🔴 تقویم سرخ Published: 2026-11-10 Author / editor: حسنپور حافظهٔ تاریخی مبارزات مردم سه‌شنبه، ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ | ۱۹ عقرب ۱۴۰۵ افغانستان ۱۰ نوامبر ۲۰۰۱ – ورود نیروهای ائتلاف شمال به مزارشریف پس از چند روز درگیری میان نیروهای طالبان و ائتلاف شمال، نیروهای تحت فرماندهی عبدالرشید دوستم و عطا محمد نور، با پشتیبانی هوایی ایالات متحده، وارد شهر مزارشریف شدند. سقوط این شهر نقطهٔ عطفی در جنگ سال ۲۰۰۱ بود و زمینهٔ پیشروی نیروهای ائتلاف شمال در مناطق دیگر کشور را فراهم کرد. منابع تاریخی، این رویداد را در فاصلهٔ ۹ تا ۱۰ نوامبر ثبت کرده‌اند. ۱۰ نوامبر ۲۰۰۱ – سخنرانی جورج دبلیو بوش در مجمع عمومی سازمان ملل متحد جورج دبلیو بوش، رئیس‌جمهور وقت ایالات متحده، در پنجاه‌وششمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد دربارهٔ تحولات افغانستان و مبارزهٔ بین‌المللی علیه تروریسم سخنرانی کرد. این نخستین سخنرانی او در مجمع عمومی سازمان ملل بود. منطقه و جهان ۱۰ نوامبر ۱۹۱۸ – تشکیل شورای نماینده‌گان خلق در آلمان در پی انقلاب نوامبر، فروپاشی سلطنت و کناره‌گیری قیصر ویلهلم دوم، شورای نماینده‌گان خلق (Rat der Volksbeauftragten) به‌عنوان حکومت موقت آلمان تشکیل شد. این شورا با مشارکت حزب سوسیال‌دموکرات آلمان و حزب مستقل سوسیال‌دموکرات شکل گرفت و فریدریش ابرت و هوگو هازه ریاست مشترک آن را بر عهده داشتند. ۱۰ نوامبر ۱۹۱۸ – تشکیل شوراهای کارگران و سربازان در آلزاس-لورن در پی گسترش انقلاب آلمان، شوراهای کارگران و سربازان در شهرهایی چون استراسبورگ و کولمار شکل گرفتند. این شوراها در فضای فروپاشی قدرت امپراتوری آلمان و گسترش جنبش انقلابی، برای سازمان‌دهی سیاسی و اجتماعی کارگران و سربازان فعالیت می‌کردند. ۱۰ نوامبر ۱۹۴۵ – آغاز نبرد سورابایا در اندونیزیا نیروهای بریتانیایی حملهٔ گسترده‌ای را علیه مبارزان استقلال‌طلب اندونیزیا در شهر سورابایا آغاز کردند. هزاران تن از مردم و نیروهای مقاومت در برابر این حمله ایستادگی کردند. این نبرد به یکی از نمادهای برجستهٔ مبارزهٔ ضد استعماری مردم اندونیزیا تبدیل شد و دهم نوامبر هر سال به‌عنوان روز قهرمانان در این کشور گرامی داشته می‌شود. ۱۰ نوامبر ۱۹۷۵ – نبرد کویفانگوندو در انگولا در آستانهٔ استقلال انگولا، نبرد سرنوشت‌سازی میان نیروهای جنبش مردمی برای آزادی انگولا (MPLA) و جبههٔ ملی آزادی انگولا (FNLA)، با مشارکت نیروهای متحد آن، در منطقهٔ کویفانگوندو رخ داد. نیروهای MPLA با پشتیبانی نظامی کوبا در این نبرد پیروز شدند. استقلال انگولا روز بعد، ۱۱ نوامبر ۱۹۷۵، اعلام شد. ۱۰ نوامبر ۱۹۷۵ – تصویب قطع‌نامهٔ ۳۳۷۹ سازمان ملل متحد مجمع عمومی سازمان ملل متحد قطع‌نامهٔ ۳۳۷۹ را با عنوان «صهیونیسم شکلی از نژادپرستی است» تصویب کرد. این قطع‌نامه در ۱۶ دسامبر ۱۹۹۱، با تصویب قطع‌نامهٔ ۴۶/۸۶ لغو شد. ۱۰ نوامبر ۱۹۸۹ – برکناری تودور ژیوکوف در بلغاریا تودور ژیوکوف، رهبر حزب کمونیست بلغاریا و رئیس دیرپای این کشور، پس از حدود ۳۵ سال از قدرت کنار رفت. این تحول در پی تغییرات سیاسی اروپای شرقی و یک روز پس از گشوده‌شدن دیوار برلین رخ داد. پتار ملادنوف جانشین او شد. ۱۰ نوامبر ۱۹۹۵ – اعدام کن سارو ویوا و هشت فعال جنبش اوگونی در نایجریا کن سارو ویوا، نویسنده و فعال محیط زیست، همراه با هشت تن دیگر از فعالان جنبش بقای مردم اوگونی (MOSOP)، به دستور حکومت نظامی نایجریا اعدام شد. آنان علیه آلودگی محیط زیست در دلتای نیجر و فعالیت‌های مخرب شرکت‌های نفتی مبارزه می‌کردند. اعدام این فعالان با اعتراض‌های گستردهٔ بین‌المللی روبه‌رو شد. ۱۰ نوامبر ۲۰۱۰ – تظاهرات گستردهٔ دانشجویان در لندن ده‌ها هزار دانشجو، معلم و کارگر در لندن علیه طرح افزایش شهریه‌های دانشگاهی و سیاست‌های ریاضتی دولت بریتانیا تظاهرات کردند. در جریان این اعتراض‌ها، گروهی از معترضان وارد ساختمان مرکزی حزب محافظه‌کار شدند. این تظاهرات از مهم‌ترین اعتراض‌های دانشجویی بریتانیا در آن دوره بود. ۱۰ نوامبر ۲۰۱۹ – استعفای اوو مورالس در بولیویا اوو مورالس، رئیس‌جمهور وقت بولیویا، پس از بحران سیاسی و انتخاباتی و در پی فشار ارتش و مخالفان، از مقام خود استعفا کرد. این رویداد از سوی حامیان مورالس و شماری از دولت‌ها و جریان‌های سیاسی، کودتای نظامی توصیف شد؛ مخالفان او اما آن را نتیجهٔ بحران انتخاباتی و اعتراض‌های داخلی می‌دانستند. زادروزها ۱۰ نوامبر ۱۴۸۳ – زادروز مارتین لوتر مارتین لوتر، اصلاح‌گر آلمانی و از چهره‌های محوری جنبش اصلاح دینی اروپا، در شهر آیسلبن آلمان زاده شد. اندیشه‌ها و فعالیت‌های او تأثیر گسترده‌ای بر تحولات دینی و اجتماعی اروپا گذاشت. ۱۰ نوامبر ۱۷۵۹ – زادروز فریدریش شیلر فریدریش شیلر، شاعر، نمایشنامه‌نویس و تاریخ‌نگار برجستهٔ آلمانی، در شهر مارباخ زاده شد. آثار ادبی و نمایشی او جایگاه مهمی در ادبیات کلاسیک آلمان دارد. درگذشت‌ها ۱۰ نوامبر ۱۹۳۸ – درگذشت مصطفی کمال آتاترک مصطفی کمال آتاترک، بنیان‌گذار جمهوری ترکیه و نخستین رئیس‌جمهور این کشور، در شهر استانبول درگذشت. ۱۰ نوامبر ۱۹۸۲ – درگذشت لئونید برژنف لئونید برژنف، دبیرکل کمیتهٔ مرکزی حزب کمونیست اتحاد شوروی و رهبر این کشور از سال ۱۹۶۴ تا هنگام مرگ، در مسکو درگذشت.