د نن ورځې خبرونه Published: 2026-10-08 Author / editor: مدیره هیآت پنجشنبه، ۱۶ تله ۱۴۰۵ لمریز کال — ۸ اکتوبر ۲۰۲۶ افغانستان د افغانستان او ایران ترمنځ د برېښنا د صادراتو د زیاتولو خبرې د افغانستان او ایران د سوداګرۍ او انرژۍ چارواکو د ایران له لوري افغانستان ته د برېښنا د صادراتو د زیاتولو په اړه خبرې کړې دي. د راپورونو له مخې، د دواړو هېوادونو ترمنځ د برېښنا د صادراتو د ظرفیت د شاوخوا ۲۰۰۰ مېګاواټه ته رسولو او د انرژۍ د همکاریو د پراخولو موضوع مطرح شوې ده. فرانسه د افغان اتباعو د بېرته ستنولو په اړه له طالبانو سره خبرې کوي د فرانسې او د طالبانو د حکومت ترمنځ د هغو افغان اتباعو د بېرته ستنولو د بهیر د اسانتیا په اړه خبرې پیل شوې دي چې فرانسه غواړي افغانستان ته یې ولېږي. دا موضوع په داسې وخت کې مطرح کېږي چې په اروپا کې د افغان کډوالو او مهاجرت موضوع لا هم له مهمو سیاسي بحثونو څخه ده. روسیه غواړي د شانګهای د همکاریو سازمان له لارې له افغانستان سره اړیکې پیاوړې کړي روسیې له افغانستان سره د سیمه‌ییزو اړیکو د پراخولو لپاره د شانګهای د همکاریو سازمان له لارې د همکاریو د بیا پیاوړتیا وړاندیز کړی دی. مسکو هڅه کوي له افغانستان سره خپلې اقتصادي او سیمه‌ییزې اړیکې پراخې کړي. ملګري ملتونه د افغان ښځو او نجونو پر حقونو ټینګار کوي د ملګرو ملتونو د سیاسي او سوله‌ییزو چارو مرستیالې روزمري ډیکارلو افغانستان ته د سفر پر مهال د ښځو او نجونو د زده‌کړو او ټولنیزو حقونو مسئله له طالب چارواکو سره مطرح کړې ده. نوموړې له مدني ټولنې او افغان ښځو له استازو سره هم لیدلي دي. د افغانستان سیاسي او ټولنیز وضعیت لا هم له جدي ستونزو سره مخ دی وروستي تحلیلي راپورونه په افغانستان کې د سیاسي، اقتصادي او ټولنیزو فشارونو د دوام او د حکومت پر وړاندې د بېلابېلو مخالفو خوځښتونو د فعالیتونو په اړه بحث کوي. د هېواد سیاسي ثبات لا هم یوه نه حل شوې مسئله بلل کېږي. سیمه او نړۍ په یمن کې د جګړې له امله له ۲۰۰ زرو څخه ډېر کسان بې‌ځایه شوي د ملګرو ملتونو د کډوالۍ نړیوال سازمان ویلي چې په یمن کې د وروستیو جګړو له پیل راهیسې له ۲۰۰ زرو څخه ډېر کسان له خپلو کورونو بې‌ځایه شوي دي. د بې‌ځایه شویو کسانو شمېر په وروستیو اوونیو کې په چټکۍ زیات شوی دی. په یمن کې روانه جګړه بشري بحران لا پسې ژوروي د یمن د جګړې له شدت سره په ګڼو سیمو کې بشري وضعیت خراب شوی دی. د ملګرو ملتونو د راپورونو له مخې، په ځینو سیمو کې د کورنیو لویه برخه له سختې لوږې سره مخ ده. بریتانیا او جرمني د سایبري بریدونو او تخریب پر وړاندې نوې همکاري کوي بریتانیا او جرمني د تخریب، سایبري بریدونو او نورو امنیتي ګواښونو پر وړاندې د ګډې همکارۍ د پراخولو لپاره نوی تفاهم رامنځته کوي. دا اقدام په اروپا کې د سایبري امنیت د زیاتېدونکو اندېښنو په شرایطو کې ترسره کېږي. په جنوبي کوریا کې د سایبري بریدونو په اړه د مصنوعي ځیرکتیا د کارونې اندېښنې د سایبري امنیت شرکت CrowdStrike ویلي چې د جنوبي کوریا پر مالي سکتور د وروستیو بریدونو عامل ښايي د مصنوعي ځیرکتیا له وسایلو څخه استفاده کړې وي. دا موضوع د سایبري جرمونو په برخه کې د مصنوعي ځیرکتیا د کارونې په اړه نوې اندېښنې راولاړوي. د مصنوعي ځیرکتیا د پانګونو پورونه د اسیا پر بازارونو فشار زیاتوي د اسیا د ونډو بازارونه د مصنوعي ځیرکتیا په پروژو کې د لویو پانګونو د تمویل لپاره د شرکتونو د زیاتېدونکي پور له امله تر فشار لاندې راغلي دي. د بازارونو ځینې شنونکي د دې مالي پراختیا له احتمالي خطرونو اندېښمن دي. د هوا نړیوال سازمان د ال‌نینو د پیاوړتیا خبرداری ورکړی د هوا نړیوال سازمان ویلي چې د ال‌نینو پدیده ښايي تر فبروري ۲۰۲۷ پورې دوام وکړي. دغه وضعیت کولای شي په بېلابېلو سیمو کې وچکالي، سخت بارانونه او د کرنې د تولیداتو ګډوډي زیاته کړي. د چین او شمالي کوریا ترمنځ د سرحدي اړیکو د پراخېدو تمه د چین په سرحدي ښار داندونګ کې د چین او شمالي کوریا ترمنځ د یوه نوي پل د پرانیستلو لپاره چمتووالی روان دی. دغه پروژه کولای شي د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګریزې اړیکې او تګ راتګ پراخ کړي. کارګري او ټولنیز خوځښتونه په چیلي کې د مسو د کان کارګرانو اعتصاب پیل کړی د چیلي د سنتینلا د مسو په کان کې دوو کارګریزو اتحادیو د ګډو مذاکراتو له ناکامېدو وروسته اعتصاب پیل کړی دی. کارګران د ټولو کارکوونکو لپاره د امتیازاتو د برابرولو غوښتنه کوي. چیلي د نړۍ د مسو تر ټولو لوی تولیدوونکی هېواد دی. په فرانسه کې د زده‌کوونکو اعتراضونه پراخېږي په فرانسه کې زده‌کوونکو د ښوونې او روزنې د وضعیت، د ښوونکو د کمښت، د ټولګیو د ګڼې ګوڼې او د ښوونځیو د نامناسبو شرایطو پر وړاندې اعتراضونو ته دوام ورکړی دی. د راپورونو له مخې، په سلګونو ښوونځي د اعتراضونو له امله اغېزمن شوي دي. فرانسه د زده‌کوونکو پر وړاندې د ځینو شوک‌ورکوونکو وسایلو کارول درولي د یوه ۱۵ کلن زده‌کوونکي له سخت ټپي کېدو وروسته، د فرانسې حکومت اعلان کړی چې د اعتراضونو پر مهال به د پولیسو له خوا د ځینو شوک‌ورکوونکو نارنجکونو کارول درول کېږي. د پولیسو د چلند په اړه د بشري حقونو او ټولنیزو سازمانونو نیوکې هم مطرح شوې دي. په بریتانیا کې دولتي کارکوونکي د اعتصاب پر سر د رایې ورکولو لپاره چمتو کېږي د بریتانیا د عامه خدمتونو اتحادیې PCS د کارکوونکو د صنفي اقدام په اړه د رایې ورکولو بهیر ته چمتووالی نیسي. د کارکوونکو له مهمو غوښتنو څخه د معاشونو زیاتوالی، د دندو خوندیتوب او د اجباري اخراجونو مخنیوی یاد شوي دي. چپ، کمونیستي او ضدامپریالیستي خوځښتونه د ایران کمونیست ګوند د اعدام د سزا د لغوه کولو غوښتنه کړې د ایران د کمونیست ګوند د بهرنیو چارو کمېټې د اعدام د نړیوالې ورځې په مناسبت د اعدامونو او سیاسي ځپنې د پای ته رسېدو غوښتنه کړې ده. دغه ګوند اعدام د سیاسي واک، ټولنیزې نابرابرۍ او طبقاتی مناسباتو له مسئلې سره تړلی بللی دی. د ضدامپریالیستي ځواکونو د نړیوالو اقداماتو لپاره نوې بلنه د ولسونو د مبارزې نړیوال لیګ د اکتوبر پر ۷ او ۸ د بندیزونو، اقتصادي محاصرې او جګړو پر وړاندې د نړیوالو اقداماتو غوښتنه کړې ده. سازمان له خپلو غړو او متحدینو غوښتي چې غونډې، عامه فعالیتونه او سیاسي کمپاینونه ترسره کړي. د نړیوال وجهي صندوق او نړیوال بانک د سیاستونو پر وړاندې د اعتراضونو غوښتنه د ولسونو د مبارزې نړیوال لیګ د نړیوال وجهي صندوق او نړیوال بانک د کلنۍ غونډې په درشل کې د نړیوالو اعتراضونو غوښتنه کړې ده. دغه سازمان د پورونو، ریاضتي سیاستونو او جوړښتي تعدیلاتو پروګرامونه د بېوزلو هېوادونو پر اقتصادي وضعیت د فشار له عواملو څخه ګڼي. په شمالي کوریا کې د کارګرانو د اتحادیو فعالیتونه د کوریا د کارګرانو ګوند د تاسیس د کلیزې په درشل کې د شمالي کوریا د کرنې د کارګرانو اتحادیې یو لړ پروګرامونه ترسره کړي دي. په دغو فعالیتونو کې د غلو د تولید، سیاسي زده‌کړو او د ګوند د رول په اړه بحثونه شامل وو. تحریریه یادونه اوسنۍ نړۍ په یوه وخت کې له ګڼو بحرانونو سره مخ ده: جګړه، بې‌ځایه کېدل، اقتصادي فشارونه، د انرژۍ ستونزې، د ځوانانو اعتراضونه، د کارګرانو مبارزې او د عامه خدمتونو د راتلونکي په اړه اندېښنې. په داسې شرایطو کې خبر یوازې د یوه پېښې راپور نه دی؛ د ټولنیزو او اقتصادي واقعیتونو پېژندنه د هغو ځواکونو د درک یوه برخه ده چې د تاریخ پر مسیر اغېز کوي. له د مسو له کانونو په چیلي کې تر ښوونځیو په فرانسه، او له مبارزو پر ضد جګړه تر اعتراضونو د ریاضتي سیاستونو پر وړاندې، د ټولنیزې نارضایتۍ نښې په بېلابېلو برخو کې لا هم د پراخېدو په حال کې دي. د نن ورځې خبرونه؛ د نړۍ د پېژندنې لپاره، او آګاهي؛ د هغې د بدلون لپاره.