چهارشنبه، ۱۵ میزان ۱۴۰۵ هجری شمسی
۷ اکتوبر ۲۰۲۶
افغانستان، منطقه و جهان؛ نبض جامعه، بحران‌ها و مبارزات مردم
افغانستان؛ بحران انسانی در سایه تنش‌های منطقه‌ای
سفر روزمری دی‌کارلو، معاون سرمنشی سازمان ملل متحد در امور سیاسی و صلح‌سازی، به افغانستان روز گذشته پایان یافت. او با مقام‌های حاکم، نمایندگان جامعه مدنی، زنان و کارکنان زن سازمان ملل دیدار کرد.
دی‌کارلو بر ادامه روند دوحه تأکید کرد و هم‌زمان نگرانی سازمان ملل درباره وضعیت زنان و دختران، به‌ویژه محرومیت دختران از آموزش، را مطرح کرد. او همچنین بر فشارهای اقتصادی، تغییرات اقلیمی و پیامدهای بازگشت مهاجران افغان از کشورهای همسایه تأکید کرد.
اما بحران افغانستان فقط در اتاق‌های مذاکره جریان ندارد. زندگی میلیون‌ها انسان همچنان با فقر، بیکاری، محدودیت‌های اجتماعی و نبود چشم‌انداز روشن اقتصادی گره خورده است.
افغانستان به راه‌حلی نیاز دارد که زندگی مردم را تغییر دهد، نه فقط تعداد نشست‌های دیپلماتیک را افزایش دهد.
⸻
تلفات غیرنظامیان؛ سازمان ملل خواهان جلوگیری از تشدید درگیری‌های فرامرزی شد
یوناما اعلام کرده است که در حملات هوایی اول اکتوبر در ولایت‌های کنر و هلمند دست‌کم ۱۰ غیرنظامی کشته و ۹ نفر زخمی شدند؛ بیشتر کشته‌شدگان کودکان بودند.
سازمان ملل همچنین گفته است که در سال ۲۰۲۶ بیش از ۱۱۰۰ مورد تلفات و جراحات غیرنظامیان ناشی از خشونت‌های مسلحانه فرامرزی را ثبت کرده است.
یوناما خواهان کاهش تنش، گفت‌وگو، رعایت حقوق بین‌الملل و جلوگیری از آسیب بیشتر به غیرنظامیان شده است.
وقتی اختلافات دولت‌ها به خانه‌های مردم و کودکان می‌رسد، نخستین قربانی همیشه انسان عادی است.
⸻
کابل و اسلام‌آباد؛ سایه درگیری بر روابط دو کشور
تنش میان افغانستان و پاکستان همچنان یکی از مهم‌ترین مسائل امنیتی منطقه باقی مانده است.
اسلام‌آباد حملات خود را با ادعای مقابله با گروه‌های مسلح توجیه می‌کند، در حالی که مقام‌های طالبان حملات در داخل افغانستان را تجاوز به حاکمیت کشور می‌دانند.
سازمان ملل در گزارش‌های خود بارها نسبت به افزایش تلفات غیرنظامیان در درگیری‌های مرزی هشدار داده است.
راه حل پایدار بحران افغانستان را نمی‌توان در بمباران، عملیات مرزی و جنگ نیابتی جست‌وجو کرد.
⸻
🌍 منطقه و جهان
اوکراین؛ حملات تازه روسیه به کی‌یف
روسیه بامداد امروز موج تازه‌ای از حملات هوایی را علیه کی‌یف انجام داد.
به گزارش رویترز، ساختمان‌ها و انبارهایی در پایتخت آسیب دیده‌اند و انفجارها در بخش‌های مختلف شهر شنیده شده است. یک حمله جداگانه نیز به شهر دنیپرو گزارش شده که به یک تأسیسات صنعتی آسیب رسانده است.
تداوم حملات روزانه نشان می‌دهد که جنگ اوکراین همچنان یکی از خطرناک‌ترین کانون‌های نظامی اروپا باقی مانده است.
هرچه جنگ طولانی‌تر می‌شود، هزینه آن را نه فقط ارتش‌ها، بلکه مردم، کارگران و نسل‌های آینده می‌پردازند.
⸻
دریای سرخ و یمن؛ تشدید دوباره جنگ
درگیری‌ها در یمن بار دیگر شدت گرفته است.
به گزارش آسوشیتدپرس، نیروهای عربستان سعودی و دولت یمن عملیات نظامی خود را برای بازپس‌گیری مناطق اطراف باب‌المندب تشدید کرده‌اند و حوثی‌ها نیز در واکنش، حملات موشکی و پهپادی علیه اهدافی در عربستان انجام داده‌اند.
باب‌المندب یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های دریایی جهان است و هرگونه اختلال طولانی‌مدت در آن می‌تواند بر تجارت جهانی، انرژی و قیمت کالاها تأثیر بگذارد.
⸻
نفت در نزدیکی مرز ۱۰۰ دلار؛ جنگ و بحران انرژی دوباره در مرکز توجه
قیمت نفت امروز در پی افزایش نگرانی‌ها درباره اختلال در عرضه جهانی بالا رفت.
قیمت نفت برنت به حدود ۱۰۱.۵۱ دلار در هر بشکه و نفت خام آمریکا به حدود ۹۰.۲۵ دلار رسید.
رویترز افزایش تنش‌های یمن و عربستان و همچنین یک طوفان در خلیج مکزیک را از عوامل فشار بر بازار انرژی دانسته است.
افزایش قیمت انرژی مستقیماً بر هزینه حمل‌ونقل، مواد غذایی، تولید صنعتی و زندگی خانواده‌های کارگری اثر می‌گذارد.
بحران انرژی برای بازارها یک عدد است؛ برای خانواده‌های کم‌درآمد، قبض و هزینه زندگی است.
⸻
غزه؛ یک سال پس از طرح صلح، بحران همچنان ادامه دارد
یک سال پس از آغاز طرح آمریکا برای پایان جنگ غزه، بخش مهمی از اهداف آن همچنان تحقق نیافته است.
رویترز گزارش داده که اسرائیل همچنان حدود دو سوم غزه را در کنترل نظامی دارد و عملیات نظامی ادامه یافته است. بیش از ۱.۲ میلیون نفر در غزه با ناامنی شدید غذایی مواجه‌اند و روند بازسازی با نیازهای واقعی فاصله بسیار زیادی دارد.
در چنین شرایطی، مسئله فلسطین همچنان یکی از مهم‌ترین بحران‌های سیاسی و انسانی جهان است.
⸻
فرانسه؛ اعتراض تاریخی دانش‌آموزان و حمایت اتحادیه‌های کارگری
اعتراضات دانش‌آموزان در فرانسه به یکی از بزرگ‌ترین جنبش‌های اعتراضی آموزشی دهه‌های اخیر تبدیل شده است.
رویترز گزارش داده که بیش از ۲۵۰ هزار نفر، شامل دانش‌آموزان، معلمان و والدین، در شهرهای مختلف فرانسه دست به اعتراض زده‌اند.
معترضان به کمبود معلم، فرسودگی مدارس، کمبود امکانات و کاهش منابع آموزشی اعتراض دارند. بیش از نیمی از دبیرستان‌های فرانسه در مقطعی از این اعتراضات مسدود یا تعطیل شده‌اند.
گزارش‌ها همچنین از صدها زخمی و صدها بازداشت در جریان اعتراضات خبر داده‌اند.
این دیگر یک اعتراض محدود دانش‌آموزی نیست؛ آموزش عمومی به یکی از میدان‌های مهم کشمکش اجتماعی فرانسه تبدیل شده است.
⸻
بلغارستان؛ حمله پهپادی به کشتی تجاری در دریای سیاه
یک کشتی تجاری در دریای سیاه در نزدیکی سواحل بلغارستان پس از حمله پهپادی غرق شده و خدمه آن مفقود شده‌اند.
یک کشتی دیگر نیز آسیب دیده و عملیات جست‌وجو و نجات برای یافتن خدمه ادامه دارد.
اوکراین روسیه را مسئول این حمله دانسته، اما مسئولیت آن هنوز به‌طور مستقل تأیید نشده و روسیه نیز درباره این حادثه اظهار نظر نکرده است.
این حادثه نگرانی‌ها درباره گسترش خطر جنگ به مسیرهای تجاری و آب‌های نزدیک کشورهای عضو ناتو را افزایش داده است.
⸻
⚙️ جنبش کارگری و مبارزات اجتماعی
بریتانیا؛ اعتصاب کارگران Wood Group وارد مرحله عملی شد
کارگران عضو اتحادیه RMT در شرکت Wood Group از ۶ اکتوبر دست به اعتصاب زده‌اند.
موضوع اصلی اختلاف، دفاع از شرایط موجود کار و مخالفت با سیاست موسوم به «اخراج و استخدام مجدد» است.
RMT اعلام کرده است که کارگران برای دفاع از شرایط کاری خود وارد مبارزه شده‌اند.
این اتحادیه همچنین در هفته‌های اخیر مبارزات دیگری را در بخش راه‌آهن، حمل‌ونقل و کارکنان برون‌سپاری‌شده دنبال کرده است.
مبارزه بر سر قرارداد کار، در واقع مبارزه بر سر سهم انسان زحمتکش از ثروتی است که خودش تولید می‌کند.
⸻
فرانسه؛ اعتراض آموزشی به جنبشی اجتماعی تبدیل می‌شود
اعتراضات فرانسه تنها به دانش‌آموزان محدود نمانده است.
اتحادیه‌های کارگری و کارکنان بخش عمومی نیز در حمایت از مطالبات آموزشی و اعتراض به سیاست‌های بودجه‌ای دولت وارد میدان شده‌اند.
این همگرایی میان دانش‌آموزان، معلمان، والدین و اتحادیه‌های کارگری اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا نشان می‌دهد مطالبات اجتماعی می‌توانند از یک بخش جامعه به بخش‌های دیگر گسترش یابند.
⸻
لیبیا؛ اعتصاب سراسری معلمان ادامه دارد
معلمان در لیبیا در اعتراض به دستمزدهای پایین و شرایط نامناسب کاری وارد اعتصاب سراسری شده‌اند.
این اعتصاب که از سپتامبر آغاز شد، اکنون مدارس دولتی در سراسر کشور را تحت تأثیر قرار داده است.
معلمان از پایین‌بودن دستمزد، فرسودگی امکانات آموزشی و افزایش شدید هزینه‌های زندگی شکایت دارند.
اعتصاب معلمان لیبیا نمونه دیگری از یک واقعیت جهانی است: وقتی دستمزد و شرایط زندگی با هزینه‌های واقعی جامعه همخوانی نداشته باشد، نیروی کار دیر یا زود سازمان می‌یابد و اعتراض می‌کند.
⸻
شیلی؛ کارگران معدن مس در آستانه اعتصاب
در شیلی، دو اتحادیه کارگری معدن مس Centinela پس از ناکامی در رسیدن به توافق با شرکت Antofagasta Minerals در آستانه اعتصاب قرار گرفته‌اند.
این دو اتحادیه در مجموع حدود ۷۰۸ کارگر را نمایندگی می‌کنند و خواهان جلوگیری از تبعیض در مزایای قرارداد جمعی هستند.
در صورت شکست مذاکرات، اعتصاب می‌تواند از امروز، ۷ اکتوبر، آغاز شود.
معدن مس برای اقتصاد شیلی اهمیت حیاتی دارد و هرگونه توقف تولید می‌تواند بر بازار جهانی مس نیز اثر بگذارد.
⸻
🔴 احزاب کمونیست و جنبش‌های چپ
آفریقای جنوبی؛ «اکتبر سرخ» با شعار قدرت مردم آغاز شد
حزب کمونیست آفریقای جنوبی، SACP، کارزار Red October را آغاز کرده است.
محورهای اصلی کارزار عبارت‌اند از:
کار، آب، برق، جاده، زمین و امنیت.
SACP در سال انتخاباتی جاری تصمیم گرفته است برای نخستین بار در دوران دموکراتیک آفریقای جنوبی، در انتخابات محلی به‌صورت مستقل و با نام و پرچم خود شرکت کند.
این حزب تأکید کرده که انتخابات تنها یکی از عرصه‌های مبارزه است و سازمان‌دهی در کارخانه‌ها، اتحادیه‌ها، محلات، مدارس، دانشگاه‌ها و مبارزات مربوط به خدمات عمومی نیز برای ایجاد قدرت اجتماعی اهمیت دارد.
⸻
ونزوئلا؛ حزب کمونیست در کنار کارگران نفت
حزب کمونیست ونزوئلا در روزهای اخیر در کنار کارگران نفت، بازنشستگان، فعالان اتحادیه‌ای و نیروهای چپ در کاراکاس دست به بسیج اعتراضی زده است.
مطالبات اصلی شامل قرارداد جمعی کارگران صنعت نفت و مخالفت با توافق‌هایی است که معترضان آن را انتقال منابع نفتی کشور به شرکت‌های خارجی می‌دانند.
این اقدام بخشی از مجموعه اعتراضات اجتماعی اخیر در ونزوئلا بوده است.
⸻
بنگلادش؛ حزب کمونیست علیه توافق تجاری با آمریکا بسیج می‌شود
بر اساس گزارش شبکه International Communist Press، حزب کمونیست بنگلادش در روز ۶ اکتوبر علیه یک توافق تجاری با ایالات متحده موضع گرفته و برای بسیج نیروهای اجتماعی علیه آن فعالیت می‌کند.
این تحول در چارچوب بحث گسترده‌تر درباره تجارت، استقلال اقتصادی و مناسبات نابرابر اقتصادی میان کشورهای در حال توسعه و قدرت‌های بزرگ مطرح شده است.
⸻
سودان؛ حزب کمونیست: نخست باید جنگ پایان یابد
حزب کمونیست سودان بار دیگر مخالفت خود را با گفت‌وگوهای سیاسی در شرایط ادامه جنگ اعلام کرده است.
موضع این حزب بر این اصل استوار است که پیش از هر روند سیاسی پایدار، باید جنگ پایان یابد و زمینه برای یک راه‌حل سیاسی فراهم شود.
این موضع در فهرست تازه مواضع احزاب کمونیست جهان در International Communist Press منتشر شده است.
⸻
برزیل؛ حزب کمونیست درباره نتایج انتخابات موضع گرفت
حزب کمونیست برزیل در تازه‌ترین ارزیابی خود درباره نتایج انتخاباتی، موضع خود را اعلام کرده و از حمایت از لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا سخن گفته است.
این موضع در چارچوب ارزیابی حزب از توازن نیروهای سیاسی در برزیل و ضرورت مقابله با جریان‌های راست‌گرا مطرح شده است.
⸻
فرانسه؛ اتحادیه جوانان کمونیست درباره جنبش دانش‌آموزی موضع گرفت
اتحادیه جوانان کمونیست فرانسه در پی گسترش اعتراضات دانش‌آموزی، ارزیابی خود را درباره این جنبش منتشر کرده است.
هم‌زمان، حضور گسترده جوانان در اعتراضات آموزشی فرانسه نشان می‌دهد که مسائل آموزش، آینده شغلی و خدمات عمومی به موضوعاتی تبدیل شده‌اند که نسل جوان را مستقیماً وارد عرصه مبارزه اجتماعی کرده‌اند.
⸻
🌐 جنبش بین‌المللی ضد جنگ و ضد امپریالیستی
فراخوان بین‌المللی برای ۸ اکتوبر
ائتلاف International League of Peoples’ Struggle برای ۸ اکتوبر فراخوانی برای اقدامات بین‌المللی ضد امپریالیستی منتشر کرده است.
این فراخوان بر فلسطین، یمن، کوبا، ونزوئلا و مخالفت با مداخله نظامی و اقتصادی قدرت‌های بزرگ تمرکز دارد و گروه‌های همسو را به برگزاری تجمع‌ها و فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی دعوت کرده است.
هم‌زمان، شبکه SolidNet نیز مجموعه‌ای از بیانیه‌ها و اقدامات مشترک احزاب کمونیست و کارگری جهان را درباره جنگ، فلسطین، کوبا، ونزوئلا و گسترش نظامی‌گری منتشر کرده است.
⸻
⚡ بازارهای جهانی؛ سودهای کلان در کنار بحران معیشتی
بازارهای جهانی امروز تحت تأثیر دو عامل اصلی قرار گرفته‌اند: افزایش تنش‌های ژئوپلیتیک و نگرانی درباره عرضه انرژی.
قیمت نفت برنت بار دیگر بالای ۱۰۰ دلار قرار گرفته و بازارهای آسیایی در آغاز معاملات روز چهارشنبه عمدتاً کاهش یافته‌اند.
در همان حال، شاخص‌های اصلی بازار سهام آمریکا روز گذشته به رکوردهای تازه رسیدند.
این تضاد اقتصادی قابل توجه است:
در یک سو، بازارهای مالی رکورد می‌شکنند؛ در سوی دیگر، میلیون‌ها انسان برای مسکن، آموزش، دستمزد، انرژی و امنیت شغلی مبارزه می‌کنند.
⸻
🔥 نبض جهان امروز
از افغانستان تا فلسطین، از اوکراین تا یمن، از فرانسه تا بریتانیا، از لیبیا تا شیلی و از آفریقای جنوبی تا ونزوئلا، جهان امروز سرشار از تضادها و کشمکش‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی است.
جنگ‌ها ادامه دارند.
هزینه زندگی بالا می‌رود.
کارگران برای دستمزد و امنیت شغلی مبارزه می‌کنند.
دانش‌آموزان و جوانان برای آینده خود به خیابان می‌آیند.
اتحادیه‌ها دوباره به میدان بازمی‌گردند.
و احزاب کمونیست و سوسیالیست در کشورهای مختلف تلاش می‌کنند در برابر جنگ، خصوصی‌سازی، استثمار و سلطه سرمایه موضع بگیرند.
اما میان این همه رویداد، یک نکته اساسی نباید فراموش شود:
تاریخ را فقط دولت‌ها و صاحبان سرمایه نمی‌سازند؛ توده‌های مردم نیز نیرویی تاریخی‌اند.
کارگر اعتصاب‌کننده، دانش‌آموز معترض، معلم، پرستار، معدنچی، دهقان، جوان بیکار و زنی که برای حق آموزش و کار مبارزه می‌کند، همگی بخشی از واقعیت اجتماعی جهان امروزند.
⸻
یادداشت تحریریه
جهان را باید از پایین نیز دید
رسانه‌های بزرگ معمولاً جهان را از زاویه دولت‌ها، بازارهای مالی، ارتش‌ها و سیاستمداران روایت می‌کنند.
اما جهان دیگری نیز وجود دارد؛
جهان کارخانه‌ها،
مدارس،
دانشگاه‌ها،
معدن‌ها،
محلات کارگری،
اتحادیه‌ها،
اعتصاب‌ها،
جنبش‌های اجتماعی
و سازمان‌های سیاسی مردم.
اخبار روز می‌کوشد این بخش از واقعیت را نیز به مرکز توجه بیاورد.
ما در کنار خبرهای مهم افغانستان و جهان، مبارزات کارگری، جنبش‌های اجتماعی، احزاب کمونیست و سوسیالیست و رویدادهایی را دنبال می‌کنیم که گاه در رسانه‌های جریان اصلی بازتاب محدودی دارند.
هدف، جایگزین‌کردن خبر با تبلیغات نیست.
خبر باید مستند باشد؛ ادعا باید به صاحب آن نسبت داده شود؛ و تحلیل باید از خبر جدا بماند.
اما انتخاب اینکه کدام رویدادها ارزش دیده‌شدن دارند نیز بی‌اهمیت نیست.
زیرا گاهی یک اعتصاب کوچک در یک کارخانه، از صدها سخنرانی سیاسی درباره آینده جامعه گویاتر است.
گاهی اعتراض چند هزار دانش‌آموز، نشانه تغییری است که هنوز رسانه‌های بزرگ آن را جدی نگرفته‌اند.
و گاهی یک حرکت سازمان‌یافته کارگری در گوشه‌ای از جهان، بخشی از روند بزرگ‌تری را آشکار می‌کند:
انسان‌ها فقط موضوع تاریخ نیستند؛ می‌توانند به نیروی دگرگون‌کننده تاریخ تبدیل شوند.
جهان آرام نیست.
جامعه ایستا نیست.
مبارزه ادامه دارد.
و وظیفه رسانه‌ای که می‌خواهد واقعیت زمانه خود را ثبت کند، این است که نه فقط صدای قدرت، بلکه صدای مردم و زحمتکشان را نیز بشنود و ثبت کند.
⸻
تدوین کننده: یما افغان