د ورځې خبري بولټن Published: 2026-10-19 Author / editor: مدیره هیآت دوشنبه، د ۱۴۰۵ کال د تلې ۲۷مه | د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۹مه افغانستان، سیمه او نړۍ؛ د خلکو او ټولنیزو مبارزو غږ 🇦🇫 افغانستان په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د نوې استازې د مأموریت پیل د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې او په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي (یوناما) مشرې، رباب فاطمې، کابل ته رسېدلې او خپل مأموریت یې پیل کړی دی. د هغې مأموریت په داسې شرایطو کې پیلېږي چې افغانستان له بشري ناورین، د بشري حقونو له پراخو محدودیتونو، د ښځو او نجونو له محرومیت او له اقتصادي او سیاسي ستونزو سره مخ دی. سرچینه: یوناما او د افغانستان رسنۍ، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۸مه او ۱۹مه. د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګرۍ شدید کمښت د آمو ټلوېزیون د راپور له مخې، د سرحدي لارو د تړل کېدو له امله د افغانستان او پاکستان ترمنځ سوداګري په څرګند ډول کمه شوې ده. دې وضعیت د سوداګرو، د لېږد رالېږد شرکتونو او هغو کورنیو پر اقتصادي ژوند اغېز کړی چې معیشت یې له پولې هاخوا سوداګرۍ سره تړلی دی. د دواړو هېوادونو ترمنځ د سیاسي او امنیتي ترینګلتیاوو دوام د توکو د بیو د لوړېدو او د خلکو د اقتصادي ستونزو د پراخېدو خطر هم زیاتوي. سرچینه: آمو ټلوېزیون، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۹مه. د افغانستان په شمال کې کرنیزو ځمکو ته زیان ځايي راپورونه ښيي چې د آمو او کوکچې سیندونو د اوبو د طغیان له امله د افغانستان په شمالي سیمو کې کرنیزو ځمکو ته زیان رسېدلی دی. کروندګرو او د زیانمنو سیمو اوسېدونکو له اړوندو چارواکو غوښتي چې د کرنیزو ځمکو د ساتنې او د نورو زیانونو د مخنیوي لپاره بېړني اقدامات وکړي. د هغو کورنیو لپاره چې عاید یې پر کرنه ولاړ دی، دا ډول پېښې د عاید له لاسه ورکولو او د خوړو د ناامنۍ د زیاتېدو معنا لري. سرچینه: طلوع‌نیوز، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۸مه. په هرات کې راستنو شویو کورنیو ته د سرپناه مرستې د کډوالۍ نړیوال سازمان (IOM) په هرات ولایت کې له ۱۲۰ راستنو شویو کورنیو سره د سرپناه په برخه کې مرسته کړې ده. خو راستنې شوې کورنۍ یوازې سرپناه ته اړتیا نه لري؛ بلکې د کار فرصتونو، زده‌کړې، روغتیايي خدمتونو او دوامدار اقتصادي ملاتړ ته هم اړتیا لري. هېواد ته بېرته ستنېدل، پرته له دې چې د ژوند لومړني امکانات برابر شي، د کورنیو د معیشت ستونزې نه شي حلولای. سرچینه: طلوع‌نیوز، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۸مه. د افغانستان د امنیت په اړه سیمه‌ییزې خبرې اترې د افغانستان رسنیو د افغانستان د امنیت او د کابل او اسلام‌اباد د اړیکو په اړه د سیمه‌ییزو ډیپلوماټیکو هڅو د دوام خبر ورکړی دی. دا هڅې په داسې حال کې روانې دي چې سرحدي ترینګلتیاوې او امنیتي اختلافات لا هم د دواړو هېوادونو پر اړیکو سیوری غوړوي. د افغانستان خلک، چې د لسیزو جګړو او د سیمه‌ییزو قدرتونو د سیالیو دروند لګښت یې پرې کړی، دوامدار امنیت او سیاسي حل‌لارو ته اړتیا لري. سرچینه: د افغانستان رسنۍ، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۹مه. د افغانستان د فوټسال ملي لوبډله د برازیل سیالیو پایلوبې ته ورسېده د افغانستان د فوټسال ملي لوبډلې د برازیل په شپږ‌اړخیزو سیالیو کې د کیپ‌ورډ پر لوبډلې له بریا وروسته پایلوبې ته لاره وموندله. دا ورزشي بریا افغان لوبغاړو ته په نړیوالو سیالیو کې د لا پراخ ګډون فرصت برابروي. سرچینه: پژواک خبري اژانس، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۸مه. 🌍 سیمه او نړۍ اروپا؛ د ګرانۍ او د عامه خدمتونو د کمزوري کېدو پر ضد د اعتراضونو پراختیا په فرانسه، هسپانیه، پرتګال او ایټالیا کې ټولنیزو اعتراضونو د ژوند د لګښتونو، ښوونیز وضعیت، د کورونو د بحران او د پېرلو د ځواک د کمېدو په اړه د خلکو اندېښنې راڅرګندې کړې دي. په فرانسه کې هغه اعتراضونه چې د ښوونځیو د شرایطو او د ښوونکو د کمښت په اړه د زده‌کوونکو له غوښتنو پیل شوي وو، د ژوند د لګښتونو پر ضد له پراخو اعتراضونو سره یوځای شوي دي. د فرانسې د کار عمومي کنفدراسیون (CGT) هم د اعتراض کوونکو له هغو غوښتنو ملاتړ کړی چې د معاشونو زیاتوالی او د تقاعد اخیستونکو ملاتړ پکې شامل دي. په هسپانیه او پرتګال کې د کورونو بحران او د کرایو لوړېدل د اعتراضونو له مهمو محورونو څخه دي. په ایټالیا کې هم د ژوند د لګښتونو اړوند اعتراضونه له نښتو سره مل شوي دي. سرچینه: ګارډین او اروپايي رسنۍ، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۸مه. میلان؛ د لاریونونو پر مهال د معترضانو نیول د یورونیوز د راپور له مخې، د ایټالیا په میلان ښار کې د ژوند د لګښتونو پر ضد له اعتراضونو سره تړلو نښتو پر مهال تر ۲۰۰ ډېر کسان نیول شوي دي. دا پېښه د ګرانۍ او اقتصادي فشارونو په اړه د ټولنیزې نارضایتۍ په فضا کې رامنځته شوې ده. رسنیو د ځینو معترضانو له خوا د شتمنیو د ویجاړولو او له پولیسو سره د نښتو خبرونه هم ورکړي دي. سرچینه: یورونیوز، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۹مه. فلسطین؛ په لوېدیځه غاړه کې پر فلسطینیانو د بریدونو دوام د انادولو خبري اژانس د راپور له مخې، رام‌الله ته نږدې په یوه برید کې دوه فلسطینیان ټپیان شوي او یو امبولانس هم تر برید لاندې راغلی دی. په جلا راپورونو کې د لوېدیځې غاړې په بېلابېلو سیمو کې د فلسطینیانو پر کورونو او شتمنیو د بریدونو یادونه هم شوې ده. دا پېښې یو ځل بیا د ملکي وګړو د امنیت او د تاوتریخوالي د عاملانو د حساب‌ورکونې مسئله مطرح کوي. سرچینه: انادولو خبري اژانس، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۹مه. غزه؛ له کنډوالو څخه د راایستل شویو فلسطینیانو د مړو جنازې مډل ایسټ آی راپور ورکړی چې د غزې په ښار کې د ۷۵ فلسطینیانو د جنازې مراسم ترسره شوي دي. د هغوی د مړو پاتې شوني د ویجاړو شویو ودانیو له کنډوالو څخه راایستل شوي وو. دا راپور یو ځل بیا د جګړې د ویجاړیو بشري اړخ او د قربانیانو د پېژندنې او خاورو ته د سپارلو ستونزې څرګندوي. سرچینه: مډل ایسټ آی، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۹مه. اروپايي ټولنې په لوېدیځه غاړه کې د بریدونو د عاملانو د حساب‌ورکونې غوښتنه وکړه اروپايي ټولنې په لوېدیځه غاړه کې پر فلسطینیانو او اروپايي ډیپلوماټانو د راپور شویو بریدونو غندنه کړې او د عاملانو د حساب‌ورکونې غوښتنه یې کړې ده. سرچینه: وفا خبري اژانس، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۸مه. کینیا؛ د ابولا د تایید شویو پېښو زیاتوالی د دویچه‌وېلې د راپور له مخې، د کینیا روغتیايي چارواکو په دغه هېواد کې د ابولا د تایید شویو پېښو شمېر اته ته رسېدلی بللی دی. په کانګو دیموکراتیک جمهوریت کې هم یوې بلې ولایت ته د ناروغۍ د خپرېدو راپور ورکړل شوی دی. روغتیايي ادارې د سیمې وضعیت څاري او د ناروغۍ د پر وخت تشخیص، څارنې او مهار پر اړتیا ټینګار کوي. سرچینه: دویچه‌وېلې، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۹مه. چین؛ د روان کال په لومړیو نهو میاشتو کې اقتصادي وده د چین د ملي احصایې ادارې د معلوماتو له مخې، چې ګلوبل ټایمز خپاره کړي، د دغه هېواد اقتصاد د ۲۰۲۶ کال په لومړیو نهو میاشتو کې د تېر کال د همدې مودې په پرتله ۴٫۶ سلنه وده کړې ده. دا شمېرې د چین د اقتصاد د عمومي وضعیت انځور وړاندې کوي؛ خو یوازې د اقتصادي ودې کچه نه شي څرګندولای چې د ودې ګټې د ټولنې د بېلابېلو طبقو او ډلو ترمنځ څنګه وېشل شوې دي. سرچینه: ګلوبل ټایمز، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۹مه. ✊ نړیوال کارګري غورځنګ ایرلنډ؛ د دولتي خدمتونو د کارکوونکو له پراخ اعتصاب وروسته د خبرو اترو پیل په ایرلنډ کې د دولتي خدمتونو د کارکوونکو له پراخ اعتصاب وروسته، ټاکل شوې ده چې د حکومت او کارګري اتحادیو رسمي خبرې اترې د دوشنبې په ورځ د کارځای د اړیکو په کمېسیون کې پیل شي. په دې کارګري شخړه کې تر ۳۰۰ زرو ډېر دولتي کارکوونکي شامل دي، چې روغتیايي کارکوونکي، ښوونکي او د دولتي ادارو کارکوونکي هم پکې دي. اختلافات د معاشونو د مذاکراتو پر شرایطو، د پېرلو د ځواک د کمېدو پر جبران او د پخوانیو هوکړو پر پاتې ژمنو راڅرخي. اتحادیې غواړي چې د معاشونو زیاتوالی او د ژوند د لګښتونو فشار د مذاکراتو په مرکز کې وي. د پلان شویو اعتصابونو یوه برخه هم د خبرو اترو د پایلو تر څرګندېدو پورې ځنډول شوې ده. سرچینه: رویټرز او ایرلنډۍ رسنۍ، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر له ۱۲مې تر ۱۹مې. بریتانیا؛ د دولتي خدمتونو اتحادیه د سراسري اعتصاب لپاره چمتووالی نیسي د بریتانیا د دولتي او سوداګریزو خدمتونو اتحادیې (PCS) اعلان کړی چې د صنعتي اقدام په اړه به د خپلو غړو سراسري رایه‌اچونه د اکتوبر له ۲۰مې پیل کړي. د اتحادیې غوښتنې د معاشونو زیاتوالی، د دندو ساتنه، د کاري شرایطو ښه‌والی او د کارکوونکو د کمښت له امله د رامنځته شوي فشار کمول دي. اتحادیه وايي، د حکومت له خوا ټاکل شوی معاشي زیاتوالی د پېرلو د ځواک د کمېدو او د کارکوونکو د معیشتي ستونزو د جبران لپاره بسنه نه کوي. دا رایه‌اچونه د معاشونو او دندو د خوندیتوب پر سر د دولتي کارکوونکو او حکومت ترمنځ د شخړې نوی پړاو رامنځته کولای شي. سرچینه: د بریتانیا سوسیالیست ګوند او د اتحادیې تشکیلاتي راپورونه، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۴مه. بریتانیا؛ د څارنیزو خدمتونو او کورنیو محکمو کارکوونکي د اعتصاب رایه‌اچونې ته چمتو کېږي د Napo اتحادیې، چې د څارنیزو خدمتونو او کورنیو محکمو کارکوونکي استازیتوب کوي، د صنعتي اقدام په اړه خپله ملي رایه‌اچونه د اکتوبر په ۱۹مه پیل کړې ده. د دغو کارکوونکو غوښتنې د معاشونو د واقعي ارزښت د کمېدو مخنیوی، د کاري فشار راکمول او د عامه خدمتونو پیاوړتیا رانغاړي. اتحادیې ویلي چې د غړو شمېر یې شاوخوا اوو زرو ته رسېدلی دی. دا شخړه د بریتانیا په عامه خدمتونو کې د معاشونو، د کارکوونکو د کمښت او کاري فشار پر سر د پراخو اختلافاتو یوه برخه ده. سرچینه: د بریتانیا سوسیالیست ګوند، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۴مه. بریتانیا؛ د Unite اتحادیې د کارګري مبارزو پر همغږۍ بحث کړی د Unite اتحادیې اجرائیوي شورا د اکتوبر په غونډه کې د اتحادیې پر صنعتي او سیاسي تګلارې او په بېلابېلو برخو کې د کارګري مبارزو پر همغږۍ بحث کړی دی. د بریتانیا د سوسیالیست ګوند د راپور له مخې، د بحث له موضوعاتو څخه یوه د ایرلنډ د دولتي خدمتونو د کارکوونکو له اعتصاب سره پیوستون او په فرانسه او هسپانیه کې د اتحادیو او ځوانانو د مبارزو ملاتړ و. دا بحثونه په داسې شرایطو کې ترسره کېږي چې د بریتانیا اتحادیې د معاشونو، کاري شرایطو او د عامه خدمتونو د کمېدو له فشارونو سره مخ دي. سرچینه: د بریتانیا سوسیالیست ګوند، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۴مه. امریکا؛ د شیکاګو د ښاروالۍ کالجونو کارکوونکي د اعتصاب لپاره چمتو کېږي د شیکاګو د ښاروالۍ کالجونو کارکوونکو او علمي کادرونو په ۹۶ سلنه رایو سره د اعتصاب د اجازې ملاتړ کړی و. ټاکل شوې وه چې د دوی اعتصابي اقدام د دوشنبې په ورځ، د اکتوبر په ۱۹مه، پیل شي. دا رایه‌اچونه په لوړو زده‌کړو کې د کارکوونکو پراخه نارضایتي څرګندوي. د معاشونو او کاري شرایطو اړوند غوښتنې د دې شخړې په مرکز کې دي. سرچینه: د نړیوال سوسیالیستي وېب‌سایټ (WSWS)، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۶مه. امریکا؛ د شیکاګو د هوټلونو د کارکوونکو اعتصاب دویمې اوونۍ ته داخل شو په شیکاګو کې د هوټلونو سلګونه کارکوونکي، چې د UNITE HERE Local 1 اتحادیې غړي دي، په اعتصاب کې دي. د اکتوبر په ۱۷مه خپور شوي راپور ویلي چې اعتصاب دویمې اوونۍ ته داخل شوی او د ښار په یو شمېر هوټلونو کې لا هم دوام لري. دا مبارزه په داسې شرایطو کې روانه ده چې د خدماتي برخې کارکوونکي د ژوند د لوړو لګښتونو او د معاشونو او کاري شرایطو پر سر له اختلافاتو سره مخ دي. سرچینه: د نړیوال سوسیالیستي وېب‌سایټ (WSWS)، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۷مه. چیلي؛ د مسو د کان د کارکوونکو اعتصاب د ډله‌ییز تړون له مخې پای ته ورسېد په چیلي کې د سنتینلا د مسو کان د دوو اتحادیو کارکوونکو له انتوفاګاستا مینرالز شرکت سره د نوي تړون له ترلاسه کولو وروسته خپل اعتصاب پای ته رسولی دی. په دې شخړه کې تر ۷۰۰ ډېر کارکوونکي شامل وو. هغوی د اتحادیو ترمنځ د مساوي امتیازونو غوښتنه کوله. د رایه‌اچونې ۹۴٫۴۹ سلنه ګډونوالو وړاندیز شوی تړون تایید کړ. د اعتصاب پر مهال درې کارکوونکو هم د مذاکراتو د پرمختګ لپاره د خوړو اعتصاب کړی و. سرچینه: رویټرز، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۸مه. امریکا؛ د BP د تېلو د تصفیې کارکوونکي لا هم د کارځای د تړل کېدو پر وړاندې مقاومت کوي کارګري خپرونې «The Militant» د اکتوبر په ۱۹مه په خپله ګڼه کې راپور ورکړی چې د امریکا د انډیانا ایالت د وایټینګ ښار د BP د تېلو د تصفیې شاوخوا ۸۰۰ کارکوونکي لا هم د کارځای د تړل کېدو له وضعیت او اعتراضي پیکټونو سره مخ دي. کارکوونکو د مارچ په میاشت کې د شرکت وروستی وړاندیز رد کړی و. دا شخړه د کار د تړون او استخدامي شرایطو پر سر رامنځته شوې ده او څرګندوي چې د کارګرانو او سترو انرژۍ شرکتونو ترمنځ اختلافات ښايي څو میاشتې دوام وکړي. سرچینه: The Militant، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۹مه. 🚩 چپي، کمونیستي او سوسیالیستي ګوندونه بریتانیا؛ د معاشونو، دندو او کاري شرایطو لپاره د اتحادیو مبارزه د بریتانیا سوسیالیست ګوند د PCS اتحادیې په اړه په یوه راپور کې د صنعتي اقدام د سراسري رایه‌اچونې لپاره د غړو پر بسیج ټینګار کړی دی. په راپور کې د معاشونو د زیاتوالي، د دندو د خوندیتوب، د کارکوونکو د کمښت او د ژوند د لګښتونو د فشار په اړه اختلافات بیان شوي دي. د PCS ترڅنګ، د Napo او UCU اتحادیې هم د صنعتي اقدام په اړه په بحثونو او رایه‌اچونو کې ښکېلې دي. دا تحولات څرګندوي چې د معاشونو او کاري شرایطو مسئله لا هم په بریتانیا کې د اتحادیو او چپو جریانونو د فعالیتونو له مهمو محورونو څخه ده. سرچینه: د بریتانیا سوسیالیست ګوند، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۴مه. بریتانیا؛ د کارګرې طبقې د غوښتنو د مطرح کولو لپاره د کمونیستي اتحادیې ټاکنیز فعالیت کارګري خپرونې «The Militant» د اکتوبر په ۱۹مه په خپله ګڼه کې په لندن کې د کمونیستي اتحادیې د فعالیتونو په اړه راپور خپور کړی دی. راپور د هولبورن او سېنټ پانکراس په ټاکنیزه حوزه کې د دې تشکل د نوماند، جاناتن سیلبرمن، ټاکنیز فعالیتونه څېړي. د خپاره شوي راپور له مخې، دغه کارزار د ټاکنیزو فعالیتونو ترڅنګ له کارګرانو سره اړیکې، د اتحادیوي مبارزو ملاتړ او د یهودستیزۍ پر ضد د مبارزې په څېر موضوعات هم رانغاړي. دا راپور د یاد تشکل د خپلو فعالیتونو او لیدلوري انعکاس دی او باید د هغه د عامه ملاتړ په اړه د یوې خپلواکې رسنیزې ارزونې په توګه ونه ګڼل شي. سرچینه: The Militant، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۹مه. امریکا، کاناډا او بریتانیا؛ د سوسیالیست کارګر ګوند نړیوال کارزار «The Militant» راپور ورکړی چې په استرالیا، کاناډا او بریتانیا کې د سوسیالیست کارګر ګوند او کمونیستي اتحادیو غړي په یوه اووه‌اوونیز کارزار کې برخه اخلي، څو له نویو لوستونکو سره اړیکې پراخې او خپل سیاسي پروګرام ور وپېژني. دا کارزار د سپتمبر په ۲۶مه پیل شوی او د اعلان شوي هدف له مخې، غواړي د خپرونې او د دې جریان د مشرانو د اثارو لپاره نوي لوستونکي جذب کړي. سرچینه: The Militant، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۹مه. له کیوبا سره پیوستون؛ په مونتریال کې د امریکا د محاصرې پر ضد اعتراض «The Militant» د اکتوبر په ۱۹مه په خپله ګڼه کې په مونتریال کې د یوه اعتراض راپور خپور کړی چې د اکتوبر په لومړۍ نېټه ترسره شوی و. شاوخوا ۵۰ کسانو په دې غونډه کې ګډون کړی و. غونډه د کیوبا سره د پیوستون د کیوبیک شبکې له خوا تنظیم شوې وه او ګډونوالو د کیوبا پر وړاندې د امریکا د محاصرې په مخالفت کې د کاناډا د حکومت د دریځ غوښتنه کوله. ځکه چې دا غونډه د اکتوبر په لومړۍ نېټه ترسره شوې وه، دلته د یوې پخوانۍ پېښې په اړه د تازه خپاره شوي راپور په توګه راوړل شوې ده، نه د نن ورځې د نوې پېښې په توګه. سرچینه: The Militant، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر ۱۹مه. 📌 د تحریریې وروستۍ یادونه د دې بولټن خبرونه له عامه رسنیو، خبري اژانسونو او د کارګري غورځنګ او چپو سیاسي جریانونو له تشکیلاتي سرچینو څخه راټول شوي دي. د ګوندونو او سیاسي خپرونو اړوند مطالب د خپلو سرچینو په نوم خپاره شوي دي؛ د هغوی سیاسي دریځونه باید له خپلواکو او بې‌طرفه خبري راپورونو سره یو شان ونه ګڼل شي. د کارګري مبارزو په برخه کې د اعتصابونو او رایه‌اچونو د پیل نېټې د راپورونو له خپرېدو له نېټو څخه جلا ښودل شوې دي، څو پخوانۍ پېښې د نن ورځې د نوو خبرونو په توګه وړاندې نه شي. چمتو کوونکی: حسنپور