شنبه، ۱۸ میزان ۱۴۰۵ خورشیدی | ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی
افغانستان، منطقه و جهان در آیینهٔ مبارزات اجتماعی، تضادهای سیاسی و تحولات بین‌المللی
افغانستان
سازمان ملل: تهدید امنیتی داعش خراسان همچنان فراتر از مرزهای افغانستان است
الکساندر زویف، معاون منشی عمومی سازمان ملل متحد، هشدار داده است که شاخهٔ خراسان داعش همچنان یکی از شاخه‌های نیرومند این سازمان تروریستی به‌شمار می‌رود و فعالیت‌های آن برای امنیت افغانستان و منطقه تهدید ایجاد می‌کند. این ارزیابی بار دیگر نشان می‌دهد که مبارزه با تروریسم به اقدامات امنیتی محدود نمی‌شود؛ فقر، محرومیت اجتماعی، فروپاشی نهادهای عمومی و بحران مشروعیت سیاسی نیز باید در بررسی ریشه‌های بی‌ثباتی مورد توجه قرار گیرند. (Afghanistan International)
سازمان ملل خواستار پایان محدودیت‌های تبعیض‌آمیز علیه زنان افغانستان شد
شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در نشست اخیر خود خواستار لغو سیاست‌ها و اقداماتی شد که حقوق اساسی زنان و دختران افغانستان را محدود می‌کنند. ادامهٔ محرومیت زنان از آموزش، اشتغال و مشارکت اجتماعی، بخش بزرگی از نیروی انسانی کشور را از عرصهٔ بازسازی و پیشرفت کنار می‌زند. هیچ جامعه‌ای نمی‌تواند با محروم‌ساختن نیمی از جمعیت خود از دانش و مشارکت، به توسعهٔ پایدار دست یابد. (Afghanistan International)
افغانستان؛ بیست‌وپنج سال پس از آغاز جنگ، مطالبهٔ عدالت همچنان پابرجاست
سازمان دیده‌بان حقوق بشر در چهارم اکتوبر، هم‌زمان با بیست‌وپنجمین سالگرد آغاز جنگ تحت رهبری ایالات متحده در افغانستان، اعلام کرد که ایالات متحده و کشورهای ائتلاف هنوز عدالت و جبران خسارت واقعی برای جنایات جنگی و دیگر موارد جدی نقض حقوق بشر را تأمین نکرده‌اند. این نهاد بر ضرورت پاسخ‌گویی و رسیدگی به میراث خشونت‌های چند دههٔ گذشته تأکید کرده است. بررسی تاریخ افغانستان بدون توجه به رنج غیرنظامیان، مداخلات خارجی و مسئولیت عاملان نقض حقوق بشر، تصویری ناقص از واقعیت ارائه می‌کند. (Human Rights Watch)
منطقه و خاورمیانه
حمله به میدان هوایی ریاض؛ تشدید خطرناک درگیری‌های منطقه‌ای
مقام‌های عربستان سعودی اعلام کرده‌اند که حملات روز پنج‌شنبه به میدان هوایی بین‌المللی ملک خالد در ریاض و یک هواپیمای شرکت سعودی، سه شهروند این کشور را کشته و شماری دیگر را زخمی کرده است. حوثی‌های یمن مسئولیت حمله را پذیرفته‌اند. در پی آن، ائتلاف به رهبری عربستان مواضعی در مناطق تحت کنترل حوثی‌ها را هدف حملات هوایی قرار داد. گسترش درگیری‌ها، امنیت غیرنظامیان، حمل‌ونقل هوایی و مسیرهای حیاتی تجارت جهانی را با خطر بیشتر روبه‌رو ساخته است. (Reuters)
یمن؛ غیرنظامیان بار دیگر در میان آتش جنگ گرفتار شده‌اند
هم‌زمان با تشدید حملات عربستان و نیروهای هم‌پیمان آن علیه مواضع حوثی‌ها، گزارش‌هایی از انفجارها در صنعا و زخمی‌شدن غیرنظامیان منتشر شده است. فرستادهٔ ویژهٔ سازمان ملل برای یمن وضعیت را بی‌ثبات توصیف کرده و نسبت به پیامدهای آن برای مردم کشوری هشدار داده است که پیشاپیش با ناامنی غذایی و بحران انسانی روبه‌رو است. ادامهٔ جنگ، زیرساخت‌های عمومی و زندگی مردم عادی را در معرض آسیب بیشتر قرار می‌دهد. (AP News)
لبنان؛ حملهٔ پهپادی و نگرانی از گسترش دامنهٔ جنگ
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، حملهٔ پهپادی اسرائیل در لبنان شش تن را زخمی کرده است. این رویداد در شرایطی رخ داده که تنش‌های منطقه‌ای افزایش یافته و نگرانی‌ها دربارهٔ گسترش درگیری‌ها فراتر از جبهه‌های موجود ادامه دارد. هر حملهٔ تازه، خطر فروپاشی ترتیبات کاهش تنش و تحمیل هزینه‌های انسانی بیشتر بر مردم منطقه را افزایش می‌دهد. (AP News)
کرانهٔ باختری؛ گزارش حملهٔ شهرک‌نشینان به یک فلسطینی و کودک پنج‌ساله‌اش
بر اساس گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، یک مرد فلسطینی گفته است که شهرک‌نشینان اسرائیلی به او و پسر پنج‌ساله‌اش حمله کرده و موتر آنان را ربوده‌اند. پولیس اسرائیل از بازداشت یک مظنون ۱۵ساله در پیوند با این رویداد خبر داده است. تحقیقات دربارهٔ جزئیات حادثه ادامه دارد. حفاظت از غیرنظامیان و پاسخ‌گویی در برابر خشونت، از اصول اساسی حقوق بین‌الملل به‌شمار می‌روند و باید بدون تبعیض اجرا شوند. (AP News)
جنبش‌های مردمی و مبارزات اجتماعی
هند؛ جوانان به اعتراض علیه بازنگری فهرست‌های انتخاباتی ادامه می‌دهند
جنبش جوانان موسوم به «کاکروچ» برای برگزاری اعتراض تازه در دهلی نو در دهم اکتوبر آماده شده است. معترضان به روند بازنگری فهرست‌های انتخاباتی اعتراض دارند و مدعی‌اند که این روند می‌تواند شمار بزرگی از شهروندان واجد شرایط را از حق رأی محروم سازد. مقام‌ها با محدودیت‌های امنیتی، حضور گستردهٔ پولیس و تعلیق خدمات اینترنت موبایل در بخش‌هایی از منطقه، فضای اعتراض را محدود کرده‌اند. ادعاهای مربوط به حذف رأی‌دهندگان نیازمند بررسی مستقل است؛ اما حق اعتراض مسالمت‌آمیز و شفافیت روند انتخاباتی، از موضوعات محوری این مناقشه است. (AP News)
فرانسه؛ بحران سیاسی و اقتصادی، فشار بر دولت را افزایش داده است
اعتراض‌های دانشجویی و نارضایتی اجتماعی در فرانسه در بستر نگرانی‌ها دربارهٔ بدهی عمومی، کسری بودجه و سیاست‌های اقتصادی دولت ادامه دارد. گزارش گاردین در دهم اکتوبر به فشار هم‌زمان بازارهای مالی و معترضان بر سیاست‌گذاران فرانسوی پرداخته است. در چنین شرایطی، مناقشه بر سر هزینه‌های عمومی، خدمات اجتماعی و اولویت‌های اقتصادی بار دیگر به مسئله‌ای مرکزی در سیاست فرانسه تبدیل شده است. (The Guardian)
کارگران بخش دولتی کالیفرنیا؛ مجوز اعتصاب صادر شد
اعضای اتحادیهٔ کارمندان دولتی کالیفرنیا، SEIU Local 1000، به صدور مجوز اعتصاب رأی داده‌اند. این رأی به اتحادیه امکان می‌دهد در صورت ناکامی مذاکرات، گزینهٔ اعتصاب را دنبال کند؛ اما به‌خودی‌خود به معنای آغاز اعتصاب نیست. این تحول نشان می‌دهد که اختلاف بر سر دستمزد، شرایط کار و مطالبات کارکنان همچنان یکی از محورهای مهم روابط کار در ایالات متحده است. (CalMatters)
مکزیک؛ اعتراض کارکنان بخش صحی بر سر قرارداد دستمزد
بر اساس گزارش وب‌سایت «ورلد سوسیالیست وب سایت»، کارکنان مؤسسهٔ تأمین اجتماعی مکزیک در اعتراض به توافق دستمزدی که آن را ناکافی می‌دانند، به مخالفت با رهبری اتحادیه برخاسته‌اند. این گزارش از گسترش نارضایتی در میان کارکنان صحی حکایت دارد. جزئیات و ارزیابی‌های سیاسی این رویداد از سوی همان منبع منتشر شده است؛ اصل مناقشه بار دیگر پرسش مهمی را مطرح می‌کند: چه کسی دربارهٔ دستمزد و شرایط کار تصمیم می‌گیرد و صدای کارگران تا چه اندازه در این تصمیم‌گیری نمایندگی می‌شود؟ (World Socialist Web Site)
آلمان؛ دانش‌آموزان علیه بازگشت خدمت اجباری اعتراض می‌کنند
گزارش‌های منتشرشده از اعتراض‌های دانش‌آموزی در آلمان حکایت دارند که در آن ده‌ها هزار جوان علیه بازگشت خدمت اجباری نظامی به خیابان‌ها آمده‌اند. این اعتراض‌ها بحث عمومی دربارهٔ نظامی‌سازی، آیندهٔ جوانان و رابطهٔ میان امنیت ملی و آزادی‌های فردی را دوباره برجسته کرده است. آگاهی از پیامدهای سیاست‌های نظامی و مشارکت شهروندان در بحث دربارهٔ آیندهٔ کشور، بخش مهمی از حیات دموکراتیک جامعه است. (World Socialist Web Site)
شیلی؛ اعتصاب‌ها و راهپیمایی علیه سیاست‌های ریاضتی
بر اساس گزارش «ورلد سوسیالیست وب سایت»، اعتراض‌هایی در بخش‌های معدن و صحت شیلی شکل گرفته و حدود بیست هزار نفر در راهپیمایی علیه بودجهٔ ریاضتی شرکت کرده‌اند. این گزارش از نارضایتی نسبت به سیاست‌های اقتصادی و پیامدهای آن برای کارکنان و خدمات عمومی حکایت دارد. برای ارزیابی کامل رویداد، باید مطالبات اتحادیه‌ها، موضع دولت و جزئیات بودجه در کنار یکدیگر بررسی شوند. (World Socialist Web Site)
نیجریه؛ اختلاف میان اتحادیه‌های کارگری بر سر اعتصاب
گزارش‌های نهم اکتوبر از اختلاف میان اتحادیه‌های کارگری در قلمرو پایتخت فدرال نیجریه بر سر اقدام اعتصابی حکایت دارند. اتحادیه‌ها دربارهٔ ادامه یا کنارگذاشتن اعتصاب موضع یکسانی ندارند. این اختلاف نشان می‌دهد که هماهنگی تشکیلاتی و توافق بر سر اهداف مشترک، در موفقیت هر اقدام جمعی نقش مهمی دارد. جزئیات این اختلاف و موضع نهادهای کارگری باید با توجه به تحولات بعدی دنبال شود. (Daily Post)
احزاب کمونیست، سوسیالیست و نیروهای چپ
هند؛ احزاب چپ از حق اعتراض و شفافیت انتخاباتی دفاع می‌کنند
پنج حزب چپ هند محدودیت‌های اعمال‌شده بر اعتراض برنامه‌ریزی‌شده در دهلی نو را محکوم کرده‌اند. اعتراض مورد نظر به بازنگری فهرست‌های انتخاباتی و عملکرد کمیسیون انتخابات مربوط می‌شود. احزاب چپ این محدودیت‌ها را نقض حق بنیادین تجمع مسالمت‌آمیز دانسته‌اند. مناقشه بر سر فهرست‌های انتخاباتی، بار دیگر اهمیت نظارت مستقل، شفافیت اداری و تضمین حقوق سیاسی شهروندان را برجسته می‌سازد. (Rising Kashmir)
فلسطین؛ حزب مردم فلسطین برای انتخابات پارلمانی آماده می‌شود
حزب مردم فلسطین اعلام کرده است که آمادگی‌های خود را برای انتخابات پارلمانی برنامه‌ریزی‌شده در ۲۸ نوامبر افزایش می‌دهد. این حزب در پی ایجاد ائتلافی گسترده از نیروهای چپ، دموکراتیک و اجتماعی است تا بدیلی در برابر قطب‌بندی سیاسی میان فتح و حماس عرضه کند. نتیجه و دامنهٔ این تلاش‌ها به روند انتخابات، همکاری نیروهای سیاسی و شرایط میدانی وابسته خواهد بود. (International Communist Press)
بریتانیا؛ حزب کمونیست بر همبستگی با مردم فلسطین تأکید می‌کند
حزب کمونیست بریتانیا در بیانیه‌ای به مناسبت روز جهانی همبستگی با فلسطین، از جنبش‌های همبستگی و مطالبات مربوط به آزادی و حاکمیت مردم فلسطین حمایت کرده است. این حزب خواستار آتش‌بس پایدار، پایان محاصرهٔ غزه و توقف همکاری‌های نظامی‌ای شده است که به تداوم اشغال کمک می‌کنند. این موضع، بازتاب دیدگاه رسمی همان حزب است و باید در چارچوب مواضع سیاسی آن ارزیابی شود. (Communist Party of Britain)
جمهوری چک؛ حزب کمونیست کارزار انتخاباتی خود را ادامه می‌دهد
حزب کمونیست بوهم و موراویا در آستانهٔ انتخابات شهری و مجلس سنا در نهم و دهم اکتوبر، فعالیت‌های انتخاباتی خود را افزایش داده است. به گزارش «اینترنشنال کمونیست پرس»، نمایندگان و نامزدان این حزب در شهرهای مختلف با رأی‌دهندگان دیدار کرده‌اند. نتیجهٔ این فعالیت‌ها باید بر اساس نتایج رسمی انتخابات و مشارکت رأی‌دهندگان ارزیابی شود. (International Communist Press)
یونان؛ حزب کمونیست با همکاری نظامی و انرژی با ایالات متحده و ناتو مخالفت می‌کند
حزب کمونیست یونان در روزهای اخیر به بسیج سیاسی و اعتراض علیه سفر مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ ایالات متحده، ادامه داده است. این حزب با همکاری‌های نظامی و انرژی میان یونان، ایالات متحده و ناتو مخالفت می‌کند. این موضع در چارچوب سیاست خارجی و دیدگاه ضدناتویی حزب کمونیست یونان قرار دارد. (International Communist Press)
ویتنام؛ نشست کمیتهٔ مرکزی حزب کمونیست به پایان رسید
چهاردهمین کمیتهٔ مرکزی حزب کمونیست ویتنام چهارمین نشست خود را پس از چهار روز گفت‌وگو، در هشتم اکتوبر در هانوی به پایان رساند. جزئیات این نشست از سوی رسانه‌های رسمی ویتنام منتشر شده است. تصمیم‌ها و جهت‌گیری‌های اعلام‌شده در چنین نشست‌هایی می‌تواند برای شناخت اولویت‌های سیاسی و اقتصادی رهبری این کشور اهمیت داشته باشد. (Vietnam+ (VietnamPlus))
اقتصاد جهانی و نهادهای مالی
نشست‌های صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی در سایهٔ بدهی و بحران انرژی
قرار است نشست‌های سالانهٔ صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی در بانکوک برگزار شود؛ نشستی که مسائل بدهی دولت‌ها، بی‌ثباتی اقتصادی و پیامدهای بحران انرژی در دستور کار آن قرار دارد. وزارت خزانه‌داری ایالات متحده اعلام کرده است که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، در این نشست‌ها شرکت نخواهد کرد و هیأت امریکایی از سوی مقام‌های دیگر رهبری می‌شود. بحث دربارهٔ بدهی و سیاست‌های مالی جهانی، به‌ویژه برای کشورهای کم‌درآمد و بدهکار، اهمیت مستقیم دارد؛ زیرا تصمیم‌های نهادهای مالی بین‌المللی می‌توانند بر بودجهٔ عمومی، خدمات اجتماعی و فرصت‌های توسعه اثر بگذارند. (Reuters)
یادداشت تحریریه
رویدادهای امروز از افغانستان تا خاورمیانه، اروپا، آسیا و امریکای لاتین نشان می‌دهند که مسائل امنیت، معیشت، حقوق اجتماعی و مشارکت سیاسی به‌هم پیوند خورده‌اند. جنگ‌ها و منازعات نظامی هزینه‌های سنگینی بر مردم عادی تحمیل می‌کنند؛ در حالی که کارگران، جوانان و جنبش‌های اجتماعی در کشورهای مختلف برای شنیده‌شدن مطالبات خود تلاش دارند.
از دیدگاه ماتریالیسم تاریخی، بررسی این رویدادها مستلزم توجه به مناسبات اقتصادی، ساختارهای قدرت، منافع اجتماعی و شرایط مشخص هر جامعه است. تحلیل علمی نباید جای واقعیت را با شعار عوض کند؛ بلکه باید رویدادها را با اتکا به شواهد، شناخت تضادهای اجتماعی و بررسی مسئولیت عاملان توضیح دهد.
آگاهی، همبستگی و مشارکت آگاهانهٔ مردم، عناصر اساسی هر تلاش برای ساختن جامعه‌ای عادلانه‌تر و رهایی از فقر، تبعیض و بهره‌کشی‌اند.