شنبه، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۳۱مه | د ۱۴۰۵ کال د لړم ۹مه
افغانستان
متحده ایالات غواړي یو شمېر افغان کډوال له خپلې خاورې وباسي
د خپرېدو نېټه: د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۳۰مه
رویټرز خبري اژانس راپور ورکړی چې د امریکا حکومت په پام کې لري یو شمېر افغان کډوال له خپلې خاورې وباسي او افغانستان ته یې ولېږي. د نیویارک ټایمز د راپور له مخې، ښايي تر ۱۵۰ ډېر افغان وګړي د دې پلان برخه وي. ویل کېږي چې د دغو کسانو ځینو یې په ۲۰۲۱ کال کې افغانستان پرېښی و او ځینې یې له امریکایي ځواکونو سره همکاري کړې وه. یوه امریکایي چارواکي ویلي چې د احتمالي لېږد بهیر به د پاکستان له لارې ترسره شي. خو د دې پلان د پلي کېدو وخت او حقوقي او اجرایي جزئیات لا بشپړ روښانه نه دي.
سرچینه: رویټرز — د افغان کډوالو د ایستلو د پلان په اړه راپور.
د کډوالۍ نړیوال سازمان: په روان کال کې تر ۱٫۳ میلیونه ډېر افغانان بېرته هېواد ته ستانه شوي
د خپرېدو نېټه: د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۳۰مه
د کډوالۍ نړیوال سازمان خبرداری ورکړی چې په ۲۰۲۶ کال کې تر ۱٫۳ میلیونه ډېر افغان وګړي له ایران او پاکستان څخه افغانستان ته راستانه شوي دي. دغه سازمان وايي چې د ژمنیو بشري مرستو لپاره د ګډو مرستندویه بنسټونو په بودجه کې د ۸٫۸ میلیونه ډالرو کموالی د څه باندې ۱۴۰ زره زیانمنونکو کسانو لپاره د مرستو بهیر له خطر سره مخ کړی دی. په افغانستان کې د دغه سازمان د ماموریت مشرې، میهیونګ پارک، ویلي چې بېرته راستنېدونکې کورنۍ په هغو سیمو کې ژوند کوي چې د سرپناه او بنسټیزو خدمتونو امکانات یې له وړاندې تر فشار لاندې دي.
سرچینه: د کډوالۍ نړیوال سازمان — د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۳۰مې راپور.
په افغانستان کې ۴٫۲ میلیونه کسان د سرپناه مرستو ته اړتیا لري
د ۲۰۲۶ کال د بشري اړتیاوو او ځواب ویلو د پلان له مخې
د افغانستان لپاره د ۲۰۲۶ کال د بشري اړتیاوو او ځواب ویلو د پلان له مخې، شاوخوا ۴٫۲ میلیونه کسان د سرپناه او اړوندو مرستو اړتیا لري. دغه شمېره د هېواد د پراخو بشري اړتیاوو د ارزونې یوه برخه ده او باید د اکتوبر په ۳۰مه د یوې نوې اعلان شوې شمېرې په توګه ونه ګڼل شي. د کډوالو پراخ بېرته ستنېدل، کورنۍ بېځایه کېدنه، فقر او اقتصادي زیانمنتیا هغه عوامل دي چې د مناسبې سرپناه اړتیا زیاتوي.
سرچینه: د ملګرو ملتونو د افغانستان د بشري اړتیاوو او ځواب ویلو پلان.
د ګوزڼ پر وړاندې د ۱۲٫۷ میلیونه ماشومانو د واکسین کېدو په اړه د رسنیو راپور
د خپرېدو نېټه: د ۲۰۲۶ کال اکتوبر
د هشت صبح ورځپاڼې د یوه راپور له مخې، چې د یونیسف اړوندو معلوماتو ته یې اشاره کړې، په افغانستان کې شاوخوا ۱۲٫۷ میلیونه ماشومان د ګوزڼ د واکسین په پروګرامونو کې تر پوښښ لاندې راغلي دي. پراخ واکسین کول د دې ناروغۍ د خپرېدو د مخنیوي له مهمو لارو څخه دي؛ خو دغه شمېره په دې بولټن کې د رسنیز راپور په توګه وړاندې کېږي او د خپلواک تایید لپاره باید د یونیسف مستقیمې اعلامیې یا احصایې ته مراجعه وشي.
سرچینه: هشت صبح ورځپاڼه، د یونیسف په نوم د خپرو شویو معلوماتو پر بنسټ.
د کوکنارو په کښت او د تریاکو په تولید کې د پام وړ زیاتوالی؛ د ملګرو ملتونو د شمېرو پر سر اختلاف
د راپور د خپرېدو نېټه: د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۲۹مه
د ملګرو ملتونو د نشهیي توکو او جرمونو پر وړاندې د مبارزې دفتر راپور ورکړی چې په افغانستان کې د ۲۰۲۶ کال د کوکنارو د کښت کچه د تېر کال په پرتله شاوخوا ۳۳۰ سلنه لوړه شوې او له ۱۰ زره هکټاره څخه تر ۴۳ زره هکټاره زیاته شوې ده. د دغه بنسټ د اټکل له مخې، د تریاکو تولید هم په ۲۰۲۵ کال کې له شاوخوا ۳۰۰ ټنو څخه په ۲۰۲۶ کال کې نږدې ۱۵۰۰ ټنو ته لوړ شوی دی.
په مقابل کې، د طالبانو د حکومت د کورنیو چارو وزارت دغه شمېرې رد کړې او ویلي یې دي چې د ملګرو ملتونو ارزونه په افغانستان کې د نشهیي توکو پر وړاندې د ترسره شویو عملیاتو او معلوماتو سره سمون نه لري. دغه وزارت د څه باندې ۲۶ زره هکټاره ځمکې د پاکولو ادعا کړې ده. له همدې امله، د ملګرو ملتونو شمېرې او د کورنیو چارو وزارت دریځ باید د دوو بېلابېلو او اختلافي روایتونو په توګه وړاندې شي.
سرچینې: د ملګرو ملتونو د نشهیي توکو او جرمونو پر وړاندې د مبارزې دفتر؛ پژواک خبري اژانس؛ اسوشیټېډ پرېس.
د هندوکش په سیمه کې زلزله؛ لړزې یې د افغانستان په ځینو برخو کې احساس شوې
د پېښې نېټه: د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۲۵مه
د امریکا د ځمکپوهنې ادارې (USGS) د ثبت شویو معلوماتو له مخې، د افغانستان د هندوکش په سیمه کې د ۵٫۲ درجې په کچه زلزله شوې ده. د زلزلې مرکز د بدخشان ولایت د اشکاشم ولسوالۍ په شاوخوا کې، ۵۹ کیلومتره سوېللوېدیځ لوري ته ثبت شوی و. دغه زلزله د اکتوبر په ۲۵مه رامنځته شوې او باید د اکتوبر د ۳۱مې د نوې پېښې په توګه ونه ګڼل شي. د احتمالي تلفاتو او زیانونو په اړه کافي تایید شوي معلومات نه دي خپاره شوي.
سرچینه: د امریکا د ځمکپوهنې اداره (USGS).
سیمه او نړۍ
د اوکراین د اولشکي ښار اوسېدونکي د تخلیې په عملیاتو کې بېلاروس ته ولېږدول شول
د خپرېدو نېټه: د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۳۱مه
د نړیوالو خبري سرچینو د راپورونو له مخې، د اوکراین د خرسون سیمې د اولشکي ښار سلګونه اوسېدونکي د تخلیې په یوه عملیاتو کې، د سیمهییز اوربند له ټینګښت وروسته، له سیمې ایستل شوي دي. د بېلاروس دولتي خبري اژانس بلتا راپور ورکړی چې درې الوتکې له تخلیه شویو کسانو سره د ګومل په ښار کې ښکته شوې دي. د اوکراین مذاکرهکوونکي ډیوید اراخامیا وروسته د څلورمې الوتکې د ښکته کېدو خبر هم ورکړی دی. ټاکل شوې دغه کسان د بېلاروس له لارې بېرته اوکراین ته ولېږدول شي. د جګړهځپلو سیمو د اوسېدونکو بشري وضعیت لا هم د دې جګړې له مهمو اندېښنو څخه دی.
سرچینې: د بېلاروس دولتي خبري اژانس بلتا؛ اسوشیټېډ پرېس او نړیوالې رسنۍ.
مسکو د روسیې او افریقایي هېوادونو د غونډې کوربه و
د غونډې نېټه: د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۲۸مه او ۲۹مه
د روسیې او افریقایي هېوادونو غونډه د اکتوبر په ۲۸مه او ۲۹مه په مسکو کې جوړه شوه. د خپرو شویو راپورونو له مخې، د ۴۸ افریقایي هېوادونو استازو په دې غونډه کې ګډون کړی و. اقتصادي همکاري، سوداګري، انرژي، امنیت او سیاسي اړیکې د غونډې له مهمو موضوعاتو څخه وې. دغه غونډه له افریقایي هېوادونو سره د خپلو اړیکو د پراختیا او د دوهاړخیزو همکاریو د پیاوړتیا لپاره د مسکو د هڅو په چوکاټ کې جوړه شوې وه.
سرچینې: د روسیې او افریقا د غونډې رسمي راپورونه او نړیوالې رسنۍ.
شمالي کوریا د جاپان سمندر پر لور شاوخوا لس بالستیک توغندي وتوغول
د پېښې نېټه: د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۲۹مه
نړیوالو خبري اژانسونو راپور ورکړی چې شمالي کوریا د جاپان سمندر پر لور شاوخوا لس لنډ واټن بالستیک توغندي توغولي دي. دغه پېښه په داسې حال کې رامنځته شوې چې د کوریا په ټاپووزمه کې امنیتي ترینګلتیاوې او د پیونګیانګ، متحده ایالاتو، جنوبي کوریا او جاپان ترمنځ اختلافات دوام لري. سیمهییزو چارواکو د توغندیو د توغولو بهیر تر څارنې لاندې نیولی او امنیتي وضعیت لا هم د پام وړ دی.
سرچینې: رویټرز او اسوشیټېډ پرېس.
د ویرجین میډیا O2 شرکت د زرګونو کاري بستونو د کمولو احتمال ارزوي
د خپرېدو نېټه: د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۳۱مه
اسکاینیوز راپور ورکړی چې د مخابراتي خدمتونو شرکت ویرجین میډیا O2 ښايي د خپلو شاوخوا ۱۶ زره کاري بستونو له ډلې تر څلور زره پورې بستونه کم کړي. دغه شمېره د یوه احتمالي پلان په توګه راپور شوې او شرکت تر اوسه د دندو د کمولو وروستۍ پرېکړه او کره شمېر نه دی تایید کړی. که دا طرحه عملي شي، د شرکت کارکوونکي به د خپلو دندو د خوندیتوب او کاري راتلونکي په اړه له اندېښنو سره مخ شي.
سرچینه: اسکاینیوز.
بنګلهدېش؛ په ۲۰۲۶ کال کې د ډینګي تبې له امله د مړو شمېر ۴۱۸ ته ورسېد
د خپرېدو نېټه: د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۳۱مه
رویټرز خبري اژانس راپور ورکړی چې په بنګلهدېش کې د ۲۰۲۶ کال له پیل څخه د اکتوبر تر ۳۰مې پورې د ډینګي تبې له امله د مړو شمېر ۴۱۸ ته رسېدلی او تر ۱۳۳ زرو ډېر کسان په روغتونونو کې بستر شوي دي. د راپور له مخې، اکتوبر په روان کال کې د دې ناروغۍ تر ټولو خونړۍ میاشت وه. روغتیايي کارپوهانو خبرداری ورکړی چې د نومبر په میاشت کې هم د ناروغۍ د لېږد احتمال شته او پر روغتونونو او روغتیايي خدمتونو فشار دوام لري.
سرچینه: رویټرز.
هند د پنبې پر وارداتو د ګمرکي محصول معافیت د دسمبر تر پایه وغځاوه
د خپرېدو نېټه: د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۳۱مه
د هند حکومت د پنبې پر وارداتو د ګمرکي محصول معافیت، چې ټاکل شوې وه د اکتوبر په پای کې پای ته ورسېږي، د ۲۰۲۶ کال د دسمبر تر ۳۱مې پورې وغځاوه. د هند د نساجۍ وزارت د اعلان له مخې، د دې پرېکړې موخه د نساجۍ صنعت ته د خامو موادو د لاسرسي زیاتول، د لګښتونو د فشار کمول او د جامو د تولید ملاتړ دی. دغه معافیت د پنبې پر وارداتو د معمول ۱۱ سلنه ګمرکي محصول په اړه دی. دا پرېکړه کولای شي په راتلونکو میاشتو کې د تولید پر لګښتونو او د پنبې پر وارداتو اغېز وکړي.
سرچینې: د هند د نساجۍ وزارت؛ رویټرز.
کارګري خوځښتونه، کمونیستي ګوندونه او مترقي ځواکونه
د ۲۲ هېوادونو په ۱۱۳ بندرونو کې د بندري کارګرانو همغږی اعتصاب
د پېښې نېټه: د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۳۰مه
د اکتوبر په ۳۰مه، د نړۍ په څه باندې سلو بندرونو کې بندري کارګرانو په یوه همغږي نړیوال اقدام کې اعتصابونه او اعتراضونه ترسره کړل. د ایټالیا د USB کارګري اتحادیې ویلي چې په دې حرکت کې د ۲۲ هېوادونو او سیمو له ۱۱۳ بندرونو څخه څه باندې ۲۵ اتحادیو ګډون کړی و. د اعتراض کوونکو غوښتنې د جګړهځپلو سیمو، په ځانګړي ډول د اسرائیل، پر لور د وسلو او پوځي تجهیزاتو د لېږد لپاره د سوداګریزو بندرونو د کارونې مخالفت، د کارګرانو د حقونو دفاع، د معاشونو لوړول او د کاري شرایطو ښه کول وو. خو په ټولو بندرونو کې د فعالیتونو د درېدو کچه یو شان نه وه؛ په ځینو ځایونو کې بشپړ اعتصاب او په نورو کې د کار لنډمهاله درول ترسره شوي وو.
سرچینې: رویټرز؛ اسوشیټېډ پرېس؛ د ایټالیا USB اتحادیه.
ایټالیا؛ د ژوند د لګښتونو او پوځي مصارفو د زیاتوالي پر وړاندې عمومي اعتصاب او اعتراضونه
د پېښې نېټه: د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۳۰مه
د رویټرز د راپور له مخې، د ایټالیا په څه باندې ۴۰ ښارونو کې لسګونو زرو محصلینو، کارګرانو او ښاریانو په ۲۴ ساعته عمومي اعتصاب کې ګډون کړی دی. دغه اعتصاب د USB اتحادیې په بلنه ترسره شوی و. اعتراض کوونکو د معاشونو د لوړولو، د عامه خدمتونو د پیاوړتیا او د ژوند د لګښتونو د زیاتوالي پر وړاندې د اقداماتو غوښتنه کوله. د پوځي مصارفو له زیاتوالي او د وسلو د لېږد لپاره د بندرونو له کارونې سره مخالفت هم د دې حرکت له اساسي موضوعاتو څخه وو. په ځینو ښارونو کې د اعتراض کوونکو او پولیسو ترمنځ ترینګلتیاوې رامنځته شوې او یو شمېر کسان ونیول شول.
سرچینه: رویټرز.
فرانسه؛ د ټولنیزو اعتراضونو د دوام له امله پولیس په چمتووالي کې دي
د خپرېدو نېټه: د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۳۱مه
اسوشیټېډ پرېس راپور ورکړی چې په فرانسه کې د ټولنیزو اعتراضونو د درېیمې پرلهپسې اوونۍ په ترڅ کې شاوخوا ۷۰ زره پولیس او ژاندارمري ځواکونه په چمتووالي کې ساتل شوي دي. اعتراضونه د ژوند د لګښتونو او د حکومت د اقتصادي سیاستونو په اړه د ټولنیزې نارضایتۍ په فضا کې دوام لري. کارګري اتحادیې، د محصلینو ډلې او اعتراضي خوځښتونه د دې دورې په بلنو او سیاسي تحرکاتو کې رول لري. خو د ګډونوالو کره شمېر او په هره پېښه کې د بېلابېلو ډلو د حضور کچه باید د خپلواکو راپورونو له مخې وارزول شي.
سرچینه: اسوشیټېډ پرېس.
یونان؛ د کمونیست ګوند عمومي منشي د پیرائوس بندر د کارګرانو په غونډه کې ګډون وکړ
د پېښې نېټه: د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۳۰مه
د یونان د کمونیست ګوند عمومي منشي دیمیتریس کوتسومباس د نړیوال اعتصاب په چوکاټ کې د پیرائوس بندر د کارګرانو په غونډه کې ګډون کړی دی. د رویټرز د راپور له مخې، شاوخوا درې زره کارګرانو په دې حرکت کې برخه اخیستې وه او د بارولو فعالیتونه او د بېړیو یو شمېر خدمات ګډوډ شوي وو. په دې غونډه کې د یونان د کمونیست ګوند د مشر ګډون د کیڼ اړخو سیاسي فعالیتونو او د بندري کارګرانو د صنفي غوښتنو ترمنځ اړیکه څرګندوي.
سرچینې: رویټرز؛ د یونان کمونیست ګوند؛ سولډنېټ.
د اروپایي کمونیستي ګوندونو ائتلاف د بندري کارګرانو له نړیوال اقدام څخه ملاتړ وکړ
د خپرېدو نېټه: د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۳۰مه
د اروپا د کمونیستي اقدام ائتلاف (ECA) په یوه اعلامیه کې د محصلینو د اعتراضونو او د بندري کارګرانو د همغږي اقدام ملاتړ کړی دی. دغه ائتلاف په خپله اعلامیه کې د کارګرانو د حقونو د مبارزې، د بندرونو د پوځي کېدو د مخنیوي او جګړهځپلو سیمو ته د پوځي تجهیزاتو د لېږد پر وړاندې د اعتراضونو پر تړاو ټینګار کړی دی. دا اعلامیه د یوه سیاسي ائتلاف دریځ څرګندوي او باید د یوه خپلواک اعتراضي راپور په توګه ونه ګڼل شي.
سرچینه: د اروپا د کمونیستي اقدام ائتلاف؛ په International Communist Press کې بیا خپره شوې اعلامیه.
د هند او ایټالیا کارګري اتحادیې د بندرونو په نړیوال اقدام کې ګډون وکړ
د پېښې نېټه: د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۳۰مه
د بندري کارګرانو د نړیوال اقدام په اړه خپاره شوي راپورونه ښيي چې د هند او ایټالیا کارګري اتحادیو هم په دې حرکت کې ګډون کړی دی. په ایټالیا کې د USB او ORSA اتحادیو د بندري اعتراضونو او اعتصابونو په تنظیم کې رول درلود او جنوا، لیورنو او تریسته د دې حرکت له مهمو مرکزونو څخه وو. د دغو هېوادونو کارګري اتحادیو د سوداګریزو بندرونو له لارې د وسلو د لېږد پر وړاندې د مخالفت ترڅنګ، د کارګرانو د صنفي حقونو پر دفاع او د جګړې د ملاتړ لپاره د ملکي زیربناوو د کارونې پر مخنیوي ټینګار کړی دی.
سرچینې: Ports Europe؛ Progressive International؛ د ایټالیا USB اتحادیه.
د تحریریې لنډیز
د نن ورځې خبرونه د څو یو له بل سره تړلو بحرانونو انځور وړاندې کوي: په افغانستان کې د کډوالو پراخ بېرته ستنېدل، د بشري مرستو د سرچینو کمښت او فقر د خلکو پر ژوند فشار زیاتوي؛ په سیمهییزه او نړیواله کچه جګړې، سیاسي سیالۍ او روغتیايي بحرانونه د ټولنو پر امنیت او معیشت اغېز کوي؛ او د کارګرانو په ډګر کې اعتصابونه او همغږي اعتراضونه څرګندوي چې معاشونه، د کار خوندیتوب، عامه خدمتونه او د پوځي کېدو ټولنیزې پایلې لا هم د مهمو ټولنیزو شخړو موضوعات دي.
د دې بولټن په چمتو کولو کې د راپورونو د خپرېدو نېټې د پېښو له نېټو څخه جلا شوې دي. همدارنګه، اختلافي شمېرې او نهتایید شوې ادعاوې اړوندو سرچینو ته منسوبې شوې دي، څو د راپور شویو واقعیتونو، رسمي دریځونو او تحریري تحلیل ترمنځ روښانه توپیر وساتل شي.
چمتو کوونکی: یما افغان