پنجشنبه، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۲۲مه | ۳۰ میزان ۱۴۰۵
افغانستان
یونسکو او یونیسف: د ښوونځي تر عمره ډېر ماشومان له رسمي زدهکړو بېبرخې دي
د یونسکو او یونیسف د یوه ګډ راپور له مخې، چې د اکتوبر په ۲۱مه خپور شوی، د افغانستان د لومړنیو زدهکړو د عمر شاوخوا ۵۳ سلنه ماشومان له رسمي ښوونیز نظام څخه بهر دي. د زدهکړو محدودیتونه، د پانګونې کموالی، د زدهکوونکو د شمېر زیاتوالی او د کډوالو بېرته ستنېدل د هېواد پر ښوونیز نظام فشار زیاتوي. راپور همدارنګه وایي، چې له ۲۰۲۱ کال راهیسې تر ۲٫۶ میلیونو ډېرې نجونې له منځنیو زدهکړو بېبرخې شوې دي.
سرچینه: یونسکو او یونیسف — د افغانستان د ښوونې او روزنې په اړه ګډ راپور
په افغانستان کې د ګوزڼ پېښې ۴۲ ته رسېدلې دي
آمو خبري شبکې د روغتیا نړیوال سازمان د معلوماتو پر بنسټ راپور ورکړی، چې په افغانستان کې د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر تر ۱۸مې پورې د ګوزڼ ۴۲ پېښې ثبت شوې دي؛ په داسې حال کې چې په ۲۰۲۵ کال کې د ثبت شویو پېښو شمېر ۲۱ و. د دې ناروغۍ زیاتوالی یو ځل بیا د پراخو واکسیناسیونونو او ټولو ماشومانو ته د روغتیايي خدمتونو د برابرولو اړتیا څرګندوي.
سرچینه: آمو — په افغانستان کې د ګوزڼ د پېښو راپور
په بامیانو کې د ملګرو ملتونو د یوه کارکوونکي پر موټر ډزې شوې دي
آمو خبري شبکې د اکتوبر په ۲۲مه راپور ورکړی، چې په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي (یوناما) په بامیانو کې له خپل یوه کارکوونکي سره تړلې امنیتي پېښه تأیید کړې ده. د یوناما د څرګندونو له مخې، یاد کارکوونکی زیانمن شوی نه دی او د پېښې څېړنې روانې دي. د پېښې بشپړ جزئیات او احتمالي انګېزه لا روښانه نه دي.
سرچینه: آمو او یوناما — په بامیانو کې د امنیتي پېښې راپور
د افغانستان او ازبکستان ترمنځ ۲۲ هوکړې لاسلیک شوې
د طلوعنیوز د راپور له مخې، په کابل کې د افغانستان او ازبکستان د سوداګریزې غونډې پر مهال ۲۲ هوکړې لاسلیک شوې دي، چې ټولیز ارزښت یې ۱۳٫۲ میلیارده افغانۍ ښودل شوی. د دغو هوکړو عملي کېدل او پر کارموندنې، کورني تولید او د خلکو پر ژوند یې اغېز، د دې همکاریو د پایلو د ارزونې لپاره مهم دي.
سرچینه: طلوعنیوز — د افغانستان او ازبکستان ترمنځ د سوداګریزو هوکړو راپور
په دایکنډي کې ۱۸۰ ښوونځي مناسبې ودانۍ نه لري
پژواک خبري اژانس د اکتوبر په ۲۱مه په یوه راپور کې ویلي، چې د دایکنډي ولایت ۱۸۰ ښوونځي ودانۍ نه لري. دا وضعیت د ماشومانو د زدهکړو پر وړاندې ستونزې زیاتوي او په ځانګړي ډول په محرومو سیمو کې د ښوونیزو بنسټونو د جوړولو او د عامه پانګونې اړتیا څرګندوي.
سرچینه: پژواک — په دایکنډي کې د ښوونځیو د وضعیت راپور
ملګري ملتونه په افغانستان کې د لوږې او خوارځواکۍ د بحران په اړه خبرداری ورکوي
ملګرو ملتونو په یوه راپور کې، چې د اکتوبر په ۲۰مه خپور شوی، خبرداری ورکړی، چې په افغانستان کې میلیونونه وګړي خوراکي توکو ته کافي لاسرسی نه لري. د خوړو نړیوال پروګرام او د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان تر دې وړاندې اټکل کړی و، چې د ژمي په موسم کې به شاوخوا ۱۹٫۲ میلیونه کسان له سختې خوراکي ناامنۍ سره مخ شي. د بشري مرستو کمښت، د کار د فرصتونو نشتوالی او د ژوند د لګښتونو لوړوالی د دې بحران له مهمو لاملونو څخه دي.
سرچینې: ملګري ملتونه، د خوړو نړیوال پروګرام او د خوړو او کرنې سازمان — په افغانستان کې د لوږې د بحران په اړه د ملګرو ملتونو راپور؛ په افغانستان کې د خوراکي ناامنۍ راپور
سیمه او نړۍ
په منځني ختیځ کې د ترینګلتیاوو له زیاتېدو سره د تېلو بیې لوړې شوې
رویټرز د اکتوبر په ۲۲مه راپور ورکړی، چې په سیمه کې د ترینګلتیاوو له زیاتېدو سره د تېلو بیې لوړې شوې دي. د نویو بریدونو، د بنسټیزو تأسیساتو د زیانمنېدو او د تېلو د عرضې د احتمالي ګډوډۍ په اړه اندېښنو د انرژۍ بازارونه تر فشار لاندې راوستي دي. د انرژۍ د بیو لوړېدل په بېلابېلو هېوادونو کې د ترانسپورټ او ژوند لګښتونه هم زیاتولای شي.
سرچینه: رویټرز — د تېلو د بیو د لوړېدو راپور
د روسیې تازه بریدونه پر کییف؛ د مرګژوبلې راپورونه ورکړل شوي
د اکتوبر په ۲۲مه خپرو شویو راپورونو له مخې، د روسیې توغندیزو او بېپیلوټه الوتکو بریدونو د اوکراین پر پلازمېنه کییف لږ تر لږه یو کس وژلی او ۲۲ نور یې ټپیان کړي دي. دا بریدونه په داسې حال کې شوي، چې د سولې خبرو ته د بېرته ستنېدو لپاره ډیپلوماتیکې هڅې هم روانې دي. دغه وضعیت د سیاسي خبرو او د جګړې د عملي واقعیتونو ترمنځ واټن څرګندوي.
سرچینې: رویټرز او نړیوالې خبري سرچینې — پر کییف د بریدونو په اړه د رویټرز راپور؛ پر کییف د روسیې د بریدونو راپور
په سعودي عربستان کې ترینګلتیاوې او د سیمهییز بحران د پراخېدو اندېښنې
اسوشیټېډ پرېس راپور ورکړی، چې د وروستیو بریدونو په پایله کې په ریاض کې د ملک خالد هوايي ډګر خپل فعالیتونه په محدوده توګه بېرته پیل کړي دي. همدارنګه، د سعودي عربستان په ختیځ کې د ملک فهد پر هوايي ډګر په یوه جلا برید کې یو کس وژل شوی او اته نور ټپیان شوي دي. متحده ایالاتو هم د امنیتي اندېښنو له امله د خپلو ځینو غیرضروري کارکوونکو او د ډیپلوماتانو د کورنیو د ایستلو امر کړی دی.
سرچینه: اسوشیټېډ پرېس — په سعودي عربستان او سیمه کې د امنیتي وضعیت راپور
تایوان د چمپي توپان د نږدې کېدو له امله د چمتووالي حالت اعلان کړ
رویټرز د اکتوبر په ۲۲مه راپور ورکړی، چې تایوان د پیاوړي چمپي توپان د نږدې کېدو له امله پر ځمکه د توپان خبرداری صادر کړی دی. د خبرداري له امله د ۲۰۰ څخه د زیاتو الوتنو لغوه کېدو پر هوايي تګراتګ او سیمهییزو فعالیتونو اغېز کړی دی. دغه پېښه یو ځل بیا د طبیعي پېښو پر وړاندې د چمتووالي او د خلکو د خوندیتوب اهمیت څرګندوي.
سرچینه: رویټرز — د چمپي توپان په اړه راپور
په فرانسه کې د ټولنیزو اعتراضونو له امله سیاسي اختلافات دوام لري
لې موند ورځپاڼې د اکتوبر د ۲۰مې او ۲۱مې د تحولاتو په اړه په یوه راپور کې لیکلي، چې د فرانسې حکومت او کیڼاړخی ګوند «نافرمانه فرانسه» د وروستیو اعتراضونو او د رامنځته شوې تاوتریخوالي د مسؤلیت په اړه پر یو بل تورونه لګولي دي. دا شخړه په داسې شرایطو کې رامنځته شوې، چې ټولنیز اعتراضونه، اقتصادي فشارونه او له معترضانو سره د چلند پر څرنګوالي اختلافات د فرانسې پر مهمو سیاسي بحثونو بدل شوي دي.
سرچینه: لې موند — د فرانسې د حکومت او کیڼاړخو ترمنځ د اختلافاتو راپور
یو امریکايي وګړی په روسیه کې له څلورو کلونو بند وروسته خوشې شو
پژواک خبري اژانس د اکتوبر په ۲۲مه راپور ورکړی، چې د امریکا ۷۴ کلن وګړی سټیون هبارډ، چې د اوکراین لپاره د مزدور په توګه د جګړې په تور په روسیه کې بندي و، له زندانه خوشې شوی دی. دغه تحول د مسکو او واشنګټن ترمنځ د ترینګلو اړیکو او د اوکراین د جګړې په اړه د خبرو اترو د روانو هڅو په چوکاټ کې اهمیت لري.
سرچینه: پژواک — په روسیه کې د امریکايي وګړي د خوشې کېدو راپور
کارګري خوځښتونه، کیڼاړخي ګوندونه او مترقي ځواکونه
د فرانسې کمونیست ګوند د اقتصادي ریاضت پر ضد د مبارزې د پراخېدو غوښتنه کوي
د فرانسې کمونیست ګوند د اقتصادي ریاضت، د ژوند د لګښتونو د لوړوالي او د عامه خدمتونو د کمزوري کېدو پر ضد د کارګرانو، زدهکوونکو او نورو ټولنیزو قشرونو د پراخ بسیج غوښتنه کړې ده. دغه ګوند د نومبر په ۵مه د سراسري اعتصاب او اعتراض ملاتړ کوي او د زدهکوونکو د مبارزې او د کارګرانو د غوښتنو ترمنځ پر پیوستون ټینګار کوي.
سرچینه: نړیوالې کمونیستي رسنۍ — د فرانسې کمونیست ګوند د مبارزې د پراخېدو غوښتنه
په اروپا کې کارګري او ټولنیز اعتراضونه؛ د اقتصادي ریاضت پر ضد مخالفت پراخېږي
د کیڼاړخو رسنیو د راپورونو له مخې، په فرانسه، ایټالیا او هسپانیه کې کارګري او ټولنیز اعتراضونه دوام لري. معترضان د عامه لګښتونو د کمولو پر ضد مبارزه، د ټولنیزو خدمتونو ساتنه، د معاشونو لوړوالی او د هغو سیاستونو مخالفت غواړي، چې د اقتصادي بحران بار د کارګرانو او ځوانانو پر اوږو اچوي.
سرچینه: د سوسیالیستي نړۍوالې وېبپاڼې — په اروپا کې د اعتراضونو د بهیر راپور
د مکسیکو روغتیايي کارکوونکي د معاشونو د لوړولو او د درملنې د امکاناتو د ښه کېدو غوښتنه کوي
د سوسیالیستي نړۍوالې وېبپاڼې د اکتوبر په ۲۱مه په یوه راپور کې لیکلي، چې د مکسیکو د ټولنیزې بیمې د ادارې کارکوونکو په یوه سراسري غونډه کې د بنسټیز معاش د ۱۰ سلنه لوړولو، د نورو کارکوونکو د ګومارلو او د درملو او روغتیايي تجهیزاتو د برابرولو غوښتنې کړې دي. دغه خوځښت د څو اوونیو اعتراضونو او د کارکوونکو ترمنځ د ګډې مبارزې د تنظیمولو د هڅو په دوام کې رامنځته شوی دی.
سرچینه: د سوسیالیستي نړۍوالې وېبپاڼې — د مکسیکو د روغتیايي کارکوونکو د مبارزې راپور
په بریتانیا کې د لېکس کالج کارکوونکو له ادارې سره رسمي اختلاف پیل کړی
د FE Week د راپور له مخې، د پوهنتونونو او کالجونو د کارکوونکو د اتحادیې غړو په بریتانیا کې د لېکس کالج له ادارې سره د کاري فشار، رواني ستړیا او له اتحادیې سره له مشورې پرته د تدریس د ساعتونو د بدلون په اړه رسمي اختلاف پیل کړی دی. که خبرې ناکامې شي، دا اختلاف د صنفي اقدام او اعتصاب لامل کېدای شي.
سرچینه: FE Week — د لېکس کالج د کارکوونکو د اختلاف راپور
د بریتانیا د اورګاډي کارکوونکي د معاشونو پر سر د اعتصاب احتمال ارزوي
بریسټول پوسټ د اکتوبر په ۲۲مه راپور ورکړی، چې د ګریټ وېسټرن رېل شرکت سلګونه کارکوونکي ښايي د کاري نوبتونو د پیسو په اړه له ادارې سره د اختلاف له امله اعتصاب وکړي. دغه اختلاف د بریتانیا د ترانسپورټ په برخه کې د معاشونو او کاري شرایطو پر سر د روانو شخړو یوه بېلګه ده.
سرچینه: بریسټول پوسټ — د اورګاډي د کارکوونکو د احتمالي اعتصاب راپور
جان لوئیس له کارګرې اتحادیې سره د تاریخي پېژندنې هوکړه کړې
د رېټېل وېک تخصصي خپرونې راپور ورکړی، چې د جان لوئیس شرکت د خپل نږدې سل کلن تاریخ په اوږدو کې د لومړي ځل لپاره له یوې کارګرې اتحادیې سره د ګډو مذاکراتو پر هوکړه تفاهم ته رسېدلی دی. دغه تحول د کار د اړیکو او په یوه لوی پرچون پلورونکي شرکت کې د کارکوونکو د ګډې استازولۍ له پلوه اهمیت لري.
سرچینه: رېټېل وېک — له کارګرې اتحادیې سره د جان لوئیس د هوکړې راپور
په بریتانیا کې د لنست خپرونې خبریالانو بیا اعتصاب پیل کړی
د بریتانیا د خبریالانو ملي اتحادیې راپور ورکړی، چې د علمي خپرونې «لنست» غړو د ټیټو معاشونو پر ضد د دویم ځل لپاره اعتصاب کړی دی. دغه اقدام ښيي، چې د معاشونو او کاري شرایطو پر سر اختلافات علمي او تخصصي برخې هم رانغاړي.
سرچینه: د بریتانیا د خبریالانو ملي اتحادیه — د لنست د کارکوونکو د اعتصاب راپور
د خبرونو لنډه ارزونه
د نن ورځې خبرونه درې مهم واقعیتونه څرګندوي: په افغانستان کې له زدهکړو محرومیت او د ژوند اقتصادي ستونزې د میلیونونو انسانانو راتلونکی له ګواښ سره مخ کوي؛ په نړیواله کچه جګړې او جیوپولیټیکې ترینګلتیاوې د خلکو پر ژوند او د هېوادونو پر اقتصاد سیوری غوړوي؛ او په کارګري او ټولنیزه برخه کې کارګران او مترقي ځواکونه د غوره معاشونو، عامه خدمتونو او صنفي حقونو لپاره مبارزه کوي.
د ټولنیز عدالت له نظره، د دغو بحرانونو ځواب یوازې په اندېښنې څرګندولو کې نه دی؛ په ښوونه او روزنه او روغتیا کې پانګونه، د باعزته کار د فرصتونو برابرول، د ښځو له حقونو دفاع او د کارګرانو د خپلواکو اتحادیو پیاوړتیا د هر مترقي پروګرام اساسي اړتیاوې دي.
چمتو کوونکی: یما افغان