ورځنی خبري بولټن Published: 2026-11-09 Author / editor: مدیره هیأت د خپرېدو نېټه: ۹ نومبر ۲۰۲۶ دوشنبه، د ۲۰۲۶ کال د نومبر ۹مه | ۱۸ لړم ۱۴۰۵ لومړۍ برخه: افغانستان ملګري ملتونه د افغانستان د راستنېدونکو لپاره د کارموندنې او ملاتړ د فرصتونو د رامنځته کولو هڅې زیاتوي ۹ نومبر ۲۰۲۶ د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې، رباب فاطمې، اعلان کړی چې دغه سازمان به د کارموندنې د فرصتونو د برابرولو او بېرته راستنېدونکو کډوالو ته د مرستې رسولو په برخه کې خپلې هڅې زیاتې کړي. دا موضوع د نوموړې او د طالبانو د ریاست‌الوزرا د اداري مرستیال، مولوي عبدالاسلام حنفي، ترمنځ په لیدنه کې مطرح شوې ده. د ملګرو ملتونو استازې همدارنګه د بزګرانو لپاره د بدیل معیشت د رامنځته کولو او بېرته راستنېدونکو کورنیو ته د ملاتړ پر پراختیا ټینګار کړی دی. د کډوالو پراخ بېرته راستنېدل، د کاري فرصتونو کمښت او د مناسب سرپناه نشتوالی د افغانستان له جدي ټولنیزو او اقتصادي ستونزو څخه ګڼل کېږي. سرچینه: Pajhwok Afghan News. د افغانستان له ۷۰۰ څخه ډېر روغتیايي مرکزونه د تړل کېدو له ګواښ سره مخ دي ۸ نومبر ۲۰۲۶ ملګرو ملتونو خبرداری ورکړی چې په افغانستان کې له ۷۰۰ څخه ډېر روغتیايي مرکزونه د مالي سرچینو د کمښت له امله د ۲۰۲۵ او ۲۰۲۶ کلونو ترمنځ تړل شوي یا د تړل کېدو له خطر سره مخ دي. د نړیوالو مرستو کمښت، د مالي سرچینو محدودیت او د روغتیايي اړتیاوو زیاتوالی، د میلیونونو هېوادوالو روغتیايي خدمتونو ته لاسرسی ستونزمن کړی دی. دغه وضعیت په ځانګړې توګه پر بېوزلو کورنیو، ښځو، ماشومانو او د لرې پرتو سیمو پر اوسېدونکو درانه منفي اغېزونه لري. سرچینه: Khaama Press. په نهو میاشتو کې نږدې ۱.۲۹ میلیونه افغانان له ایران او پاکستان څخه هېواد ته راستانه شوي دي ۸ نومبر ۲۰۲۶ د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ اعلان کړی چې د ۲۰۲۶ کال په لومړیو نهو میاشتو کې نږدې ۱.۲۹ میلیونه افغانان له ایران او پاکستان څخه افغانستان ته راستانه شوي دي. د دغه راپور له مخې، د دغو راستنېدونکو یوه د پام وړ برخه په جبري توګه بېرته لېږل شوې ده. ډېری راستنېدونکې کورنۍ د کارموندنې، استوګنې، روغتیايي خدمتونو ته د لاسرسي او د ژوند د لومړنیو اړتیاوو د برابرولو له جدي ستونزو سره مخ دي. ملګرو ملتونو د راستنېدونکو د اړتیاوو د پوره کولو لپاره د مالي ملاتړ او بشري مرستو د زیاتوالي غوښتنه کړې ده. سرچینه: UNHCR / Khaama Press. د جرمني طبي ډله بامیانو ته د وړیا جراحي خدمتونو د وړاندې کولو لپاره ورسېده ۹ نومبر ۲۰۲۶ د جرمني یوه نهه کسیزه طبي ډله افغانستان ته د تشخیصي او تخصصي وړیا جراحي خدمتونو د وړاندې کولو لپاره رسېدلې ده. ټاکل شوې چې دغه ډله د دوو اوونیو په ترڅ کې د بامیانو په ولایتي روغتون کې د پلاستیکي جراحۍ، سوځېدنو، مورزادي نیمګړتیاوو، د جګړې له امله د رامنځته شویو ټپونو او پېچلو ناروغیو په برخو کې فعالیت وکړي. د عامې روغتیا وزارت د معلوماتو له مخې، شاوخوا ۲۰۰ ناروغان به وارزول شي او تمه ده چې له ۱۰۰ څخه تر ۱۵۰ پورې کسان د جراحي عملیاتو لپاره غوره شي. د افغانستان د ډاکټرانو او طبي محصلینو عملي او نظري روزنه هم د دغه پروګرام یوه برخه ده. سرچینه: Pajhwok Afghan News. په غزني کې نجونو خپل هنري آثار په یوه درې ورځني نندارتون کې نندارې ته وړاندې کړل ۹ نومبر ۲۰۲۶ په غزني ولایت کې یو شمېر نجونو خپل هنري آثار او نوښتګر تولیدات په یوه درې ورځني نندارتون کې نندارې ته وړاندې کړل. دغه پروګرام د نجونو د هنري وړتیاوو د معرفي کولو او د لاسي صنایعو او نوښتګرو فعالیتونو په برخه کې د هغوی د لاسته راوړنو د نندارې لپاره یو فرصت برابر کړی دی. د دا ډول پروګرامونو جوړول په داسې شرایطو کې ځانګړی اهمیت لري چې د ښځو او نجونو پر زده‌کړو او ټولنیز ګډون پراخو محدودیتونو د هغوی د استعدادونو د ودې او غوړېدا فرصتونه سخت محدود کړي دي. سرچینه: Pajhwok Afghan News. په افغانستان کې د شنوخونو پراختیا د خاورې او چاپېریال د تخریب په اړه اندېښنې راپارولې دي ۹ نومبر ۲۰۲۶ د چاپېریال او کرنې کارپوهانو خبرداری ورکړی چې په شنوخونو کې د کیمیاوي سرې نامتوازن استعمال، د اوبو کمښت او د پلاستیکي موادو ناسمه ضایع کول کولای شي د خاورې حاصلخېزي او د طبیعي سرچینو کیفیت زیانمن کړي. د پژواک د څېړنیز راپور له مخې، افغانستان شاوخوا ۲۵ زره او ۲۲۵ شنوخونې لري چې له دې ډلې ۴ زره او ۷۱۶ یې په وروستیو کلونو کې جوړې شوې دي. کارپوهانو د خاورې پر ازمېښت، د اوبو د سرچینو پر مدیریت، د طبیعي او کیمیاوي سرو پر متوازن استعمال او د چاپېریال د ککړتیا د مخنیوي پر اړتیا ټینګار کړی دی. سرچینه: Pajhwok Afghan News. په هرات کې نږدې ۱۲ زره سیلانیانو له تاریخي ځایونو لیدنه کړې ده ۸ نومبر ۲۰۲۶ د پژواک د راپور له مخې، په تېرو دریو میاشتو کې نږدې ۱۲ زره کورنیو او بهرنیو سیلانیانو د هرات ولایت له تاریخي ځایونو څخه لیدنه کړې ده. دغه شمېرې د افغانستان د کلتوري او تاریخي ظرفیتونو او د ګرځندوی په برخه کې د دغو ارزښتونو د اهمیت څرګندونه کوي. د هرات تاریخي آثار د افغانستان له ارزښتمنو کلتوري میراثونو څخه ګڼل کېږي او د ګرځندوی پراختیا کولای شي د سیمه‌ییزو اقتصادي فرصتونو او کارموندنې په رامنځته کولو کې رول ولوبوي. سرچینه: Pajhwok Afghan News. د افغانستان لږ تر لږه دوه پناه غوښتونکي په کالیفورنیا کې د امریکا د کډوالۍ ادارې له خوا نیول شوي دي ۸ نومبر ۲۰۲۶ خپور شوي راپورونه څرګندوي چې لږ تر لږه دوه افغان پناه غوښتونکي د امریکا د کالیفورنیا ایالت د ساکرامنټو په سیمه کې د متحده ایالاتو د کډوالۍ او ګمرکونو ادارې (ICE) د مأمورینو له خوا نیول شوي دي. دغو نیونو په امریکا کې د مېشتو افغانانو ترمنځ د پناه غوښتونکو د قانوني وضعیت او د استوګنې د امنیت په اړه اندېښنې راپارولې دي. سرچینه: Khaama Press. دویمه برخه: سیمه او نړۍ د اوو سترو صنعتي هېوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو غونډه په پاریس کې د اوکراین جګړې، ایران او نړیوالو بحرانونو پر محور پیل شوه ۹ نومبر ۲۰۲۶ د اوو سترو صنعتي هېوادونو (G7) د بهرنیو چارو وزیرانو په پاریس کې دوه ورځنۍ غونډه د نړیوالو بحرانونو د څېړلو په موخه پیل کړې ده. د اوکراین جګړه، د ایران او امریکا ترمنځ ترینګلتیا، د انرژۍ امنیت، مصنوعي ځیرکتیا او د نړیوالو همکاریو راتلونکی د دغې غونډې له مهمو موضوعاتو څخه دي. د امریکا د بهرنیو چارو وزیر، مارکو روبیو، به د اوکراین جګړې، ایران او له اروپايي متحدینو سره د اړیکو په اړه د ډونالډ ټرمپ د حکومت د سیاستونو په تړاو له پوښتنو سره مخ شي. اروپايي هېوادونو هم د اوکراین د امنیتي راتلونکي په اړه د پرېکړو په بهیر کې د اروپا پر مستقیم ګډون ټینګار کړی دی. سرچینه: Associated Press. د اقلیم د بدلون په اړه د ملګرو ملتونو نړیوال کنفرانس COP31 په ترکیه کې پیل شو ۹ نومبر ۲۰۲۶ د ملګرو ملتونو د اقلیم د بدلون کنفرانس، COP31، د ترکیې په انتالیا ښار کې پیل شو. د نږدې ۲۰۰ هېوادونو استازي په دې غونډه کې د اقلیمي بحران، د شنوخونو د ګازونو د خپرېدو د کمولو، د زیانمنو هېوادونو د مالي ملاتړ او د تجدید وړ انرژۍ د پراختیا په اړه خبرې اترې کوي. ملګرو ملتونو خبرداری ورکړی چې نړۍ د ځمکې د تودوخې د ۱.۵ درجې سانتي‌ګراد له ټاکلي حد څخه د اوښتو پر لور روانه ده. مخ پر ودې هېوادونه له شتمنو هېوادونو غواړي چې د اقلیمي بدلونونو د پایلو پر وړاندې د مبارزې لپاره جدي مالي ژمنې وکړي. سرچینه: Reuters / Associated Press. د چین په شمال کې په یوه استوګنیزه ودانۍ کې اورلګېدنې لږ تر لږه ۱۴ کسان وژلي دي ۹ نومبر ۲۰۲۶ د چین په شمال کې په یوه استوګنیزه ودانۍ کې د اورلګېدنې له امله لږ تر لږه ۱۴ کسان مړه شوي دي. د اور وژنې او ژغورنې ډلې د اور د مهارولو او د پېښې د لاملونو د څېړلو لپاره سیمې ته رسېدلې دي. د اورلګېدنې د علت او د ودانۍ د نورو اوسېدونکو د وضعیت په اړه لا تر اوسه بشپړ جزئیات نه دي خپاره شوي. سرچینه: Reuters / Pajhwok Afghan News. د یونان د کریت ټاپو په جنوب کې ۱۲ کډوال مړه شوي دي ۹ نومبر ۲۰۲۶ د یونان چارواکو اعلان کړی چې د کریت ټاپو په جنوب کې په اوبو کې د یوې کښتۍ څخه د ۱۲ کډوالو مړي موندل شوي دي. په دې پېښه کې ۱۸ نور کسان ژغورل شوي او د مرستې او ژغورنې عملیات دوام لري. دغه غمیزه یو ځل بیا د سمندري کډوالۍ د خطرناکو لارو او د بېوزلۍ، جګړو او اقتصادي بحرانونو د هغو بشري پایلو څرګندونه کوي چې خلک د ښه ژوند د موندلو لپاره له مرګونو لارو تېرېدو ته اړ باسي. سرچینه: Associated Press. په امستردام کې لسګونو زرو کسانو د اسرائیل د دولت د سیاستونو پر ضد لاریون وکړ ۹ نومبر ۲۰۲۶ د هالنډ په امستردام ښار کې لسګونو زرو کسانو په یوه اعتراضي لاریون کې ګډون وکړ او له خپل حکومت څخه یې وغوښتل چې د اسرائیل د سیاستونو پر وړاندې سخت دریځ غوره کړي. لاریونوالو د اسرائیل پر دولت د سیاسي فشار د زیاتولو او د فلسطین د خلکو په ملاتړ کې د عملي اقداماتو غوښتنه وکړه. دغه لاریون په بېلابېلو اروپايي هېوادونو کې د جګړې، د ملکي وګړو د وژنې او د اسرائیل د پوځي سیاستونو پر ضد د ولسي اعتراضونو په دوام کې ترسره شو. سرچینه: Associated Press. د دیوالي جشن له پای ته رسېدو وروسته زهرجن لوګي نوي ډیلي ښار ونیو ۹ نومبر ۲۰۲۶ د دیوالي جشن له لمانځلو او د اورلوبو د موادو له پراخ استعمال وروسته، د هوا د ککړتیا یوه درنه څپه د هند پلازمېنه نوي ډیلي ښار ونیو. په هوا کې د ککړو ذرو زیاتوالي د عامې روغتیا، په ځانګړې توګه د ماشومانو، زړو کسانو او د تنفسي ناروغیو د لرونکو کسانو په اړه جدي اندېښنې رامنځته کړې دي. د هوا سخته ککړتیا د هند په پلازمېنه کې یوه اوږدمهاله چاپېریالي ستونزه ده چې صنعتي فعالیتونه، ترافیک او د بېلابېلو موادو سوځول یې لا پسې زیاتوي. سرچینه: Associated Press. د اسرائیل ولسمشر د نوي حکومت د جوړولو دنده ګادي آیزنکوټ ته وسپارله ۸ نومبر ۲۰۲۶ د اسرائیل ولسمشر اسحاق هرتزوګ په رسمي توګه ګادي آیزنکوټ، د اپوزیسیون مشر او د بنیامین نتانیاهو سیاسي سیال، د نوي حکومت د جوړولو لپاره وګوماره. دا پرېکړه له وروستیو سیاسي او انتخاباتي بدلونونو وروسته شوې او د نوي حکومت د جوړولو بهیر یې یوې نوې مرحلې ته داخل کړی دی. آیزنکوټ اوس باید د ګوندونو د ملاتړ د ترلاسه کولو او د پارلماني ائتلاف د جوړولو لپاره هڅې وکړي. سرچینه: Associated Press / Reuters. درېیمه برخه: د نړۍ کمونیستي ګوندونه، کارګري خوځښتونه او مترقي ځواکونه د هسپانیا د کارګرانو کمونیست ګوند د نومبر د ۱۱مې د عمومي اعتصاب لپاره چمتووالی نیسي ۹ نومبر ۲۰۲۶ د هسپانیا د کارګرانو کمونیست ګوند (PCTE) د مادرید ښار په اوسېرا سیمه کې په یوه عمومي غونډه کې د بېلابېلو برخو کارګران راټول کړل، څو د عمومي اعتصاب لپاره د چمتووالي په اړه پلانونه جوړ کړي. دا غونډه د کارګري مبارزو د پراختیا او د کارګرې طبقې د بېلابېلو برخو ترمنځ د پیوستون د پیاوړتیا لپاره د سازمان‌یافته هڅو په چوکاټ کې جوړه شوې وه. ټاکل شوې چې عمومي اعتصاب د نومبر په ۱۱مه ترسره شي. سرچینه: International Communist Press. د مکسیکو کمونیست ګوند د اکتوبر انقلاب د کلیزې په مناسبت لاریون تنظیم کړ ۹ نومبر ۲۰۲۶ د مکسیکو کمونیست ګوند د اکتوبر د ستر انقلاب د یو سل او نهمې کلیزې په مناسبت یو اعتراضي او سیاسي پروګرام تنظیم کړ. دغه لاریون د ۱۹۱۷ کال د انقلاب د تاریخي میراث د درناوي او د سوسیالیستي بدلون لپاره د سازمان‌یافته مبارزې پر اړتیا د ټینګار په موخه ترسره شو. سرچینه: International Communist Press. د نړۍ کمونیستي ګوندونو د اکتوبر د ستر انقلاب یو سل او نهمه کلیزه ولمانځله ۸ نومبر ۲۰۲۶ د نړۍ د بېلابېلو هېوادونو کمونیستي ګوندونو د اکتوبر د ستر انقلاب یو سل او نهمه کلیزه د اعلامیو، غونډو او سیاسي او کلتوري پروګرامونو په جوړولو سره ولمانځله. د استرالیا کمونیست ګوند، د هند کمونیست ګوند، د هند کمونیست ګوند (مارکسیست) او یو شمېر اروپايي کمونیستي ګوندونه له هغو ځواکونو څخه وو چې په دغو پروګرامونو کې یې ګډون درلود. په خپرو شویو پیغامونو کې د اکتوبر انقلاب پر تاریخي اهمیت، د لینین پر رهبرۍ او د کارګرې طبقې او نړیوال سوسیالیستي خوځښت پر مبارزو د دغه انقلاب پر اغېزو ټینګار شوی دی. سرچینه: International Communist Press. پرافت پټنایک: امریکا د خپلو امپریالیستي موخو د پرمخ وړلو لپاره له اقتصادي فشار څخه کار اخلي ۸ نومبر ۲۰۲۶ پرافت پټنایک، هندي چپ‌اړخی اقتصادپوه، په یوه مقاله کې چې د هند د کمونیست ګوند (مارکسیست) د ارګان، People’s Democracy، په ورځپاڼه کې خپره شوې، د امریکا اقتصادي سیاستونه د امپریالیستي فشارونو د پراختیا په چوکاټ کې څېړلي دي. هغه استدلال کوي چې د نوليبرالې پانګه‌والۍ رکود او جوړښتي محدودیتونه امریکا دې ته هڅوي چې د نړیوال جنوب په هېوادونو کې د بازارونو او پانګې‌والو د ګټو د خوندي کولو لپاره له اقتصادي فشار څخه په زیاتېدونکي ډول کار واخلي. په دغه مقاله کې د اقتصادي ځواک، نړیوالې سلطې او د پانګه‌وال نظام د انحصاري ګټو ترمنځ اړیکې څېړل شوې دي. سرچینه: People’s Democracy / International Communist Press. د قبرس د زحمتکښانو مترقي ګوند د چپ‌اړخو او مترقي ځواکونو د نړیوالې غونډې کوربه‌توب وکړ ۸ نومبر ۲۰۲۶ د قبرس د زحمتکښانو مترقي ګوند (AKEL) د قبرس د کمونیستي خوځښت د سل کلنې کلیزې په مناسبت د نیکوزیا په ښار کې یو نړیوال سمپوزیم جوړ کړ. د نړۍ د بېلابېلو هېوادونو د ۳۵ څخه د زیاتو کمونیستي، چپ‌اړخو او مترقي ګوندونو او سازمانونو استازو په دغه غونډه کې ګډون کړی و. دا غونډه د قبرس د کمونیست ګوند د جوړېدو د سل کلنې کلیزې او د AKEL ګوند د تاریخي مخینې د یادونې د پروګرامونو یوه برخه وه. سرچینه: International Communist Press. د کیوبا کمونیست ګوند د هېواد د دفاعي چمتووالي پر پیاوړتیا ټینګار وکړ ۸ نومبر ۲۰۲۶ د کیوبا کمونیست ګوند د هېواد د پوځي او ملکي دفاعي چمتووالي پر پیاوړتیا ټینګار کړی دی. دغه دریځ د «مونکادا ۲۰۲۶» په نوم د ملي ستراتیژیک تمرین له ترسره کېدو وروسته څرګند شوی، چې د نومبر په ۴مه او ۵مه نېټه ترسره شوی و. دغه پروګرام د پوځي او ملکي جوړښتونو په ګډون د هېواد د دفاعي چمتووالي د پیاوړتیا په موخه ترسره شو. سرچینه: International Communist Press. د اسرائیل کمونیست ګوند د بنیامین نتانیاهو د حکومت د لرې کېدو غوښتنه وکړه ۸ نومبر ۲۰۲۶ د اسرائیل کمونیست ګوند په خپل تازه سیاسي دریځ کې د راتلونکي حکومت د جوړېدو څلور احتمالي سناریوګانې څېړلې او د بنیامین نتانیاهو د حکومت د پای ته رسېدو غوښتنه یې کړې ده. دغه ګوند د ټاکنیزو پایلو د کمزوري کولو لپاره د ښي افراطي ځواکونو د هڅو په اړه خبرداری ورکړی او د ښي‌اړخو سیاستونو پر وړاندې یې پر مبارزې ټینګار کړی دی. سرچینه: International Communist Press. د یونان کارګري اتحادیې د نومبر د ۲۵مې د عمومي اعتصاب لپاره چمتووالی نیسي ۸ نومبر ۲۰۲۶ د یونان کارګري اتحادیو او د کارګر خوځښت سازمان‌یافته ځواکونو د نومبر په ۲۵مه د سراسري عمومي اعتصاب د ترسره کولو لپاره خپل چمتووالی زیات کړی دی. د دغه اعتراضي حرکت اساسي شعار د جګړو د لګښتونو او د پانګه‌والو د ګټو د بار د کارګرانو او زحمتکښو خلکو پر اوږو د اچولو مخالفت دی. د یونان کمونیست ګوند (KKE) او ورسره تړلو کارګري ځواکونو د اعتراضونو د پراختیا او سازمان‌دهۍ ملاتړ کړی دی. سرچینه: International Communist Press. د ورځني خبري بولټن پای په دې ګڼه کې کارول شوې مهمې سرچینې ● Pajhwok Afghan News ● Khaama Press ● International Communist Press ● Reuters ● Associated Press ● UNHCR