🔴 سور مهالوېش Published: 2026-11-10 Author / editor: حسنپور د خلکو د مبارزو تاریخي حافظه سې‌شنبه، د ۲۰۲۶ کال د نومبر ۱۰مه | ۱۹ عقرب ۱۴۰۵ افغانستان ۱۰ نومبر ۲۰۰۱ – مزارشریف ته د شمالي ټلوالې د ځواکونو ننوتل د طالبانو او شمالي ټلوالې د ځواکونو ترمنځ له څو ورځنیو نښتو وروسته، د عبدالرشید دوستم او عطا محمد نور تر قوماندې لاندې ځواکونو، د متحده ایالاتو د هوايي ملاتړ په مرسته، مزارشریف ښار ته ننوتل. د دې ښار سقوط د ۲۰۰۱ کال په جګړه کې یوه مهمه تاریخي پېښه وه او د هېواد په شمال کې یې د شمالي ټلوالې د ځواکونو د پرمختګ زمینه برابره کړه. تاریخي سرچینې دا پېښه د نومبر د ۹مې او ۱۰مې ترمنځ ثبتوي. ۱۰ نومبر ۲۰۰۱ – د ملګرو ملتونو په عمومي اسمبلۍ کې د جورج ډبلیو بوش وینا د متحده ایالاتو هغه مهال ولسمشر جورج ډبلیو بوش د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ په ۵۶مه غونډه کې د افغانستان د حالاتو او د ترهګرۍ پر وړاندې د نړیوالې مبارزې په اړه وینا وکړه. دا په ملګرو ملتونو کې د هغه لومړنۍ وینا وه. سیمه او نړۍ ۱۰ نومبر ۱۹۱۸ – په جرمني کې د خلکو د استازو د شورا جوړېدل د نومبر د انقلاب، د سلطنتي نظام له ړنګېدو او د دویم ویلهلم قیصر له واکه تر ګوښه کېدو وروسته، د خلکو د استازو شورا (Rat der Volksbeauftragten) د جرمني د لنډمهالي حکومت په توګه جوړه شوه. دا شورا د جرمني د سوسیال‌دموکرات ګوند او خپلواک سوسیال‌دموکرات ګوند په ګډون رامنځته شوه او مشري یې په ګډه فریدریش اېبرټ او هوګو هازه پر غاړه درلوده. ۱۰ نومبر ۱۹۱۸ – په الزاس-لورین کې د کارګرانو او سرتېرو د شوراګانو جوړېدل د جرمني د انقلاب له پراخېدو سره، د استراسبورګ او کولمار په څېر ښارونو کې د کارګرانو او سرتېرو شوراګانې رامنځته شوې. دغو شوراګانو د جرمني د امپراتورۍ د واکمنۍ د ړنګېدو او د انقلابي غورځنګ د پراختیا په فضا کې د کارګرانو او سرتېرو د سیاسي او ټولنیز سازمان‌موندنې لپاره فعالیت کاوه. ۱۰ نومبر ۱۹۴۵ – په اندونیزیا کې د سورابایا جګړې پیل برتانوي ځواکونو د اندونیزیا د خپلواکۍ غوښتونکو مبارزینو پر وړاندې د سورابایا په ښار کې پراخ برید پیل کړ. زرګونو خلکو او د مقاومت ځواکونو د دغه برید پر وړاندې ټینګه مبارزه وکړه. دا جګړه د اندونیزیا د خلکو د استعمار ضد مبارزې په یوه مهم سمبول بدله شوه او د نومبر لسمه په دغه هېواد کې د اتلانو د ورځې په توګه نمانځل کېږي. ۱۰ نومبر ۱۹۷۵ – په انګولا کې د کویفانګوندو جګړه د انګولا د خپلواکۍ په درشل کې، د انګولا د ازادۍ لپاره د خلکو غورځنګ (MPLA) او د انګولا د ازادۍ ملي جبهې (FNLA) د ځواکونو ترمنځ، د هغوی د متحدو ځواکونو په ګډون، د کویفانګوندو په سیمه کې برخلیک‌ټاکونکې جګړه وشوه. د MPLA ځواکونو د کیوبا په پوځي ملاتړ په دې جګړه کې بریا ترلاسه کړه. د انګولا خپلواکي بله ورځ، د ۱۹۷۵ کال د نومبر په ۱۱مه، اعلان شوه. ۱۰ نومبر ۱۹۷۵ – د ملګرو ملتونو د ۳۳۷۹ پرېکړه‌لیک تصویب د ملګرو ملتونو عمومي اسمبلۍ د ۳۳۷۹ پرېکړه‌لیک د «صهیونیزم د نژادپالنې یوه بڼه ده» تر سرلیک لاندې تصویب کړ. دغه پرېکړه‌لیک د ۱۹۹۱ کال د ډسمبر په ۱۶مه د ۴۶/۸۶ پرېکړه‌لیک په تصویب سره لغوه شو. ۱۰ نومبر ۱۹۸۹ – په بلغاریا کې د تودور ژیوکوف له واکه ګوښه کېدل تودور ژیوکوف، د بلغاریا د کمونیست ګوند مشر او د دغه هېواد اوږدمهاله واکمن، له شاوخوا ۳۵ کلونو واکمنۍ وروسته له واکه ګوښه شو. دا سیاسي بدلون په ختیځه اروپا کې د سیاسي بدلونونو او د برلین د دېوال له پرانیستل کېدو یوه ورځ وروسته رامنځته شو. پتار ملادېنوف د هغه ځایناستی شو. ۱۰ نومبر ۱۹۹۵ – د کن سارو ویوا او د اوګوني غورځنګ د اتو فعالانو اعدام کن سارو ویوا، لیکوال او د چاپېریال ساتنې فعال، د اوګوني خلکو د بقا غورځنګ (MOSOP) له اتو نورو فعالانو سره د نایجیریا د پوځي حکومت په امر اعدام شو. هغوی د نایجر په ډیلټا کې د چاپېریال د ککړتیا او د تېلو د شرکتونو د ویجاړوونکو فعالیتونو پر وړاندې مبارزه کوله. د دغو فعالانو اعدام له پراخو نړیوالو اعتراضونو سره مخ شو. ۱۰ نومبر ۲۰۱۰ – په لندن کې د محصلینو پراخ لاریونونه لسګونو زرو محصلینو، ښوونکو او کارګرانو په لندن کې د پوهنتونونو د فیسونو د لوړولو او د حکومت د ریاضتي سیاستونو پر وړاندې لاریون وکړ. د دغو اعتراضونو په ترڅ کې یو شمېر لاریون‌کوونکي د محافظه‌کار ګوند مرکزي ودانۍ ته ننوتل. دا لاریونونه په هغه پړاو کې د برېتانیا له مهمو محصلینو لاریونونو څخه ګڼل کېږي. ۱۰ نومبر ۲۰۱۹ – په بولیویا کې د اوو مورالس استعفا د بولیویا هغه مهال ولسمشر اوو مورالس، له سیاسي او ټاکنیز بحران او د پوځ او مخالفانو تر فشار وروسته، له خپلې دندې استعفا وکړه. د مورالس پلویانو او یو شمېر دولتونو او سیاسي جریانونو دغه پېښه پوځي کودتا وبلله؛ خو مخالفانو یې دا د ټاکنیز بحران او کورنیو اعتراضونو پایله ګڼله. زوکړې ۱۰ نومبر ۱۴۸۳ – د مارتین لوتر زوکړه مارتین لوتر، جرمنی سمونپال او په اروپا کې د دیني اصلاحاتو د غورځنګ له مهمو مخکښو څېرو څخه، د جرمني په آیسلبن ښار کې وزېږېد. د هغه نظریاتو او فعالیتونو د اروپا پر دیني او ټولنیزو بدلونونو پراخ اغېز درلود. ۱۰ نومبر ۱۷۵۹ – د فریدریش شیلر زوکړه فریدریش شیلر، د جرمني نامتو شاعر، ډرامه‌لیکوال او تاریخ‌پوه، د دغه هېواد په مارباخ ښار کې وزېږېد. د هغه ادبي او ډراماتیک آثار د جرمني په کلاسیک ادب کې ځانګړی ځای لري. مړینې ۱۰ نومبر ۱۹۳۸ – د مصطفی کمال اتاترک مړینه مصطفی کمال اتاترک، د ترکیې د جمهوریت بنسټ‌اېښودونکی او د دغه هېواد لومړنی ولسمشر، د استانبول په ښار کې ومړ. ۱۰ نومبر ۱۹۸۲ – د لېونید برېژنېف مړینه لېونید برېژنېف، د شوروي اتحاد د کمونیست ګوند د مرکزي کمېټې عمومي منشي او د ۱۹۶۴ کال څخه تر خپلې مړینې پورې د دغه هېواد مشر، په مسکو کې ومړ.