرایط ښه کولای شي.

یوولسم: له خبرو څخه تر عمله؛ زموږ د نن ورځې مسؤلیت

موږ نه شو کولای خپل مسؤلیت یوه نامعلوم راتلونکي ته وسپارو. که د پوهاوي خبرې کوو، باید مطالعه وکړو؛ که د عدالت دفاع کوو، باید په عمل کې تبعیض رد کړو؛ که د ښځو له آزادۍ څخه دفاع کوو، باید د هغوی د برابر حقونو لپاره هڅه وکړو؛ او که د سازمان‌یافتګۍ خبرې کوو، باید د همکارۍ، پلان جوړونې او مسؤلیت منلو وړتیا په ځان کې وروزو.

هر اغېزمن ګام پېژندنې ته اړتیا لري. هر جدي پروګرام د امکاناتو او محدودیتونو ارزونې ته اړتیا لري. هر سیاسي سازمان نیوکې، زده‌کړې او ځواب‌ویلو ته اړتیا لري.

موږ باید د سیاسي زړورتیا او بې‌پروایۍ، د اصولو پر وړاندې د ټینګښت او تعصب، د انضباط او ړانده اطاعت، او د همبستګۍ او د تېروتنو د پټولو ترمنځ توپیر وکړو.

د یوې آزادې ټولنې خبرې نه شو کولای، خو په یوه غورځنګ کې پوښتنې کول ونه زغمو. د ټولنیز عدالت دفاع نه شو کولای، خو د انساني کار ارزښت او د هر انسان ونډه له پامه وغورځوو. د طبقاتي پوهاوي خبرې نه شو کولای، خو د زحمتکښو طبقو د واقعي ژوند له پېژندنې څخه لرې پاتې شو.

د انقلابي نسل مسؤلیت دا دی چې د آرمان او واقعیت ترمنځ پیوند رامنځته کړي؛ نه د واقعیت د ستونزو له امله آرمان پرېږدي او نه د آرمان سره د برابرولو لپاره واقعیت تحریف کړي.

موږ باید زده کړو چې اختلاف نظر څنګه د پېژندنې په فرصت بدل کړو؛ څنګه له تاریخي تجربو څخه درس واخلو؛ څنګه خپلې تېروتنې اصلاح کړو؛ او څنګه د صداقت، پوهې او مسؤلانه فعالیت له لارې د خلکو باور ترلاسه کړو.

دا لاره اسانه نه ده. د ټولنیزو ژورو ریښو لرونکو مناسباتو بدلون له ګڼو خنډونو، مقاومتونو او تناقضونو سره مخ کېږي. خو د لارې ستونزمنتیا د بې‌عدالتۍ پر وړاندې د تسلیمېدو دلیل نه دی؛ هماغسې چې د آرمان عظمت د واقعیت او مسؤلیت له پامه غورځولو اجازه نه راکوي.

موږ داسې لاره غوره کړې ده چې له پوهاوي څخه پیلېږي، د نیوکې او سازمان‌یافتګۍ له لارې وده کوي او د ټولنیزو مناسباتو د باخبره او بنسټیز بدلون په لټه کې ده.

پایله: تاریخ باید وپېژنو او راتلونکی باید جوړ کړو

موږ د ستم پر وړاندې چوپتیا نه منو؛ ځکه چوپتیا د عدالت ځای نه شي نیولای.

موږ زړو افکارو ته تسلیمېږو نه؛ ځکه هغه فکر چې له پوښتنې او نیوکې څخه وېرېږي، د پېژندنې او پرمختګ لاره بندوي.

موږ استثمار او تبعیض نه منو؛ ځکه انسان د حقونو، آزادۍ، کرامت او برابر فرصتونو مستحق دی.

موږ راتلونکی تصادف ته نه سپارو؛ ځکه د ټولنې برخلیک د پېژندنې، پرېکړو، ټولنیزو مناسباتو او د انسانانو له عمل سره هم تړاو لري.

خو موږ پوهېږو چې شور او ولوله، پرته له پوهاوي، کافي نه دي؛ آرمان، پرته له پروګرامه، منزل ته نه رسېږي؛ او سازمان، پرته له نیوکې او ځواب‌ویلو، د خپل ځان د اصلاح وړتیا له لاسه ورکوي.

له همدې امله، زموږ دنده دا ده چې ډېر څه زده کړو، لا دقیق فکر وکړو، په مسؤلانه توګه عمل وکړو او د خلکو د ژوند له واقعیت سره خپله اړیکه لا پیاوړې کړو.

موږ داسې نسل ته اړتیا لرو چې نه د ستونزو پر وړاندې ګونډې ووهي او نه د سختو پوښتنو پر وړاندې سترګې پټې کړي؛ داسې نسل چې د بدلون زړورتیا له حقیقت پر وړاندې له فکري تواضع، پر اصولو له ټینګښت سره د تېروتنو د اصلاح له چمتووالي، او انقلابي ولوله له پوهې او ټولنیز مسؤلیت سره یوځای کړي.

موږ له تاریخه زده‌کړه کوو، خو په تېر وخت کې نه درېږو. له نظریې ګټه اخلو، خو نظریه د واقعیت بدیل نه ګرځوو. د عدالت لپاره مبارزه کوو، خو عدالت په یوه بې‌بنسټه شعار نه راکمَو.

موږ د داسې بدلون غوښتونکي یو چې د فقر او استثمار ریښې په نښه کړي، آزادي او برابري پراخه کړي، ښځې او نارینه له برابر حقونو څخه برخمن کړي او د خپل برخلیک په ټاکلو کې د خلکو د باخبره ګډون زمینه برابره کړي.

دا زموږ تاریخي مسؤلیت دی: د ټولنې پېژندنه، د پوهاوي روزنه، مسؤلانه سازمان‌یافتګي او د یوه لا انساني او عادلانه راتلونکي د جوړولو لپاره پرله‌پسې هڅه.

موږ د ستم پر وړاندې چوپتیا نه منو؛ زړو افکارو ته تسلیمېږو نه او د بدلون د لارې له ستونزو نه وېرېږو. موږ د پوهاوي، همبستګۍ او د ټولنیز عدالت لپاره د مبارزې لاره غوره کړې ده؛ ځکه د انسان وړ راتلونکی په منفعلانه انتظار نه، بلکې په علمي پېژندنه، باخبره اراده او مسؤلانه عمل جوړېږي.

د افغانستان د دیموکراتیک خلق ګوند ـ نوین بیرغوال

مقدمه: ما در برابر تاریخ مسئولیت داریم!

ما خاموشی در برابر ستم را نمی‌پذیریم؛ زیرا خاموشی در برابر بی‌عدالتی، هنگامی که امکان شناخت، اعتراض و مبارزه برای تغییر وجود دارد، می‌تواند به استمرار همان مناسباتی یاری رساند که انسان را از آزادی، برابری و زندگی شایسته محروم می‌سازند. ما تسلیم کهنه‌اندیشی نمی‌شویم؛ زیرا هیچ جامعه‌ای با تقدیس عقب‌ماندگی، پرستش سنت‌های تغییرناپذیر و تکرار بی‌پایان گذشته، به سوی آینده‌ای انسانی گام برنمی‌دارد.

ما راه دگرگونی انقلابی را برگزیده‌ایم؛ نه از سر هیجان زودگذر، نه برای کسب نام و مقام، و نه برای جایگزین‌کردن یک گروه حاکم با گروهی دیگر، بلکه از موضع اعتقاد به این حقیقت که جامعه انسانی، با همه پیچیدگی‌ها و تضادهایش، محصول تاریخ است و مناسبات اجتماعی آن می‌توانند به دست انسان‌های آگاه و سازمان‌یافته دگرگون شوند.

ما به نسلی تعلق داریم که نمی‌خواهد در حاشیه تاریخ باقی بماند؛ نسلی که باید بیاموزد، بیندیشد، واقعیت را بشناسد، از تجربه‌های گذشته درس بگیرد و در برابر دشواری‌های زمانه مسئولیت‌پذیر باشد. برای ما، انقلابی‌بودن پیش از آن‌که یک عنوان سیاسی باشد، تعهدی آگاهانه در برابر انسان، جامعه و آینده است.

اما باید از همان آغاز روشن سازیم: شور انقلابی بدون شناخت علمی، به هیجان بی‌ثمر تبدیل می‌شود؛ اندیشه انقلابی بدون پیوند با واقعیت زندگی مردم، در محدوده انتزاع باقی می‌ماند؛ و آرمان عدالت اجتماعی بدون سازمان‌دهی، انضباط، نقد و عمل آگاهانه، نمی‌تواند به نیروی مؤثر دگرگونی بدل شود.

از همین‌رو، مبارزه ما باید هم‌زمان مبارزه‌ای برای تغییر جامعه و برای ارتقای آگاهی خود ما باشد.

یکم: جامعه را باید شناخت، نه آن‌که صرفاً درباره آن شعار داد

مارکسیسم با یک پرسش بنیادی آغاز می‌کند: انسان‌ها چگونه زندگی می‌کنند، چگونه نیازهای مادی خود را برآورده می‌سازند، چگونه تولید می‌کنند و مناسبات اقتصادی و اجتماعی آنان چگونه شکل می‌گیرد؟

این پرسش، ما را از سطح ظواهر فراتر می‌برد و به بررسی ساختارهای عمیق جامعه رهنمون می‌سازد.

از دیدگاه ماتریالیسم تاریخی، تاریخ جوامع انسانی را نمی‌توان صرفاً با اراده اشخاص، تصمیم‌های رهبران یا گردش اندیشه‌ها توضیح داد. شیوه تولید زندگی مادی، مناسبات تولیدی، ساختارهای طبقاتی و تضادهای اجتماعی در شکل‌گیری تحولات تاریخی نقش اساسی دارند. البته سیاست، فرهنگ، ایدئولوژی و اراده انسان‌ها نیز در این روند مؤثرند و رابطه میان این عوامل، رابطه‌ای پیچیده و متقابل است.

جامعه را نمی‌توان بیرون از تاریخ فهمید؛ همان‌گونه که فقر را نمی‌توان صرفاً نتیجه تنبلی فردی، نابرابری را پیامد تفاوت‌های طبیعی انسان‌ها و محرومیت را سرنوشت تغییرناپذیر ملت‌ها دانست.

هنگامی که بخش بزرگی از مردم از کار شایسته، آموزش، خدمات اساسی و فرصت‌های برابر محروم می‌مانند، وظیفه اندیشه انتقادی آن است که از سطح توصیف رنج‌ها فراتر رود و ریشه‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی آن‌ها را بررسی کند.

چه مناسباتی این محرومیت‌ها را بازتولید می‌کنند؟ چه کسانی از استمرار آن‌ها سود می‌برند؟ چه نیروهایی توان تغییر این مناسبات را دارند؟ و چه شرایطی برای سازمان‌یابی آگاهانه این نیروها لازم است؟

این‌ها پرسش‌هایی هستند که یک نیروی سیاسی جدی باید با پژوهش، تحلیل و ارتباط با واقعیت زندگی مردم به آن‌ها پاسخ دهد.

مارکسیسم برای ما نه مجموعه‌ای از عبارت‌های حفظ‌شده، بلکه روشی برای شناخت انتقادی جامعه و راهنمایی برای عمل آگاهانه است. ارزش آن در این نیست که نام آن را تکرار کنیم؛ ارزش آن در این است که بتوانیم با اتکا به روش علمی، واقعیت مشخص جامعه خود را بشناسیم و راه‌های واقعی دگرگونی آن را جست‌وجو کنیم.

دوم: افغانستان؛ زخم‌های تاریخی و ضرورت دگرگونی اجتماعی

افغانستان سرزمینی است که مردم آن در طول تاریخ، رنج جنگ‌ها، مداخلات خارجی، منازعات قدرت، فقر، بی‌ثباتی و محرومیت را تحمل کرده‌اند. نسل‌های پی‌درپی، هزینه سنگین بحران‌هایی را پرداخته‌اند که پیامدهای آن همچنان بر زندگی میلیون‌ها انسان سایه افکنده است.

اما رنج تاریخی یک ملت، به‌خودی‌خود ضامن رهایی آن نیست. تجربه نشان داده است که می‌توان سال‌ها در رنج زیست، بدون آن‌که علل رنج را به‌درستی شناخت؛ می‌توان بارها از آزادی سخن گفت، اما مناسباتی را بازتولید کرد که آزادی را محدود می‌سازند؛ و می‌توان از عدالت اجتماعی دفاع کرد، بی‌آن‌که برای تحقق آن برنامه‌ای روشن و عملی داشت.

از این‌رو، ما باید با شجاعت فکری به بررسی تاریخ معاصر افغانستان بپردازیم؛ نه برای تقدیس بی‌چون‌وچرای گذشته، نه برای نفی تمام دستاوردهای آن، بلکه برای شناخت دستاوردها، شکست‌ها، تناقض‌ها و درس‌های تاریخی آن.

هیچ تجربه سیاسی نباید از نقد مصون بماند. هیچ شخصیت تاریخی نباید جایگزین شناخت علمی شود. هیچ آرمان بزرگی نباید بهانه‌ای برای نادیده‌گرفتن اشتباهات، محدودیت‌ها یا پیامدهای ناخواسته سیاست‌ها گردد.

ما باید بیاموزیم که میان آرمان عدالت اجتماعی و شیوه‌های تحقق آن تفاوت بگذاریم؛ میان هدف رهایی انسان و اقداماتی که ممکن است با این هدف در تعارض قرار گیرند، تمایز قائل شویم؛ و میان وفاداری به اصول و تکرار بی‌انتقاد تجربه‌های گذشته مرز روشن بکشیم.

افغانستان امروز به اندیشه‌ای نیاز دارد که فقر را تقدیر نداند، نابرابری را طبیعی جلوه ندهد، محرومیت زنان را توجیه نکند و عقب‌ماندگی را با نام سنت به امتیازی تغییرناپذیر تبدیل نسازد.

جامعه ما به برنامه‌ای نیاز دارد که از واقعیت‌های مشخص افغانستان آغاز کند؛ از ساختار اقتصادی و طبقاتی، وضعیت نیروی کار، مناسبات مالکیت، بحران آموزش، محرومیت زنان، وابستگی اقتصادی، مداخلات خارجی و ضعف نهادهای اجتماعی شناخت به دست آورد و بر پایه این شناخت، راه‌های واقع‌بینانه تغییر را بررسی کند.

دگرگونی انقلابی در افغانستان، اگر قرار است از مرز شعار فراتر رود، باید از شناخت علمی جامعه افغانستان آغاز شود.

سوم: ستم، استثمار و تضادهای طبقاتی؛ چرا تغییر ضروری است؟

مارکس در بررسی سرمایه‌داری نشان داد که مناسبات تولیدی و مالکیت بر وسایل تولید، در شکل‌گیری ساختار طبقاتی جامعه و توزیع ثروت و قدرت نقشی اساسی دارند. در جامعه سرمایه‌داری، نیروی کار کارگر به کالایی تبدیل می‌شود که در بازار خریدوفروش می‌گردد؛ در حالی که بخش مهمی از ارزش تولیدشده به صاحبان سرمایه تعلق می‌گیرد.

از دیدگاه مارکسیستی، استثمار صرفاً به معنای رفتار ظالمانه یک کارفرما با یک کارگر نیست؛ بلکه در ساختار مناسبات تولیدی ریشه دارد. حتی هنگامی که روابط فردی ظاهراً عادی‌اند، رابطه میان سرمایه و کار می‌تواند بر پایه نابرابری در مالکیت و قدرت اقتصادی استوار باشد.

اما تحلیل طبقاتی را نباید به فرمولی مکانیکی تبدیل کرد. جوامع مختلف، ساختارهای تاریخی و اجتماعی متفاوتی دارند و شناخت هر جامعه مستلزم بررسی مشخص شرایط همان جامعه است.

در افغانستان نیز نمی‌توان بدون پژوهش درباره مناسبات مالکیت، تولید، بازار کار، اقتصاد غیررسمی، روابط روستایی و شهری، وابستگی اقتصادی و ساختار قدرت، تصویری دقیق از تضادهای اجتماعی ارائه کرد.

با این همه، یک اصل روشن است: اگر هدف ما رهایی انسان از فقر و استثمار باشد، باید به ریشه‌های ساختاری این پدیده‌ها توجه کنیم، نه آن‌که تنها با پیامدهای ظاهری آن‌ها مقابله نماییم.

جامعه‌ای که در آن ثروت و فرصت‌ها به‌شدت نابرابر توزیع می‌شوند، نیروی کار از امنیت و حقوق کافی برخوردار نیست، آموزش به امتیازی محدود تبدیل می‌شود و بخش بزرگی از مردم از مشارکت مؤثر در تصمیم‌گیری‌های عمومی محروم می‌مانند، نیازمند بررسی انتقادی و اصلاحات بنیادین در مناسبات اقتصادی و سیاسی است.

از این منظر، مبارزه برای عدالت اجتماعی تنها یک خواست اخلاقی نیست؛ بلکه تلاشی برای تغییر شرایط مادی زندگی انسان‌ها و گسترش امکان مشارکت آزادانه و برابر آنان در ساختن جامعه است.

ما طرفدار جامعه‌ای هستیم که در آن انسان به دلیل فقر، جنسیت، تعلق قومی، زبان، باور یا موقعیت اجتماعی خود از حقوق اساسی محروم نشود؛ جامعه‌ای که در آن کار انسانی ارزش داشته باشد، ثروت اجتماعی به نیازهای واقعی مردم پاسخ دهد و هیچ گروهی نتواند منافع خود را به نام سرنوشت همگانی بر جامعه تحمیل کند.

چنین آرمانی بدون شناخت علمی مناسبات اجتماعی و مبارزه سازمان‌یافته برای تغییر آن‌ها تحقق نخواهد یافت.

چهارم: کهنه‌اندیشی؛ دیوار بلند در برابر آزادی اندیشه

کهنه‌اندیشی تنها به معنای پایبندی به سنت‌های گذشته نیست. هیچ سنتی صرفاً به دلیل قدمت خود بی‌ارزش نیست و هیچ اندیشه‌ای نیز تنها به دلیل نو بودن، حقیقت ندارد.

مسئله هنگامی آغاز می‌شود که سنت به ابزاری برای جلوگیری از پرسشگری تبدیل گردد؛ هنگامی که اقتدار، جای استدلال را بگیرد؛ هنگامی که انسان از اندیشیدن مستقل بترسد؛ و هنگامی که هر صدای منتقد، به‌جای آن‌که با دلیل پاسخ داده شود، با تحقیر، تهدید یا طرد اجتماعی روبه‌رو گردد.

جامعه‌ای که در آن پرسشگری جرم اخلاقی تلقی شود، به‌تدریج توانایی شناخت و اصلاح خود را از دست می‌دهد. اندیشه‌ای که از نقد می‌گریزد، به‌جای آن‌که حقیقت را جست‌وجو کند، به محافظت از موقعیت خود می‌پردازد.

از دیدگاه ماتریالیسم دیالکتیکی، واقعیت در حرکت و تغییر است و شناخت انسانی نیز باید در تماس پیوسته با واقعیت، تجربه و نقد تکامل یابد. هیچ تحلیل مشخصی را نمی‌توان بدون توجه به شرایط متغیر تاریخی، برای همیشه کافی دانست.

از همین‌رو، ما با جزم‌اندیشی، تقلید کورکورانه و تبدیل نظریه به مجموعه‌ای از احکام غیرقابل پرسش مخالفیم.

مارکسیست‌ـ‌لنینیست بودن به معنای تعطیل‌کردن اندیشه نیست؛ به معنای تعهد به بررسی علمی جامعه، شناخت تضادهای آن، تحلیل مناسبات طبقاتی و پیوند نظریه با عمل است.

ما باید بیاموزیم که از اندیشه‌های دیگران انتقادی و سنجیده استفاده کنیم؛ استدلال را بر ادعا، پژوهش را بر شایعه و شناخت را بر تعصب ترجیح دهیم.

انقلاب در اندیشه، با تحقیر انسان‌ها آغاز نمی‌شود؛ با گسترش آگاهی، تقویت قدرت داوری و فراهم‌کردن شرایطی آغاز می‌شود که انسان بتواند آزادانه بیندیشد، پرسش کند و در برابر استدلال پاسخ‌گو باشد.

ما خواهان جامعه‌ای هستیم که در آن دانش بر جهل، گفت‌وگوی انتقادی بر تحمیل عقیده و آزادی اندیشه بر ترس و خودسانسوری غلبه کند.

پنجم: زن؛ انسان آزاد و سازنده جامعه، نه اسیر تبعیض

هیچ سخنی درباره رهایی انسان کامل نیست، اگر نیمی از جامعه از حقوق اساسی خود محروم بماند.

محروم‌کردن زنان از آموزش، تحصیل، کار، مشارکت سیاسی و حضور آزادانه در زندگی اجتماعی، نه‌تنها نقض حقوق انسانی آنان، بلکه مانعی جدی در برابر رشد علمی، اقتصادی و فرهنگی کل جامعه است.

در افغانستان، محدودیت‌های تحمیل‌شده بر زنان و دختران، افق زندگی میلیون‌ها انسان را تنگ ساخته و بخش عظیمی از ظرفیت فکری، علمی و اجتماعی کشور را از مشارکت آزادانه در ساختن آینده محروم کرده است.

هیچ جامعه‌ای نمی‌تواند از پیشرفت سخن بگوید، در حالی که دخترانش از حق آموزش محروم باشند؛ نمی‌تواند ادعای عدالت کند، در حالی که زنانش از فرصت‌های برابر شغلی و اجتماعی برخوردار نباشند؛ و نمی‌تواند خود را آزاد بداند، اگر آزادی نیمی از جمعیت آن به تصمیم و اراده دیگران وابسته باشد.

از دیدگاه مارکسیستی، بررسی مسئله زنان باید با توجه به مناسبات اقتصادی، تقسیم کار اجتماعی، مالکیت، ساختار خانواده و شرایط تاریخی صورت گیرد. اما این تحلیل ساختاری نباید به نادیده‌گرفتن تبعیض‌های مشخص جنسیتی بینجامد. مبارزه برای برابری زنان مستلزم مقابله با موانع حقوقی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی‌ای است که آزادی و مشارکت برابر آنان را محدود می‌سازند.

آزادی زنان را نمی‌توان به فردای نامعلوم موکول کرد. برابری حقوقی، حق آموزش، حق کار، امنیت، استقلال فردی و مشارکت سیاسی زنان، بخشی جدایی‌ناپذیر از هر برنامه جدی برای دگرگونی مترقی جامعه است.

ما از جامعه‌ای دفاع می‌کنیم که در آن زن نه تابع اراده مرد، نه ابزار حفظ مناسبات سنتی و نه شهروندی درجه دوم، بلکه انسانی آزاد، آگاه و برخوردار از حقوق برابر باشد.

رهایی جامعه بدون رهایی زنان ناقص است؛ و هر جنبشی که از عدالت اجتماعی سخن بگوید، اما در عمل برای برابری زنان مبارزه نکند، میان آرمان و کردار خود شکافی بنیادین ایجاد کرده است.

ششم: نسل انقلابی؛ از شور سیاسی تا آگاهی و مسئولیت

نسل انقلابی بودن تنها به معنای داشتن احساسات تند، سخن‌گفتن با واژه‌های بزرگ یا تکرار شعارهای پرشور نیست.

نسل انقلابی باید توانایی اندیشیدن مستقل، تحلیل انتقادی، یادگیری مداوم و پذیرش مسئولیت داشته باشد. باید بتواند میان واقعیت و آرزو، میان امکان و توهم، میان تحلیل علمی و ادعای بی‌پشتوانه تمایز بگذارد.

ما اگر می‌خواهیم در دگرگونی جامعه نقش مؤثر داشته باشیم، نخست باید خود را از سطح مصرف‌کنندگان شعار به سطح تولیدکنندگان اندیشه و شناخت ارتقا دهیم.

رفیقی که از استثمار سخن می‌گوید، باید مناسبات تولیدی و ساختارهای طبقاتی را مطالعه کند. کسی که از عدالت اجتماعی دفاع می‌کند، باید درباره اقتصاد سیاسی، تاریخ جنبش کارگری و تجربه‌های جنبش‌های رهایی‌بخش بیاموزد. کسی که از آزادی زنان سخن می‌گوید، باید با واقعیت تبعیض و موانع ساختاری برابری آشنا باشد. و کسی که از تغییر افغانستان دفاع می‌کند، باید تاریخ کشور خود را با نگاهی انتقادی و علمی بررسی کند.

ما به مطالعه منظم آثار مارکس، انگلس و لنین نیاز داریم؛ اما مطالعه نظریه‌های کلاسیک، بدون شناخت تحولات معاصر و شرایط مشخص افغانستان، کافی نیست. باید تاریخ، اقتصاد، جامعه‌شناسی، فلسفه، علوم سیاسی و تجربه‌های واقعی مبارزات اجتماعی را نیز جدی بگیریم.

هیچ‌کس با ادعای دانایی، دانا نمی‌شود؛ هیچ جنبشی با تصور مصونیت از خطا، به بلوغ سیاسی نمی‌رسد؛ و هیچ سازمانی با بستن راه نقد، نمی‌تواند توانایی خود را برای شناخت واقعیت حفظ کند.

ما باید فرهنگ مطالعه، بحث مستدل، نقد رفیقانه، پذیرش مسئولیت و ارزیابی صادقانه عملکرد را تقویت کنیم.

نقد، اگر بر پایه استدلال و با هدف اصلاح صورت گیرد، دشمن همبستگی نیست؛ یکی از شرایط رشد آن است. انضباط نیز هنگامی ارزشمند است که با آگاهی، مسئولیت‌پذیری و تعهد به اصول همراه باشد، نه آن‌که به اطاعت بی‌فکر و خاموشی در برابر اشتباه تبدیل شود.

نسل انقلابی باید از خود آغاز کند؛ نه به این معنا که دگرگونی جامعه را به اصلاح فردی تقلیل دهد، بلکه به این معنا که برای تغییر مناسبات اجتماعی، به انسان‌هایی آگاه، مسئول و برخوردار از توانایی همکاری جمعی نیاز است.

هفتم: حزب انقلابی؛ پیوند اندیشه، سازمان‌دهی و عمل

تاریخ جنبش‌های اجتماعی نشان می‌دهد که نارضایتی عمومی، به‌تنهایی برای ایجاد دگرگونی پایدار کافی نیست. نارضایتی زمانی می‌تواند به نیروی مؤثر اجتماعی تبدیل شود که با شناخت شرایط، برنامه روشن، سازمان‌دهی مسئولانه و مشارکت آگاهانه مردم پیوند یابد.

از منظر مارکسیستی‌ـ‌لنینیستی، حزب انقلابی وظیفه دارد در شناخت تضادهای جامعه، ارتقای آگاهی سیاسی، سازمان‌دهی نیروهای اجتماعی و تدوین برنامه‌ای برای تغییر نقش ایفا کند. اما این نقش تنها با نام، ادعا یا اعلام وفاداری به یک نظریه تحقق نمی‌یابد؛ بلکه باید در عمل، در کیفیت اندیشه، در پیوند با مردم و در توانایی پاسخ‌گویی به مسائل واقعی جامعه نشان داده شود.

حزب نمی‌تواند خود را جایگزین جامعه سازد؛ نمی‌تواند به‌جای مردم بیندیشد و اراده آنان را نادیده بگیرد؛ و نمی‌تواند صرفاً با صدور اعلامیه و تکرار مواضع سیاسی، مدعی ایفای نقش تاریخی باشد.

سازمان سیاسی زمانی می‌تواند اعتماد اجتماعی کسب کند که میان گفتار و کردار آن هماهنگی وجود داشته باشد، از نقد سازنده استقبال کند، در برابر عملکرد خود پاسخ‌گو باشد و منافع عمومی را بر امتیازطلبی فردی و گروهی مقدم بداند.

برای درفشداران نوین حزب دموکراتیک خلق افغانستان نیز این مسئولیت اهمیت اساسی دارد. اگر می‌خواهیم نیرویی اثرگذار در مبارزه برای عدالت اجتماعی و دگرگونی مترقی افغانستان باشیم، باید توانایی خود را در شناخت علمی جامعه، تدوین برنامه‌ای متناسب با شرایط کشور، تربیت کادرهای آگاه، گسترش فرهنگ مطالعه و ایجاد ارتباط معنادار با کارگران، زحمتکشان، زنان، جوانان، روشنفکران و دیگر نیروهای خواهان تغییر افزایش دهیم.

ما باید از خود بپرسیم: چه شناخت مشخصی از زندگی کارگران و زحمتکشان افغانستان داریم؟ چه برنامه‌ای برای گسترش آموزش و اشتغال ارائه می‌کنیم؟ چگونه از حقوق زنان و دختران دفاع می‌کنیم؟ چه راهکارهایی برای کاهش فقر و نابرابری پیشنهاد می‌دهیم؟ و چگونه می‌توانیم اعتماد مردم را از طریق رفتار مسئولانه و عملکرد سنجیده به دست آوریم؟

پاسخ به این پرسش‌ها باید از پژوهش، گفت‌وگو با مردم، تحلیل علمی و بررسی امکانات واقعی جامعه حاصل شود.

حزب انقلابی باید مدرسه آگاهی، عرصه پرورش اندیشه انتقادی و ابزار سازمان‌یابی مسئولانه نیروهای اجتماعی باشد؛ نه محیطی برای پرورش شخصیت‌پرستی، رقابت‌های فردی یا تکرار بی‌پایان شعارها.

ما به سازمانی نیاز داریم که در آن دانش و تعهد، نقد و انضباط، همبستگی و مسئولیت‌پذیری در کنار یکدیگر رشد کنند.

هشتم: انقلاب، علم دگرگونی است؛ نه پرستش هیجان

ما از انقلاب سخن می‌گوییم، اما باید معنای این واژه را به‌درستی دریابیم.

انقلاب اجتماعی را نمی‌توان صرفاً با خشم، شتاب یا شدت شعار تعریف کرد. دگرگونی بنیادین جامعه، مستلزم شناخت نیروهای اجتماعی، مناسبات قدرت، تضادهای اقتصادی و سیاسی، ظرفیت‌های تاریخی و شرایط واقعی عمل است.

انقلابی‌گری بدون تحلیل می‌تواند به خطاهای پرهزینه بینجامد؛ همان‌گونه که تحلیل بدون ارتباط با زندگی مردم ممکن است در محدوده بحث‌های انتزاعی محصور بماند.

وظیفه ما آن است که میان نظریه و عمل، آرمان و امکان، اراده و شناخت رابطه‌ای سنجیده برقرار سازیم.

لنین بر اهمیت سازمان‌یابی سیاسی، شناخت شرایط مشخص و پیوند نظریه انقلابی با جنبش واقعی تأکید داشت. یکی از درس‌های مهم سنت مارکسیستی‌ـ‌لنینیستی همین است که سیاست انقلابی را نمی‌توان به تکرار مکانیکی تجربه‌های تاریخی فروکاست. شرایط هر کشور، توازن نیروهای اجتماعی، سطح آگاهی عمومی و ویژگی‌های اقتصادی و سیاسی آن باید به‌طور مشخص بررسی شوند.

از همین رو، ما باید از نسخه‌برداری بی‌انتقاد بپرهیزیم. تجربه انقلاب‌ها و جنبش‌های جهان برای ما منبع مهمی از دانش و درس تاریخی است؛ اما هیچ تجربه‌ای نمی‌تواند جای شناخت مستقل واقعیت افغانستان را بگیرد.

راه دگرگونی جامعه باید بر مطالعه، سازمان‌دهی آگاهانه، مشارکت مردم، دفاع از حقوق انسانی و ارزیابی پیوسته نتایج اقدامات استوار باشد.

ما به مبارزه‌ای نیاز داریم که در آن وسیله و هدف از یکدیگر جدا نشوند؛ مبارزه‌ای که آزادی و عدالت را تنها به آینده موکول نکند، بلکه در مناسبات، فرهنگ سیاسی و شیوه عمل امروز ما نیز بازتاب دهد.

هدف دگرگونی انقلابی، گسترش امکان رهایی انسان است؛ بنابراین، آگاهی، مسئولیت، کرامت انسانی و پرهیز از تحمیل اراده بر مردم باید در مرکز عمل سیاسی ما قرار داشته باشند.

نهم: انترناسیونالیسم پرولتری و همبستگی فراتر از مرزها

ستم، استثمار و نابرابری در چارچوب مرزهای ملی متوقف نمی‌مانند. سرمایه، بازارها، زنجیره‌های تولید، قدرت‌های اقتصادی و مناسبات ژئوپولیتیکی در سطح بین‌المللی بر زندگی مردم تأثیر می‌گذارند. بحران‌های اقتصادی، جنگ‌ها، وابستگی و رقابت قدرت‌ها نیز پیامدهایی دارند که از مرزهای کشورها فراتر می‌روند.

از همین‌رو، انترناسیونالیسم پرولتری در سنت مارکسیستی‌ـ‌لنینیستی بر ضرورت همبستگی کارگران و نیروهای مترقی در مبارزه با استثمار و سلطه تأکید می‌کند.

اما انترناسیونالیسم به معنای بی‌اعتنایی به استقلال و منافع مردم یک کشور نیست؛ همان‌گونه که میهن‌دوستی نیز نباید به دشمنی با ملت‌های دیگر تبدیل شود.

ما می‌توانیم هم‌زمان مدافع استقلال افغانستان، مخالف مداخلات سلطه‌جویانه خارجی و پشتیبان همبستگی جهانی کارگران و زحمتکشان باشیم.

مخالفت با سیاست‌های یک دولت، نباید به نفرت‌پراکنی علیه مردم آن کشور تبدیل شود. مسئولیت سیاسی ایجاب می‌کند میان مردم، دولت‌ها، طبقات اجتماعی و سیاست‌های مشخص تمایز قائل شویم.

کارگران افغانستان و کارگران کشورهای دیگر، با وجود تفاوت‌های تاریخی و ملی، می‌توانند در دفاع از حقوق نیروی کار، دستمزد عادلانه، امنیت شغلی، حق تشکل‌یابی و کرامت انسانی منافع مشترک داشته باشند.

همبستگی جهانی زمانی معنای واقعی پیدا می‌کند که بر شناخت متقابل، احترام به استقلال جنبش‌ها، تبادل تجربه و همکاری برای اهداف مشترک استوار باشد.

ما خواهان جهانی هستیم که در آن سرنوشت ملت‌ها قربانی رقابت قدرت‌ها نشود، منابع انسانی و طبیعی به ابزار سلطه تبدیل نگردند و همکاری میان مردم جایگزین دشمن‌تراشی و بهره‌کشی شود.

آینده افغانستان نیز از آینده جهان جدا نیست. رهایی از وابستگی و فقر، مستلزم شناخت مناسبات بین‌المللی و ایجاد روابطی است که استقلال سیاسی، توانایی اقتصادی و منافع مردم را تقویت کنند.

دهم: ما چه جامعه‌ای می‌خواهیم؟

هر جنبش سیاسی باید روشن سازد که تنها با چه چیزی مخالف است، یا در برابر آن، چه بدیلی را پیشنهاد می‌کند.

ما با فقر ساختاری، استثمار، تبعیض، محرومیت از آموزش، سلب حقوق زنان، سرکوب آزادی اندیشه و مناسباتی که کرامت انسانی را پایمال می‌کنند، مخالفیم. اما مخالفت به‌تنهایی برنامه نیست.

ما باید درباره جامعه‌ای که خواهان ساختن آن هستیم، روشن و مسئولانه بیندیشیم.

ما خواهان جامعه‌ای هستیم که در آن آموزش باکیفیت برای همه قابل دسترس باشد؛ زنان و مردان از حقوق برابر برخوردار باشند؛ نیروی کار از حقوق و امنیت شغلی مناسب بهره‌مند شود؛ فقر و محرومیت از طریق سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی سنجیده کاهش یابد؛ و مردم بتوانند در تصمیم‌گیری‌های مربوط به سرنوشت خود مشارکت مؤثر داشته باشند.

ما خواهان نظمی اجتماعی هستیم که در آن منابع عمومی به نیازهای جامعه پاسخ دهند، فساد و امتیازطلبی مورد پیگرد قرار گیرند و فرصت‌های رشد علمی، فرهنگی و اقتصادی به انحصار گروه‌های محدود درنیایند.

ما خواهان جامعه‌ای هستیم که در آن تعلق قومی، زبان، جنسیت، باور یا موقعیت اجتماعی، بهانه‌ای برای محرومیت و تبعیض نباشد؛ جامعه‌ای که تنوع انسانی را به رسمیت بشناسد و وحدت اجتماعی را بر پایه حقوق برابر و منافع مشترک مردم تقویت کند.

اما تحقق چنین جامعه‌ای به اراده نیک به‌تنهایی وابسته نیست. این هدف مستلزم برنامه اقتصادی واقع‌بینانه، نهادهای پاسخ‌گو، مشارکت اجتماعی، سیاست‌های سنجیده و شناخت محدودیت‌ها و امکانات واقعی کشور است.

ما باید درباره شیوه تولید، مالکیت، توزیع منابع، تأمین مالی خدمات عمومی، توسعه نیروی کار، آموزش، بهداشت و استقلال اقتصادی بحث کنیم. باید میان اهداف بلندمدت و اقدامات فوری تمایز بگذاریم و برای هر ادعا، استدلال و راهکار ارائه کنیم.

آرمان اجتماعی زمانی از اعتبار سیاسی برخوردار می‌شود که بتواند از مرحله اعلام خواست‌ها عبور کند و به برنامه‌ای روشن، قابل بررسی و پاسخ‌گو تبدیل شود.

آینده بهتر را نمی‌توان صرفاً با نفی وضع موجود ساخت؛ باید مناسباتی را شناخت که وضع موجود را بازتولید می‌کنند و درباره بدیل‌هایی اندیشید که بتوانند شرایط زندگی انسان‌ها را به‌طور واقعی بهبود بخشند.

یازدهم: از کلام تا کردار؛ مسئولیت امروز ما

ما نمی‌توانیم مسئولیت خود را به آینده‌ای نامعلوم حواله کنیم. اگر از آگاهی سخن می‌گوییم، باید مطالعه کنیم؛ اگر از عدالت دفاع می‌کنیم، باید تبعیض را در عمل رد کنیم؛ اگر از رهایی زنان سخن می‌گوییم، باید برای حقوق برابر آنان تلاش کنیم؛ و اگر از سازمان‌یابی حرف می‌زنیم، باید توانایی همکاری، برنامه‌ریزی و پذیرش مسئولیت را در خود پرورش دهیم.

هر گام مؤثر به شناخت نیاز دارد. هر برنامه جدی به ارزیابی امکانات و محدودیت‌ها نیازمند است. هر سازمان سیاسی به نقد، یادگیری و پاسخ‌گویی احتیاج دارد.

ما باید میان شجاعت سیاسی و بی‌پروایی، میان استواری بر اصول و تعصب، میان انضباط و اطاعت کورکورانه، و میان همبستگی و چشم‌پوشی از خطا تفاوت بگذاریم.

نمی‌توان از جامعه‌ای آزاد سخن گفت، اما پرسشگری را در درون یک جنبش تحمل نکرد. نمی‌توان از عدالت اجتماعی دفاع کرد، اما ارزش کار و سهم هر انسان را نادیده گرفت. نمی‌توان از آگاهی طبقاتی سخن گفت، اما از شناخت واقعی زندگی طبقات زحمتکش فاصله داشت.

مسئولیت نسل انقلابی در آن است که میان آرمان و واقعیت پیوند برقرار کند؛ نه آرمان را به دلیل دشواری‌های واقعیت کنار بگذارد و نه واقعیت را برای سازگارکردن آن با آرمان تحریف کند.

ما باید بیاموزیم که چگونه اختلاف‌نظر را به فرصتی برای شناخت تبدیل کنیم؛ چگونه از تجربه‌های تاریخی درس بگیریم؛ چگونه اشتباهات خود را اصلاح کنیم؛ و چگونه اعتماد مردم را از راه صداقت، دانش و عملکرد مسئولانه به دست آوریم.

این راه آسان نیست. تغییر مناسبات ریشه‌دار اجتماعی با موانع، مقاومت‌ها و تناقض‌های فراوان روبه‌رو خواهد شد. اما دشواری راه، دلیلی برای تسلیم‌شدن در برابر بی‌عدالتی نیست؛ همان‌گونه که بزرگی آرمان، مجوز چشم‌پوشی از واقعیت و مسئولیت نیست.

ما راهی را برگزیده‌ایم که از آگاهی آغاز می‌شود، با نقد و سازمان‌دهی رشد می‌کند و در پی دگرگونی آگاهانه و بنیادین مناسبات اجتماعی است.

فرجام سخن: تاریخ را باید شناخت و آینده را باید ساخت

ما خاموشی در برابر ستم را نمی‌پذیریم؛ زیرا سکوت نمی‌تواند جای عدالت را بگیرد.

ما تسلیم کهنه‌اندیشی نمی‌شویم؛ زیرا اندیشه‌ای که از پرسش و نقد می‌ترسد، راه شناخت و پیشرفت را مسدود می‌سازد.

ما به استثمار و تبعیض تن نمی‌دهیم؛ زیرا انسان سزاوار آن است که از حقوق، آزادی، کرامت و فرصت‌های برابر برخوردار باشد.

ما آینده را به تصادف واگذار نمی‌کنیم؛ زیرا سرنوشت جامعه به شناخت، تصمیم‌ها، مناسبات اجتماعی و عمل انسان‌ها نیز وابسته است.

اما ما می‌دانیم که شور، بدون آگاهی، کافی نیست؛ آرمان، بدون برنامه، به مقصد نمی‌رسد؛ و سازمان، بدون نقد و پاسخ‌گویی، از توان اصلاح خود محروم می‌ماند.

از همین‌رو، وظیفه ما آن است که بیشتر بیاموزیم، دقیق‌تر بیندیشیم، مسئولانه‌تر عمل کنیم و پیوند خود را با واقعیت زندگی مردم استوارتر سازیم.

ما به نسلی نیاز داریم که نه در برابر دشواری‌ها زانو بزند و نه در برابر پرسش‌های دشوار چشم ببندد؛ نسلی که شجاعت تغییر را با فروتنی در برابر حقیقت، استواری بر اصول را با آمادگی برای اصلاح خطا، و شور انقلابی را با دانش و مسئولیت اجتماعی همراه سازد.

ما از تاریخ می‌آموزیم، اما در گذشته متوقف نمی‌مانیم. از نظریه بهره می‌گیریم، اما اندیشه را جایگزین واقعیت نمی‌سازیم. برای عدالت مبارزه می‌کنیم، اما عدالت را به شعاری بی‌پشتوانه تقلیل نمی‌دهیم.

ما خواهان دگرگونی‌ایم؛ دگرگونی‌ای که ریشه‌های فقر و استثمار را هدف قرار دهد، آزادی و برابری را گسترش بخشد، زنان و مردان را از حقوق برابر برخوردار سازد و زمینه مشارکت آگاهانه مردم را در تعیین سرنوشت خویش فراهم کند.

این است معنای مسئولیت تاریخی ما: شناخت جامعه، پرورش آگاهی، سازمان‌دهی مسئولانه و تلاش پیگیر برای ساختن آینده‌ای انسانی‌تر و عادلانه‌تر.

ما خاموشی در برابر ستم را نمی‌پذیریم؛ تسلیم کهنه‌اندیشی نمی‌شویم و از دشواری راه دگرگونی نمی‌هراسیم. ما راه آگاهی، همبستگی و مبارزه برای عدالت اجتماعی را برگزیده‌ایم؛ زیرا آینده‌ای شایسته انسان، نه با انتظار منفعلانه، بلکه با شناخت علمی، اراده آگاهانه و عمل مسئولانه ساخته می‌شود.

درفشداران نوین حزب دموکراتیک خلق افغانستان

We have seen time and again in history that people took to the streets, shook governments, and even overthrew dictators. But a few years later, those same people once again came under the domination of another class. Why?

Because the anger of the people, no matter how immense it may be, is not by itself sufficient for the victory of a revolution. Revolution means taking political power and building a new order. This is impossible without a conscious and coherent organization.

Marx demonstrated that the working class can liberate itself only when it becomes an independent political force. But it was Lenin who drew together the experience of failed revolutions and reached the conclusion that, in order to achieve victory, the working class needs a vanguard party; a party that links revolutionary consciousness with the everyday struggles of the people.

The vanguard party of the working class has the task of leading the revolution. The revolutionary party is where experiences are summed up, the program is formulated, forces are organized, and the struggle is transformed from a scattered movement into a unified force.

The enemies of the revolution possess the state, the army, capital, the media, and a propaganda apparatus. If the working class and the toiling masses lack organization, how can they prevail against such an immense force?

History has also proven this. The Paris Commune was defeated because it lacked sufficient leadership and organization. But the October Revolution in Russia, with the Bolshevik Party, was able to seize power and establish the world’s first workers’ state.

Without a party, protests become scattered, opportunists take leadership of the movement, and the achievements of the people are destroyed. The vanguard party of the working class guarantees the continuity of the struggle and safeguards the goals of the revolution.

Of course, a genuine party is not a party that is separated from the people or appears only during elections. The revolutionary party is present among workers, peasants, women, youth, and all the toiling masses; it learns from them and prepares them for a conscious and organized struggle.

Therefore, if we regard revolution as a ship in a stormy sea, the people are its force of movement; but the party is its helm and compass. Without a helm, even the most powerful ship will wander aimlessly among the waves.

Karl Marx and Friedrich Engels wrote the following about the party in the Manifesto of the Communist Party:

“The proletariat can act as a class only when it organizes itself in the form of an independent political party in its struggle against the propertied classes.”

Or, as the great Lenin said in the book What Is to Be Done?:

“Without revolutionary theory, there can be no revolutionary movement.”

And:

“Without a strong organization that has been tested in struggle, the leadership of the revolutionary movement is impossible.”

Summary

A revolution may begin without a party, but without a party it will not achieve lasting victory. This is one of the most important lessons of the history of revolutionary struggles throughout the world.

موږ په تاریخ کې څو څو ځله لیدلي چې خلک واټونو ته راوتلي، حکومتونه یې ولړزول او آن دیکتاتوران یې نسکور کړل. خو څو کاله وروسته، هماغه خلک یو ځل بیا د یوې بلې طبقې تر سلطې لاندې راغلل. ولې؟

ځکه چې د خلکو قهر، هر څومره چې ستر وي، یوازې په خپل سر د انقلاب د بریا لپاره بسنه نه کوي. انقلاب یعنې د سیاسي واک ترلاسه کول او د یوه نوي نظم جوړول. دا کار له یوې آګاه او منسجمې سازماني قوې پرته ناشونی دی.

مارکس وښودله چې کارګره طبقه یوازې هغه مهال کولی شي خپل ځان آزاد کړي چې په یوه خپلواکه سیاسي ځواک بدله شي. خو دا لینین و چې د ناکامو انقلابونو تجربې یې راټولې او ارزولې او دې پایلې ته ورسېد چې کارګره طبقه د بریا لپاره یوه مخکښه ګوند ته اړتیا لري؛ داسې ګوند چې انقلابي آګاهي د خلکو له ورځنیو مبارزو سره وتړي.

د کارګرې طبقې مخکښ ګوند د انقلاب د رهبرۍ دنده لري. انقلابي ګوند هغه ځای دی چې تجربې پکې راټولې او ارزول کېږي، پروګرام پکې تدوین کېږي، ځواکونه پکې سازمانېږي او مبارزه له خپرېدلي حالت څخه په یوه واحد ځواک بدلېږي.

د انقلاب دښمنان له دولت، پوځ، پانګې، رسنیو او تبلیغاتي دستګاوو څخه برخمن دي. که کارګره طبقه او زحمتکشان له سازمان څخه بې برخې وي، نو څنګه کولی شي د داسې ستر ځواک پر وړاندې بریالي شي؟

تاریخ همدا خبره ثابته کړې ده. د پاریس کمون د کافي رهبرۍ او سازمان د نشتوالي له امله ماتې وخوړه. خو د روسیې د اکتوبر انقلاب، د بلشویک ګوند په شتون سره، وتوانېد چې واک ترلاسه کړي او د نړۍ لومړنی کارګري دولت جوړ کړي.

له ګوند پرته، اعتراضونه خپرېږي، فرصت‌طلبان د غورځنګ مشري په لاس کې اخلي او د خلکو لاسته راوړنې له منځه ځي. د کارګرې طبقې مخکښ ګوند د مبارزې د دوام تضمینوونکی او د انقلاب د موخو ساتونکی دی.

البته ریښتینی ګوند هغه ګوند نه دی چې له خلکو څخه جلا وي او یا یوازې د ټاکنو پر مهال راڅرګند شي. انقلابي ګوند د کارګرانو، بزګرانو، ښځو، ځوانانو او ټولو زحمتکښو په منځ کې حضور لري، له هغوی څخه زده کړه کوي او هغوی د یوې آګاهانه او سازمان شوې مبارزې لپاره چمتو کوي.

نو که انقلاب د توپاني سمندر په منځ کې له یوې کښتۍ سره تشبیه کړو، خلک یې د حرکت ځواک دي؛ خو ګوند یې سکان او قطب‌نما ده. له سکان پرته، آن تر ټولو پیاوړې کښتۍ هم د څپو په منځ کې سرګردانه کېږي.

کارل مارکس او فریدریک انگلس د کمونیست ګوند په مانیفست کې د ګوند په اړه داسې لیکلي دي:

«پرولتاریا له شتمنو طبقو سره په خپله مبارزه کې یوازې هغه مهال د یوې طبقې په توګه عمل کولی شي چې خپل ځان د یوه خپلواک سیاسي ګوند په بڼه سازمان کړي.»

یا لکه څنګه چې لوی لینین په «څه باید وشي؟» کتاب کې ویلي دي:

«له انقلابي تیورۍ پرته، انقلابي غورځنګ به شتون ونه لري.»

او:

«له یوه پیاوړي سازمان پرته چې په مبارزه کې ازمویل شوی وي، د انقلابي غورځنګ رهبري ناممکنه ده.»

لنډیز

انقلاب له ګوند پرته پیل کېدای شي، خو له ګوند پرته به تلپاتې بریا ته ونه رسېږي. دا د نړۍ د انقلابي مبارزو له تاریخ څخه یو له تر ټولو مهمو درسونو څخه دی.

بارها در تاریخ دیده‌ایم که مردم به خیابان آمدند، حکومت‌ها را به لرزه انداختند و حتی دیکتاتورها را سرنگون کردند. اما چند سال بعد، همان مردم دوباره زیر سلطه‌ی طبقه‌ای دیگر قرار گرفتند. چرا؟

زیرا خشم مردم، هرچند عظیم باشد، به‌تنهایی برای پیروزی انقلاب کافی نیست. انقلاب یعنی به دست گرفتن قدرت سیاسی و ساختن نظمی نوین. این کار بدون سازمانی آگاه و منسجم ممکن نیست.

مارکس نشان داد که طبقه‌ی کارگر تنها زمانی می‌تواند خود را رها کند که به یک نیروی سیاسی مستقل تبدیل شود. اما این لنین بود که تجربه‌ی انقلاب‌های شکست‌خورده را جمع‌بندی کرد و به این نتیجه رسید که طبقه‌ی کارگر برای پیروزی، به یک حزب پیشاهنگ نیاز دارد؛ حزبی که آگاهی انقلابی را با مبارزات روزمره‌ی مردم پیوند بزند.

حزب پیشاهنگ طبقه کارگر وظیفه رهبری انقلاب را دارد  حزب انقلابی جایی است که تجربه‌ها جمع‌بندی می‌شود، برنامه تدوین می‌شود، نیروها سازماندهی می‌شوند و مبارزه از حالت پراکنده به نیرویی واحد تبدیل می‌گردد.

دشمنان انقلاب از دولت، ارتش، سرمایه، رسانه و دستگاه تبلیغاتی برخوردارند. اگر طبقه‌ی کارگر و زحمتکشان فاقد سازمان باشند، چگونه می‌توانند در برابر چنین نیروی عظیمی پیروز شوند؟

تاریخ نیز همین را ثابت کرده است. انقلاب کمون پاریس به دلیل نداشتن رهبری و سازمان کافی شکست خورد. اما انقلاب اکتبر روسیه، با وجود حزب بلشویک، توانست قدرت را به دست گیرد و نخستین دولت کارگری جهان را بنا کند.

بدون حزب، اعتراض‌ها پراکنده می‌شوند، فرصت‌طلبان رهبری جنبش را به دست می‌گیرند و دستاوردهای مردم از بین می‌رود. حزب پیشاهنگ طبقه کارگر تضمین‌کننده‌ی تداوم مبارزه و حافظ اهداف انقلاب است.

البته حزب واقعی، حزبی نیست که از مردم جدا باشد یا تنها در زمان انتخابات ظاهر شود. حزب انقلابی در میان کارگران، دهقانان، زنان، جوانان و همه‌ی زحمتکشان حضور دارد، از آنان می‌آموزد و آنان را برای مبارزه‌ای آگاهانه و سازمان‌یافته آماده می‌کند.

پس اگر انقلاب را یک کشتی در دریای طوفانی بدانیم، مردم نیروی حرکت آن هستند؛ اما حزب، سکان و قطب‌نمای آن است. بدون سکان، حتی نیرومندترین کشتی نیز در میان امواج سرگردان خواهد شد.

کارل مارکس و فردریک انگلس در مانیفست حزب کمونیست در باره حزب چنین نوشتند.

«پرولتاریا در مبارزهٔ خود با طبقات دارا، تنها زمانی می‌تواند به‌عنوان یک طبقه عمل کند که خود را در قالب یک حزب سیاسی مستقل سازمان دهد.»

یا به گفته لنین کبیر در کتاب چه باید کرد

«بدون تئوری انقلابی، جنبش انقلابی وجود نخواهد داشت.»

و

«بدون یک سازمان نیرومند که در مبارزه آزموده 

شده باشد، هدایت جنبش انقلابی ناممکن است.»

خلاصه

انقلاب بدون حزب ممکن است آغاز شود، اما بدون حزب به پیروزی پایدار نخواهد رسید. این، یکی از مهم‌ترین درس‌های تاریخ مبارزات انقلابی جهان است.

Raise Your Level of Political Awareness and Revolutionary Activity

Comrades,

A revolutionary political party is not built by a name, slogan, flag, and revolutionary feelings alone. A party becomes a real and influential force in society when its members possess political awareness, organizational discipline, regular study, a sense of responsibility, and revolutionary practice.

Being a revolutionary comrade is, before it is a title, a historic responsibility.

If we want our party to be a strong, conscious force rooted among the people, we must begin with ourselves. We cannot expect society to change while we ourselves have not studied enough to understand society, history, economics, politics, and its class relations scientifically.

Political knowledge is our intellectual weapon

Today, more than ever, we need comrades who can analyze political and social phenomena beyond their surface appearance and day-to-day propaganda.

A comrade must understand:

Why does poverty exist?

Why is exploitation reproduced?

Why do large sections of the people not receive a fair share of the wealth they themselves produce?

Why do war and crisis continue in Afghanistan?

Why can reactionary forces dominate the people’s destiny?

What role do social classes play in political change?

How does imperialism affect weaker countries?

And, most importantly, what is the social force capable of transforming society, and how can that force be organized?

The answers to these questions cannot be found in rumors, social media, or a few slogan-like sentences. They require study, reflection, discussion, experience, and scientific analysis.

For us, Marxism is not a collection of slogans to memorize; it is a worldview and a scientific method for understanding and changing society.

Study must become part of comrades’ culture

Every comrade who joins a political organization should regard themselves as a lifelong student of the struggle.

Reading the works of Marx, Engels, Lenin, and other thinkers of the workers’ and revolutionary movements; studying Afghanistan’s history; understanding political economy; examining the history of social movements; and learning the country’s concrete conditions must all become part of our political lives.

But study alone is not enough.

Knowledge without practice remains confined to the library; practice without knowledge can become blind action.

We need the unity of both:
scientific understanding and conscious practice.

Let us move from political spectators to political actors

Comrades,

One weakness we must discuss frankly is the gap between political membership and real activity.

Membership in a revolutionary party does not mean nominal presence in a group. A comrade must accept responsibility, study, report, take part in discussions, express opinions with reasoned arguments, complete assigned tasks on time, and work for the collective advancement of the party.

A political group should not merely be a place for sending messages and brief reactions.

It should be a stronghold for education, discussion, organization, sharing experience, and the political development of comrades.

Every comrade should ask themselves:

What have I done today to develop politically?

What have I studied?

What issue have I analyzed?

What experience have I shared with my comrades?

What responsibility have I taken on?

And what step have I taken to strengthen the organization?

If every comrade takes just one small but real step each day, in a short time our collective will become a far more conscious and cohesive force.

Let us learn self-criticism

A revolutionary comrade should not fear criticism.

Criticism is not a comrade’s enemy; it is a means of growth.

We must be able to recognize the weaknesses of ourselves and our organization without resentment, personalizing disagreements, or unnecessary reservations, and work to correct them.

A comrade who acknowledges a mistake, learns from it, and corrects it is far stronger than one who always considers themselves flawless.

A healthy organization is not one in which no differences of opinion exist; it is one that resolves differences through reasoned argument, discipline, and principled discussion.

From slogans to a program, from words to practice

Comrades,

We cannot call ourselves revolutionaries merely by repeating words such as revolution, class, exploitation, imperialism, and class struggle.

We must understand and analyze these concepts and apply them to Afghanistan’s concrete conditions.

Genuine revolutionary commitment is not measured by the volume of our slogans, but by our awareness, organization, sense of responsibility, dedication, and ability to make a social impact.

The party’s younger generation must be a generation that reads, thinks, discusses, and acts.

A generation that does not merely study history, but learns from it in order to build the future.

A generation that is not afraid of difficulties, does not run from criticism, and does not retreat in the face of the challenges of struggle.

Comrades, it is time to raise our own level

Let us raise our expectations of ourselves, starting today.

Every comrade should have a regular study plan.

Every comrade should participate actively in political discussions.

Every comrade should take on a specific organizational responsibility.

Every comrade should strive to understand Afghan society better.

Every comrade should strengthen their ability to analyze politics.

And before expecting dedication from others, every comrade should ask themselves:

What have I done for this cause?

Comrades,

Society does not change through wishes.

It does not change through slogans alone.

It does not change by waiting.

Social change is the product of the awareness, organization, and collective action of people who understand the need for change and accept responsibility for bringing it about.

Let us begin with ourselves;
deepen our political knowledge,
strengthen our organizational discipline,
improve our ability to analyze,
become more responsible,
and close the gap between words and practice.

An aware, responsible, and organized comrade is the true asset of a revolutionary party.

The future is built by those who work today to develop themselves and their collective strength.

Let us think with greater awareness, organize with greater discipline, and act with greater responsibility.

Workers of the world, unite!

ملګرو!

یو انقلابي سیاسي ګوند یوازې په نوم، شعار، بیرغ او انقلابي احساساتو نه جوړېږي. ګوند هغه مهال په ټولنه کې په یو واقعي او اغېزمن ځواک بدلېږي چې غړي یې سیاسي پوهاوی، تشکیلاتي انضباط، منظمې مطالعې، د مسئولیت منلو روحیه او انقلابي عمل ولري.

انقلابي ملګرتوب، تر دې چې یو لقب وي، تر هر څه مخکې یو تاریخي مسئولیت دی.

که غواړو زموږ ګوند د خلکو په منځ کې یو پیاوړی، پوه او ریښه‌لرونکی ځواک وي، باید له ځانه پیل وکړو. له ټولنې څخه د بدلون تمه نه شو کولای، په داسې حال کې چې موږ خپله د ټولنې، تاریخ، اقتصاد، سیاست او د هغې د طبقاتي اړیکو د علمي پېژندنې لپاره کافي مطالعه نه وي کړې.

سیاسي پوهه زموږ فکري وسله ده

نن تر بل هر وخت هغو ملګرو ته ډېره اړتیا لرو چې سیاسي او ټولنیزې پدیدې د ظاهري بڼې او ورځنیو تبلیغاتو له کچې ورهاخوا تحلیل کړای شي.

ملګری باید پوه شي:

ولې بېوزلي شته؟

ولې استثمار بیا تولیدېږي؟

ولې د خلکو یوه لویه برخه له هغې شتمنۍ څخه عادلانه برخه نه لري چې خپله یې تولیدوي؟

ولې په افغانستان کې جګړه او کړکېچ پای ته نه رسېږي؟

ولې ارتجاعي ځواکونه د خلکو پر برخلیک واکمنېدای شي؟

په سیاسي بدلونونو کې د ټولنیزو طبقو رول څه دی؟

امپریالېزم پر کمزورو هېوادونو څنګه اغېز کوي؟

او تر ټولو مهمه دا چې د ټولنې د بدلون ټولنیز ځواک کوم دی او څنګه یې سازمانولای شو؟

د دغو پوښتنو ځوابونه له اوازو، ټولنیزو شبکو او څو شعاري جملو څخه نه شي ترلاسه کېدای. ځوابونه مطالعې، تفکر، بحث، تجربې او علمي تحلیل ته اړتیا لري.

مارکسیزم زموږ لپاره د حفظ کولو د شعارونو ټولګه نه ده؛ بلکې د ټولنې د پېژندلو او بدلولو لپاره یوه نړۍ‌لید او علمي لاره ده.

مطالعه باید د ملګرو په کلتور بدله شي

هر ملګری چې یوې سیاسي تشکیلاتي ډلې ته داخلېږي، باید ځان د مبارزې تل‌پاتې زده‌کوونکی وبولي.

د مارکس، انګلس، لینین او د کارګر او انقلابي غورځنګ د نورو اندیالانو د آثارو لوستل، د افغانستان د تاریخ مطالعه، د سیاسي اقتصاد پېژندنه، د ټولنیزو خوځښتونو د تاریخ څېړنه او د هېواد د مشخصو شرایطو پېژندنه باید زموږ د سیاسي ژوند برخه وي.

خو یوازې مطالعه بسنه نه کوي.

پوهه بې له عمله په کتابتون کې محدوده پاتې کېږي؛ او عمل بې له پوهې په ړوند حرکت بدلېدای شي.

موږ د دغو دواړو یووالي ته اړتیا لرو:
علمي پېژندنه او اګاهانه عمل.

له سیاسي ننداره‌چیانو څخه سیاسي فعالینو ته واوړو

ملګرو!

یوه کمزوري چې باید په څرګند ډول پرې خبرې وکړو، د سیاسي غړیتوب او واقعي فعالیت ترمنځ واټن دی.

په یوه انقلابي ګوند کې غړیتوب یوازې په یوه ډله کې د نومي حضور معنا نه لري. ملګری باید مسئولیت ومني، مطالعه وکړي، راپور ورکړي، په بحثونو کې ګډون وکړي، خپل نظر په دلیل څرګند کړي، سپارل شوې دنده پر وخت ترسره کړي او د ګوند د ټولیز پرمختګ لپاره هڅه وکړي.

سیاسي ډله باید یوازې د پیغامونو د لېږلو او لنډو غبرګونونو ځای نه وي.

ډله باید د ملګرو د زده‌کړې، بحث، سازمانولو، د تجربو د تبادلې او سیاسي ودې سنګر وي.

هر ملګری باید له ځانه وپوښتي:

نن مې د خپل سیاسي پرمختګ لپاره څه کړي دي؟

څه مې لوستي دي؟

کومه مسئله مې تحلیل کړې ده؟

کومه تجربه مې له خپلو ملګرو سره شریکه کړې ده؟

کوم مسئولیت مې منلی دی؟

او د تشکیلاتو د پیاوړتیا لپاره مې کوم ګام اخیستی دی؟

که هر ملګری هره ورځ یوازې یو کوچنی، خو رښتینی ګام واخلي، په لنډ وخت کې به زموږ ټولګه په ډېر پوه او منسجم ځواک بدله شي.

ځان‌نقد زده کړو

انقلابي ملګری باید له نیوکې ونه وېرېږي.

نیوکه د ملګري دښمنه نه ده؛ د ملګري د ودې وسیله ده.

موږ باید وکولای شو، له کینې، شخصي کولو او بې‌ځایه ملاحظاتو پرته، خپلې او د خپلو تشکیلاتو کمزورۍ ووینو او د سمون لپاره یې هڅه وکړو.

هغه ملګری چې خپله تېروتنه مني، ترې زده‌کړه کوي او اصلاح کوي یې، تر هغه ملګري ډېر پیاوړی دی چې تل ځان بې‌عیبه ګڼي.

سالم تشکیلات هغه نه دي چې په کې هېڅ نظر اختلاف نه وي؛ سالم تشکیلات هغه دي چې نظر اختلاف د دلیل، انضباط او اصولي بحث له لارې حل کړي.

له شعار څخه پروګرام ته، له خبرو څخه عمل ته

ملګرو!

موږ نه شو کولای یوازې د انقلاب، طبقې، استثمار، امپریالېزم او طبقاتي مبارزې د کلمو په تکرارولو ځانونه انقلابیان وبولو.

باید دا مفاهیم درک او تحلیل کړو او د افغانستان په مشخصو شرایطو کې یې وکاروو.

رښتینی انقلابي‌توب د شعار د لوړ غږ په کچه نه، بلکې زموږ د پوهاوي، سازمان‌یافتګۍ، مسئولیت منلو، سرښندنې او د ټولنیز اغېز د رامنځته کولو په وړتیا کې څرګندېږي.

د ګوند ځوان نسل باید داسې نسل وي چې هم لولي، هم فکر کوي، هم بحث کوي او هم عمل کوي.

هغه نسل چې تاریخ یوازې نه لولي، بلکې د راتلونکي د جوړولو لپاره ترې درس اخلي.

هغه نسل چې له ستونزو نه وېرېږي، له نیوکې نه تښتي او د مبارزې د ستونزو پر وړاندې شاتګ نه کوي.

ملګرو، د دې وخت رارسېدلی چې ځانونه لوړ کړو

راځئ له نن څخه له ځانه لوړې تمې ولرو.

هر ملګری دې د مطالعې منظم پروګرام ولري.

هر ملګری دې په سیاسي بحثونو کې فعاله ونډه واخلي.

هر ملګری دې یو مشخص تشکیلاتي مسئولیت پر غاړه واخلي.

هر ملګری دې د افغانستان د ټولنې د لا ښه پېژندلو هڅه وکړي.

هر ملګری دې د سیاسي تحلیل وړتیا پیاوړې کړي.

او هر ملګری دې، مخکې له دې چې له نورو د سرښندنې تمه ولري، له ځانه وپوښتي:

ما د دې لارې لپاره څه کړي دي؟

ملګرو!

ټولنه په هیلو نه بدلېږي.

یوازې په شعار نه بدلېږي.

په انتظار کولو نه بدلېږي.

ټولنیز بدلون د هغو انسانانو د پوهاوي، سازمان‌یافتګۍ او ګډ عمل پایله ده چې د بدلون اړتیا یې درک کړې او د تحقق لپاره یې مسئولیت منلی دی.

راځئ له ځانه پیل وکړو؛
خپل سیاسي پوهه ژوره کړو،
خپل تشکیلاتي انضباط لا ټینګ کړو،
د تحلیل وړتیا لوړه کړو،
د مسئولیت منلو کچه زیاته کړو
او د خبرو او عمل ترمنځ واټن له منځه یوسو.

پوه، مسئول او سازمان‌یافته ملګری د یوه انقلابي ګوند رښتینې پانګه ده.

راتلونکی هغه کسان جوړوي چې نن د ځان او خپل ټولیز ځواک د جوړولو لپاره کار کوي.

راځئ په لا ډېر پوهاوي فکر وکړو، په لا ډېر نظم سازمان ومومو او په لا ډېر مسئولیت عمل وکړو.

د نړۍ کارګرانو، متحد شئ!

سطح سواد سیاسی و فعالیت‌های انقلابی‌تان را ارتقا دهید

رفقا!

یک حزب سیاسی انقلابی تنها با نام، شعار، پرچم و احساسات انقلابی ساخته نمی‌شود. حزب زمانی به یک نیروی واقعی و اثرگذار در جامعه تبدیل می‌گردد که اعضای آن از آگاهی سیاسی، انضباط تشکیلاتی، مطالعه‌ی منظم، روحیه‌ی مسئولیت‌پذیری و عمل انقلابی برخوردار باشند.

رفیق انقلابی بودن، پیش از آن‌که یک عنوان باشد، یک مسئولیت تاریخی است.

اگر می‌خواهیم حزب ما نیرویی نیرومند، آگاه و ریشه‌دار در میان مردم باشد، باید از خود آغاز کنیم. نمی‌توان از جامعه انتظار دگرگونی داشت، در حالی که خود ما هنوز برای شناخت علمی جامعه، تاریخ، اقتصاد، سیاست و مناسبات طبقاتی آن به اندازه‌ی کافی مطالعه نکرده‌ایم.

دانش سیاسی، سلاح فکری ماست

امروز بیش از هر زمان دیگری به رفقایی نیاز داریم که بتوانند پدیده‌های سیاسی و اجتماعی را فراتر از سطح ظواهر و تبلیغات روزمره تحلیل کنند.

رفیق باید بداند:

چرا فقر وجود دارد؟

چرا استثمار بازتولید می‌شود؟

چرا بخش بزرگی از مردم از ثروتی که خود تولید می‌کنند سهم عادلانه‌ای ندارند؟

چرا جنگ و بحران در افغانستان پایان نمی‌یابد؟

چرا نیروهای ارتجاعی می‌توانند بر سرنوشت مردم مسلط شوند؟

نقش طبقات اجتماعی در تحولات سیاسی چیست؟

امپریالیسم چگونه بر کشورهای ضعیف اثر می‌گذارد؟

و مهم‌تر از همه، نیروی اجتماعی دگرگون‌کننده‌ی جامعه کدام است و چگونه می‌توان این نیرو را سازمان داد؟

پاسخ این پرسش‌ها را نمی‌توان از شایعات، شبکه‌های اجتماعی و چند جمله‌ی شعاری به دست آورد. پاسخ نیازمند مطالعه، تفکر، بحث، تجربه و تحلیل علمی است.

مارکسیسم برای ما مجموعه‌ای از شعارهای حفظ‌کردنی نیست؛ یک جهان‌بینی و شیوه‌ی علمی برای شناخت جامعه و تغییر آن است.

مطالعه باید به فرهنگ رفیقانه تبدیل شود

هر رفیقی که وارد یک تشکیلات سیاسی می‌شود، باید خود را یک دانشجوی همیشگی مبارزه بداند.

خواندن آثار مارکس، انگلس، لنین و دیگر اندیشمندان جنبش کارگری و انقلابی، مطالعه‌ی تاریخ افغانستان، شناخت اقتصاد سیاسی، بررسی تاریخ جنبش‌های اجتماعی و شناخت شرایط مشخص کشور، باید بخشی از زندگی سیاسی ما باشد.

اما مطالعه به‌تنهایی کافی نیست.

دانش بدون عمل، به کتابخانه محدود می‌شود؛ و عمل بدون دانش، می‌تواند به حرکت کور تبدیل گردد.

ما به وحدت این دو نیاز داریم:

شناخت علمی و عمل آگاهانه.

از تماشاگر سیاسی به کنشگر سیاسی تبدیل شویم

رفقا!

یکی از ضعف‌هایی که باید با صراحت درباره‌ی آن صحبت کنیم، فاصله گرفتن میان عضویت سیاسی و فعالیت واقعی است.

عضویت در یک حزب انقلابی به معنای حضور اسمی در یک گروپ نیست. رفیق باید مسئولیتی را بپذیرد، مطالعه کند، گزارش بدهد، در بحث‌ها شرکت کند، نظر خود را با استدلال بیان نماید، وظیفه‌ی محوله را به موقع انجام دهد و برای پیشرفت جمعی حزب تلاش کند.

گروپ سیاسی نباید صرفاً محل ارسال پیام و واکنش‌های کوتاه باشد.

گروپ باید سنگر آموزش، بحث، سازمان‌دهی، تبادل تجربه و رشد سیاسی رفقا باشد.

هر رفیق باید از خود بپرسد:

امروز برای رشد سیاسی خود چه کرده‌ام؟

چه چیزی مطالعه کرده‌ام؟

چه مسئله‌ای را تحلیل کرده‌ام؟

چه تجربه‌ای با رفقایم در میان گذاشته‌ام؟

چه مسئولیتی بر عهده گرفته‌ام؟

و برای تقویت تشکیلات چه گامی برداشته‌ام؟

اگر هر رفیق هر روز تنها یک گام کوچک اما واقعی بردارد، در مدت کوتاهی مجموعه‌ی ما به نیرویی بسیار آگاه‌تر و منسجم‌تر تبدیل خواهد شد.

نقد از خود را بیاموزیم

رفیق انقلابی نباید از نقد هراس داشته باشد.

نقد، دشمن رفیق نیست؛ وسیله‌ی رشد رفیق است.

ما باید بتوانیم بدون کینه، بدون شخصی‌سازی و بدون ملاحظات غیرضروری، ضعف‌های خود و تشکیلات خود را ببینیم و برای اصلاح آن‌ها تلاش کنیم.

رفیقی که اشتباه خود را می‌پذیرد، از آن می‌آموزد و اصلاح می‌کند، از رفیقی که همیشه خود را بی‌نقص می‌داند، بسیار نیرومندتر است.

تشکیلات سالم، تشکیلاتی نیست که در آن هیچ اختلاف نظری وجود نداشته باشد؛ تشکیلات سالم آن است که اختلاف نظر را با استدلال، انضباط و بحث اصولی حل کند.

از شعار به برنامه، از حرف به عمل

رفقا!

ما نمی‌توانیم تنها با تکرار واژه‌هایی مانند انقلاب، طبقه، استثمار، امپریالیسم و مبارزه‌ی طبقاتی، خود را انقلابی بدانیم.

باید این مفاهیم را بفهمیم، تحلیل کنیم و در شرایط مشخص افغانستان به کار ببریم.

انقلابی‌گری واقعی در میزان صدای شعار نیست؛ در میزان آگاهی، سازمان‌یافتگی، مسئولیت‌پذیری، فداکاری و توانایی اثرگذاری اجتماعی ماست.

نسل جوان حزب باید نسلی باشد که هم می‌خواند، هم می‌اندیشد، هم بحث می‌کند و هم عمل می‌نماید.

نسلی که تاریخ را فقط مطالعه نمی‌کند، بلکه از آن برای ساختن آینده درس می‌گیرد.

نسلی که از مشکلات نمی‌ترسد، از نقد فرار نمی‌کند و در برابر دشواری‌های مبارزه عقب‌نشینی نمی‌نماید.

رفقا، وقت آن است که خود را ارتقا دهیم

بیایید از امروز سطح توقع خود را از خویش بالا ببریم.

هر رفیق یک برنامه‌ی منظم مطالعه داشته باشد.

هر رفیق در بحث‌های سیاسی فعالانه شرکت کند.

هر رفیق یک مسئولیت مشخص تشکیلاتی بر عهده بگیرد.

هر رفیق برای شناخت بهتر جامعه‌ی افغانستان تلاش کند.

هر رفیق توانایی تحلیل سیاسی خود را تقویت نماید.

و هر رفیق، پیش از آن‌که از دیگران انتظار فداکاری داشته باشد، از خود بپرسد:

من برای این راه چه کرده‌ام؟

رفقا!

جامعه با آرزو تغییر نمی‌کند.

با شعار تنها تغییر نمی‌کند.

با انتظار کشیدن تغییر نمی‌کند.

تغییر اجتماعی محصول آگاهی، سازمان‌یافتگی و عمل جمعی انسان‌هایی است که ضرورت تغییر را فهمیده‌اند و برای تحقق آن مسئولیت می‌پذیرند.

بیایید از خودمان آغاز کنیم؛

دانش سیاسی خود را عمیق‌تر سازیم،

انضباط تشکیلاتی خود را استوارتر کنیم،

توانایی تحلیل خود را بالا ببریم،

مسئولیت‌پذیری خود را بیشتر کنیم

و فاصله‌ی میان حرف و عمل را از میان برداریم.

رفیق آگاه، رفیق مسئول و رفیق سازمان‌یافته، سرمایه‌ی واقعی یک حزب انقلابی است.

آینده را کسانی می‌سازند که امروز برای ساختن خویش و ساختن نیروی جمعی خود کار می‌کنند.

بیایید آگاه‌تر بیندیشیم، منظم‌تر سازمان یابیم و مسئولانه‌تر عمل کنیم.

کارگران جهان متحد شوید!

نن ورځ افغانستان د خپل تاریخ په یوه تر ټولو حسّاس، تروږمۍ ډک او په همدې حال کې برخلیک ټاکونکي پړاو کې ولاړ دی. هغه هېواد چې لسیزې یې خپله غېږ د زخمونو، جګړو او رنګارنګ توطیو پر مخ پرانیستې ده، اوس د استبداد، چوپتیا او خفقان په درانه سیوري کې لاس او پښې وهي. خو په دې ترڅ کې، د دې خاورې په زړه، کوڅو، پوهنتونونو، واټونو او د دې ولس په ارادو کې یو ژوندی، خروشان او ماتې نه خوړونکی حقیقت جریان لري: نوی نسل، د اور او ارادې نسل.

د افغانستان مبارز او انقلابي ځوانان نور د پرون غدې او چوپ تماشاچیان نه دي. هغوی د طوفان بچیان دي؛ هغه نسل چې د ایرو او باروتو په زړه کې یې سترګې پرانیستې، د درد مانا یې په خپله ټول وجود سره حس کړې او اوس دې ژور پوهاوي ته رسېدلی دی چې د دې خاورې برخلیک به په غوښتنه او سوال نه، بلکې د دوی د خپلو پولادي بازوګانو او پیاوړو ارادو په واسطه رقم شي.

۱. د چوپتیا له ایرو څخه تر د پوهې تر چاودنې پورې

د افغانستان تاریخ شاهدي ورکوي چې هرکله تروږمۍ خپل تر ټولو ژور حد ته رسېدلې، دا د ځوانانو خروشان رڼا وه چې د ظلم بنسټونه یې له منځه وړي دي. نن ورځ هم په زموږ په هېواد کې «ننني سیاسي تحولات» داسې یوې مرحلې ته رسېدلي چې نور پکې د تساهل، تسلیمۍ او وادادګۍ هېڅ ځای نه شته. د افکارو د ځنځیر کولو، د ټولنې د نیمې برخې (د دې وطن د سرلوړو لوڼو او مېرمنو) د حذفولو، د ښوونځیو او پوهنتونونو د دروازو د تړلو، او د ناامیدۍ د انجكشن کلونه کلونه هڅې، په یوه شوم هدف متمرکزې وې: د بدلون د خوځنده انجن خاموشه کول.

خو استبدادګران سخت په تېروتنه کې دي! پوهه او اګاهي د ایرو لاندې د اور په څیر ده؛ څومره چې هڅه وکړي هغه د چوپتیا په خاورو پټه کړي، هغومره په زوره لمبې کوي. د افغانستان نننی نسل، یو اګاه، د فکر له نړیوالې نړۍ سره وصل او د پوهې په وسله سمبال نسل دی. دا نسل ښه پوهېږي چې موجوده استبداد یو پوسېدلی او کاغذي جوړښت دی چې یوازې د یو بیدار ملت په اراده سره راپرځېږي.

۲. ولې ځوانان د تحولاتو اصلي مخکښان دي؟

په تاریخ کې ریښتیني انقلابونه او بنسټیز بدلونونه هغسې نه دي چې د بهرنیو ځواکونو ډالۍ وي یا د تړل شویو دروازو تر شا معاملې وي. بدلون، د ځان‌پوهېدنې د رنج او د ولسونو د پاڅون محصول دی. د افغانستان ځوانان نن په دریو اساسي دلیلونو د دې تاریخي رسالت بیرغ‌وال دي:

 د بدلون نه منونکې انرژي او بې‌سارې زړورتیا: جواني د د درېدلو او ټینګار بې‌محاباه فصل دی. د کابل، هرات، مزار، بدخشان او د افغانستان په هر ګوټ کې، دا ځوانان دي چې په خالي لاسونو، خو د آزادۍ په ایمان ډک زړه سره سینه سپر کوي او د عدالت غږ پورته کوي.

 د تعصباتو او تفرقو له پولو وراخوا تلل: د افغانستان نوی نسل د پخوانیو «تفرقه‌بینداز و حکومت کن» سیاستونو قربانی دی. دې نسل د خپل وینو او درد په بیه زده کړي دي چې د بې‌سوادۍ، استبداد، بې‌وزلۍ او بې‌حقوقۍ درد تاجک او پښتون، هزاره او ازبک نه پېژني. د دې نسل یووالی د استبدادګرو تر ټولو لویه کابوس دی.

 د راتلونکې او مدرنیټې لیدلوری: د افغانستان ځوانان یوازې تېر ته د ستنېدو په لټه کې نه دي، بلکې د یوې داسې راتلونکې معماران دي چې پکې د انسان کرامت، د قانون حاکمیت، د بیان آزادي او د برخلیک ټاکلو حق، غیر د معاملې وړ اصول وي.

۳. تاریخي رسالت؛ هغه دنده چې تاریخ زموږ پر اوږو ایښې ده

نن ورځ مبارزه نوې بڼه خپله کړې ده. د افغانستان د مبارزو او انقلابي ځوانانو تاریخي رسالت د احساساتي غبرګون څخه لوړ دی؛ دا رسالت یوه ژوره تګلاره ده:

1. د ناامیدۍ په وړاندې د امید ساتل: د آزادۍ د دښمنانو رواني جګړه دا ده چې تاسو پر دې باوري کړي چې «هېڅ شی به بدلون ونه کړي». د دې رواني جګړې په وړاندې د ځوانانو ځواب، د امید، ځان باورۍ او په هوښیارۍ سره د سازماندهۍ خپرول دي.

2. په ټولو سنګرونو کې مبارزه: نننۍ مبارزه یوازې په سیاسي ډګر پورې محدوده نه ده؛ د کلتوري مقاومت، د ژبې او هویت ساتنې، د محرومو لوڼو لپاره د پټو او ښکاره زده‌کړو، تر نړیوالې ټولنې پورې د افغانستان د مظلومیت غږ رسولو لپاره په مجازی فضا کې فعاله ونډه اخیستنه، دا ټول د مقاومت سنګران دي.

3. د سبا د مشرانو روزل: هغه نسل چې نن د ظلم په وړاندې دریږي، د سبا د افغانستان د ادارې تمرین کوي؛ یو ویجاړ شوی هېواد چې سبا به د همدغو ځوانانو په پاکو، ژمنو او د استبداد ضد لاسونو له سره جوړ شي.

وروستۍ خبره؛ طوفان په لاره دی

د افغانستان ټولو سرلوړو، زړورو او بیدارو ځوانانو ته خطاب کوو؛ هغه لور ته چې د بندیزونو په تیارو کې کتاب لولي، هغه ځوان ته چې په سړک کې په خپل نظر سره د اعتراض فریاد پورته کوي، او هر هغه د آزادۍ غوښتونکي فکر ته چې په سینه کې درزېږي:

پوه شئ چې تاسو یوازې نه یاست. تاریخ تاسو ته ګوري. د شپې تر ټولو تیاره ساعت، دقیقاً هغه ساعت دی چې د سهار سپېدو ته تر ټولو نږدې وي. استبداد هر څومره چې عریان او ځناور صفت وي، د هغه نسل د ارادې په وړاندې به په زنګنو شي چې پرېکړه یې کړې ده «ژوند وکړي خو په اسارت کې نه.»

قلمونه تیز کړئ، ارادې پولادي کړئ او صفونه سره نږدې کړئ. د بدلون طوفان په لاره دی؛ او د دې طوفان اصلي معماران تاسې یاست!

Afghanistan currently stands at one of the most critical, darkest, and simultaneously fateful crossroads in its history. A country that for decades has opened its arms to wounds, wars, and multi-layered conspiracies now struggles under the heavy shadow of suppression, silence, and tyranny. Yet, amidst all this, a living, roaring, and invincible truth flows through the core of our alleys, universities, streets, and the resolute wills of this land: the new generation, the generation of fire and will.

The militant and revolutionary youth of Afghanistan are no longer silent, passive spectators of yesterday. They are the children of the storm; a generation that opened its eyes amidst ashes and gunpowder, felt the meaning of pain with every fiber of its being, and has now reached the profound realization that the destiny of this land will not be forged through pleading, but through their own muscular arms and iron wills.

1. From the Ashes of Silence to the Explosion of Awareness

Afghanistan’s history bears witness that whenever darkness has reached its deepest point, it has been the roaring light of the youth that has shattered the foundations of oppression. Today, the “contemporary political transformations” in our country have reached a juncture where there is no longer any room for tolerance, surrender, or compliance. Years of efforts to shackle thoughts, to eliminate half of the society’s body (the proud daughters and women of this homeland), to close the doors of schools and universities, and to inject hopelessness, were driven by one sinister goal: to silence the driving engine of change.

Yet, the tyrants are profoundly mistaken! Awareness is like fire beneath the ash; the more they try to blanket it with the soil of silence, the more fiercely it blazes. Today’s generation of Afghanistan is conscious, connected to the global sphere of thought, and armed with the weapon of understanding. This generation knows well that the existing tyranny is a rotten, fragile structure that crumbles only with the will of an awakened nation.

2. Why the Youth are the Vanguard of Transformation

True revolutions and fundamental changes in history have never been gifts from external powers or bargains behind closed doors. Change is the product of conscious suffering and the uprising of the masses. Today, the youth of Afghanistan stand as the standard-bearers of this historical mission for three key reasons:

 Unyielding Energy and Indomitable Courage: Youth is the uncompromised season of standing firm. Across the streets of Kabul, Herat, Mazar-e-Sharif, Badakhshan, and all over Afghanistan, it is the youth who step forward empty-handed, yet with hearts overflowing with faith in freedom, raising the cry for justice.

 Transcending Prejudices and Divisions: The new generation of Afghanistan has been the victim of the age-old “divide and rule” policies. At the heavy cost of their blood and suffering, this generation has learned that the pain of illiteracy, tyranny, poverty, and disenfranchisement knows no ethnic lines—neither Tajik nor Pashtun, neither Hazara nor Uzbek. The solidarity of this generation is the tyrants’ greatest nightmare.

 A Vision for the Future and Modernity: The youth of Afghanistan are not merely seeking a return to the past; they are architects of a future where human dignity, the rule of law, freedom of expression, and the right to self-determination are non-negotiable principles.

3. The Historical Mission: A Duty Imposed by History

Today, the struggle has taken on a new form. The historical mission of the militant and revolutionary youth of Afghanistan transcends an emotional reaction; it is a profound strategy:

1. Sustaining Hope Against Waves of Despair: The psychological warfare waged by the enemies of freedom aims to convince you that “nothing will change.” The youth’s counter-offensive against this psychological warfare is the proliferation of hope, self-belief, and clever organization.

2. Struggling on All Fronts: Today’s struggle is not confined to the political arena alone; from cultural resistance, preservation of language and identity, covert and overt education for deprived daughters, to conscious participation in the digital space to echo the voice of Afghanistan’s oppressed to the global community—all of these are trenches of resistance.

3. Forging Tomorrow’s Leaders: The generation that stands against oppression today is practicing the administration of tomorrow’s Afghanistan—a devastated country that will be rebuilt from scratch by the clean, committed, and anti-tyranny hands of these very youth.

Final Word; The Storm is Approaching

Addressing all the proud, brave, and awakened youth of Afghanistan: to that daughter studying by booklight amidst the darkness of bans, to that son raising a defiant cry of protest on the street with his gaze, and to every freedom-loving intellect beating within a chest:

Know that you are not alone. History is watching you. The darkest hour of the night is precisely the hour closest to the dawn. No matter how blatant and brutal tyranny may be, it will inevitably kneel before the will of a generation that has chosen to live rather than live enslaved.

Sharpen your pens, steel your wills, and tighten your ranks. The storm of change is underway; and the master architects of this storm are you!

نویسنده:فاروق احمدی

امروز افغانستان در یکی از حساس‌ترین، تاریک‌ترین و در عین حال سرنوشت‌سازترین پیچ‌های تاریخی خود ایستاده است. کشوری که دهه‌هاست آغوشش را به روی زخم، جنگ و توطئه‌های رنگارنگ گشوده، اکنون در سایه سنگین خفقان، سکوت و استبداد دست‌وپا می‌زند. در این میان، اما یک حقیقت زنده، خروشان و شکست‌ناپذیر در بطن کوچه‌ها، دانشگاه‌ها، خیابان‌ها و اراده‌های این سرزمین جریان دارد: نسل نو، نسل آتش و اراده.

جوانان مبارز و انقلابی افغانستان، دیگر آن تماشاگران خاموش دیروز نیستند. آنان فرزندان طوفان‌اند؛ نسلی که در دل خاکستر و باروت چشم گشوده، معنای درد را با تمام وجود لمس کرده و اکنون به این آگاهی ژرف رسیده‌ است که سرنوشت این سرزمین نه با التماس، بلکه با بازوان پولادین و اراده‌های آهنین خودشان رقم خواهد خورد.

۱. از خاکسترهای سکوت تا انفجار آگاهی

تاریخ افغانستان شهادت می‌دهد که هرگاه تاریکی به عمیق‌ترین نقطه خود رسیده، این نور خروشان جوانان بوده که بساط ظلم را در هم پیچیده است. امروز نیز «تحولات امروزین سیاسی» در کشور ما به نقطه‌ای رسیده که دیگر جای هیچ‌گونه تساهل، تسلیم و وادادگی نیست. سال‌ها تلاش برای به زنجیر کشیدن اندیشه‌ها، حذف نیمی از پیکر جامعه (دختران و زنان سرفراز این مرز و بوم)، بستن درهای مکاتب و دانشگاه‌ها، و ترزیق ناامیدی، به یک هدف شوم دوخته شده بود: خاموش کردن موتور محرک تغییر.

اما استبدادگران سخت در اشتباهند! آگاهی همچون آتش زیر خاکستر است؛ هرچقدر بیشتر تلاش کنند تا آن را با خاک سکوت بپوشانند، شعله‌ورتر می‌شود. نسل امروز افغانستان، نسلی آگاه، دسترسی‌پذیر به جهانِ اندیشه، و مسلح به سلاح شناخت است. این نسل خوب می‌داند که استبداد موجود، ساختاری پوسیده و کاغذی است که تنها با اراده یک ملت بیدار فرو می‌ریزد.

۲. چرا جوانان، پیشرانان اصلی تحولات‌اند؟

انقلاب‌های راستین و دگرگونی‌های بنیادین در تاریخ، هیچ‌گاه هدیه‌ای از سوی قدرت‌های بیرونی یا معاملاتی پشت درهای بسته نبوده است. تغییر، محصول رنجِ خودآگاه و قیام توده‌هاست. جوانان افغانستان امروز به سه دلیل کلیدی، پرچمدار این رسالت تاریخی‌اند:

 انرژی تغییرناپذیر و شجاعت بی‌بدیل: جوانی فصل بی‌تخفیفِ ایستادگی است. در خیابان‌های کابل، هرات، مزار، بدخشان و سراسر افغانستان، این جوانان‌اند که با دست خالی، اما با قلبی آکنده از ایمان به آزادی، سینه سپر می‌کنند و فریاد عدالت سر می‌دهند.

 عبور از مرزهای تعصب و تفرقه: نسل نو افغانستان، قربانی سیاست‌های کهنه «تفرقه‌بینداز و حکومت کن» است. این نسل به بهای خون و رنج خود آموخته است که دردِ بی‌سوادی، استبداد، فقر و بی‌حقوقی، تاجیک و پشتون، هزاره و ازبک نمی‌شناسد. همبستگی این نسل، بزرگ‌ترین کابوس مستبدان است.

 نگاه به آینده و مدرنیته: جوانان افغانستان تنها به دنبال بازگشت به گذشته نیستند، بلکه معمار آینده‌ای‌اند که در آن کرامت انسانی، حاکمیت قانون، آزادی بیان، و حق تعیین سرنوشت، اصول غیرقابل معامله باشند.

۳. رسالت تاریخی؛ تکلیفی که تاریخ بر دوش ما گذاشته است

امروز مبارزه شکل تازه‌ای به خود گرفته است. رسالت تاریخی جوانان مبارز و انقلابی افغانستان فراتر از یک واکنش احساسی است؛ این رسالت یک استراتژی عمیق است:

1. حفظ امید در برابر امواج ناامیدی: جنگ روانی دشمنان آزادی این است که شما را به این باور برسانند که «هیچ‌چیز تغییر نخواهد کرد». پاتکِ جوانان به این جنگ روانی، تکثیر امید، خودباوری و سازماندهی زیرکانه است.

2. مبارزه در تمامی جبهه‌ها: مبارزه امروز تنها در میدان سیاست نیست؛ از مقاومت فرهنگی، حفظ زبان و هویت، آموزش مخفی و آشکار دختران محروم از تحصیل، تا حضور آگاهانه در فضای مجازی برای رساندن صدای مظلومیت افغانستان به گوش جهانیان، همه و همه سنگرهای مقاومت‌اند.

3. ساختن رهبران فردا: نسلی که امروز در برابر ظلم می‌ایستد، در حال تمرین مدیریتِ فردای افغانستان است. کشوری ویران‌شده که فردا به دست پاک، متخصص، متعهد و ضد استبداد همین جوانان از نو ساخته خواهد شد.

کلام آخر؛ طوفان نزدیک است

خطاب به تمام جوانان سرفراز، دلیر و بیدار افغانستان؛ به آن دختری که در تاریکیِ ممنوعیت‌ها کتاب می‌خواند، به آن پسری که در خیابان با نگاهش فریاد اعتراض سر می‌دهد، و به هر اندیشه آزادی‌خواهی که در سینه‌ها می‌تپد:

بدانید که شما تنها نیستید. تاریخ به شما چشم دوخته است. تاریک‌ترین ساعت شب، دقیقاً همان ساعتی است که به سپیده دم نزدیک‌تر می‌شویم. استبداد هرچقدر هم عریان و خشن باشد، در برابر اراده‌ی نسلی که تصمیم گرفته است «زنده بماند اما اسیر نباشد»، زانو خواهد زد.

قلم‌ها را تیزتر، اراده‌ها را پولادین‌تر و صفوف را فشرده‌تر کنید. طوفان تغییر در راه است؛ و معماران اصلی این طوفان، شمایيد!

Marxism and the Historical Mission of Humanity Today

Today’s world, for all its astonishing scientific and technological advances, remains a world filled with inequality, exploitation, poverty, war, injustice, and the alienation of human beings from the products of their own labor. Humanity has succeeded in mastering immense forces of nature, yet it has not succeeded in organizing social relations so that the fruits of these advances are made available to all in a just manner.

Under such conditions, Marxism is not merely a collection of nineteenth-century economic or philosophical theories. For millions of people, it is a framework for understanding social structures, class relations, and the forces that shape human life. Its importance lies in its effort to examine society not at the level of appearances, but in the depths of its material and historical relations.

Marxism begins with a fundamental question: why does a society that is scientifically and productively capable of creating abundant wealth still confront widespread poverty and deprivation?

The Marxist answer to this question directs us to examine the mode of production, ownership of the means of production, the class division of society, and relations of power.

From Understanding the World to Changing It

One of Marx’s most fundamental intellectual contributions is the connection he establishes between knowledge and social practice. In his eleventh thesis on Feuerbach, Marx emphasizes that the issue is not only to interpret the world, but also to change it.

This proposition is not an invitation to abandon thought; on the contrary, it underscores the importance of scientific understanding. Conscious change is impossible without knowledge of society’s real relations, just as knowledge that never finds its way into social practice cannot lead to real transformation.

This is where the concept of praxis becomes important: thought must be tested in social life, while the experience of struggle and action must, in turn, make thought richer and more precise.

Human Beings Are Products of History; Yet They Are Also Its Makers

Marxism does not see human beings as isolated entities separate from society. People live under particular historical and social conditions; yet it is these same people who make history through their collective activity.

Human society is not something fixed and unchangeable. Social relations have emerged throughout history, have changed, and can change again.

From this perspective, no social system can be regarded as eternal or natural. What appears self-evident today may be the product of a particular historical period, and what seems unchangeable today can be changed through consciousness, organization, and social struggle.

Human Freedom Is Incomplete Without Social Emancipation

Freedom cannot be reduced to individual freedom alone. A person who is legally free but compelled to sell their labor power under unequal conditions in order to live confronts profound social questions.

It is from this point that Marxism critiques capitalist relations—relations in which labor power becomes a commodity and social production can serve private accumulation.

The issue is not merely who is rich and who is poor; the more fundamental question is: what relations produce and reproduce this inequality?

Understanding these relations is an essential condition for any serious project of social transformation.

Why Is Marxism Still Relevant?

The world has changed. Technology, the structure of the global economy, forms of employment, communications, and political relations have all been transformed. Therefore, if Marxism is to offer guidance to people today, it cannot be limited to preserving historical formulas without analyzing new conditions.

But changing historical conditions does not mean that fundamental questions have come to an end.

We must still ask: who owns? Who produces? How is wealth distributed? How does economic power become political power? Why do poverty and social insecurity persist alongside the accumulation of wealth? And how can social relations be organized so that the growth of the productive forces serves human life?

These questions remain alive.

Theory Without Praxis and Praxis Without Theory

One of the great dangers facing every social movement is the separation of theory from practice.

A theory that turns its back on social reality becomes dogmatism; and practice lacking theoretical analysis can be reduced to scattered, aimless activity.

Marxism in its serious sense calls for the dialectical unity of knowledge and practice: rigorous analysis of reality, drawing lessons from struggle, conscious organization, and a return to reality to revise and develop theory and practice.

For this reason, studying Marx, Engels, and other Marxist thinkers must not be confined to memorizing a few slogans or terms. Marxism is alive when it becomes a tool for critiquing reality.

The Mission of Humanity Today

People today inherit a world built by previous generations, but they are not required to hand that same world, unchanged, to future generations.

The historical mission of humanity today, put most simply, is not the passive acceptance of reality. People can understand reality, investigate the roots of social problems, learn from historical experience, and struggle to build more humane relations.

This struggle is, above all, a struggle for consciousness, because a society lacking awareness cannot consciously change its own destiny.

Yet consciousness becomes a social force only when it is connected with solidarity, organization, and collective action.

The world does not need more spectators; it needs people who can understand reality and act responsibly in response to it.

Concluding Remarks

Marxism should not be regarded as an intellectual creed, a set of sacred commandments, or a ready-made answer to every question in history. Its value lies in its capacity for the critical analysis of society, for revealing the hidden relations of power and wealth, and for linking knowledge with social practice.

If people today wish to build a different future, they must first understand the existing world; but they must not stop at understanding it.

For knowledge without action is incomplete, and action without knowledge is blind.

The fundamental issue remains:

Let us not merely interpret the world; let us transform it.

And this transformation begins where people no longer regard themselves as spectators of history, but consciously take part in making it.

Source note: Karl Marx, “Theses on Feuerbach,” Thesis XI; written in 1845 and first published in 1888.
Source: https://www.marxists.org/archive/marx/works/1845/theses/theses.htm

مارکسیزم او د ننني انسان تاریخي رسالت

د نن ورځې نړۍ، له ټولو حیرانوونکو علمي او ټکنالوژیکي پرمختګونو سره سره، لا هم له نابرابرۍ، استثمار، بېوزلۍ، جګړې، بې‌عدالتۍ او د انسان له خپل د کار له پایلې څخه د پردیتوب ډکه نړۍ ده. بشر توانېدلی چې د طبیعت ستر ځواکونه مهار کړي، خو لا یې نه دي توانېدلي چې ټولنیزې اړیکې داسې تنظیم کړي چې د دغو پرمختګونو ګټه په عادلانه ډول د ټولو په واک کې ورشي.

په داسې شرایطو کې، مارکسیزم یوازې د نولسمې پېړۍ د اقتصادي یا فلسفي نظریو ټولګه نه ده؛ بلکې د میلیونونو انسانانو لپاره د ټولنیزو جوړښتونو، طبقاتي اړیکو او هغو ځواکونو د پوهېدو یو چوکاټ دی چې د انسان ژوند جوړوي. د هغه اهمیت په دې کې دی چې هڅه کوي ټولنه نه د ظاهري بڼو په کچه، بلکې د هغې د مادي او تاریخي اړیکو په ژورو کې وڅېړي.

مارکسیزم له یوه بنسټیزه پوښتنه پیلېږي: ولې هغه ټولنه چې له علمي او تولیدي پلوه د زیاتې شتمنۍ د رامنځته کولو وړتیا لري، لا هم له پراخې بېوزلۍ او محرومیت سره مخ ده؟

دې پوښتنې ته مارکسیستي ځواب انسان د تولید د طریقې، د تولیدي وسایلو د مالکیت، د ټولنې د طبقاتي وېش او د ځواک د اړیکو څېړلو ته رهبري کوي.

له نړۍ پېژندلو تر هغې بدلولو پورې

د مارکس د فکر له بنسټیزو لاسته راوړنو څخه یوه دا ده چې پېژندنه له ټولنیز عمل سره تړي. مارکس د فویرباخ په اړه په یوولسمه تېزه کې ټینګار کوي چې خبره یوازې د نړۍ په تفسیر کې نه ده، بلکې د هغې په بدلولو کې هم ده.

دا وینا د فکر پرېښودو ته بلنه نه ده؛ برعکس، د علمي پېژندنې اهمیت راڅرګندوي. له دې پرته چې د ټولنې واقعي اړیکې وپېژندل شي، شعوري بدلون ناشونی دی؛ همدارنګه، هغه پېژندنه چې هېڅکله ټولنیز عمل ته لار و نه مومي، نشي کولای رښتینی بدلون راولي.

له همدې ځایه د پراتیک مفهوم اهمیت مومي: فکر باید په ټولنیز ژوند کې وازمویل شي او د مبارزې او عمل تجربه باید فکر لا بډای او دقیق کړي.

انسان د تاریخ محصول دی؛ خو د تاریخ جوړوونکی هم دی

مارکسیزم انسان یو ګوښه او له ټولنې جلا موجود نه بولي. انسان په ټاکلو تاریخي او ټولنیزو شرایطو کې ژوند کوي؛ خو همدا انسانان دي چې په خپل ګډ فعالیت تاریخ جوړوي.

انساني ټولنه کوم ثابت او نه بدلېدونکی شی نه دی. ټولنیزې اړیکې د تاریخ په اوږدو کې رامنځته شوې، بدلې شوې او بیا بدلېدای هم شي.

له دې لیدلوري، هېڅ ټولنیز نظام ابدي او طبیعي نه شي ګڼل کېدای. هغه څه چې نن بديهي ښکاري، ښايي د یوې ځانګړې تاریخي دورې محصول وي، او هغه څه چې نن نه بدلېدونکي برېښي، د پوهاوي، سازمان‌موندنې او ټولنیزې مبارزې په پایله کې بدلېدای شي.

د انسان آزادي له بشپړې ټولنیزې آزادۍ پرته نیمګړې ده

آزادي یوازې فردي آزادۍ ته نه شي راکمول کېدای. هغه انسان چې له حقوقي پلوه آزاد وي، خو د ژوند د دوام لپاره په نابرابرو شرایطو کې د خپل کارځواک پلورلو ته اړ وي، له ژورو ټولنیزو پوښتنو سره مخ دی.

مارکسیزم له همدې ځایه د پانګوالۍ پر اړیکو نیوکه کوي؛ هغو اړیکو ته چې پکې کارځواک په توکي بدلېږي او ټولنیز تولید د خصوصي انباشت په چوپړ کې راتلای شي.

یوازې خبره دا نه ده چې څوک شتمن او څوک بېوزلی دی؛ تر دې بنسټیزه پوښتنه دا ده چې کومې اړیکې دا نابرابري تولیدوي او بیا یې تولیدوي؟

د دغو اړیکو پېژندنه د ټولنیز بدلون د هرې جدي پروژې اساسي شرط دی.

مارکسیزم ولې لا هم اړوند دی؟

نړۍ بدله شوې ده. ټکنالوژي، د نړیوال اقتصاد جوړښت، د کار بڼې، اړیکې او سیاسي مناسبات بدل شوي دي. له همدې امله، که مارکسیزم غواړي د ننني انسان لپاره لارښود وي، نه شي کولای بې له دې چې نوي شرایط وڅېړي، یوازې د تاریخي فورمولونو په ساتلو محدود پاتې شي.

خو د تاریخي شرایطو بدلون د بنسټیزو پوښتنو د پای ته رسېدو معنا نه لري.

لا هم باید وپوښتل شي: مالک څوک دی؟ تولید څوک کوي؟ شتمني څنګه وېشل کېږي؟ اقتصادي ځواک څنګه په سیاسي ځواک بدلېږي؟ ولې د شتمنۍ له انباشت سره سره بېوزلي او ټولنیزه ناامني پاتې کېږي؟ او ټولنیزې اړیکې څنګه داسې تنظیمولای شو چې د تولیدي ځواکونو وده د انسان د ژوند په چوپړ کې راشي؟

دا پوښتنې لا هم ژوندۍ دي.

له پراتیک پرته تیوري او له تیورۍ پرته پراتیک

د هر ټولنیز غورځنګ له سترو خطرونو څخه یو دا دی چې تیوري له عمله بېله شي.

هغه تیوري چې ټولنیز واقعیت ته شا واړوي، په جزمیت بدلېږي؛ او هغه عمل چې نظري تحلیل ونه لري، په پرکو او بې‌موخې خوځښتونو راکمېدای شي.

مارکسیزم په خپل جدي مانا کې د پېژندنې او عمل دیالکتیکي یووالی غواړي: د واقعیت دقیق تحلیل، د مبارزې د درسونو راایستل، شعوري سازمان‌موندنه، او د تیورۍ او عمل د سمون او بشپړتیا لپاره بیا واقعیت ته ستنېدل.

له همدې امله، د مارکس، انګلس او نورو مارکسیستي مفکرانو مطالعه باید د څو شعارونو یا اصطلاحاتو په یادولو محدوده نه شي. مارکسیزم هغه مهال ژوندی وي چې د واقعیت د نقد په وسیله بدل شي.

د ننني انسان رسالت

د نن انسان د هغې نړۍ وارث دی چې پخوانیو نسلونو جوړه کړې ده؛ خو اړ نه دی چې هماغه نړۍ له بدلون پرته راتلونکو نسلونو ته وسپاري.

د ننني انسان تاریخي رسالت، په تر ټولو ساده بیان، د واقعیت منفعلانه منل نه دي. انسان کولای شي واقعیت وپېژني، د ټولنیزو ستونزو ریښې ولټوي، له تاریخي تجربو زده کړه وکړي او د لا انساني اړیکو د جوړولو لپاره مبارزه وکړي.

دا مبارزه، تر هر څه وړاندې، د پوهاوي مبارزه ده؛ ځکه ناپوهه ټولنه نه شي کولای خپل برخلیک په شعوري ډول بدل کړي.

خو پوهاوی هم هغه وخت په ټولنیز ځواک بدلېږي چې له پیوستون، سازمان‌موندنې او ګډ عمل سره وتړي.

نړۍ نورو نندارچیانو ته اړتیا نه لري؛ هغې انسانانو ته اړتیا لري چې واقعیت درک کړي او د هغه پر وړاندې په مسئولانه توګه عمل وکړي.

وروستۍ خبره

مارکسیزم باید یو فکري مذهب، د سپېڅلو حکمونو ټولګه یا د تاریخ د ټولو پوښتنو چمتو ځواب ونه ګڼل شي. د هغه ارزښت د ټولنې د انتقادي تحلیل په وړتیا، د ځواک او شتمنۍ د پټو اړیکو په بربنډولو، او له ټولنیز عمل سره د پېژندنې په تړلو کې دی.

که د نن انسان غواړي یو بل ډول راتلونکی جوړ کړي، باید لومړی موجوده نړۍ وپېژني؛ خو په پېژندنه کې و نه درېږي.

ځکه له عمله پرته پېژندنه نیمګړې ده او له پېژندنې پرته عمل ړوند دی.

بنسټیزه مسئله لا هم پر خپل ځای ده:

نړۍ یوازې تفسیر نه کړو؛ هغه بدله کړو.

او دا بدلون له هغه ځایه پیلېږي چې انسان نور ځان د تاریخ نندارچی ونه ګڼي، بلکې په شعوري ډول د هغه په جوړولو کې ونډه واخلي.

د سرچینې یادونه: کارل مارکس، «د فویرباخ په اړه تېزسونه»، یوولسمه تېزه؛ په ۱۸۴۵ کې لیکل شوی او لومړی ځل په ۱۸۸۸ کې خپور شوی.
سرچینه: https://www.marxists.org/archive/marx/works/1845/theses/theses.htm

مارکسیسم و رسالت تاریخی انسان امروز

جهان امروز، با همهٔ پیشرفت‌های شگفت‌انگیز علمی و تکنولوژیک، هنوز جهانی است آکنده از نابرابری، استثمار، فقر، جنگ، بی‌عدالتی و بیگانگی انسان از حاصل کار خویش. بشر توانسته است نیروهای عظیم طبیعت را مهار کند، اما هنوز نتوانسته است مناسبات اجتماعی را چنان سازمان دهد که ثمرهٔ این پیشرفت‌ها به‌گونه‌ای عادلانه در اختیار همگان قرار گیرد.

در چنین شرایطی، مارکسیسم صرفاً مجموعه‌ای از نظریات اقتصادی یا فلسفی مربوط به قرن نوزدهم نیست؛ بلکه برای میلیون‌ها انسان، چارچوبی برای فهم ساختارهای اجتماعی، مناسبات طبقاتی و نیروهایی است که زندگی انسان را شکل می‌دهند. اهمیت آن در این است که می‌کوشد جامعه را نه در سطح ظواهر، بلکه در ژرفای مناسبات مادی و تاریخی آن بررسی کند.

مارکسیسم از یک پرسش اساسی آغاز می‌کند: چرا جامعه‌ای که از نظر علمی و تولیدی قادر به ایجاد ثروت فراوان است، هنوز با فقر و محرومیت گسترده روبه‌روست؟

پاسخ مارکسیستی به این پرسش، انسان را به بررسی شیوهٔ تولید، مالکیت ابزار تولید، تقسیم طبقاتی جامعه و مناسبات قدرت رهنمون می‌شود.

از شناخت جهان تا تغییر آن

یکی از بنیادی‌ترین دستاوردهای اندیشهٔ مارکس، پیوند زدن شناخت با عمل اجتماعی است. در تز یازدهم دربارهٔ فوئرباخ، مارکس تأکید می‌کند که مسئله تنها تفسیر جهان نیست، بلکه تغییر آن نیز هست.

این گزاره، یک دعوت به کنار گذاشتن اندیشه نیست؛ برعکس، اهمیت شناخت علمی را برجسته می‌سازد. تغییر آگاهانه بدون شناخت مناسبات واقعی جامعه ممکن نیست؛ همان‌گونه که شناختی که هرگز به عمل اجتماعی راه نیابد، نمی‌تواند به دگرگونی واقعی منجر شود.

از همین‌جاست که مفهوم پراتیک اهمیت پیدا می‌کند: اندیشه باید در زندگی اجتماعی آزموده شود و تجربهٔ مبارزه و عمل نیز باید اندیشه را غنی‌تر و دقیق‌تر سازد.

انسان محصول تاریخ است؛ اما سازندهٔ تاریخ نیز هست

مارکسیسم انسان را موجودی منفرد و جدا از جامعه نمی‌بیند. انسان در شرایط تاریخی و اجتماعی معین زندگی می‌کند؛ اما همین انسان‌ها هستند که با فعالیت جمعی خود تاریخ را می‌سازند.

جامعهٔ انسانی چیزی ثابت و تغییرناپذیر نیست. مناسبات اجتماعی در طول تاریخ پدید آمده‌اند، دگرگون شده‌اند و می‌توانند بار دیگر دگرگون شوند.

از این منظر، هیچ نظام اجتماعی را نمی‌توان ابدی و طبیعی تصور کرد. آنچه امروز بدیهی به نظر می‌رسد، ممکن است محصول یک دورهٔ تاریخی مشخص باشد و آنچه امروز تغییرناپذیر جلوه می‌کند، می‌تواند در نتیجهٔ آگاهی، سازمان‌یابی و مبارزهٔ اجتماعی تغییر کند.

آزادی انسان بدون رهایی اجتماعی کامل نیست

آزادی را نمی‌توان تنها به آزادی فردی تقلیل داد. انسانی که از نظر حقوقی آزاد است اما برای ادامهٔ زندگی ناگزیر از فروش نیروی کار خود در شرایط نابرابر است، با پرسش‌های عمیق اجتماعی روبه‌روست.

مارکسیسم از همین نقطه به نقد مناسبات سرمایه‌داری می‌پردازد؛ مناسباتی که در آن نیروی کار به کالا تبدیل می‌شود و تولید اجتماعی می‌تواند در خدمت انباشت خصوصی قرار گیرد.

مسئله فقط این نیست که چه کسی ثروتمند است و چه کسی فقیر؛ مسئلهٔ بنیادی‌تر این است که چه مناسباتی این نابرابری را تولید و بازتولید می‌کند؟

شناخت این مناسبات، شرط اساسی برای هر پروژهٔ جدی دگرگونی اجتماعی است.

چرا مارکسیسم هنوز موضوعیت دارد؟

جهان تغییر کرده است. تکنولوژی، ساختار اقتصاد جهانی، شکل‌های اشتغال، ارتباطات و مناسبات سیاسی دگرگون شده‌اند. بنابراین، مارکسیسم نیز اگر بخواهد برای انسان امروز راهگشا باشد، نمی‌تواند به حفظ فرمول‌های تاریخی بدون تحلیل شرایط جدید محدود شود.

اما تغییر شرایط تاریخی به معنای پایان یافتن پرسش‌های اساسی نیست.

هنوز باید پرسید: چه کسی مالک است؟ چه کسی تولید می‌کند؟ ثروت چگونه توزیع می‌شود؟ قدرت اقتصادی چگونه به قدرت سیاسی تبدیل می‌شود؟ چرا در کنار انباشت ثروت، فقر و ناامنی اجتماعی باقی می‌ماند؟ و چگونه می‌توان مناسبات اجتماعی را به گونه‌ای سازمان داد که رشد نیروهای مولده در خدمت زندگی انسان قرار گیرد؟

این پرسش‌ها همچنان زنده‌اند.

نظریه بدون پراتیک و پراتیک بدون نظریه

یکی از خطرهای بزرگ هر جنبش اجتماعی، جدا شدن نظریه از عمل است.

نظریه‌ای که به واقعیت اجتماعی پشت کند، به جزمیت تبدیل می‌شود؛ و عملی که فاقد تحلیل نظری باشد، می‌تواند به حرکت‌های پراکنده و بی‌هدف فروکاسته شود.

مارکسیسم در معنای جدی خود، وحدت دیالکتیکی شناخت و عمل را طلب می‌کند: تحلیل دقیق واقعیت، استخراج درس‌های مبارزه، سازمان‌دهی آگاهانه، و بازگشت دوباره به واقعیت برای اصلاح و تکامل نظریه و عمل.

از همین رو، مطالعهٔ مارکس، انگلس و دیگر متفکران مارکسیست نباید به حفظ چند شعار یا اصطلاح محدود شود. مارکسیسم زمانی زنده است که به ابزار نقد واقعیت تبدیل شود.

رسالت انسان امروز

انسان امروز وارث جهانی است که نسل‌های پیشین ساخته‌اند؛ اما مجبور نیست همان جهان را بدون تغییر به نسل‌های آینده تحویل دهد.

رسالت تاریخی انسان امروز، در ساده‌ترین بیان، پذیرش منفعلانهٔ واقعیت نیست. انسان می‌تواند واقعیت را بشناسد، ریشه‌های مشکلات اجتماعی را جست‌وجو کند، از تجربهٔ تاریخی بیاموزد و برای ساختن مناسبات انسانی‌تر مبارزه کند.

این مبارزه، پیش از هر چیز، مبارزه‌ای برای آگاهی است؛ زیرا جامعه‌ای ناآگاه نمی‌تواند سرنوشت خود را آگاهانه تغییر دهد.

اما آگاهی نیز هنگامی به نیروی اجتماعی تبدیل می‌شود که با همبستگی، سازمان‌یابی و عمل جمعی پیوند بخورد.

جهان به تماشاگران بیشتری نیاز ندارد؛ به انسان‌هایی نیاز دارد که بتوانند واقعیت را بفهمند و در برابر آن مسئولانه عمل کنند.

سخن پایانی

مارکسیسم را نباید یک مذهب فکری، مجموعه‌ای از احکام مقدس یا پاسخ آماده به تمام پرسش‌های تاریخ دانست. ارزش آن در ظرفیت آن برای تحلیل انتقادی جامعه، آشکار ساختن مناسبات پنهان قدرت و ثروت، و پیوند دادن شناخت با عمل اجتماعی است.

انسان امروز اگر می‌خواهد آینده‌ای متفاوت بسازد، باید نخست جهان موجود را بشناسد؛ اما در شناخت متوقف نشود.

زیرا شناخت بدون عمل، ناتمام است و عمل بدون شناخت، کور.

مسئلهٔ اساسی همچنان پابرجاست:

جهان را فقط تفسیر نکنیم؛ آن را دگرگون کنیم.

و این دگرگونی، از جایی آغاز می‌شود که انسان دیگر خود را تماشاگر تاریخ نداند، بلکه آگاهانه در ساختن آن سهم بگیرد.

یادداشت منبع: کارل مارکس، «تزهایی دربارهٔ فوئرباخ»، تز یازدهم؛ نوشته‌شده در ۱۸۴۵ و نخستین‌بار منتشرشده در ۱۸۸۸.
منبع: https://www.marxists.org/archive/marx/works/1845/theses/theses.htm

Afghanistan is today passing through one of the most difficult and sensitive periods of its contemporary history. Economic and social crisis, widespread poverty, unemployment, migration, educational deprivation, social restrictions, the erosion of human capacities, and the closure of many avenues for public participation have made life profoundly difficult for millions of people.

Under such conditions, the fundamental question for every conscious and responsible person is this: What must be done in the face of this bitter reality? Can one remain silent in the face of the people’s suffering and merely watch events unfold? Can a conscious person remain indifferent to the fate of the society in which they live?

The answer is clear: major social crises also bring great historical responsibilities.

Above all, a revolutionary individual must understand the reality of their society; study the roots of the crisis, see the people’s real suffering, move beyond the surface of events, and examine the relations and factors that reproduce these crises. The struggle for social change, without a scientific understanding of society, without awareness, and without organization, will be reduced to wishful thinking and slogans.

Afghanistan: A Society Caught in Interlocking Crises

Afghanistan is not confronted with only one crisis. Poverty, unemployment, economic weakness, migration, an education crisis, social and political restrictions, the erosion of human capital, and deep social problems are interwoven and intensify one another.

In such a situation, the first victims of the crisis are the deprived and working strata of society: families struggling with the difficulties of making a living; young people who cannot find a bright future in their country; children and adolescents deprived of quality education; and women, a large part of whose social and human potential has been excluded from participation in public life.

But Afghanistan’s crisis must not be viewed merely as a collection of economic and social problems. It concerns the future of a society and the fate of a generation now taking shape before our eyes.

Afghan Women: Half of Society Behind Walls of Deprivation

One of the most acute manifestations of Afghanistan’s present situation is the deprivation of girls and women of education, higher study, employment, and full participation in social and public life.

For years, Afghan girls have faced severe restrictions on access to secondary and higher education. UNICEF reported on 14 August 2026 that more than 2.6 million girls have been denied secondary education since 2021; Afghanistan remains the only country where secondary and higher education is effectively closed to girls and women.

This deprivation is not merely an educational issue; it is a question of Afghanistan’s future.

When a girl is denied school, society loses a mind, a talent, and a constructive force. When a woman is denied university, the country loses the presence of a future doctor, teacher, engineer, researcher, writer, specialist, and productive force. And when women are excluded from work and public participation, an immense capacity of society’s human resources is brought to a halt.

The continuation of educational and employment restrictions could leave Afghanistan facing a severe shortage of female professionals, including teachers and healthcare workers.

Therefore, defending women’s right to education, higher study, work, and social and political participation is not a marginal issue or one concerning only a single gender; it is a question of the progress, development, and future of the whole of Afghan society.

How can a society that deprives half its population of full participation in building the future speak of development and progress?

The Afghanistan of the future needs conscious, educated, skilled, and engaged women and men. No serious project for rebuilding the country can succeed while excluding half of society’s human resources.

Youth: A Future That Must Not Be Sacrificed

Afghanistan’s young generation also stands at the center of this crisis. A young person whose opportunities for education, work, and social participation are limited confronts the difficult question of the future.

Young people are the driving force of every society. If this force has no access to knowledge, skills, opportunity, and a clear horizon, society will face the erosion of human capital and the spread of hopelessness.

For this reason, defending public education, scientific and cultural development, the creation of employment opportunities, and the provision of conditions for young people to participate in social life are part of the responsibility of every force that seeks Afghanistan’s progress.

What Is the Mission of the Revolutionary Individual Under Such Conditions?

A revolutionary individual is not someone who is merely angry at the existing situation; rather, they are someone who transforms anger into awareness, awareness into responsibility, and responsibility into social action.

A revolutionary individual must be the voice of the suffering of those who have no means to make their voices heard; stand alongside the deprived; strive to spread knowledge and awareness; wage an intellectual and social struggle against ignorance, prejudice, discrimination, and injustice; and work to create a society in which human beings enjoy dignity and equal opportunity.

But no sustained and effective struggle is possible without awareness and organization.

The experience of history has shown that great social ideals become reality when conscious people gather around clear principles, act responsibly, overcome fragmentation, and organize their collective strength.

From this perspective, the mission of the revolutionary individual is not merely to protest what is wrong; it is to take an active part in building what must replace the existing situation.

From Awareness to Responsibility

True awareness draws a person out of indifference.

One who sees poverty cannot be indifferent to social justice. One who sees children deprived of education cannot remain indifferent to the future of society. One who sees girls and women deprived of education and work cannot regard equality and social participation as secondary issues.

But awareness acquires social value only when it leads to responsibility.

The responsibility of the conscious person is to learn and encourage others to learn as well; to understand realities and help others understand them; not to remain silent in the face of discrimination and injustice; and to work to build social and human solidarity.

Afghanistan Needs a Different Future

Afghanistan is not condemned to remain in its present condition.

Nations can pass through the most difficult periods of history, provided that the conscious forces of society recognize their historical responsibility and work to build a different future.

Afghanistan’s future must be built on knowledge, work, social justice, legal equality, and the participation of all citizens: a future in which no child is deprived of school, no young person of an opportunity to work, and no woman of the right to education, higher study, and social participation.

An Afghanistan in which people can develop their talents and abilities without discrimination; an Afghanistan in which education and knowledge are not privileges of a particular group; an Afghanistan in which women and men share in building the country’s future; and an Afghanistan in which human dignity stands above prejudice, discrimination, and deprivation—this is not a distant dream, but a horizon for whose realization one can work consciously and responsibly.

Final Words

Today, the responsibility of the revolutionary individual in Afghanistan is heavier than ever.

They cannot remain silent in the face of poverty; they cannot regard deprivation as normal; they cannot ignore the closing of the gates of education to girls; they cannot consider the exclusion of women from social and public spheres insignificant; and they cannot watch the future of the younger generation be lost before their eyes and still remain indifferent.

Our mission is to understand reality;
Our mission is to keep social consciousness awake;
Our mission is to defend human dignity and rights;
Our mission is to struggle against ignorance, discrimination, and injustice;
And our responsibility is to work consciously to build a better future for Afghanistan.

History is made by people who do not forget their responsibility in difficult moments.

Today, more than anything else, Afghanistan needs such people: people who are conscious, responsible, free-thinking, and committed to the future of this land.

The future does not belong to those who surrender in the face of crisis; the future is made by those who understand reality, accept their responsibility, and strive with awareness, resolve, and perseverance to change what is wrong.

Yama Afghan

Source note: UNICEF statement on girls’ education, 14 August 2026:
https://www.unicef.org/press-releases/more-26-million-girls-afghanistan-have-been-denied-secondary-education-2021

افغانستان نن د خپل معاصر تاریخ له تر ټولو ستونزمنو او حساسو پړاوونو څخه یو تېروي. اقتصادي او ټولنیز بحران، پراخه بېوزلي، بېکاري، کډوالي، له زده کړو محرومیتونه، ټولنیز محدودیتونه، د بشري وړتیاوو زوال او د عامه ګډون د ډېرو لارو تړل کېدل، د میلیونونو انسانانو ژوند له درنو ستونزو سره مخ کړی دی.

په داسې شرایطو کې، د هر باخبره او مسؤل انسان لپاره اساسي پوښتنه دا ده: د دې ترخې واقعیت په وړاندې څه باید وشي؟ ایا د خلکو د کړاوونو پر وړاندې چوپ پاتې کېدای شو او یوازې د پېښو نندارچیان واوسو؟ ایا باخبره انسان کولی شي د هغې ټولنې د برخلیک په وړاندې بې‌پروا پاتې شي چې پکې ژوند کوي؟

ځواب روښانه دی: ستر ټولنیز بحرانونه ستر تاریخي مسؤلیتونه هم له ځان سره لري.

انقلابي انسان تر هر څه مخکې باید د خپلې ټولنې واقعیت وپېژني؛ د بحران ریښې وڅېړي، د خلکو ریښتیني دردونه وویني، د پېښو له ظاهره ور هاخوا ولاړ شي او هغه اړیکې او عوامل وڅېړي چې دا بحرانونه بیا زېږوي. د ټولنیز بدلون لپاره مبارزه، د ټولنې له علمي پېژندنې، پوهاوي او سازمان‌یافتګۍ پرته، په هیلو او شعارونو راکمېږي.

افغانستان؛ په یو له بل سره تړلو بحرانونو کې ښکېله ټولنه

افغانستان یوازې له یوه بحران سره نه دی مخ. بېوزلي، بېکاري، اقتصادي کمزوري، کډوالي، د زده کړو بحران، ټولنیز او سیاسي محدودیتونه، د بشري پانګې زوال او ژورې ټولنیزې ستونزې یو له بل سره تړلې دي او یو بل پیاوړي کوي.

په داسې وضعیت کې، د بحران لومړني قربانیان د ټولنې محروم او زحمتکښ قشرونه دي؛ هغه کورنۍ چې د ژوند د تأمین له ستونزو سره لاس او ګرېوان دي، هغه ځوانان چې په هېواد کې خپل روښانه راتلونکی نه مومي، هغه ماشومان او تنکي ځوانان چې له باکیفیته زده کړو محرومېږي، او هغه ښځې چې د هغوی د ټولنیزو او بشري وړتیاوو لویه برخه په عامه ژوند کې له ګډونه بې‌برخې شوې ده.

خو د افغانستان بحران باید یوازې د اقتصادي او ټولنیزو ستونزو ټولګه ونه ګڼل شي. خبره د یوې ټولنې د راتلونکي او د هغه نسل د برخلیک ده چې نن زموږ د سترګو پر وړاندې جوړېږي.

د افغانستان ښځه؛ د محرومیت تر دېوالونو شاته د ټولنې نیمایي

د افغانستان د اوسني وضعیت یو له تر ټولو سختو اړخونو څخه د نجونو او ښځو محرومیت له زده کړو، تحصیل، کار او په ټولنیز او عامه ژوند کې له بشپړ ګډون څخه دی.

د افغانستان نجونې له کلونو راهیسې منځنیو او لوړو زده کړو ته د لاسرسي له سختو محدودیتونو سره مخ دي. یونیسف د ۲۰۲۶ کال د اګست پر ۱۴مه راپور ورکړ چې له ۲۰۲۱ کال راهیسې له ۲.۶ میلیونو څخه ډېرې نجونې له ثانوي زده کړو بې‌برخې شوې دي؛ افغانستان لا هم یوازینی هېواد دی چې هلته ثانوي او لوړې زده کړې په عملي توګه د نجونو او ښځو پر مخ تړلې دي.

دا محرومیت یوازې د زده کړو مسئله نه ده؛ دا د افغانستان د راتلونکي مسئله ده.

کله چې نجلۍ له ښوونځي محرومه شي، ټولنه یو فکر، یوه وړتیا او یو رغوونکی ځواک له لاسه ورکوي. کله چې ښځه له پوهنتونه محرومه شي، هېواد د راتلونکي له یوه ډاکټر، ښوونکې، انجنیرې، څېړونکې، لیکوالې، متخصصې او تولیدي ځواک څخه بې‌برخې کېږي. او کله چې ښځې د کار او عامه ګډون له ډګره ګوښه کېږي، د ټولنې د بشري ځواک ستر ظرفیت له خوځښته پاتې کېږي.

د زده کړو او کار پر محدودیتونو دوام کولی شي افغانستان د ښځینه متخصصینو، د ښوونکو او روغتیايي برخې د کارکوونکو په ګډون، له سخت کمښت سره مخ کړي.

له همدې امله، د ښځو د زده کړو، تحصیل، کار او ټولنیز او سیاسي ګډون له حقه دفاع، یوه حاشیوي مسئله یا یوازې د یوه جنس پورې اړوند موضوع نه ده؛ دا د افغانستان د ټولې ټولنې د پرمختګ، ودې او راتلونکي مسئله ده.

هغه ټولنه چې د خپل نفوس نیمایي له دې چې د راتلونکي په جوړولو کې بشپړ ګډون ولري محرومه کړي، څنګه کولی شي د پرمختګ او ودې خبره وکړي؟

راتلونکی افغانستان باخبره، لوستي، متخصص او ګډون کوونکو ښځو او نارینه‌وو ته اړتیا لري. د هېواد د بیا رغونې هېڅ جدي پروژه د ټولنې د بشري ځواک د نیمایي په ایستلو سره پایلې ته نه شي رسېدای.

ځوانان؛ هغه راتلونکی چې باید قرباني نه شي

د افغانستان ځوان نسل هم د دې بحران په مرکز کې دی. هغه ځوان چې د تحصیل، کار او ټولنیز ګډون امکانات یې محدود وي، د راتلونکي له ستونزمنې پوښتنې سره مخ کېږي.

ځوانان د هرې ټولنې محرک ځواک دي. که دا ځواک پوهې، مهارت، فرصت او روښانه لیدلوري ته لاسرسی ونه لري، ټولنه به د بشري پانګې له زوال او د ناهیلۍ له پراختیا سره مخ شي.

له همدې کبله، له عامه زده کړو دفاع، د علمي او فرهنګي ودې پراختیا، د کاري فرصتونو رامنځته کول او په ټولنیز ژوند کې د ځوانانو د ګډون لپاره د زمینه برابرول، د هر هغه ځواک د مسؤلیت برخه ده چې د افغانستان پرمختګ غواړي.

په داسې شرایطو کې د انقلابي انسان رسالت څه دی؟

انقلابي انسان هغه څوک نه دی چې یوازې له اوسني وضعیت څخه غوسه وي؛ بلکې هغه څوک دی چې خپله غوسه په پوهاوي، پوهاوی په مسؤلیت او مسؤلیت په ټولنیز عمل بدلوي.

انقلابي انسان باید د هغو کسانو د کړاو غږ وي چې د خپل غږ د رسولو امکان نه لري؛ د محرومو خلکو تر څنګ ودرېږي؛ د پوهې او پوهاوي د پراخېدو لپاره هڅه وکړي؛ له ناپوهۍ، تعصب، تبعیض او بې‌عدالتۍ سره فکري او ټولنیزه مبارزه وکړي، او د داسې ټولنې د رامنځته کولو لپاره کار وکړي چې پکې انسان له کرامت او برابرو فرصتونو برخمن وي.

خو هېڅ دوامداره او اغېزمنه مبارزه له پوهاوي او سازمان‌یافتګۍ پرته ممکنه نه ده.

د تاریخ تجربې ښودلې ده چې ستر ټولنیز ارمانونه هغه مهال په واقعیت بدلېږي چې باخبره انسانان د روښانو اصولو پر محور راټول شي، مسؤلیت‌پذیر واوسي، له تیتوالي تېر شي او خپل ټولیز ځواک سازمان کړي.

له دې لیدلوري، د انقلابي انسان رسالت یوازې د ناسم څه پر وړاندې اعتراض نه دی؛ بلکې د هغه څه په جوړولو کې فعال ګډون دی چې باید د اوسني وضعیت ځای ونیسي.

له پوهاوي تر مسؤلیت

ریښتینی پوهاوی انسان له بې‌پروايۍ راباسي.

څوک چې بېوزلي ویني، د ټولنیز عدالت پر وړاندې بې‌اعتنا نه شي پاتې کېدای. څوک چې له زده کړو د ماشومانو محرومیت ویني، د ټولنې د راتلونکي پر وړاندې بې‌پروا نه شي پاتې کېدای. څوک چې نجونې او ښځې له تحصیل او کاره محرومې ویني، د برابرۍ او ټولنیز ګډون مسئله فرعي موضوع نه شي ګڼلای.

خو پوهاوی هغه وخت ټولنیز ارزښت مومي چې مسؤلیت ته لار هواره کړي.

د باخبره انسان مسؤلیت دا دی چې زده کړه وکړي او نور هم زده کړې ته وهڅوي؛ واقعیتونه وپېژني او د هغو په پېژندلو کې له نورو سره هم مرسته وکړي؛ د تبعیض او بې‌عدالتۍ پر وړاندې چوپ پاتې نه شي او د ټولنیز او انساني پیوستون د رامنځته کولو لپاره هڅه وکړي.

افغانستان متفاوت راتلونکي ته اړتیا لري

افغانستان اړ نه دی چې په اوسني وضعیت کې پاتې شي.

ملتونه کولی شي د تاریخ له تر ټولو ستونزمنو پړاوونو تېر شي، په دې شرط چې د ټولنې باخبره ځواکونه خپل تاریخي مسؤلیت وپېژني او د متفاوت راتلونکي د جوړولو لپاره هڅه وکړي.

د افغانستان راتلونکی باید د پوهې، کار، ټولنیز عدالت، حقوقي برابرۍ او د ټولو وګړو د ګډون پر بنسټ جوړ شي؛ داسې راتلونکی چې پکې ماشوم له ښوونځي، ځوان له کاري فرصته او ښځه د زده کړې، تحصیل او ټولنیز ګډون له حقه محرومه نه وي.

داسې افغانستان چې پکې انسانان وکولی شي له تبعیض پرته خپلې وړتیاوې او استعدادونه وغوړوي؛ داسې افغانستان چې پکې زده کړه او پوهه د ځانګړې ډلې امتیاز نه وي؛ داسې افغانستان چې ښځې او نارینه د هېواد د راتلونکي په جوړولو کې ونډه ولري؛ او داسې افغانستان چې د انسان کرامت پکې له تعصب، تبعیض او محرومیت څخه لوړ وي، یوه لرې او نه‌رسېدونکې هیله نه ده؛ بلکې هغه افق دی چې د هغه د عملي کېدو لپاره په پوهاوي او مسؤلیت سره هڅه کېدای شي.

وروستۍ خبرې

نن په افغانستان کې د انقلابي انسان مسؤلیت تر هر وخت دروند دی.

هغه د بېوزلۍ پر وړاندې چوپ نه شي پاتې کېدای؛ محرومیت عادي نه شي ګڼلای؛ د نجونو پر مخ د زده کړو د دروازو تړل کېدل له پامه نه شي غورځولای؛ له ټولنیزو او عامه ډګرونو څخه د ښځو ګوښه کېدل بې‌ارزښته خبره نه شي ګڼلای؛ او نه شي کولی د ځوان نسل راتلونکی د خپلو سترګو پر وړاندې له لاسه تللی وویني او بیا هم بې‌پروا پاتې شي.

زموږ رسالت د واقعیت پېژندل دي؛
زموږ رسالت د ټولنیز شعور ویښ ساتل دي؛
زموږ رسالت د انسان د کرامت او حقونو دفاع ده؛
زموږ رسالت له ناپوهۍ، تبعیض او بې‌عدالتۍ سره مبارزه ده؛
او زموږ مسؤلیت د افغانستان لپاره د غوره راتلونکي د جوړولو په موخه باخبره هڅه ده.

تاریخ هغه انسانان جوړوي چې په ستونزمنو شېبو کې خپل مسؤلیت نه هېروي.

افغانستان نن تر هر څه ډېر داسې انسانانو ته اړتیا لري؛ باخبره، مسؤل، آزاداندیشه او د دې خاورې راتلونکي ته ژمن انسانانو ته.

راتلونکی د هغو کسانو نه دی چې د بحران پر وړاندې تسلیمېږي؛ راتلونکی هغه کسان جوړوي چې واقعیت پېژني، خپل مسؤلیت مني او د هغه څه د بدلون لپاره چې ناسم دي، په پوهاوي، ارادې او پایدارتیا هڅه کوي.

د سرچینې یادونه: د نجونو د زده‌کړو په اړه د یونیسف اعلامیه، ۱۴ اګست ۲۰۲۶:
https://www.unicef.org/press-releases/more-26-million-girls-afghanistan-have-been-denied-secondary-education-2021

افغانستان امروز یکی از دشوارترین و حساس‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر خویش را سپری می‌کند. بحران اقتصادی و اجتماعی، فقر گسترده، بیکاری، مهاجرت، محرومیت‌های آموزشی، محدودیت‌های اجتماعی، فرسایش ظرفیت‌های انسانی و بسته‌شدن بسیاری از راه‌های مشارکت عمومی، زندگی میلیون‌ها انسان را با دشواری‌های سنگین روبه‌رو ساخته است.

در چنین شرایطی، پرسش اساسی برای هر انسان آگاه و مسئول این است: در برابر این واقعیت تلخ چه باید کرد؟ آیا می‌توان در برابر رنج مردم سکوت کرد و تنها نظاره‌گر حوادث بود؟ آیا انسان آگاه می‌تواند نسبت به سرنوشت جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کند بی‌تفاوت بماند؟

پاسخ روشن است: بحران‌های بزرگ اجتماعی، مسئولیت‌های بزرگ تاریخی را نیز به همراه دارند.

انسان انقلابی پیش از هر چیز باید واقعیت جامعهٔ خویش را بشناسد؛ ریشه‌های بحران را مطالعه کند، دردهای واقعی مردم را ببیند، از سطح رویدادها فراتر رود و مناسبات و عواملی را که این بحران‌ها را بازتولید می‌کنند، مورد بررسی قرار دهد. مبارزه برای تغییر اجتماعی بدون شناخت علمی جامعه، بدون آگاهی و بدون سازمان‌یافتگی، به آرزو و شعار تقلیل خواهد یافت.

افغانستان؛ جامعه‌ای گرفتار بحران‌های درهم‌تنیده

افغانستان تنها با یک بحران روبه‌رو نیست. فقر، بیکاری، ضعف اقتصادی، مهاجرت، بحران آموزش، محدودیت‌های اجتماعی و سیاسی، فرسایش سرمایهٔ انسانی و مشکلات عمیق اجتماعی، درهم‌تنیده‌اند و یکدیگر را تشدید می‌کنند.

در چنین وضعیتی، نخستین قربانیان بحران، اقشار محروم و زحمتکش جامعه‌اند؛ خانواده‌هایی که با دشواری معیشت دست‌وپنجه نرم می‌کنند، جوانانی که آیندهٔ روشن خود را در کشور نمی‌یابند، کودکان و نوجوانانی که از آموزش باکیفیت محروم می‌شوند و زنانی که بخش بزرگی از ظرفیت‌های اجتماعی و انسانی آنان از مشارکت در زندگی عمومی کنار گذاشته شده است.

اما نباید بحران افغانستان را صرفاً مجموعه‌ای از مشکلات اقتصادی و اجتماعی دانست. مسئله، آیندهٔ یک جامعه و سرنوشت نسلی است که امروز در برابر چشم ما شکل می‌گیرد.

زن افغانستان؛ نیمی از جامعه در پشت دیوارهای محرومیت

یکی از حادترین جلوه‌های وضعیت کنونی افغانستان، محرومیت دختران و زنان از آموزش، تحصیل، اشتغال و مشارکت کامل در زندگی اجتماعی و عمومی است.

دختران افغانستان سال‌هاست که با محدودیت‌های سنگین در دسترسی به آموزش متوسطه و عالی روبه‌رو هستند. بر اساس اعلام یونیسف در ۱۴ آگست ۲۰۲۶، بیش از ۲.۶ میلیون دختر از سال ۲۰۲۱ تاکنون از آموزش متوسطه محروم شده‌اند و افغانستان همچنان تنها کشوری است که آموزش متوسطه و عالی برای دختران و زنان در آن عملاً بسته است.

این محرومیت تنها یک مسئلهٔ آموزشی نیست؛ مسئلهٔ آیندهٔ افغانستان است.

وقتی دختر از مکتب محروم می‌شود، جامعه یک ذهن، یک استعداد و یک نیروی سازنده را از دست می‌دهد. وقتی زن از دانشگاه محروم می‌شود، کشور از حضور یک پزشک، آموزگار، مهندس، پژوهشگر، نویسنده، متخصص و نیروی مولد آینده محروم می‌گردد. و هنگامی که زنان از عرصهٔ کار و مشارکت عمومی کنار گذاشته می‌شوند، ظرفیت عظیمی از نیروی انسانی جامعه از حرکت بازمی‌ماند.

ادامهٔ محدودیت‌های آموزشی و شغلی می‌تواند افغانستان را با کمبود شدید زنان متخصص، از جمله آموزگاران و کارکنان بخش صحی، روبه‌رو سازد.

بنابراین، دفاع از حق آموزش، تحصیل، کار و مشارکت اجتماعی و سیاسی زنان، مسئله‌ای حاشیه‌ای یا صرفاً مربوط به یک جنس نیست؛ مسئلهٔ پیشرفت، توسعه و آیندهٔ تمام جامعهٔ افغانستان است.

جامعه‌ای که نیمی از جمعیت خود را از مشارکت کامل در ساختن آینده محروم کند، چگونه می‌تواند از توسعه و پیشرفت سخن بگوید؟

افغانستان آینده به زنان و مردان آگاه، تحصیل‌کرده، متخصص و مشارکت‌کننده نیاز دارد. هیچ پروژهٔ جدی برای بازسازی کشور نمی‌تواند با حذف نیمی از نیروی انسانی جامعه به نتیجه برسد.

جوانان؛ آینده‌ای که نباید قربانی شود

نسل جوان افغانستان نیز در مرکز این بحران قرار دارد. جوانی که امکان تحصیل، کار و مشارکت اجتماعی برایش محدود باشد، با پرسش دشوار آینده مواجه می‌شود.

جوانان، نیروی محرک هر جامعه‌اند. اگر این نیرو به دانش، مهارت، فرصت و چشم‌انداز روشن دسترسی نداشته باشد، جامعه با فرسایش سرمایهٔ انسانی و گسترش ناامیدی روبه‌رو خواهد شد.

از همین رو، دفاع از آموزش عمومی، توسعهٔ علمی و فرهنگی، ایجاد فرصت‌های شغلی و فراهم ساختن زمینهٔ مشارکت جوانان در حیات اجتماعی، بخشی از مسئولیت هر نیروی خواهان پیشرفت افغانستان است.

رسالت انسان انقلابی در چنین شرایطی چیست؟

انسان انقلابی کسی نیست که تنها در برابر وضعیت موجود خشمگین باشد؛ بلکه کسی است که خشم خود را به آگاهی، آگاهی را به مسئولیت و مسئولیت را به عمل اجتماعی تبدیل می‌کند.

انسان انقلابی باید صدای رنج کسانی باشد که امکان رساندن صدای خود را ندارند؛ در کنار محرومان بایستد؛ برای گسترش دانش و آگاهی تلاش کند؛ با جهل، تعصب، تبعیض و بی‌عدالتی مبارزهٔ فکری و اجتماعی نماید و برای ایجاد جامعه‌ای که در آن انسان از کرامت و فرصت برابر برخوردار باشد، تلاش ورزد.

اما هیچ مبارزهٔ پایدار و مؤثری بدون آگاهی و سازمان‌یافتگی امکان‌پذیر نیست.

تجربهٔ تاریخ نشان داده است که آرمان‌های بزرگ اجتماعی زمانی به واقعیت تبدیل می‌شوند که انسان‌های آگاه پیرامون اصول روشن گرد آیند، مسئولیت‌پذیر باشند، از پراکندگی عبور کنند و نیروی جمعی خویش را سازمان دهند.

از این منظر، رسالت انسان انقلابی تنها اعتراض به آنچه نادرست است نیست؛ بلکه مشارکت فعال در ساختن آن چیزی است که باید جایگزین وضعیت موجود شود.

از آگاهی تا مسئولیت

آگاهی حقیقی، انسان را از بی‌تفاوتی بیرون می‌آورد.

کسی که فقر را می‌بیند، نمی‌تواند نسبت به عدالت اجتماعی بی‌اعتنا باشد. کسی که محرومیت کودکان از آموزش را می‌بیند، نمی‌تواند نسبت به آیندهٔ جامعه بی‌تفاوت بماند. کسی که دختران و زنان محروم از تحصیل و کار را می‌بیند، نمی‌تواند مسئلهٔ برابری و مشارکت اجتماعی را مسئله‌ای فرعی بداند.

اما آگاهی هنگامی ارزش اجتماعی پیدا می‌کند که به مسئولیت منجر شود.

مسئولیت انسان آگاه آن است که بیاموزد و دیگران را نیز به آموختن تشویق کند؛ واقعیت‌ها را بشناسد و برای شناختن آن‌ها به دیگران نیز یاری رساند؛ در برابر تبعیض و بی‌عدالتی سکوت نکند و برای ایجاد همبستگی اجتماعی و انسانی تلاش نماید.

افغانستان به آینده‌ای متفاوت نیاز دارد

افغانستان محکوم به ماندن در وضعیت کنونی نیست.

ملت‌ها می‌توانند از دشوارترین دوره‌های تاریخ عبور کنند، مشروط بر آن‌که نیروهای آگاه جامعه مسئولیت تاریخی خویش را بشناسند و برای ساختن آینده‌ای متفاوت تلاش کنند.

آیندهٔ افغانستان باید بر پایهٔ دانش، کار، عدالت اجتماعی، برابری حقوقی و مشارکت همهٔ شهروندان ساخته شود؛ آینده‌ای که در آن کودک از مکتب، جوان از فرصت کار و زن از حق آموزش، تحصیل و مشارکت اجتماعی محروم نباشد.

افغانستانی که در آن انسان‌ها بتوانند بدون تبعیض، استعداد و توانایی‌های خود را شکوفا سازند؛ افغانستانی که در آن آموزش و دانش امتیاز گروهی خاص نباشد؛ افغانستانی که زنان و مردان در ساختن آیندهٔ کشور سهم داشته باشند؛ و افغانستانی که کرامت انسان برتر از تعصب، تبعیض و محرومیت باشد، یک آرزوی دور از دسترس نیست؛ بلکه افقی است که می‌توان برای تحقق آن آگاهانه و مسئولانه تلاش کرد.

سخن پایانی

امروز، مسئولیت انسان انقلابی در افغانستان سنگین‌تر از همیشه است.

او نمی‌تواند در برابر فقر سکوت کند؛ نمی‌تواند محرومیت را عادی بپندارد؛ نمی‌تواند بسته‌شدن دروازه‌های آموزش بر روی دختران را نادیده بگیرد؛ نمی‌تواند کنار گذاشته‌شدن زنان از عرصه‌های اجتماعی و عمومی را امری بی‌اهمیت تلقی کند و نمی‌تواند آیندهٔ نسل جوان را در برابر چشمان خود از دست رفته ببیند و همچنان بی‌تفاوت بماند.

رسالت ما، شناختن واقعیت است؛
رسالت ما، بیدار نگه‌داشتن شعور اجتماعی است؛
رسالت ما، دفاع از کرامت و حقوق انسان است؛
رسالت ما، مبارزه با جهل، تبعیض و بی‌عدالتی است؛
و مسئولیت ما، تلاش آگاهانه برای ساختن آینده‌ای بهتر برای افغانستان است.

تاریخ را انسان‌هایی می‌سازند که در لحظه‌های دشوار، مسئولیت خویش را فراموش نمی‌کنند.

افغانستان امروز بیش از هر چیز به چنین انسان‌هایی نیاز دارد؛ انسان‌هایی آگاه، مسئول، آزاداندیش و متعهد به آیندهٔ این سرزمین.

آینده از آنِ کسانی نیست که در برابر بحران تسلیم می‌شوند؛ آینده را کسانی می‌سازند که واقعیت را می‌شناسند، مسئولیت خویش را می‌پذیرند و برای تغییر آنچه نادرست است، با آگاهی، اراده و پایداری تلاش می‌کنند.

یما افغان

منبع آمار آموزش دختران: یونیسف، «بیش از ۲.۶ میلیون دختر در افغانستان از سال ۲۰۲۱ از آموزش متوسطه محروم شده‌اند»، ۱۴ آگست ۲۰۲۶:
https://www.unicef.org/press-releases/more-26-million-girls-afghanistan-have-been-denied-secondary-education-2021

The Imperative of Modernity, Social Justice, and the Struggle for Liberation

Introduction: To Speak of Afghanistan Is to Speak of Human Beings

Afghanistan today stands at one of the most complex and decisive junctures in its contemporary history; it is a country whose society has been transformed by decades of war, foreign intervention, the collapse of economic and social structures, widespread poverty, forced migration, and deep political divisions.

But Afghanistan’s crisis is not merely the crisis of a government, a historical period, or a generation. It runs deeper than that. The issue lies in structures that, throughout history, have deprived a large part of the population of meaningful participation in determining their own political, economic, and social destiny.

Today, millions of people in Afghanistan struggle to secure even the most basic necessities of life. A recent report by the United Nations Development Programme shows that in 2025, around 74 percent of Afghanistan’s population was unable to meet its basic livelihood needs. Despite limited growth, the economy has not developed sufficiently to improve people’s standard of living in step with population growth. (UNDP)

These figures are not merely dry economic statistics; behind every figure is the life of a person, a family, a child, a worker, a farmer, a woman, and a young person.

For this reason, it is impossible to speak of Afghanistan’s future without speaking of the people of Afghanistan.

Today’s Crisis: Beyond Bread and Work

Poverty becomes a social crisis when people lose not only bread, but also the possibility of building their own future.

Afghanistan today faces a set of interconnected problems: limited employment opportunities, widespread poverty, restricted access to education and services, declining international assistance, the large-scale return of migrants, climate pressures and drought, and restrictions on women’s participation in different areas of society.

According to a United Nations report, Afghanistan’s economy grew by around 1.9 percent in 2025, but population growth was far more rapid and real per capita income declined. At the same time, the return of millions of migrants has placed additional pressure on the labor market and public services. (UNDP)

It is therefore impossible to speak of an “improvement” in conditions simply by citing a few economic indicators. Economic growth becomes meaningful when it is reflected in the lives of the majority of people: when jobs are created, education expands, public services are strengthened, and people can build their futures with greater confidence.

Women of Afghanistan: Half of Society, Not Its Margin

No society can exclude half of its human capacity from education, work, and public participation while also expecting sustainable development.

The deprivation of girls from secondary and higher education, and the limits on women’s economic and social participation, are not only women’s issues; they are the issue of all Afghanistan. The United Nations Development Programme’s 2026 report explicitly states that Afghanistan remains the only country in which girls are deprived of secondary and higher education, and that restrictions imposed on women weaken the country’s human and economic capacity. (UNDP)

Afghan women must be seen not as a “group in need of pity,” but as rights-bearing human beings, a constructive force in society, and equal partners in determining the country’s destiny.

A society that imprisons half its talents behind walls of deprivation is, in reality, imprisoning its own future.

Youth: A Generation Between Despair and Possibility

Afghanistan’s young people are the country’s greatest human capital; yet they find themselves caught between unemployment, migration, educational deprivation, and the absence of a clear vision for the future.

If an educated young person cannot find work, if a worker cannot build a dignified life from the fruits of labor, if a student cannot continue their education, and if Afghan youth seek their future beyond the country’s borders, the problem is not merely individual failure; it is a sign of a structural crisis.

The World Bank has likewise stressed in its reports the severe pressure on the labor market, youth unemployment, and the need to create sustainable economic opportunities. (World Bank)

Afghanistan needs a generation that seeks its future not in fleeing the country, but in building it.

Modernity: A Historical Necessity for Afghanistan

Modernity must not be confused with blind imitation of foreigners.

Modernity is, above all, a transition away from relations that deprive people of freedom of thought, education, social participation, and the possibility of advancement.

Modernity means science against ignorance;
education against illiteracy;
the rule of law against arbitrariness;
merit against inherited privilege;
productive work against unemployment;
equality of citizenship against discrimination;
and a forward-looking outlook against the endless reproduction of the past.

To build its future, Afghanistan needs universities, schools, industry, modern agriculture, infrastructure, an efficient administrative system, a productive economy, and an educated workforce.

No society can attain a modern future by reproducing outdated relations.

Social Justice: A Question That Cannot Be Deferred Until Tomorrow

Social justice is not merely a moral slogan; it is one of the fundamental questions of social organization.

A society in which a large share of the population is deprived of the most basic necessities of life while opportunities and resources are distributed unequally faces a profound social crisis.

For the Left and advocates of social justice, the essential question is:

How are society’s wealth and resources produced, and who benefits from their proceeds?

Workers, farmers, teachers, employees, students, artisans, and all those who set society in motion through their mental or physical labor must not be pushed to the margins of economic and political relations.

Real development becomes meaningful when working people are placed at the center of social and economic policy.

The Struggle Against Backwardness Is Not a Struggle Against People

One of the most dangerous misconceptions about political struggle is to equate social transformation with hatred of people because of their ethnicity, language, culture, or beliefs.

Afghanistan is a diverse country, and its future cannot be built on the exclusion of any part of its people.

Sustainable social transformation requires the broad participation of the people, without ethnic, linguistic, gender-based, or regional discrimination.

The central issue is to confront the relations and structures that impede the development of people and society, not to be hostile toward people who are themselves victims of those same relations.

Afghanistan’s future can be a shared future only when citizenship, rights, social responsibility, and human dignity have meaning for everyone.

The Necessity of Political Awareness

No social transformation can endure without awareness.

A society that does not know its history readily becomes captive to its distortion. A society that does not understand its economic relations seeks the cause of poverty only in individual fate. A society that does not understand the structure of power reduces every crisis to the behavior of individuals.

For this reason, historical, social, and political awareness is one of the essential needs of Afghanistan today.

Afghanistan’s new generation must study the country’s contemporary history; examine the successes and failures of the past; reflect on economic and social relations; and distinguish between reality, propaganda, and political myths.

Intellectual struggle without study turns into fleeting emotion; and social struggle without organization loses the capacity to turn scattered demands into an effective force.

Why a New Political Force?

Afghanistan needs a serious debate about its political future—a debate that goes beyond daily slogans and answers fundamental questions:

What kind of society do we want?

On what foundation should Afghanistan’s future economy rest?

What will be the place of workers and farmers in the economic structure?

How will women participate in the country’s political, economic, and social life?

What educational system can shape future generations?

How can the country’s political and economic independence be strengthened?

And how can Afghanistan be freed from the vicious cycle of war, poverty, dependency, and backwardness?

The New Standard-Bearers of the People’s Democratic Party of Afghanistan regard themselves as part of this historic debate and emphasize the need for study, organization, organizational discipline, social justice, economic development, equality of citizenship, and the country’s independence.

Drawing on the intellectual traditions of the Left and Afghanistan’s historical experience, this current seeks for the past to be studied not as a political idol, but as a field for understanding, critique, and learning.

No generation has the right to render history sacred and beyond criticism, just as no generation has the right to erase history.

We Learn from the Past; We Build the Future

Afghanistan needs an outlook that both learns from the past and does not remain imprisoned in it.

This country’s historical experiences—from reforms and modernizing movements to the political and social transformations of past decades—have provided us with a body of great lessons.

Successes must be recognized; mistakes must be criticized; failures must be analyzed; and no experience should be placed beyond the scope of rational examination.

History is not for repetition; it is for learning.

The Struggle for the Future Is a Struggle for Humanity

Today, more than ever, Afghanistan needs a clear horizon: one in which education replaces illiteracy, work replaces unemployment, production replaces dependency, the rule of law replaces arbitrariness, and social participation replaces isolation and exclusion.

An Afghanistan in which a girl can study;
a boy can build a future;
a worker can live from the fruits of labor;
a farmer can earn a livelihood from the land;
a teacher can live with appropriate social and economic standing;
a student can think freely;
and no citizen is deprived of human and civic rights because of gender, language, ethnicity, region, or social background.

This Afghanistan is not unattainable; but building it requires awareness, determination, organized work, and civic and political struggle within the framework of fundamental human principles and rights.

Concluding Remarks

Afghanistan faces a historic choice: the continuation of the vicious cycle of poverty, isolation, deprivation, and backwardness, or the search for a path toward building a society founded on knowledge, justice, development, and human participation.

The path to the future cannot be built on nostalgia for the past.

The path to the future must be built through awareness of the past, an understanding of today’s realities, and thought for tomorrow.

Our generation bears a historic responsibility toward future generations. Our responsibility is not merely to lament the devastation; it is to think about how reconstruction can be achieved. It is not enough merely to criticize the darkness; we must also speak of the lamp we wish to light.

The New Standard-Bearers of the People’s Democratic Party of Afghanistan have also launched this website in this same spirit, as a forum for presenting ideas, study, dialogue, critique, and the expression of their political and social views.

We believe that no society advances without thought, and no thought gains strength without critique.

Instead of fearing the future, Afghanistan needs dialogue about the future; instead of sanctifying the past, it needs to understand the past; and instead of submitting to existing realities, it needs to think about the possibility of changing them.

Afghanistan’s future must be built by the hands of the people of today: through knowledge, awareness, work, organization, and the will to build a society in which human beings, human dignity, and social justice are at the center.

This is the beginning of a dialogue;
a dialogue about another Afghanistan;
a modern, independent, prosperous, aware Afghanistan endowed with social justice.

Statistical and Supplementary Sources

United Nations Development Programme (UNDP), Afghanistan Socio-Economic Review 2024–2025; includes the figure of 74% livelihood insecurity in 2025:
https://www.undp.org/afghanistan/publications/afghanistan-socioeconomic-review

Official UNDP statement on Afghanistan’s 1.9% real economic growth in 2025 and the decline in real per capita income:
https://www.undp.org/asia-pacific/press-releases/record-population-returns-drought-and-aid-cuts-push-afghanistan-further-crisis-new-undp-report

World Bank, Afghanistan Development Update, April 2025; on youth employment and the labor market:
https://thedocs.worldbank.org/en/doc/777eab7b5ab9802aa3535f1e73fa1456-0310012025/original/Afghanistan-Development-Update-April-2025.pdf

د عصري کېدو، ټولنیز عدالت او د ازادۍ لپاره د مبارزې اړتیا

سریزه: له افغانستانه خبرې کول، له انسانه خبرې کول دي

افغانستان نن د خپل معاصر تاریخ په یوه تر ټولو پېچلې او برخلیک ټاکونکې پړاو کې ولاړ دی؛ داسې هېواد چې لسیزو جګړو، بهرنیو لاسوهنو، د اقتصادي او ټولنیزو جوړښتونو ړنګېدو، پراخې بېوزلۍ، اجباري کډوالیو او ژورو سیاسي درزونو یې د ټولنې څېره بدله کړې ده.

خو د افغانستان کړکېچ یوازې د یوه حکومت، یوې تاریخي دورې یا یوه نسل کړکېچ نه دی. دا کړکېچ تر دې هم ژورې ریښې لري. اصلي مسئله هغه جوړښتونه دي چې د تاریخ په اوږدو کې یې د خلکو یوه لویه برخه د خپل سیاسي، اقتصادي او ټولنیز برخلیک په اغېزمن ټاکلو کې له ګډون څخه بې‌برخې کړې ده.

نن په افغانستان کې میلیونونه انسانان د ژوند د تر ټولو لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو له ستونزو سره لاس‌وګرېوان دي. د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام تازه راپور ښيي چې په ۲۰۲۵ کال کې د افغانستان شاوخوا ۷۴ سلنه وګړي د خپلو اساسي معیشتي اړتیاوو د پوره کولو توان نه درلود. اقتصاد هم، له محدودې ودې سره سره، دومره وده نه ده کړې چې د نفوس له زیاتوالي سره سم د خلکو د ژوند کچه ښه کړي. (UNDP)

دا شمېرې یوازې وچ اقتصادي ارقام نه دي؛ د هر رقم تر شا د یوه انسان، یوې کورنۍ، یوه ماشوم، یوه کارګر، یوه بزګر، یوې ښځې او یوه ځوان ژوند پروت دی.

له همدې امله، د افغانستان د راتلونکي په اړه خبرې کول د افغانستان د انسان په اړه له خبرو پرته ناشوني دي.

نننی کړکېچ؛ له ډوډۍ او کاره ورهاخوا

بېوزلي هغه مهال په ټولنیز کړکېچ بدلېږي چې انسان نه یوازې ډوډۍ، بلکې د خپل راتلونکي د جوړولو امکان هم له لاسه ورکړي.

افغانستان نن له یو لړ یو له بل سره تړلو ستونزو سره مخ دی: د کاري فرصتونو کمزوري، پراخه بېوزلي، زده‌کړو او خدمتونو ته محدود لاسرسی، د نړیوالو مرستو کمېدل، د کډوالو پراخه ستنېدنه، اقلیمي فشارونه او وچکالي، او د ټولنې په بېلابېلو برخو کې د ښځو د ګډون محدودېدل.

د ملګرو ملتونو د راپور له مخې، په ۲۰۲۵ کال کې د افغانستان اقتصاد شاوخوا ۱.۹ سلنه وده وکړه، خو د نفوس وده تر دې ډېره چټکه وه او د هر کس واقعي عاید کم شو. په عین وخت کې، د میلیونونو کډوالو ستنېدنې د کار پر بازار او عامه خدمتونو لا ډېر فشار راوستی دی. (UNDP)

له دې امله، یوازې د څو اقتصادي شاخصونو په اعلانولو سره د وضعیت د «ښه‌والي» خبره نه شي کېدای. اقتصادي وده هغه مهال مانا پیدا کوي چې د ډېری خلکو په ژوند کې انعکاس ومومي؛ هغه وخت چې کار پیدا شي، زده‌کړې پراخې شي، عامه خدمتونه پیاوړي شي او انسان وکولای شي خپل راتلونکی په ډېر ډاډ سره جوړ کړي.

د افغانستان ښځې؛ د ټولنې نیمایي، نه د ټولنې څنډه

هېڅ ټولنه نه شي کولای خپل نیمایي بشري ځواک له زده‌کړو، کار او عامه ګډون څخه څنګ ته کړي او په عین حال کې د دوامدارې پراختیا تمه ولري.

له منځنیو او لوړو زده‌کړو څخه د نجونو بې‌برخې کول او د ښځو د اقتصادي او ټولنیز ګډون محدودول یوازې د ښځو مسئله نه ده؛ دا د ټول افغانستان مسئله ده. د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام د ۲۰۲۶ کال راپور په ډاګه کوي چې افغانستان لا هم یوازینی هېواد دی چې نجونې پکې له منځنیو او لوړو زده‌کړو بې‌برخې دي، او پر ښځو لګېدلي محدودیتونه د هېواد بشري او اقتصادي وړتیا کمزورې کوي. (UNDP)

د افغانستان ښځه باید د «ترحم اړتیا لرونکې قشر» په توګه نه، بلکې د حق لرونکي انسان، د ټولنې د جوړوونکې ځواک او د هېواد د برخلیک په ټاکلو کې د برابر شریک په توګه وکتل شي.

هغه ټولنه چې خپل نیمایي استعدادونه د محرومیت تر دېوالونو شاته بندي کړي، په حقیقت کې خپل راتلونکی بندي کوي.

ځوانان؛ یو نسل د ناهیلۍ او امکان ترمنځ

د افغانستان ځوانان د هېواد تر ټولو لویه بشري پانګه ده؛ خو په داسې شرایطو کې راګیر شوي دي چې د بېکارۍ، کډوالۍ، له زده‌کړو د بې‌برخېتوب او د روښانه راتلونکي د نشتون ترمنځ ایسار دي.

که لوستی ځوان کار ونه مومي، که کارګر د خپل کار له حاصل څخه د باعزته ژوند د جوړولو توان ونه لري، که زده‌کوونکی ونه شي کولای زده‌کړو ته دوام ورکړي، او که د افغانستان ځوان خپل راتلونکی د هېواد له پولو دباندې ولټوي، نو مسئله یوازې فردي ناکامي نه ده؛ دا د یوه جوړښتي کړکېچ نښه ده.

نړیوال بانک هم په خپلو راپورونو کې د کار پر بازار د سخت فشار، د ځوانانو د بېکارۍ او د دوامدارو اقتصادي فرصتونو د رامنځته کولو پر اړتیا ټینګار کړی دی. (World Bank)

افغانستان داسې نسل ته اړتیا لري چې راتلونکی د هېواد په پرېښودو کې نه، بلکې د هېواد په جوړولو کې ولټوي.

عصري کېدل؛ د افغانستان تاریخي اړتیا

عصري کېدل باید د پردیو له ړندې پېروۍ سره اشتباه نه شي.

عصري کېدل، تر هر څه مخکې، له هغو اړیکو او مناسباتو وتل دي چې انسان د فکر له ازادۍ، زده‌کړو، ټولنیز ګډون او د پرمختګ له امکانه بې‌برخې کوي.

عصري کېدل یعنې د ناپوهۍ پر وړاندې علم؛
د بې‌سوادۍ پر وړاندې زده‌کړه؛
د خپل‌سرۍ پر وړاندې قانون؛
د میراثي امتیاز پر وړاندې وړتیا؛
د بېکارۍ پر وړاندې مولد کار؛
د تبعیض پر وړاندې مدني برابري؛
او د تېر وخت د بې‌پایه بیا تولید پر وړاندې راتلونکي ته کتنه.

افغانستان د خپل راتلونکي د جوړولو لپاره پوهنتون، ښوونځي، صنعت، عصري کرنه، بنسټیزو زېربناوو، اغېزمن اداري نظام، مولد اقتصاد او روزل شوي بشري ځواک ته اړتیا لري.

هېڅ ټولنه د زړو مناسباتو په بیا تولیدولو سره نوي راتلونکي ته نه شي رسېدای.

ټولنیز عدالت؛ هغه مسئله چې سبا ته نه شي ځنډېدلی

ټولنیز عدالت یوازې یو اخلاقي شعار نه دی؛ دا د ټولنیز سازمان له بنسټیزو مسئلو څخه ده.

هغه ټولنه چې پکې د خلکو یوه لویه برخه د ژوند له تر ټولو لومړنیو اسانتیاوو بې‌برخې وي، په داسې حال کې چې فرصتونه او سرچینې په نابرابر ډول ووېشل شي، له ژور ټولنیز کړکېچ سره مخامخ ده.

د کیڼ‌لورو او عدالت‌غوښتونکو ځواکونو له نظره، اساسي پوښتنه دا ده:

د ټولنې شتمني او اسانتیاوې څنګه تولیدېږي او څوک یې له حاصل څخه ګټه اخلي؟

کارګر، بزګر، ښوونکی، کارکوونکی، زده‌کوونکی، کسبګر او ټول هغه کسان چې د خپل فکري یا بدني کار په ځواک ټولنه پر مخ وړي، باید د اقتصادي او سیاسي مناسباتو په څنډه کې پاتې نه شي.

ریښتینې پراختیا هغه مهال مانا پیدا کوي چې زحمتکښ انسان د ټولنیزې او اقتصادي تګلارې په مرکز کې ځای ولري.

له وروسته پاتې‌والي سره مبارزه، له انسان سره مبارزه نه ده

د سیاسي مبارزې یو له خورا خطرناکو برداشتونو څخه دا دی چې ټولنیز بدلون د انسان، قوم، ژبې، کلتور یا عقیدې له کرکې سره یو ګڼل شي.

افغانستان یو متنوع هېواد دی او راتلونکی یې د خلکو د یوې برخې پر حذفولو نه شي بنسټ کېدای.

دوامدار ټولنیز بدلون د خلکو پراخ ګډون ته اړتیا لري؛ له قومي، ژبني، جنسیتي او سیمه‌ییز تبعیض پرته.

اساسي مسئله د هغو مناسباتو او جوړښتونو پر وړاندې درېدل دي چې د انسان او ټولنې د ودې خنډ ګرځي، نه له هغو انسانانو سره دښمني چې هغوی هم د هماغو مناسباتو قربانیان دي.

د افغانستان راتلونکی هغه وخت د ټولو ګډ راتلونکی کېدای شي چې د تابعیت، حقونو، ټولنیز مسئولیت او انساني کرامت مفهوم د هر چا لپاره مانا ولري.

د سیاسي پوهاوي اړتیا

هېڅ ټولنیز بدلون له پوهاوي پرته د دوام امکان نه لري.

هغه ټولنه چې خپل تاریخ ونه پېژني، په اسانۍ د تاریخ د تحریف ښکار کېږي. هغه ټولنه چې خپل اقتصادي مناسبات ونه پېژني، د بېوزلۍ لامل یوازې په فردي برخلیک کې لټوي. هغه ټولنه چې د واک جوړښت ونه پېژني، هر کړکېچ د افرادو چلند ته راکموي.

له همدې امله، تاریخي، ټولنیز او سیاسي پوهاوی د ننني افغانستان له اساسي اړتیاوو څخه دی.

د افغانستان نوی نسل باید د هېواد معاصر تاریخ ولولي؛ د تېر وخت بریالۍ او ناکامې تجربې وڅېړي؛ د اقتصادي او ټولنیزو مناسباتو په اړه فکر وکړي؛ او د واقعیت، تبلیغاتو او سیاسي افسانو ترمنځ توپیر وکړي.

فکري مبارزه له مطالعې پرته په لنډمهالو احساساتو بدلېږي؛ او ټولنیزه مبارزه له سازمان‌موندنې پرته د دې توان له لاسه ورکوي چې خپرې غوښتنې په اغېزمن ځواک بدلې کړي.

ولې یو نوی سیاسي ځواک؟

افغانستان د خپل سیاسي راتلونکي په اړه جدي بحث ته اړتیا لري؛ داسې بحث ته چې له ورځنیو شعارونو ورهاخوا ولاړ شي او بنسټیزو پوښتنو ته ځواب ووايي:

موږ څه ډول ټولنه غواړو؟

د افغانستان راتلونکی اقتصاد باید پر کوم بنسټ ولاړ وي؟

په اقتصادي جوړښت کې به د کارګر او بزګر ځای څه وي؟

ښځې به د هېواد په سیاسي، اقتصادي او ټولنیز ژوند کې څنګه ګډون وکړي؟

کوم ښوونیز نظام کولای شي راتلونکی نسل وروزي؟

څنګه کولای شو د هېواد سیاسي او اقتصادي خپلواکي پیاوړې کړو؟

او څنګه کولای شو افغانستان د جګړې، بېوزلۍ، وابستګۍ او وروسته پاتې‌والي له کړۍ څخه راوباسو؟

د افغانستان د خلق دیموکراتیک ګوند نوي بېرغوال ځان د دې تاریخي بحث یوه برخه ګڼي او د مطالعې، سازمان‌موندنې، تشکیلاتي نظم، ټولنیز عدالت، اقتصادي پراختیا، ښاروندي برابري او د هېواد د خپلواکۍ پر اړتیا ټینګار کوي.

دا بهیر، د کیڼ اړخو فکري دودونو او د افغانستان د تاریخي تجربې پر بنسټ، غواړي چې تېر وخت د سیاسي بت په توګه نه، بلکې د پېژندنې، نقد او زده‌کړې د ډګر په توګه وڅېړل شي.

هېڅ نسل حق نه لري چې تاریخ مقدس او له نیوکې پورته وبولي؛ لکه څنګه چې هېڅ نسل حق نه لري تاریخ حذف کړي.

له تېره زده‌کړه کوو؛ راتلونکی جوړوو

افغانستان داسې لید ته اړتیا لري چې هم له تېر وخت څخه زده‌کړه وکړي او هم پکې بند پاتې نه شي.

د دې هېواد تاریخي تجربو، له اصلاحاتو او د عصري کېدو غوښتونکو غورځنګونو نیولې تر تېرو لسیزو سیاسي او ټولنیزو بدلونونو پورې، زموږ په واک کې د سترو درسونو یوه ټولګه راکړې ده.

بریالیتوبونه باید وپېژندل شي؛ پر تېروتنو باید نیوکه وشي؛ ماتې باید تحلیل شي؛ او هېڅ تجربه باید د عقلاني ارزونې له دایرې بهر پاتې نه شي.

تاریخ د تکرار لپاره نه دی؛ د زده‌کړې لپاره دی.

د راتلونکي لپاره مبارزه، د انسان لپاره مبارزه ده

افغانستان نن تر هر وخت ډېر روښانه افق ته اړتیا لري؛ داسې افق ته چې پکې زده‌کړه د بې‌سوادۍ ځای ونیسي، کار د بېکارۍ، تولید د وابستګۍ، قانون د خپل‌سرۍ او ټولنیز ګډون د انزوا او حذف ځای ونیسي.

هغه افغانستان چې پکې نجلۍ وکولای شي زده‌کړه وکړي؛
هلک وکولای شي راتلونکی جوړ کړي؛
کارګر وکولای شي د خپل کار له حاصل څخه ژوند وکړي؛
بزګر وکولای شي له خپلې ځمکې څخه خپل معاش برابر کړي؛
ښوونکی وکولای شي د مناسب ټولنیز او اقتصادي شأن سره ژوند وکړي؛
محصل وکولای شي په ازادۍ فکر وکړي؛
او هېڅ وګړی د جنسیت، ژبې، قومیت، سیمې یا ټولنیزې مخینې له امله له انساني او مدني حقوقو بې‌برخې نه شي.

دغه ډول افغانستان ته رسېدل ناشوني نه دي؛ خو جوړول یې د بشر د بنسټیزو اصولو او حقونو په چوکاټ کې پوهاوي، ارادې، منظم کار او مدني او سیاسي مبارزې ته اړتیا لري.

وروستۍ خبره

افغانستان د یوه تاریخي انتخاب پر وړاندې ولاړ دی: د بېوزلۍ، انزوا، محرومیت او وروسته پاتې‌والي د باطلې کړۍ دوام، یا د پوهې، عدالت، پراختیا او انساني ګډون پر بنسټ د یوې ټولنې د جوړولو لپاره د لارې لټون.

د راتلونکي لاره د تېر وخت په حسرت نه شي جوړېدای.

د راتلونکي لاره باید د تېر وخت په پوهاوي، د ننني واقعیت په پېژندنه او د سبا په فکر کولو جوړه شي.

زموږ نسل د راتلونکو نسلونو پر وړاندې تاریخي مسئولیت لري. زموږ مسئولیت یوازې له ورانیو شکایت نه دی؛ زموږ مسئولیت د بیا رغونې د څرنګوالي په اړه فکر کول دي. یوازې د تیارې نقدول بسنه نه کوي؛ باید د هغه څراغ په اړه هم خبرې وکړو چې غواړو یې روښانه کړو.

د افغانستان د خلق دیموکراتیک ګوند نوي بېرغوال دا وېبپاڼه هم په همدې لړ کې، د فکرونو د طرحې، مطالعې، خبرو اترو، نقد او د خپلو سیاسي او ټولنیزو لیدلورو د وړاندې کولو لپاره د یوه ډګر په توګه جوړه کړې ده.

موږ باور لرو چې هېڅ ټولنه له فکر پرته پر مخ نه ځي او هېڅ فکر له نقد پرته پیاوړی نه کېږي.

افغانستان د راتلونکي له وېرې پر ځای د راتلونکي په اړه خبرو اترو ته اړتیا لري؛ د تېر وخت د تقدیس پر ځای د تېر وخت پېژندنې ته؛ او د شته واقعیتونو پر وړاندې د تسلیمېدو پر ځای د هغو د بدلون د امکان په اړه فکر کولو ته.

د افغانستان راتلونکی باید د نننیو انسانانو په لاس جوړ شي؛ په پوهه، پوهاوي، کار، سازمان‌موندنې او د داسې ټولنې د جوړولو په ارادې سره چې انسان، انساني کرامت او ټولنیز عدالت پکې په مرکز کې ځای ولري.

دا د خبرو اترو پیل دی؛
د بل افغانستان په اړه خبرې اترې؛
یو نوی، خپلواک، آباد، پوه او له ټولنیز عدالت څخه برخمن افغانستان.

احصایوي او تکمیلي سرچینې

د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام (UNDP)، د افغانستان ټولنیزـاقتصادي کتنه ۲۰۲۴–۲۰۲۵؛ په ۲۰۲۵ کال کې د ۷۴٪ معیشتي ناامنۍ د شمېرې په ګډون:
https://www.undp.org/afghanistan/publications/afghanistan-socioeconomic-review

د افغانستان د اقتصاد د ۱٫۹٪ واقعي ودې او په ۲۰۲۵ کال کې د هر کس د واقعي عاید د کمېدو په اړه د UNDP رسمي اعلامیه:
https://www.undp.org/asia-pacific/press-releases/record-population-returns-drought-and-aid-cuts-push-afghanistan-further-crisis-new-undp-report

نړیوال بانک، د افغانستان د پراختیا تازه‌معلومات، اپرېل ۲۰۲۵؛ د ځوانانو د کارموندنې او د کار بازار د وضعیت په اړه:

ضرورت تجدد، عدالت اجتماعی و مبارزه برای رهایی

مقدمه: سخن گفتن از افغانستان، سخن گفتن از انسان است

افغانستان امروز در یکی از پیچیده‌ترین و سرنوشت‌سازترین مقاطع تاریخ معاصر خود قرار دارد؛ کشوری که دهه‌ها جنگ، مداخلات خارجی، فروپاشی ساختارهای اقتصادی و اجتماعی، فقر گسترده، مهاجرت‌های اجباری و گسست‌های عمیق سیاسی، چهره جامعه را دگرگون ساخته است.

اما بحران افغانستان تنها بحران یک حکومت، یک دوره تاریخی یا یک نسل نیست. بحران، ریشه‌دارتر از آن است. مسئله، ساختارهایی است که در طول تاریخ، بخش بزرگی از مردم را از مشارکت مؤثر در تعیین سرنوشت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی خویش محروم ساخته‌اند.

امروز میلیون‌ها انسان در افغانستان با دشواری تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. گزارش تازه برنامه توسعه سازمان ملل متحد نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۵ حدود ۷۴ درصد جمعیت افغانستان قادر به تأمین نیازهای اساسی معیشتی خود نبوده‌اند. اقتصاد نیز با وجود رشد محدود، به اندازه‌ای توسعه نیافته که بتواند همگام با رشد جمعیت، سطح زندگی مردم را بهبود بخشد. (UNDP)

این ارقام صرفاً اعداد خشک اقتصادی نیستند؛ پشت هر رقم، زندگی یک انسان، یک خانواده، یک کودک، یک کارگر، یک دهقان، یک زن و یک جوان قرار دارد.

از این‌رو، سخن گفتن از آینده افغانستان بدون سخن گفتن از انسان افغانستان ممکن نیست.

بحران امروز؛ فراتر از نان و کار

فقر زمانی به یک بحران اجتماعی بدل می‌شود که انسان نه‌تنها نان، بلکه امکان ساختن آینده خود را نیز از دست بدهد.

افغانستان امروز با مجموعه‌ای از مشکلات درهم‌تنیده روبه‌رو است: ضعف فرصت‌های اشتغال، فقر گسترده، محدودیت دسترسی به آموزش و خدمات، کاهش کمک‌های بین‌المللی، بازگشت گسترده مهاجران، فشارهای اقلیمی و خشکسالی و محدودشدن مشارکت زنان در عرصه‌های مختلف جامعه.

بر اساس گزارش سازمان ملل متحد، در سال ۲۰۲۵ اقتصاد افغانستان حدود ۱.۹ درصد رشد کرد، اما رشد جمعیت بسیار سریع‌تر بود و درآمد واقعی سرانه کاهش یافت. همزمان، بازگشت میلیون‌ها مهاجر فشار بیشتری بر بازار کار و خدمات عمومی وارد کرده است. (UNDP)

بنابراین نمی‌توان تنها با اعلام چند شاخص اقتصادی، از «بهبود» وضعیت سخن گفت. رشد اقتصادی زمانی معنا پیدا می‌کند که در زندگی اکثریت مردم انعکاس یابد؛ زمانی که کار ایجاد شود، آموزش گسترش یابد، خدمات عمومی تقویت گردد و انسان بتواند با اطمینان بیشتری آینده خود را بسازد.

زنان افغانستان؛ نیمی از جامعه، نه حاشیه جامعه

هیچ جامعه‌ای نمی‌تواند نیمی از نیروی انسانی خود را از آموزش، کار و مشارکت عمومی کنار بزند و در همان حال انتظار توسعه پایدار داشته باشد.

محرومیت دختران از آموزش متوسطه و عالی و محدودیت مشارکت اقتصادی و اجتماعی زنان، تنها مسئله زنان نیست؛ مسئله کل افغانستان است. گزارش سال ۲۰۲۶ برنامه توسعه سازمان ملل متحد تصریح می‌کند که افغانستان همچنان تنها کشوری است که دختران در آن از آموزش متوسطه و عالی محروم‌اند و محدودیت‌های اعمال‌شده بر زنان، ظرفیت انسانی و اقتصادی کشور را تضعیف می‌کند. (UNDP)

زن افغانستان باید نه به‌عنوان «قشر نیازمند ترحم»، بلکه به‌عنوان انسان صاحب حق، نیروی سازنده جامعه و شریک برابر در تعیین سرنوشت کشور دیده شود.

جامعه‌ای که نیمی از استعدادهای خود را پشت دیوارهای محرومیت زندانی کند، در واقع آینده خویش را زندانی کرده است.

جوانان؛ نسلی میان ناامیدی و امکان

جوانان افغانستان بزرگ‌ترین سرمایه انسانی کشورند؛ اما در شرایطی قرار گرفته‌اند که میان بیکاری، مهاجرت، محرومیت آموزشی و فقدان چشم‌انداز روشن آینده گرفتار شده‌اند.

اگر جوان تحصیل‌کرده نتواند کار پیدا کند، اگر کارگر نتواند از حاصل نیروی کار خود زندگی شایسته‌ای بسازد، اگر دانش‌آموز نتواند به آموزش ادامه دهد و اگر جوان افغانستان آینده خویش را بیرون از مرزهای کشور جست‌وجو کند، مسئله تنها شکست فردی نیست؛ این نشانه یک بحران ساختاری است.

بانک جهانی نیز در گزارش‌های خود بر فشار شدید بازار کار، بیکاری جوانان و ضرورت ایجاد فرصت‌های پایدار اقتصادی تأکید کرده است. (World Bank)

افغانستان به نسلی نیاز دارد که آینده را نه در فرار از کشور، بلکه در ساختن کشور جست‌وجو کند.

تجدد؛ ضرورت تاریخی افغانستان

تجدد را نباید با تقلید کورکورانه از بیگانه اشتباه گرفت.

تجدد، پیش از هر چیز، گذار از مناسباتی است که انسان را از آزادی اندیشه، آموزش، مشارکت اجتماعی و امکان پیشرفت محروم می‌کند.

تجدد یعنی علم در برابر جهل؛
آموزش در برابر بی‌سوادی؛
قانون در برابر خودسری؛
شایستگی در برابر امتیاز موروثی؛
کار مولد در برابر بیکاری؛
برابری شهروندی در برابر تبعیض؛
و آینده‌نگری در برابر بازتولید بی‌پایان گذشته.

افغانستان برای ساختن آینده خود به دانشگاه، مدرسه، صنعت، کشاورزی مدرن، زیرساخت، نظام اداری کارآمد، اقتصاد مولد و نیروی انسانی آموزش‌دیده نیاز دارد.

هیچ جامعه‌ای با بازتولید مناسبات کهنه نمی‌تواند به آینده‌ای نوین دست یابد.

عدالت اجتماعی؛ مسئله‌ای که نمی‌توان به فردا موکول کرد

عدالت اجتماعی صرفاً یک شعار اخلاقی نیست؛ یکی از مسائل بنیادی سازمان اجتماعی است.

جامعه‌ای که در آن بخش بزرگی از مردم از ابتدایی‌ترین امکانات زندگی محروم باشند، در حالی که فرصت‌ها و منابع به‌شکل نابرابر توزیع شود، با بحران عمیق اجتماعی مواجه است.

از دیدگاه نیروهای چپ و عدالت‌خواه، پرسش اساسی این است:

ثروت و امکانات جامعه چگونه تولید می‌شوند و چه کسانی از حاصل آن بهره‌مند می‌شوند؟

کارگر، دهقان، معلم، کارمند، دانشجو، پیشه‌ور و همه کسانی که با نیروی کار فکری یا جسمی خود جامعه را به حرکت درمی‌آورند، نباید در حاشیه مناسبات اقتصادی و سیاسی قرار گیرند.

توسعه واقعی زمانی معنا دارد که انسان زحمتکش در مرکز سیاست اجتماعی و اقتصادی قرار گیرد.

مبارزه با عقب‌ماندگی، مبارزه با انسان نیست

یکی از خطرناک‌ترین برداشت‌ها از مبارزه سیاسی آن است که تحول اجتماعی با نفرت از انسان، قوم، زبان، فرهنگ یا باور او یکی گرفته شود.

افغانستان کشوری متکثر است و آینده آن نمی‌تواند بر حذف بخشی از مردم بنا شود.

تحول اجتماعی پایدار نیازمند مشارکت گسترده مردم است؛ بدون تبعیض قومی، زبانی، جنسیتی و منطقه‌ای.

مسئله اساسی، مقابله با مناسبات و ساختارهایی است که مانع رشد انسان و جامعه می‌شوند، نه دشمنی با انسان‌هایی که خود نیز قربانی همان مناسبات‌اند.

آینده افغانستان تنها زمانی می‌تواند آینده‌ای مشترک باشد که شهروندی، حقوق، مسئولیت اجتماعی و کرامت انسانی برای همه معنا داشته باشد.

ضرورت آگاهی سیاسی

هیچ تحول اجتماعی بدون آگاهی امکان دوام ندارد.

جامعه‌ای که تاریخ خود را نشناسد، به‌آسانی اسیر تحریف تاریخ می‌شود. جامعه‌ای که مناسبات اقتصادی خود را نشناسد، علت فقر را تنها در سرنوشت فردی جست‌وجو می‌کند. جامعه‌ای که ساختار قدرت را نشناسد، هر بحران را به رفتار افراد فرو می‌کاهد.

از همین‌رو، آگاهی تاریخی، اجتماعی و سیاسی یکی از ضرورت‌های اساسی افغانستان امروز است.

نسل جدید افغانستان باید تاریخ معاصر کشور را بخواند؛ تجربه‌های موفق و ناکام گذشته را بررسی کند؛ درباره مناسبات اقتصادی و اجتماعی بیندیشد؛ و میان واقعیت، تبلیغات و افسانه‌های سیاسی تمایز بگذارد.

مبارزه فکری بدون مطالعه، به احساسات زودگذر تبدیل می‌شود؛ و مبارزه اجتماعی بدون سازمان‌یافتگی، توان تبدیل خواست‌های پراکنده به نیروی مؤثر را از دست می‌دهد.

چرا یک نیروی سیاسی نوین؟

افغانستان به بحثی جدی درباره آینده سیاسی خود نیاز دارد؛ بحثی که از شعارهای روزمره فراتر رود و به پرسش‌های بنیادی پاسخ دهد:

چه نوع جامعه‌ای می‌خواهیم؟

اقتصاد آینده افغانستان بر چه پایه‌ای باید استوار باشد؟

جایگاه کارگر و دهقان در ساختار اقتصادی چه خواهد بود؟

زنان چگونه در زندگی سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور مشارکت خواهند کرد؟

چه نظام آموزشی می‌تواند نسل آینده را بسازد؟

چگونه می‌توان استقلال سیاسی و اقتصادی کشور را تقویت کرد؟

و چگونه می‌توان افغانستان را از دور باطل جنگ، فقر، وابستگی و عقب‌ماندگی بیرون آورد؟

درفشداران نوین حزب دیموکراتیک خلق افغانستان خود را بخشی از این بحث تاریخی می‌داند و بر ضرورت مطالعه، سازمان‌یافتگی، انضباط تشکیلاتی، عدالت اجتماعی، توسعه اقتصادی، برابری شهروندی و استقلال کشور تأکید می‌کند.

این جریان، با اتکا بر سنت‌های فکری چپ و تجربه تاریخی افغانستان، خواهان آن است که گذشته نه به‌عنوان یک بت سیاسی، بلکه به‌عنوان عرصه‌ای برای شناخت، نقد و آموختن مطالعه شود.

هیچ نسلی حق ندارد تاریخ را مقدس و غیرقابل نقد کند؛ همان‌گونه که هیچ نسلی حق ندارد تاریخ را حذف کند.

از گذشته می‌آموزیم؛ آینده را می‌سازیم

افغانستان نیازمند نگاهی است که هم از گذشته بیاموزد و هم در گذشته زندانی نشود.

تجربه‌های تاریخی این کشور، از اصلاحات و جنبش‌های تجددخواهانه گرفته تا تحولات سیاسی و اجتماعی دهه‌های گذشته، مجموعه‌ای از درس‌های بزرگ در اختیار ما گذاشته است.

موفقیت‌ها باید شناخته شوند؛ اشتباهات باید نقد شوند؛ شکست‌ها باید تحلیل شوند؛ و هیچ تجربه‌ای نباید از دایره بررسی عقلانی بیرون گذاشته شود.

تاریخ برای تکرار شدن نیست؛ برای آموختن است.

مبارزه برای آینده، مبارزه برای انسان است

امروز افغانستان بیش از هر زمان دیگر به یک افق روشن نیاز دارد؛ افقی که در آن آموزش جای بی‌سوادی را بگیرد، کار جای بیکاری را، تولید جای وابستگی را، قانون جای خودسری را و مشارکت اجتماعی جای انزوا و حذف را.

افغانستانی که در آن دختر بتواند درس بخواند؛
پسر بتواند آینده بسازد؛
کارگر بتواند از حاصل کار خود زندگی کند؛
دهقان بتواند از زمین خود امرار معاش کند؛
معلم بتواند با شأن اجتماعی و اقتصادی شایسته زندگی کند؛
دانشجو بتواند آزادانه بیندیشد؛
و هیچ شهروندی به دلیل جنسیت، زبان، قومیت، منطقه یا پیشینه اجتماعی از حقوق انسانی و شهروندی محروم نشود.

این افغانستان دست‌نیافتنی نیست؛ اما ساختن آن نیازمند آگاهی، اراده، کار سازمان‌یافته و مبارزه مدنی و سیاسی در چارچوب اصول و حقوق بنیادین انسان است.

سخن پایانی

افغانستان در برابر یک انتخاب تاریخی قرار دارد: ادامه دور باطل فقر، انزوا، محرومیت و عقب‌ماندگی، یا جست‌وجوی راهی برای ساختن جامعه‌ای مبتنی بر دانش، عدالت، توسعه و مشارکت انسانی.

راه آینده را نمی‌توان با حسرت گذشته ساخت.

راه آینده را باید با آگاهی از گذشته، شناخت واقعیت امروز و اندیشیدن به فردا ساخت.

نسل ما مسئولیتی تاریخی در برابر نسل‌های آینده دارد. مسئولیت ما تنها شکایت از ویرانی‌ها نیست؛ مسئولیت ما اندیشیدن به چگونگی بازسازی است. تنها انتقاد از تاریکی کافی نیست؛ باید درباره چراغی که می‌خواهیم روشن کنیم نیز سخن بگوییم.

درفشداران نوین حزب دیموکراتیک خلق افغانستان این وبسایت را نیز در همین راستا، به‌عنوان عرصه‌ای برای طرح اندیشه، مطالعه، گفت‌وگو، نقد و ارائه دیدگاه‌های سیاسی و اجتماعی خود راه‌اندازی کرده است.

ما بر این باوریم که هیچ جامعه‌ای بدون اندیشه پیش نمی‌رود و هیچ اندیشه‌ای بدون نقد نیرومند نمی‌شود.

افغانستان به جای ترس از آینده، به گفت‌وگو درباره آینده نیاز دارد؛ به جای تقدیس گذشته، به شناخت گذشته؛ و به جای تسلیم در برابر واقعیت‌های موجود، به اندیشیدن درباره امکان تغییر آنها.

آینده افغانستان را باید با دست انسان‌های امروز ساخت؛ با دانش، آگاهی، کار، سازمان‌یافتگی و اراده برای ساختن جامعه‌ای که در آن انسان، کرامت انسانی و عدالت اجتماعی در مرکز قرار داشته باشد.

این، آغاز یک گفت‌وگو است؛
گفت‌وگویی درباره افغانستانی دیگر؛
افغانستانی نوین، مستقل، آباد، آگاه و برخوردار از عدالت اجتماعی.

منابع آماری و تکمیلی

برنامهٔ توسعهٔ سازمان ملل متحد (UNDP)، مرور اقتصادی‌ـ‌اجتماعی افغانستان ۲۰۲۴–۲۰۲۵؛ شامل رقم ۷۴٪

Today we stand at a moment in the bloodstained and painful history of our beloved homeland, Afghanistan, when silence means accepting the gradual death of identity, freedom, and human dignity. As children of this soil and pioneers of our party’s new movement, we consider it our historic duty to portray plainly, directly, and forcefully the stark realities of the country’s political and social condition, and to chart a way out of this dark deadlock.

1. An Analysis of the Political and Social Condition: The Catastrophe of Despotism and the Freezing of Thought

Today’s Afghan society is caught in the dark grip of reaction, ignorance, and absolute despotism. By imposing a harsh, regressive, and inhuman interpretation, the current rulers have not only stripped citizens of their fundamental rights, but have also reduced the vital foundations of the economy, education, culture, and politics to ruins.

Social paralysis: The women and girls of this land—half of society—have been entirely excluded from public life. Depriving the younger generation of knowledge, science, and art is an unforgivable betrayal of this country’s future.

A crisis of political legitimacy: The structure of power is built on monopoly, extreme ethnic chauvinism, and comprehensive repression. There is no sign of national will, the rule of law, or public participation in this system, and the people’s demands for justice are silenced at their very inception.

2. The Historical Roots of Decline: How Did We Reach This Point?

The present catastrophe is not the result of a day or two. This crisis is the product of years of an entrenched culture of submission to despotism, destructive foreign interference, and the political elite’s neglect of fundamental intellectual transformation within society. Until old tribal relations, decaying anti-rational traditions, and closed ways of thinking give way to progressive ideas, the vicious cycle of collapse and crisis will repeat itself. Confronting this situation requires deep surgery in society’s intellectual and political structures.

3. The Need for a Renewal-Oriented and Revolutionary Struggle

In the face of this unjust order and deadly intellectual paralysis, superficial and capitulationist reformism is bound to fail. As pioneers of national awakening, we urgently need a renewal-oriented and revolutionary struggle. This struggle has three essential pillars:

1. A revolution in thought and culture (modernization): The struggle against superstition, ignorance, and rigid interpretations of religion and tradition is a prerequisite for any lasting change. The pursuit of renewal means a deep connection with the achievements of modern science, human rights, gender equality, and democratic values.
2. Organized and radical resistance (revolutionary action): Standing against the ruling despotism requires strong organizations, careful planning, an iron will, and sustained struggle. No freedom has ever been won without a price and without the determined will of an awakened people.
3. Mobilizing national will: Moving beyond narrow ethnic, regional, and linguistic divisions and building a united national and popular front to save Afghanistan from ruin.

Concluding Words: Taking a Step Toward a Brighter Tomorrow

Today, establishing our party’s website is the first verbal shot in the struggle against ignorance and despotism. We believe in this land, in its suffering people, and in a free and strong future. Let this article be a covenant between us and all freedom-seekers in Afghanistan—a covenant to stand firm, struggle tirelessly, and build a new, civilized, free, and flourishing Afghanistan.

The road is difficult, but our will is stronger than solid rock. Victory belongs to the determined!

نن موږ د خپل ګران ټاټوبي افغانستان د وینو او کړاوونو ډک تاریخ په داسې پړاو کې ولاړ یو چې چوپتیا د هویت، آزادۍ او انساني کرامت د ورو ورو مړینې منل دي. د دې خاورې د بچیانو او د خپل ګوند د نوي غورځنګ د مخکښانو په توګه، خپله تاریخي دنده بولو چې د هېواد د سیاسي ـ ټولنیز وضعیت لوڅ واقعیتونه بې‌پرده، څرګند او په پیاوړي غږ انځور کړو او له دې تور بن‌بست څخه د وتلو لارې وښیو.

۱. د سیاسي ـ ټولنیز وضعیت شننه: د استبداد ناورین او د فکر کنګل کېدل

د افغانستان نننۍ ټولنه د ارتجاع، ناپوهۍ او مطلق استبداد په تورو منګولو کې راګیره ده. اوسني واکمنان د یوه سخت‌دریځه، شاته‌پاتې او د انسان ضد تعبیر په تپلو سره نه یوازې د وګړو بنسټیز حقونه تر پښو لاندې کړي، بلکې د اقتصاد، زده‌کړې، کلتور او سیاست حیاتي بنسټونه یې هم په کنډوالو بدل کړي دي.

ټولنیز کنګل کېدل: د دې خاورې ښځې او نجونې ـ چې د ټولنې نیمه برخه جوړوي ـ په بشپړه توګه له ټولنیز ډګره ایستل شوې دي. د ځوان نسل له پوهې، علم او هنر څخه محرومول د دې هېواد له راتلونکي سره نه بښل کېدونکې جفا ده.

د سیاسي مشروعیت کړکېچ: د واک جوړښت پر انحصار، سخت قومي تعصب او هر اړخیز ځپلو ولاړ دی. په دې نظام کې د ملي ارادې، قانون‌واکۍ او ولسي ګډون هېڅ نښه نه لیدل کېږي او د ولسونو د حق غوښتنې غږ له هماغه پیله چوپ کېږي.

۲. د زوال تاریخي ریښې: ولې دې ځای ته راورسېدو؟

اوسنی ناورین د یوې یا دوو ورځو پایله نه ده. دا کړکېچ د استبداد‌منونکې فرهنګ د کلونو د دوام، د بهرنیانو د ویجاړوونکو لاسوهنو او د ټولنې دننه د بنسټیز فکري بدلون په اړه د سیاسي روڼ‌اندو د غفلت پایله ده. تر هغه چې زړې قبیلوي اړیکې، د عقلانیت ضد زړېدلي دودونه او تړلي فکرونه خپل ځای پرمختللو اندونو ته ورنه کړي، د زوال او کړکېچ باطله کړۍ به بیا بیا تکرارېږي. د دې وضعیت پر وړاندې مبارزه د ټولنې په فکري او سیاسي جوړښت کې ژور بدلون ته اړتیا لري.

۳. د نوښت‌غوښتونکې او انقلابي مبارزې اړتیا

د دې ظالمانه نظم او مرګوني فکري کنګل کېدو پر وړاندې، سطحي او تسلیم‌غوښتونکي اصلاحات له ماتې سره مخ دي. موږ د ملي ویښتیا د مخکښانو په توګه، نوښت‌غوښتونکې او انقلابي مبارزې ته بیړنۍ اړتیا لرو. دا مبارزه درې بنسټیز رکنونه لري:

۱. په فکر او کلتور کې انقلاب (نوښت‌پالنه): له خرافاتو، ناپوهۍ او د دین او دود له زړو او کلکو تعبیرونو سره مبارزه د هر تلپاتې بدلون لومړنی شرط دی. نوښت‌پالنه د معاصر علم، بشري حقونو، د جنسیتي برابرۍ او دیموکراتیکو ارزښتونو له لاسته‌راوړنو سره د ژورې اړیکې په معنا ده.

۲. منظم او رادیکال مقاومت (انقلابي مبارزه): د واکمن استبداد پر وړاندې درېدل پیاوړو سازمانونو، دقیق پلان، پولادینې ارادې او پرله‌پسې مبارزې ته اړتیا لري. هېڅ آزادي د بیې له ورکولو او د ویښو ولسونو د ټینګې ارادې له شتون پرته نه ده ترلاسه شوې.

۳. د ملي ارادې بسیج: د قومي، سیمه‌ییزو او ژبنیو تنګو پولو اوښتل او د افغانستان د ژغورلو لپاره د یوې واحدې ملي او ولسي جبهې جوړول.

د پای خبرې: د روښانه سبا پر لور ګام اخیستل

نن زموږ د ګوند د وېب‌پاڼې بنسټ اېښودل، د ناپوهۍ او استبداد پر وړاندې د مبارزې په ډګر کې د کلمو لومړنۍ مرمۍ ده. موږ پر دې خاوره، پر دې کړاو‌ځپلي ولس او پر یوې آزادې او پیاوړې راتلونکې باور لرو. پرېږدئ دا مقاله زموږ او د افغانستان د ټولو آزادۍ‌غوښتونکو ترمنځ یو تړون وي؛ د درېدو، نه ستړې کېدونکې مبارزې او د یوه نوي، متمدن، آزاد او آباد افغانستان د جوړولو تړون.

لار ستونزمنه ده، خو زموږ اراده تر کلکې ډبرې هم پیاوړې ده. بریا د هوډمنو ارادو ده!

امروز در برهه‌ای از تاریخ خونبار و پر از رنج سرزمین عزیزمان افغانستان ایستاده‌ایم که سکوت، به معنای پذیرش مرگ تدریجی هویت، آزادی و کرامت انسانی است. به عنوان فرزندان این خاک و پیشگامان جنبش نوین حزب خود، وظیفه تاریخی خود می‌دانیم که بی‌پرده، صریح و کوبنده، واقعیت‌های عریان وضعیت سیاسی-اجتماعی کشور را به تصویر بکشیم و راه1های برون‌رفت از این بن‌بست تاریک را ترسیم کنیم.

۱. تحلیل وضعیت سیاسی-اجتماعی: فاجعه استبداد و انجماد تفکر

جامعه امروز افغانستان در چنگال سیاه ارتجاع، جهل و استبداد مطلق گرفتار آمده است. حاکمیت کنونی با تحمیل قرائتی خشن، واپس‌گرا و ضد انسانی، نه تنها حقوق بنیادین شهروندان سلب کرده، بلکه پایه‌های حیاتی اقتصاد، آموزش، فرهنگ و سیاست را به ویرانه مبدل ساخته است.

 انجماد اجتماعی: زنان و دختران این مرز و بوم – که نیمی از پیکره جامعه‌اند – به کلی از عرصه اجتماع حذف شده‌اند. محرومیت نسل جوان از دانش، علم و هنر، خیانتی نابخشودنی به آینده این کشور است.

 بحران مشروعیت سیاسی: ساختار قدرت بر پایه انحصار، قوم‌گرایی افراطی و سرکوب همه‌جانبه بنا شده است. هیچ نشانی از اراده ملی، قانون‌مداری و مشارکت عمومی در این سیستم به چشم نمی‌خورد و صدای حق‌طلبی توده‌ها در نطفه خفه می‌شود.

۲. ریشه‌های تاریخی انحطاط: چرا به اینجا رسیدیم؟

فاجعه کنونی معلول یک روز و دو روز نیست. این بحران، حاصل سال‌ها تداوم فرهنگ استبدادپذیری، مداخلات مخرب بیگانگان، و غفلت نخبگان سیاسی از تحول بنیادین فکری در درون جامعه بوده است. تا زمانی که مناسبات کهنه قبیله‌ای، سنت‌های پوسیده ضد عقلانیت و تفکرات بسته جای خود را به اندیشه‌های مترقی ندهند، چرخه باطل سقوط و بحران تکرار خواهد شد. مبارزه با این وضعیت، نیازمند یک جراحی عمیق در ساختار فکری و سیاسی جامعه است.

۳. ضرورت مبارزه تجددخواهانه و انقلابی

در برابر این نظم ظالمانه و انجماد مرگبار، اصلاح‌طلبی‌های سطحی و تسلیم‌طلبانه محکوم به شکست است. ما به عنوان پیشاهنگان بیداری ملی، نیاز مبرم به یک مبارزه تجددخواهانه و انقلابی داریم. این مبارزه دارای سه رکن اساسی است:

1. انقلاب در اندیشه و فرهنگ (تجددگرایی): مبارزه با خرافات، جهل و قرائت‌های متحجرانه از دین و سنت، پیش‌شرط هرگونه تغییر پایدار است. تجددخواهی به معنای پیوند عمیق با دستاوردهای علم مدرن، حقوق بشر، برابری جنسیتی و ارزش‌های دموکراتیک است.

2. مقاومت سازمان‌یافته و رادیکال (انقلابی‌گری): ایستادگی در برابر استبداد حاکم نیازمند تشکل‌های قوی، برنامه‌ریزی دقیق، اراده پولادین و مبارزه‌ای پیگیر است. هیچ آزادی‌ای بدون هزینه و بدون اراده قاطع توده‌های بیدار به دست نیامده است.

3. بسیج اراده‌های ملی: عبور از مرزهای تنگ قومی، سمتی و زبانی و ایجاد یک جبهه واحد ملی و مردمی برای نجات افغانستان از چنگال تباهی.

فرجام سخن: گام برداشتن به سوی فردای روشن

امروز پایه‌گذاری وب‌سایت حزب ما، شلیک نخستین گلوله واژگان در جنگ علیه جهل و استبداد است. ما به این خاک، به این مردم رنج‌دیده و به آینده‌ای آزاد و مقتدر ایمان داریم. بگذارید این مقاله، میثاقی باشد میان ما و تمام آزادی‌خواهان افغانستان؛ میثاقی برای ایستادگی، مبارزه بی‌امان و ساختن افغانستانی نوین، متمدن، آزاد و آباد.

راه دشوار است، اما اراده ما از سنگ خارا پولادین‌تر است. پیروزی از آنِ اراده‌های مصمم است!