بازگشت به فهرست خبرها و مقالات
خبر روز
زبان: پښتو نویسنده / تدوین‌کننده: مدیره هیآت

د ورځې خبرونه

چهارشنبه، ۲۲ تله ۱۴۰۵ — د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر له ۱۴مې سره سمون لري

له افغانستان څخه تر نړۍ پورې؛ د سیاسي، اقتصادي او ټولنیزو پېښو او د خلکو، کارګرانو، ځوانانو او کیڼ‌اړخو ځواکونو د مبارزو انعکاس، د ټولنیز عدالت، سیاسي ازادیو او د زیارکښو د ګټو په ټینګار سره.

افغانستان؛ د معلوماتو ازادي، عامه روغتیا او ټولنیزې ننګونې

په افغانستان کې د بي‌بي‌سي راډیويي خپرونې وځنډول شوې

رویټرز خبري آژانس د اکتوبر پر ۱۳مه راپور ورکړ چې افغان چارواکو په ټول هېواد کې د بي‌بي‌سي د اېف‌اېم راډیويي خپرونې ځنډولې دي. د بي‌بي‌سي ویاند ویلي چې دغه رسنۍ د موضوع د حل لپاره له اړوندو چارواکو سره په اړیکه کې ده.

د طالبانو د حکومت د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت ویاند دغه پرېکړه د هغه څه له امله بللې چې ده «پرله‌پسې سرغړونې» نومولې دي؛ خو د دغو سرغړونو په اړه یې مشخص جزئیات نه دي وړاندې کړي.

د بي‌بي‌سي د خپرونو ځنډول د خلکو معلوماتو ته د لاسرسي، د خبري سرچینو د تنوع او په افغانستان کې د رسنیزو فعالیتونو د فضا په اړه جدي پوښتنې راپورته کوي.

په داسې ټولنه کې چې له پراخو اقتصادي، ټولنیزو او سیاسي بحرانونو سره مخ ده، معتبر معلوماتو ته لاسرسی د عامه پوهاوي او د باخبره پرېکړو لپاره ځانګړی اهمیت لري.

سرچینه: رویټرز، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۳مه

په ننګرهار ولایت کې د پولیو یوه نوې پېښه ثبت شوې

طلوع‌نیوز د ننګرهار ولایت په سره‌رود ولسوالۍ کې د پولیو د یوې نوې پېښې د ثبتېدو خبر ورکړی دی. پولیو یوه خطرناکه ویروسي ناروغي ده چې د دایمي فلج لامل کېدای شي او ماشومان تر ټولو ډېر له دې ناروغۍ سره مخامخ دي.

د دې ناروغۍ پر وړاندې مبارزه منظم واکسین، روغتیايي خدمتونو ته د کورنیو لاسرسی، کره عامه پوهاوی او د سیمه‌ییزو ټولنو همکارۍ ته اړتیا لري.

د یوې نوې پېښې ثبت باید جدي وبلل شي؛ خو یوازې د یوې پېښې پر بنسټ د ناروغۍ د پراخوالي په اړه بشپړه پایله نه شي اخیستل کېدای.

ټولو ماشومانو ته، په ځانګړي ډول په محرومو سیمو کې، د روغتیايي خدمتونو برابرول یوه اساسي اړتیا ده.

سرچینه: طلوع‌نیوز، تر ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۴مې پورې خپاره شوي راپورونه

د اروپايي ټولنې ځانګړي استازي له افغان چارواکو سره لیدنه کړې

د طلوع‌نیوز د راپور له مخې، د افغانستان په چارو کې د اروپايي ټولنې ځانګړي استازي د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو له وزیر، امیرخان متقي، سره لیدنه کړې ده. امنیتي مسایل، بشري وضعیت او د افغانستان سیاسي بدلونونه د دغې لیدنې له مهمو موضوعاتو څخه بلل شوي دي.

د دې ډول اړیکو اهمیت په عملي پایلو پورې تړلی دی: ایا دغه تماسونه د خلکو د کړاوونو په کمولو، د بشري مرستو په پراخولو، د عامه خدمتونو په ښه کولو او د اساسي حقونو په برخه کې د پرمختګ لامل کېږي که نه؟

سرچینه: طلوع‌نیوز، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۳مه

افغانستان د اقلیمي بدلونونو پر وړاندې د عادلانه نړیوال ملاتړ غوښتنه کړې

د افغانستان د رسنیو د راپورونو له مخې، ملا عبدالغني برادر د اقلیمي بدلونونو د اغېزو پر وړاندې د عادلانه نړیوال ملاتړ غوښتنه کړې ده.

وچکالي، د اوبو کمښت او د کرنیزو محصولاتو کمېدل هغه ستونزې دي چې د کلیوالو کورنیو پر ژوند یې فشار زیات کړی دی. اقلیمي بدلونونه کولای شي دغه ستونزې لا پسې سختې کړي.

اغېزمن ملاتړ باید د لاسرسي وړ مالي سرچینې، د اوبو لګولو دوامدارې پروژې، د اوبو مدیریت، د چاپېریال بیا رغونه او د سیمه‌ییزو ټولنو د وړتیاوو پیاوړتیا رانغاړي. مرستې باید په شفاف او ځواب‌ویونکي ډول ولګول شي.

سرچینه: پژواک، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۳مه

افغانستان ته د چابهار بندر د ځینو امکاناتو د سپارلو یا اجارې وړاندیز

پژواک د ایران د بهرنیو چارو وزارت د ویاند له قوله راپور ورکړی چې افغانستان ته د ځمکې د اجارې موضوع مطرح شوې ده. دغه وړاندیز د افغانستان سوداګریزو لارو او سیمه‌ییزو بندري امکاناتو ته د لاسرسي د ښه کولو په چوکاټ کې د پام وړ دی.

افغانستان، چې سمندر ته مستقیمه لار نه لري، د بهرنۍ سوداګرۍ د پراختیا لپاره باوري او ارزانه ترانزیټي لارو ته اړتیا لري. بندرونو ته ښه لاسرسی د سوداګرۍ لپاره فرصتونه برابرولای شي؛ خو د هر تړون ګټه د حقوقي شرایطو، لګښتونو، عملي تضمینونو او د افغانستان د ترانسپورتي شبکې له لارې سره د نښلېدو پورې تړلې ده.

تر هغو چې د احتمالي تړون رسمي جزئیات، د امکاناتو حدود او د عملي کېدو شرایط روښانه شوي نه وي، دغه وړاندیز باید د وروستي تړون په توګه ونه ګڼل شي.

سرچینه: پژواک، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۳مه

د بریتانیا د ځانګړو ځواکونو د عملیاتو قربانیانو کورنۍ د ځواب‌ویلو غوښتنه کوي

طلوع‌نیوز د هغو کورنیو د عدالت او روڼتیا غوښتنې ته اشاره کړې چې وایي، خپلوان یې په هلمند ولایت کې د بریتانیا د ځانګړو ځواکونو د عملیاتو پر مهال وژل شوي دي.

د پوځي سرغړونو اړوند ادعاوې باید د خپلواکو څېړنو، د ارزونې وړ اسنادو او باوري حقوقي بهیرونو له لارې وڅېړل شي. د قربانیانو کورنۍ هم حق لري چې روښانه ځوابونه ترلاسه کړي او که سرغړونې ثابتې شي، مسؤل کسان د قانون له مخې ځواب‌ویلو ته اړ کړل شي.

سرچینه: طلوع‌نیوز، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۳مه

په نیمروز کې بې‌ځایه شوې کورنۍ د سرپناه غوښتنه کوي

طلوع‌نیوز په نیمروز ولایت کې د بې‌ځایه شویو کورنیو د سرپناه اړتیاوو په اړه راپور ورکړی دی. دغه کورنۍ، په ځانګړي ډول د مالي امکاناتو او کاري فرصتونو د کمښت له امله، د ژوند د لومړنیو اړتیاوو په برابرولو کې له جدي ستونزو سره مخ دي.

سرپناه، د څښاک پاکې اوبه، خوراکي توکي، روغتیايي خدمتونه او د ماشومانو ساتنه باید د مرستو لومړیتوبونه وي. بېړنۍ مرستې باید له هغو پروګرامونو سره مل وي چې د معیشت د بیا رغونې او د ژوند د دوامدارو امکاناتو د برابرولو زمینه مساعدوي.

سرچینه: طلوع‌نیوز، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۴مه

په کندهار کې د دودیزو اوبو زېرمو د بیا رغونې غوښتنه

د کندهار اوسېدونکو د دودیزو اوبو زېرمو د بیا رغونې غوښتنه کړې ده. دغه زېرمې کولای شي د باران د اوبو په راټولولو او د اوبو د کمښت د فشار په راکمولو کې مرسته وکړي.

د وچکالۍ او د بارانونو د نامنظمېدو په شرایطو کې، د اوبو د زېرمو بیا رغونه د نويو اوبو لګولو سیستمونو ترڅنګ د حل یوه برخه کېدای شي؛ په دې شرط چې د تخنیکي ارزونې، د خلکو د ګډون او د سرچینو د عادلانه وېش پر بنسټ ترسره شي.

سرچینه: طلوع‌نیوز، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۳مه

د کارګرانو غورځنګونه، کمونیستي ګوندونه او د نړۍ کیڼ‌اړخي ځواکونه

د هسپانیا د کارګرانو کمونیست ګوند د خپلواک کارګري اپوزیسیون د جوړېدو غوښتنه کړې

د International Communist Press د اکتوبر د ۱۳مې د راپور له مخې، د هسپانیا د کارګرانو کمونیست ګوند مرکزي کمېټې د خپلواک کارګري اپوزیسیون پر جوړېدو ټینګار کړی دی.

دغه دریځ د کورونو د بحران، د ټاکنو د ژر ترسره کېدو او د نومبر پر ۱۱مه د پلان شوې عمومي اعتصاب په اړه د اعتراضونو په ترڅ کې مطرح شوی دی.

دغه ګوند د کارګرانو او زیارکښو خلکو د غوښتنو پر خپلواک پاتې کېدو ټینګار کوي. د کورونو بحران، د ژوند د لګښتونو لوړوالی او د کار شرایط د دغو غوښتنو مهمې برخې دي.

سرچینه: International Communist Press، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۳مه

د ایرلنډ کمونیست ګوند د اورنج سازمان د لاریون پر وړاندې د سیمه‌ییزو اوسېدونکو ملاتړ کړی

International Communist Press راپور ورکړی چې د ایرلنډ کمونیست ګوند د ګارواګي روډ سیمې د اوسېدونکو له هغه مقاومت څخه ملاتړ کړی چې د اورنج سازمان د لاریون پر وړاندې ترسره شوی دی.

دا پېښه د شمالي ایرلنډ د تاریخي او سیاسي حساسیتونو په چوکاټ کې مطرح کېږي. د دې موضوع ارزونه د سیمه‌ییزو اوسېدونکو حقونو، د غونډو او لاریونونو د ازادۍ او د ټولنیزو کړکېچونو د مخنیوي په اړه هم‌مهاله پاملرنې ته اړتیا لري.

سرچینه: International Communist Press، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۳مه

د هند د کمونیستانو اعتراضونه د ټاکنو د کمېسیون د مشر د ګوښه کېدو لپاره دوام لري

د International Communist Press د راپور له مخې، د هند کمونیست ګوند او د هند مارکسیست کمونیست ګوند په هغو اعتراضونو کې ګډون کړی چې د ټاکنو د کمېسیون د مشر، ګیانیش کومار، د ګوښه کېدو غوښتنه کوي.

دغه اعتراضونه د ټاکنیزو ادارو له کړنو، د خلکو له باور او د مسؤلو چارواکو له ځواب‌ویلو سره تړاو لري. د اعتراض کوونکو ادعاوې باید د اړوندو ادارو د ځوابونو او خپلواکو راپورونو ترڅنګ وڅېړل شي.

د سوله‌ییز اعتراض حق او د ټاکنو روڼتیا د سیاسي نظام د سالموالي مهم معیارونه دي.

سرچینه: International Communist Press، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۲مه او ۱۳مه

د یونان کمونیست ګوند د امپریالیستي سیالیو پر وړاندې د خلکو پر همکارۍ ټینګار کړی

International Communist Press راپور ورکړی چې د یونان کمونیست ګوند د امپریالیستي سیالیو په شرایطو کې د یونان او ترکیې د اړیکو په اړه یوه غونډه جوړه کړې ده.

دغه ګوند د خلکو ترمنځ پر همکارۍ او د هغو سیاستونو پر مخالفت ټینګار کوي چې د ټولنو د ګټو پر ځای د واکمنو ځواکونو ګټو ته لومړیتوب ورکوي.

د دواړو هېوادونو د اړیکو ارزونه باید د خلکو پر ژوند، پوځي لګښتونو، اقتصادي همکارۍ او د اختلافونو د سوله‌ییز حل پر امکاناتو د دغو اړیکو اغېزې هم وڅېړي.

سرچینه: International Communist Press، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۳مه

د ارجنټاین کمونیست ګوند د کرنیزو ځمکو د بهرني مالکیت پر ضد په اعتراض کې ګډون کړی

International Communist Press راپور ورکړی چې د ارجنټاین کمونیست ګوند د سترې محکمې د هغې پرېکړې پر ضد په اعتراض کې ګډون کړی چې د کلیوالو ځمکو پر بهرني مالکیت د محدودیتونو په اړه ده.

کرنیزې ځمکې د خوړو له امنیت، د کلیوالو له معیشت، کارموندنې او اقتصادي خپلواکۍ سره نږدې تړاو لري. د ځمکو د مالکیت پر سر شخړه د سرچینو د وېش، د سیمه‌ییزو ټولنو د حقونو او په ملي اقتصاد کې د بهرنۍ پانګونې د رول په اړه مهمې پوښتنې راپورته کوي.

د دې منازعې د پایلو ارزونه د محکمې د پرېکړې، د مالکیت د قوانینو او پر بزګرانو او کلیوالو ټولنو د عملي اغېزو څېړلو ته اړتیا لري.

سرچینه: International Communist Press، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۲مه

د فلسطین د خلکو ګوند د ملي خبرو اترو د دوام ملاتړ کړی

د International Communist Press د راپور له مخې، د فلسطین د خلکو ګوند د ولسمشرۍ او پارلماني ټاکنو تر سپتمبر ۲۰۲۷ پورې د ځنډولو ملاتړ کړی او د ملي خبرو اترو پر دوام یې ټینګار کړی دی.

د بحران او جګړې په شرایطو کې د سیاسي پرېکړو مشروعیت د خلکو په ګډون، د بهیرونو په روڼتیا او د بېلابېلو نظرونو د ازاد بیان پر امکاناتو پورې تړلی دی.

ملي خبرې اترې هغه مهال اغېزمنې کېدای شي چې د خلکو استازیتوب پیاوړی کړي، اختلافونه راکم کړي او په پرېکړو کې د خلکو د واقعي ګډون زمینه برابره کړي.

سرچینه: International Communist Press، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۲مه

نړۍ؛ جګړه، د رسنیو ازادي، ټولنیز اعتراضونه او اقتصاد

د روسیې تازه برید پر اوکراین مرګ‌ژوبله اړولې

د اکتوبر په ۱۴مه خپرو شویو راپورونو له مخې، پر اوکراین د روسیې په توغندیز برید کې لږ تر لږه دوه کسان وژل شوي او ۲۱ نور ټپیان شوي دي.

د پوځي بریدونو دوام ملکي وګړي او حیاتي زیربناوې له ګواښ سره مخ کوي. د پېښې جزئیات او د ښکېلو لورو مسؤلیت باید د نورو راپورونو او خپلواکو معلوماتو پر بنسټ وڅېړل شي.

سرچینه: پژواک، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۴مه

زلنسکي وایي، د اوکراین پر انرژۍ زیربناوو بریدونه دوام لري

اسوشیټېډ پرېس راپور ورکړی چې د اوکراین ولسمشر، ولودیمیر زلنسکي، روسیه د انرژۍ پر زیربناوو د پرله‌پسې بریدونو تورنه کړې ده. د راپور له مخې، د کییف او خارکیف په سیمو کې پر څو برېښناکوټونو بریدونو سلګونه زره کسان له برېښنا بې‌برخې کړي دي.

د انرژۍ پر تأسیساتو بریدونه د خلکو برېښنا، تودوخې او اړینو خدمتونو ته لاسرسی ګډوډوي. د بریدونو د درولو په اړه د هر ډول تفاهم د عملي کېدو ارزونه باید د رسمي او خپلواکو سرچینو پر بنسټ وشي.

سرچینه: اسوشیټېډ پرېس، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۴مه

په خلیج فارس کې سیمه‌ییز کړکېچ د سمندري لېږد امنیت ګواښي

رویټرز راپور ورکړی چې ایران د هرمز په تنګي کې پر بېړیو د بریدونو خپل عملیاتي تاکتیکونه بدلوي. د دغه خبري اژانس د سرچینو په وینا، پر هغو بېړیو بریدونه زیات شوي چې د تهران له اعلان شویو محدودیتونو پیروي نه کوي.

د هرمز تنګی د نفتو او ګازو د لېږد له مهمو نړیوالو لارو څخه دی. هر ډول ګډوډي کولای شي د انرژۍ پر بازارونو او نړیوال اقتصاد اغېز وکړي.

د راپور یوه برخه د چارواکو پر څرګندونو ولاړه ده؛ له همدې امله د بریدونو جزئیات او مسؤلیت باید د خپلواکو معلوماتو له مخې هم وڅېړل شي.

سرچینه: رویټرز، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۴مه

په ریاض کې د نويو چاودنو راپورونه د زیاتېدونکي کړکېچ په ترڅ کې خپاره شوي

اسوشیټېډ پرېس په ریاض کې د نويو چاودنو د اورېدل کېدو راپور ورکړی دی. دغه پېښه په سیمه کې د زیاتېدونکي کړکېچ او پر سعودي عربستان د هغو بریدونو په چوکاټ کې مطرح شوې چې د یمن حوثیانو ته منسوب شوي دي.

د زیانونو اندازه او د بریدونو مستقیم مسؤلیت لا هم د رسمي او خپلواکو سرچینو ارزونې ته اړتیا لري. د جګړې پراخېدل د ملکي وګړو او حیاتي تأسیساتو د زیانمنېدو خطر زیاتوي.

سرچینه: اسوشیټېډ پرېس، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۴مه

د پیسو نړیوال صندوق د دولتونو د پورونو د زیاتېدو په اړه خبرداری ورکړی

اسوشیټېډ پرېس راپور ورکړی چې د پیسو نړیوال صندوق مشرې، کریسټالینا جورجیوا، له متحده ایالاتو او نورو شتمنو هېوادونو غوښتي چې د پورونو او بودجوي کسرونو د زیاتېدو د مهارولو لپاره اقدام وکړي.

د متحده ایالاتو ستر پور او پر ټیټ‌عاید لرونکو هېوادونو د پورونو د سود فشار د مطرح شویو اندېښنو له ډلې دي. د پورونو د لګښتونو زیاتوالی دولتونه دې ته اړ کولای شي چې د پورونو د بېرته ورکړې، عامه خدمتونو او د کارموندنې د پانګونې ترمنځ ستونزمن انتخابونه وکړي.

د اقتصادي عدالت له نظره، د مالي وضعیت ارزونه باید یوازې پر عمومي اقتصادي شاخصونو محدوده نه وي. دا هم باید روښانه شي چې مالي سیاستونه د کورنیو پر عاید، زده‌کړو، روغتیا او ټولنیزو خدمتونو څه اغېز کوي او د بحرانونو لګښت پر کومو ټولنیزو ډلو اچول کېږي.

سرچینه: اسوشیټېډ پرېس، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۴مه

په فرانسه کې د لېسو زده‌کوونکو سراسري اعتراضونه دوام لري

لوموند راپور ورکړی چې په فرانسه کې د لېسو د زده‌کوونکو اعتراضونه د اکتوبر پر ۱۳مه هم دوام درلود او په ځینو سیمو کې محصلینو، ښوونکو او ښوونیزو اتحادیو هم ورسره یوځای شوي دي.

اعتراض کوونکي د ښوونیزو شرایطو د ښه کولو او پوهنتونونو ته د منلو په بهیر کې د بدلون غوښتنه کوي. د ګډونوالو د شمېر په اړه د زده‌کوونکو او محصلینو د اتحادیو او د فرانسې د کورنیو چارو وزارت ترمنځ اختلاف موجود دی؛ له همدې امله د اعتراضونو شمېر باید د سرچینې په څرګندولو سره خپور شي.

د اعتراضونو دوام د ښوونیزې ټولنې په ځینو برخو کې د نارضایتۍ څرګندونه کوي.

سرچینه: لوموند، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۴مه

د امریکا محکمې سپینې ماڼۍ ته د ځینو رسنیو د لاسرسي موده وغځوله

رویټرز راپور ورکړی چې د امریکا یوې فدرالي محکمې د سي‌اېن‌اېن، اېم‌اېس‌ناو او پولیټیکو د خبریالانو سپینې ماڼۍ ته د لاسرسي اړوند حکم غځولی دی.

دغه قضیه وروسته له هغه رامنځته شوه چې د ډونالډ ټرمپ ادارې د دغو رسنیو د خبریالانو لاسرسی محدود کړی و. رسنیو او د مطبوعاتو د ازادۍ مدافع بنسټونو دا اقدام د انتقادي خبري پوښښ پر وړاندې غچ‌اخیستنه بللې؛ خو حکومت خپل دلایل وړاندې کړي دي.

نوی حکم د قضیې وروستۍ پایله نه ده، خو د رسنیو د خپلواکۍ، معلوماتو ته د خبریالانو د لاسرسي او د اجرائیوي واک د قانوني محدودیتونو اهمیت یو ځل بیا څرګندوي.

سرچینه: رویټرز، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۴مه

د ترکیې چارواکو پر خلق ټلوېزیوني شبکې برید کړی

اسوشیټېډ پرېس راپور ورکړی چې د ترکیې چارواکو پر خلق ټلوېزیوني شبکې، چې د حکومت له منتقدو رسنیو څخه ده، چاپه وهلې او د فساد د څېړنو په چوکاټ کې یې د شبکې د ادارې لپاره امین ټاکلی دی.

دغه اقدام د رسنیو د خپلواکۍ په اړه اندېښنې راپورته کړې دي. مطرح شوي تورونه باید د شواهدو او عادلانه قضایي بهیر له مخې وڅېړل شي او تر قانوني پایلې مخکې باید وروستی حکم ونه ګڼل شي.

د رسنیو د ازادۍ ساتنه او د عادلانه قضایي بهیر تضمین د عامه ځواب‌ویلو مهم اصول دي؛ په ځانګړي ډول هغه مهال چې قضایي اقدامات پر منتقدو رسنیو اغېز کوي.

سرچینه: اسوشیټېډ پرېس، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۴مه

په هند کې خبریالانو د ځوانانو د اعتراضونو د پوښښ پر مهال له محدودیتونو شکایت کړی

د اکتوبر د ۱۴مې د راپورونو له مخې، په هند کې خبریالانو او د مطبوعاتو د ازادۍ مدافع بنسټونو په نوي ډیلي کې د ځوانانو د اعتراضونو د پوښښ پر مهال د پولیسو له محدودیتونو او خنډونو شکایت کړی دی.

د پېښو د خپلواک ثبت، د امنیتي ځواکونو د چلند د ارزونې او خلکو ته د معلوماتو د رسولو لپاره د اعتراضونو ځایونو ته د خبریالانو لاسرسی اړین دی.

د رسنیزو فعالیتونو د مخنیوي ادعاوې باید د شواهدو او خپلواکو راپورونو له مخې وڅېړل شي. د مطبوعاتو ازادي هغه مهال معنا لري چې خبریالان وکولای شي عامه پېښې له ګواښ او خپل‌سري لاسوهنې پرته وپوښتي او خلک بېلابېلو باوري معلوماتو ته لاسرسی ولري.

سرچینه: د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۴مې خپاره شوي خبري راپورونه

د ویتنام د جګړې د ۷۳۱ قربانیانو پاتې شوني نږدې شپږ لسیزې وروسته خاورو ته وسپارل شول

اسوشیټېډ پرېس راپور ورکړی چې د ۷۳۱ کسانو پاتې شوني، چې ګومان کېږي د ۱۹۶۸ کال د پوځي عملیاتو پر مهال په ویتنام کې وژل شوي وو، د هوشي‌مین په ښار کې خاورو ته سپارل شوي دي.

دا پېښه یادونه کوي چې د جګړې پایلې د جګړې له ختمېدو څو لسیزې وروسته هم د کورنیو او ټولنې پر ژوند اغېز کولای شي. د قربانیانو پېژندنه، د تاریخي پېښو ثبت او د پاتې شویو کورنیو درناوی د جګړې له تېر وخت سره د انساني چلند برخه ده.

د جګړې د انساني لګښتونو یادونه باید د ملکي وګړو د ساتنې، د تاوتریخوالي د کمولو او د شخړو لپاره د سیاسي حل‌لارو د موندلو اړتیا لا پیاوړې کړي.

سرچینه: اسوشیټېډ پرېس، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۴مه

د ورځې تحلیلي لید

عامه پوهاوی، ځواب‌ویونه او ټولنیز عدالت باید د پاملرنې په مرکز کې وي

د نن ورځې پېښې څرګندوي چې معلوماتو ته لاسرسی، انساني امنیت، زده‌کړې، د رسنیو ازادي او اقتصادي وضعیت له یو بل سره تړلي دي. په افغانستان کې د بي‌بي‌سي د خپرونو ځنډول، روغتیايي اندېښنې، د بې‌ځایه شویو کورنیو اړتیاوې او د اقلیمي بدلونونو اغېزې د عامه خدمتونو د پیاوړتیا او معلوماتو ته د خلکو د لاسرسي اهمیت څرګندوي.

په نړیواله کچه د زده‌کوونکو اعتراضونه، د کمونیستي ګوندونو او کارګري غورځنګونو فعالیتونه، د ځمکو پر مالکیت شخړې او د دولتونو د پورونو په اړه اندېښنې ښيي چې ټولنیزې غوښتنې لا هم د معاصر سیاست مهمه برخه ده.

د مارکسیستي لیدلوري له مخې، د پېښو تحلیل باید اقتصادي اړیکې، د واک جوړښتونه، د ټولنیزو ډلو ګټې او د سیاستونو اغېزې د خلکو پر ژوند وڅېړي. دغه تحلیل هغه مهال اعتبار لري چې د تأیید شویو واقعیتونو، د ښکېلو لورو د ادعاوو او تحلیلي برداشتونو ترمنځ روښانه توپیر وساتل شي.

د زیارکښو خلکو لپاره د سیاست اساسي معیار باید د ژوند د شرایطو ښه‌والی، د برابر فرصتونو پراختیا، زده‌کړو او روغتیايي خدمتونو ته لاسرسی، د اساسي حقونو ساتنه او په ټولنیزو پرېکړو کې اغېزمن ګډون وي.

وروستۍ خبره

مسؤلانه خبررسونه یوازې د پېښو لېږدول نه دي؛ بلکې د سرچینو ارزونه، د خبر او تحلیل بېلول او د هغو مواردو روښانه کول هم دي چې لا خپلواک تأیید ته اړتیا لري.

معتبر معلوماتو ته لاسرسی ټولنه پیاوړې کوي، څو د بې‌عدالتۍ، فساد او زیانمنو پرېکړو پر وړاندې په باخبره توګه دریځ ونیسي.

په افغانستان او ټوله نړۍ کې د خلکو د حقونو، ټولنیز عدالت او د واکمنو بنسټونو د ځواب‌ویلو دفاع باید له دقت، پوهاوي او مسؤلیت‌پذیرۍ سره مل وي.

پوهاوی، پیوستون او د ټولنیز عدالت لپاره پرله‌پسې هڅې د یوه لا انساني او عادلانه راتلونکي د جوړولو له بنسټونو څخه دي.

سمون او ترتیب: یما افغان